G1021222 - Zooloxía I (Materias obrigatorias) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 47.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 8.00
• Clase Interactiva Seminario: 4.00
• Horas de Titorías: 1.00
• Total: 60.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Zooloxía e Antropoloxía Física
• Áreas: Zooloxía
• Centro: Facultade de Bioloxía
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
Barrio González, Lucía.	NON
CASTILLEJO MURILLO, JOSE.	NON
CASTILLEJO MURILLO, JOSE.	NON
Cobo Llovo, Mª Carmen.	NON
FERNANDEZ PULPEIRO, EUGENIO GENARO.	NON
GONZALEZ GONZALEZ, MARCOS ANDRES.	SI
Mascato Garcia, Ramon.	NON
PASCUAL LOPEZ, Mª DE LA CRUZ.	NON
URGORRI CARRASCO, VICTORIANO.	NON

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo A	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo B	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIL_01	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	NON
Grupo CLIL_02	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	NON
Grupo CLIL_03	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	NON
Grupo CLIL_04	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	NON
Grupo CLIL_05	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	NON
Grupo CLIL_06	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	NON
Grupo CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	NON	NON
Grupo CLIS_02	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	NON	NON
Grupo CLIS_03	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	NON	NON
Grupo CLIS_04	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	NON	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS07	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS08	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS09	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS10	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS11	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS12	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
Acadar unha formación zoolóxica xeral mediante o estudo e coñecemento de:
•Modelos estructurais básicos da organización animal.
•Diversidade animal, adaptacións funcionais e liñas filoxenéticas.
•Técnicas de mostraxe, conservación e estudo de material zoolóxico.
•Técnicas de disección, identificación con chaves e recoñecemento de “visu”.

Contidos
Introdución ao estudo dos animais. Zooloxía: Definición, finalidadee subdivisións. A Diversidade Animal. Invertebrados non artrópodos: Parazoos: caracteres xerais e clasificación. Os animais radiados: Cnidarios e Ctenóforos. Caracteres xerais e sinopse sistemática. Acelomados: Platelmintos e Nemertinos. Caracteres xerais. Pseudocelomados: Nematodos e Rotíferos: caracteres xerais e ideas sobre a organización doutros grupos. Celomados. Moluscos: caracteres xerais e clasificación. Estudo de Gasterópodos, Bivalvos e Cefalópodos. Resumo das particularidades doutros grupos. Anélidos: caracteres xerais e clasificación. Resumo das particularidades doutros grupos de protóstomos. Foronídeos, Braquiópodos e Briozoos: caracteres xerais. Equinodermos: caracteres xerais. Visión xeral dos grupos máis representativos. Quetognatos e Hemicordados: características xerais.

PROGRAMA CLASES TEÓRICAS:

INTRODUCCIÓN AO ESTUDO DOS ANIMAIS

Tema 1.- ZOOLOXÍA. Definición, finalidade e subdivisións. Niveis de organización. Concepto de animal.(1h)

DIVERSIDADE ANIMAL: INVERTEBRADOS NO ARTRÓPODOS

Tema 2. Parazoos e Eumetazoos. PORÍFEROS: caracteres xerais e tipos de organización. Sinopse sistemática. PLACOZOOS : caracteres xerais. A orixe dos Metazoos.(5h)

Tema 3.- OS ANIMAIS RADIADOS: CNIDARIOS e CTENÓFOROS. Caracteres xerais e organización. Sinopse sistemática. (5h)

Tema 4.- ACELOMADOS: PLATELMINTOS e NEMERTINOS: caracteres xerais. Mención de GNATOSTOMÚLIDOS e MESOZOOS.(5h)

Tema 5.- PSEUDOCELOMADOS: NEMATODOS e ROTÍFEROS: caracteres xerais. Ideas xerais sobre a organización doutros grupos. (6h)

Tema 6.- CELOMADOS. MOLUSCOS: caracteres xerais e clasificación. Estudo de Gasterópodos, Bivalvos e Cefalópodos. Resumo das particularidades doutros grupos. (8h)

Tema 7.- ANÉLIDOS: caracteres xerais e clasificación. Resumo das particularidades doutros grupos de Protóstomos.(6h)

Tema 8.- FORONÍDEOS, BRAQUIÓPODOS e BRIOZOOS: caracteres xerais.(3h)

Tema 9.- EQUINODERMOS: caracteres xerais. Visión xeral dos grupos máis representativos.(6h)

Tema 10.- QUETOGNATOS e HEMICORDADOS.(2h)




PROGRAMA DE CLASES PRÁCTICAS( 8 horas)

Práctica 1.- Observación de Poríferos e Cnidarios. (2h)
Práctica 2.- Observación de Platelmintos e Pseudocelomados.(2h)
Práctica 3.- Anélidos e Moluscos. Morfoloxía externa e identificación dos principais grupos.(2)
Práctica 4.- Equinodermos. Morfoloxía externa e identificación dos principais grupos. Disección dun Equinoideo.(2)

PRÁCTICA DE CAMPO.-
Desprazamento a un ecosistema mariño litoral para observación e análise “in situ” da biodiversidade da fauna da zona intermareal. A práctica realizarase ou non en función da disponibilidade de fondos e da coincidencia das mareas.

SEMINARIOS (4h):
Durante o curso impartiranse dous seminarios de duas horas de duración cada un que versaran sobre temas complementarios das actividades teórico-prác ticos da as agnatura: Técnicas de mostraxe, conservación e estudio de Invertebrados non Artrópodos; Proxección e discusión de documentais sobre a bioloxía e evolución dos Invertebrados non Artrópodos; Fauna de zonas
concretas, etc.
Os temas e o horario dos mesmos comunicarase con suficiente antelación.
Seminario

SEMINARIOS IMPARTIDOS POLOS A LUMNOS
Tódolos alumnos terán que es tar organizados en 12 grupos . C ada alumno deberá partic ipar na elaborac ión dun traballo que cons is tiránunha exposición relativa os contidos teórico-prác ticos da as ignatura.
Para a preparación dos seminarios os alumnos deberán de as istir obrigatoriamente as titorías; nelas o profesor orientará e resolveráas dubidas que plantexen os temas de traballo propos tos .
O s seminarios exporanse oralmente durante o horario de clase, según o calendario que a tal efec to será oportunamente elaborado, conunha durac ión máxima de 20 minutos para cada expos ic ión. O s contidos das expos ic ións dos diferentes seminarios es tarán dispoñibles para todo o alumnado.


Bibliografía básica e complementaria
• Bibliografía básica

HICKMAN, C.P., ROBERTS, L.S., LARSON, A., L´ANSON, H. y EISENHOUR, D., 2009. Zoología. Principios Integrales. (14ªEd.). Ed. McGraw. Hill/Interamericana. Madrid (igualmente útiles outras edicións anteriores en español)

• Bibliografía complementaria

BRUSCA, R.C. y BRUSCA, G.J., 2005. Invertebrados. 2ª edition. Ed. McGraw- Hill/Interamericana.

DÍAZ, J. A. y SANTOS, T., 1998. Zoología. Aproximación evolutiva a la diversidad y organización de los animales. Ed. Síntesis. Madrid.

RUPPERT, E.E. y BARNES, R.D., 1996. Zoología de los Invertebrados. Ed. McGraw-Hill/ Interamericana. México.

• Bibliografía prácticas


CAMPBELL, A.C., 1979. Guía de campo de la Flora y Fauna de las costas de España y Europa. Ed. Omega. Barcelona.

HAYWARD, P.J. y . RYLAND, J.S.,1995. Handbook of the marine fauna of north-west Europe .Oxford University Press.

HAYWARD, P., NELSON-SMITH, T. y SHIELDS, C., 1998. Flora y fauna de las costas de España y de Europa: guía de identificación. Ed. Omega. Barcelona.

HICKMAN, F.M. y HICKMAN, C.P., 1991. Zoología. Manual de laboratorio. 1º (6º) Ed. Interamericana. Madrid.

LINCOLN, R.J.y SHEALS, J.G., 1989. Invertebrados: Guía de captura y conservación. Ed. Interamericana-McGraw-Hill. Madrid.





Competencias
•Manexo das técnicas básicas de conservación, preparación e estudo do material zoolóxico.
•Coñecemento elemental das técnicas de disección animal.
•Manexo de chaves de identificación dos diferentes grupos zoolóxicos.
•Coñecemento das principais técnicas de mostraxe no campo.
•Coñecemento dos modelos estruturais básicos da organización, adaptacións funcionais, biodiversidade e liñas filoxenéticas dos invertebrados non artrópodos.
•Capacidade para o recoñecemento de “visu” dos grandes grupos de invertebrados non artrópodos a un nivel elemental de tipo/clase/orde .
•Capacidade para manexar bibliografía zoolóxica xeral e especializada.


Metodoloxía da ensinanza
•Clases teóricas presenciais: 47 horas de clases teóricas impartidas polo profesor nas que desenvolverá o contido do programa.
•Prácticas de Laboratorio: 4 prácticas (8 horas presenciais).
•Seminarios: 2 (4 horas presenciais).
•Seminarios impartidos polos alumnos: 12 seminarios de 20 minutos impartidos polos alumnos en grupos (6 horas presenciais).
•Práctica de campo: 4 horas presenciais.* ver programa
•Titorías persoalizadas: unha titoría de unha hora para cada grupo.

Para a impartición da materia utilizarase a plataforma da USC virtual
Sistema de evaluación
Teoría.- Realizarase un exame final obrigatorio na data que convoque o Decanato.
Prácticas e Seminarios.- A asistencia e obrigatoria. Os alumnos repetidores que xa fixeran as prácticas de laboratorio non teñen a obligación de repetilas. Todos os alumnos realizarán un exame sobre os seus contidos, que incluirá tamén cuestións relativas o recoñecemento de visu dos animais que figuran na relación entregada o alumno o comenzo do curso.
Seminarios impartidos polos alumnos.- Valorarase a labor de síntese da información recopiada, a capacidade para transmitila, a presentación e a capacidade de respostar de forma axeitada as preguntas formuladas.
Avaliación: a superación da asignatura implica obter unha calificación mínima de aprobado (5), tanto no exame teórico como práctico. No caso de aprobar únicamente unha das dúas partes (teórica ou práctica) o aprobado manterase únicamente para as convocatorias do curso académico correspondente.
Para outros detalles ver http://fxc.usc.es/gl/centros/bioloxia/criteriosavaliacion.html
Tempo de estudo e traballo persoal
TRABALLO PRESENCIAL EN EL AULA.

Clases magistrales: 47 h
Prácticas de laboratorio: 8 h
Prácticas de pizarra/ Seminarios: 4 h
Titorías en grupos reducidos o individualizados: 1 h.

Total horas de traballo presencial: 60


TRABALLO PERSOAL DO ESTUDIANTE

Estudo individual: 65 h.
Elaboración de traballos: 12 h.
Asistencia a charlas, ou outras actividades recomendadas: 3 h.
Realización de exames: 4 h.
Visitas a Museos e saidas o campo 6 h

Total horas de traballo personal do estudiante: 90 h.




Recomendacións para o estudo da materia
Asistir ás clases teóricas, prácticas, seminarios e actividades de campo.
Consultar a bibliografía recomendada.
Realizar ao longo de todo o curso, en pequenos grupos e como iniciativa persoal do alumno, desprazamentos aos ambientes mariño, terrestre e doceacuícola, principalmente para a observación directa dos grupos faunísticos incluídos no exame de “visu”.
Frecuentar a visita a Museos de Historia Natural, recomendándose especialmente, pola súa proximidade e representatividade da fauna galega, o Museo de Historia Natural Luís Iglesias da USC.
Facer uso frecuente das titorías para resolver as dúbidas que se presenten ao longo do curso, tanto no que se refire ás cuestións teóricas como prácticas da materia.

Observacións
Algúns recursos en Internet

Animal diversity: http://animaldiversity.ummz.umich.edu/
American Museum of Natural History: http://www.amnh.org/
Adena/World Wildlife Found: http://www.wwf.es/
Catálogo de recursos en Internet: Zoology: http://bubl.ac.uk/link/z/zoology.htm
Fauna Ibérica: http://www.fauna-iberica.mncn.csic.es/
Museu de Zoologia de Barcelona: http://www.museuzoologia.bcn.es/home.htm
Museo Nacional de Ciencias Naturales: http://www.mncn.csic.es/
Museum of Zoology, University of Michigan: http://www.ummz.lsa.umich.edu/
Smithsonian Institution, Zoology: http://www.si.edu/resource/faq/nmnh/zoology.htm
The Natural History Museum (London), Zoology: http://www.nhm.ac.uk/zoology/
“Zoology Links”, lista de direccións de interese en Zooloxía:http://www.il-st-acad-sci.org/zoolinks.html