Saltar ao contido principal
Inicio  »  Centros  »  Facultad de Ciencias Económicas y Empresariales  »  Información de la Materia

P3131105 - Comercio, Competitividad e Innovación (Módulo I: Desarrollo Económico e Innovación) - Curso 2011/2012

Información

  • Créditos ECTS
  • Créditos ECTS: 3.00
  • Total: 3.0
  • Horas ECTS
  • Clase Expositiva: 9.00
  • Clase Interactiva Seminario: 12.00
  • Horas de Tutorías: 3.00
  • Total: 24.0

Otros Datos

  • Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
  • Departamentos: Economía Aplicada
  • Áreas: Economía Aplicada
  • Centro: Facultad de Económicas y Empresariales
  • Convocatoria: 1º Semestre de Titulaciones de Grado/Máster
  • Docencia y Matrícula: null

Profesores

NombreCoordinador
RODIL MARZABAL, OSCAR.SI

Horarios

NombreTipo GrupoTipo DocenciaHorario ClaseHorario exámenes
Grupo CLE01OrdinarioClase ExpositivaSISI
Grupo CLIS_01OrdinarioClase Interactiva SeminarioSINO
Grupo TI-ECTS01OrdinarioHoras de TutoríasNONO
Grupo TI-ECTS02OrdinarioHoras de TutoríasNONO

Programa

Existen programas da materia para los siguientes idiomas:

  • Castellano
  • Gallego


  • Obxectivos da materia
    O obxectivo último desta materia é proporcionar un marco de coñecemento, reflexión e análise do contexto competitivo actual, no cal o proceso de internacionalización das economías entrelázase cada vez máis co proceso de innovación e cambio tecnolóxico.

    Para a consecución deste obxectivo xeral, perséguense outros obxectivos máis específicos como son a comprensión da complexa relación que existe entre as pautas de especialización comercial e tecnolóxica, así como da crecente internacionalización dos procesos de creación e difusión de innovacións.
    Contidos
    Tema 1. Marco conceptual e instrumental

    1.1. Introdución
    1.2. Fluxos de comercio: conceptualización e medición
    1.3. Competitividade: conceptualización e medición
    1.4. Innovación: conceptualización e medición
    1.5. Comercio, Competitividade e Innovación: tres realidades conexas

    Tema 2. Competitividade: marco teórico e empírico

    2.1. O factor tecnolóxico na explicación do comercio e a competitividade
    2.2. Pautas no comercio internacional desde unha perspectiva tecnolóxica
    2.3. A dinámica competitiva desde unha perspectiva neo-schumpeteriana: pautas competitivas nun contexto global

    Tema 3. A internacionalización da innovación

    3.1. Avances no marco da teoría da innovación
    3.2. O debate sobre a globalización da innovación
    3.3. A explotación internacional de innovacións
    3.4. A colaboración científico-tecnolóxica global
    3.5. A creación de tecnoloxía a escala mudial
    3.6. Implicacións sobre os sistemas nacionais/rexionais de innovación

    Tema 4. Marco regulador

    4.1. Cambios no contexto regulador (GATT, GATS, TRIPS...): novas implicacións
    Bibliografía básica e complementaria
    BIBLIOGRAFÍA BÁSICA:

    ALONSO, J.A. (1992): “Ventajas comerciales y competitividad: aspectos conceptuales y empíricos”, Información Comercial Española, nº 705, mayo 1992, pp. 38-76
    CARRERA TROYANO, M. (1992): “Los factores tecnológicos en la explicación del comercio”, Información Comercial Española, ICE, nº 705, 1992 (ejemplar dedicado a: especialización comercial y competitividad), pp. 109-124
    ESTRADA, S.; HEIJS, J.; BUESA, M. (2006): “Innovación y comercio internacional: una relación no lineal”, Información Comercial Española, ICE, nº 830, 2006, pp. 83-107
    FAGERBERG, J. & SRHOLEC, M. (2004): “Structural Changes in International Trade”, Revue Économique, 55 (6): 1071-98.
    FILIPPETTI, A., FRENZ, M., IETTO-GILLIES, G. (2009): Is the innovation performance of countries related to their internationalization?, Inno-Metrics, Thematic paper, 2009 European Innovation Scoreboard
    MOLERO, J. (2008): "La internacionalización de la innovación tecnológica: un fenómeno incompleto y desigual", MI+D Revista, monografía 20, Pgs. 87-97.
    WAKELIN, K. (1997): Trade and innovation: theory and evidence, Cheltenham: Edward Elgar.

    BIBLIOGRAFÍA COMPLEMENTARIA:

    O alumnado poderá dispoñer doutros textos seleccionados polo profesor. Como complemento poderá consultar os seguintes textos e manuais de referencia:

    AGHION, P., BLOOM, N., BLUNDELL, R., GRIFFITH, R., HOWITT, P. (2005): Competition and innovation: an inverted-U relationship, The Quarterly Journal of Economics, vol. 120(2), pp. 701-728.
    BRONWYN, H.H. & ROSENBERG, N. (Eds.) (2010): Handbook of the economics of innovation, North-Holland, Amsterdam.
    CANTWELL, J. & MOLERO, J. (2003) (Editores): Multinational Enterprises, Innovative Strategies and Systems of Innovation. Edward Elgard, Londres.
    DOSI,G.; K.PAVITT & L.SOETE (1990): The Economics of Technological Change and In-ternational Trade. Brighton, Wheatsheaf/Harvester Press.
    FAGERBERG, J. (1996): “Technology and competitiveness”, Oxford Review of Economic Policy, 12 (3): 39-51.
    FAGERBERG, J. (Ed.)(1997): Technology and international trade, Cheltenham: Edward Elgar.
    FAGERBERG, J., SRHOLEC, M. & KNELL, M. (2007): “The Competitiveness of Nations: Why Some Countries Prosper While Others Fall Behind?”, World Development, 35 (10): 1595-1620.
    FAGERBERG. J. (1988): “International Competitiveness”, The Economic Journal, 98 (June): 355- 374.
    GROSSMAN, G. & HELPMAN, E. (1995): “Technology and Trade”, in Grossman and Rogoff (eds.), Handbook of International Economics, Vol. III. North-Holland
    GUERRERO, D. (1995): Competitividad: teoría y política. Ariel Economía
    KELLER,W. (2000): Do trade patterns and technology flows affect productivity growth?, The World Bank Economic Review, 14:17-47.
    KELLER, W. (2010): International Trade, Foreign Direct Investment, and Technology Spillovers, en H. Hall Bronwyn & Nathan Rosenberg (Eds.), Handbook of the economics of innovation, North-Holland, Amsterdam.
    KRUGMAN, P. & OBSTFELD, M. (2006): Economía Internacional. Teoría y Política. (7ª edición), Pearson Education.
    KRUGMAN,P. (1995): “Increasing Returns, Imperfect Competition and the Positive Theory of International Trade” en Grossman y Rogoff (eds.), Handbook of International Economics, Vol. III, North-Holland.
    LAURSEN, K. (2000): Trade specialisation, technology and economic growth: theory and evidence from advanced countries, Cheltenham: Edward Elgar.
    McCOMBIE, John S.L. & Anthony P. THIRLWALL (1994): Economic Growth and the Balance of Payments Constraint, New York: St. Martin´s Press.
    MOLERO, J. & VALADEZ, P. (2005). “Factores determinantes de la competitividad de los servicios: la importancia de la innovación”. Información Comercial Española, nº 824. Julio- Agosto.
    MOLERO, J. (1995): Technological Innovations, Multinational Corporations and New International Competitiveness: the case of intermediate countries. Harwood Academic Publishers. Reading.
    MOLERO, J. (2000) (Ed.): Competencia global y cambio tecnológico: un desafío para la economía española. Pirámide, Madrid.
    MOLERO, J. (2001): Innovación tecnológica y Competitividad en Europa. Madrid: Síntesis.
    MOLERO, J. (2002): “The innovative behaviour of MNCs subsidiaries in uneven European Systems of Innovation: A comparative study of the German and Irish cases”. The Journal of Interdisciplinary Economics. Vol 13, nº1-3.
    ONODERA, O. (2008): Trade and Innovation Project. A synthesis paper, OECD Trade Policy Working Paper No. 72, OECD
    PORTER, M. (1991): La Ventaja competitiva de las naciones, Barcelona: Plaza y Janés.
    RODIL, O. & SÁNCHEZ, M.C. (Coord.) (2009): A mercantilización e a regulación do coñecemento, Universidade de Santiago de Compostela, Servizo de Publicacións e Intercambio Científico.
    RODIL, O. (2007): Innovación y competitividad en la Unión Europea: las nuevas políticas europeas para el período 2007-2013, en Xavier Vence (Coord.), Crecimiento y políticas de innovación: nuevas tendencias y experiencias comparadas, Pirámide, Madrid.
    RODIL, O. (2009): A internacionalización da economía galega, en Fernando González Laxe (Coord.), Trazos da economía de Galicia, Hércules de Ediciones, A Coruña.
    VENCE, X. & RODIL, O. (2002): A Balanza de pagamentos tecnolóxicos de Galiza: entre a dependencia e a irrelevancia tecnolóxicas, Revista galega de economía, Vol.11, n.1, p. 233-256.
    Competencias
    Comprender a complexa relación que existe entre o cambio tecnolóxico e os patróns de comercio e especialización internacional.

    Saber interpretar os cambios que se producen nas pautas comerciais e competitivas dos diferentes países con base nas súas diferentes capacidades de innovación.

    Comprender a dinámica competitiva desde a perspectiva da innovación (melloras en calidade, procesos, comercialización, etc.)
    Metodoloxía da ensinanza
    As actividades e metodoloxía formativa baséanse, por unha banda, no traballo presencial na aula, ben sexa por medio de explicacións do profesor (clases expositivas) como por medio de sesións prácticas (clases prácticas ou interactivas) ou de comentarios-discusión de textos recomendados polo profesor.

    Por outra banda, prevese que será necesario un traballo autónomo por parte do alumno (traballo non presencial), que consistirá basicamente no estudo e comprensión da materia explicada polo profesor, a lectura e comentario da bibliografía recomendada polo profesor, así como a resolución de cuestionarios periódicos ou casos prácticos.
    Sistema de evaluación
    A asistencia a clase considérase un requisito preceptivo para a superación da materia (asistencia como mínimo ao 80% das clases presenciais).

    O sistema de avaliación do grao de adquisición de competencias combina un procedemento de avaliación continua, baseado na resolución dos cuestionarios ou casos prácticos propostos polo profesor, a elaboración de comentarios sobre as lecturas recomendadas, a participación activa nas clases; cun procedemento de avaliación final baseado nunha proba escrita sobre o contido da materia.

    O apartado correspondente á avaliación continua representa un 40% da cualificación final outorgada, mentres que a proba final escrita representa un 60% de devandita cualificación.
    Tempo de estudo e traballo persoal
    O tempo total que se precisa dedicar para a superación da materia é de 75 horas, que se distribúen da seguinte forma:

    TRABALLO PRESENCIAL NA AULA: 26 horas
    Docencia expositiva: 9 horas
    Docencia interactiva: 12 horas
    Tutorías: 3 horas
    Avaliación: 2 horas

    TRABALLO NON PRESENCIAL: 49 horas

    TOTAL HORAS (PRESENCIAL+NON PRESENCIAL): 75 horas
    Recomendacións para o estudo da materia
    Para a preparación da materia é recomendable, ademais da asistencia e participación na aula, a lectura da bibliografía básica e aquela bibliografía complementaria que se suxira en cada caso. Esta lectura debería ser realizada a medida que se avanza na explicación dos contidos da materia, o que permitiría unha mellor comprensión á vez que incentivaría a participación na aula. A estes efectos prevese a realización de comentarios sobre as lecturas recomendadas polo profesor e a súa discusión na aula.

    Doutra banda, recoméndase o uso das tutorías en grupos reducidos ou individuais para aclarar calquera cuestión relacionada coa materia, co obxecto de emendar os problemas que poidan xurdir no desenvolvemento do proceso de ensino e aprendizaxe.