P1111202 - Edafoloxía Xeral (Ciencia do Solo) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 3.00
• Total: 3.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 9.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 6.00
• Clase Interactiva Seminario: 6.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 24.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
• Departamentos: Edafoloxía e Química Agrícola
• Áreas: Edafoloxía e Química Agrícola
• Centro: Facultade de Bioloxía
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
BARRAL SILVA, MARIA TERESA DEL CARMEN.	NON
GARCIA-RODEJA GAYOSO, EDUARDO.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	NON	NON
Grupo /CLIL_01	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	NON
Grupo /CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	NON	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
Adquirir unha formación básica en Edafoloxía que inclúe:
• Coñecer a morfoloxía e a organización dos solos e os factores e procesos que determinan a súa formación.
• Coñecer os compoñentes e as propiedades dos solos e os métodos para o seu estudio.
• Coñecer os distintos tipos de solos do mundo e a súa distribución.
• Entender as funcións do solo, a súa importancia como recurso e o seu papel nos ecosistemas.

Contidos
Programa de clases expositivas

- Conceptos xerais. Organización do solo a diferentes escalas. Morfoloxía do solo.

- A formación do solo. Factores de formación e o seu papel na edafoxénese. Procesos de edafoxénese: Meteorización, acumulación e evolución da materia orgánica, horizonación e edafoturbación. Outros procesos.

- A fase sólida do solo. Compoñentes inorgánicos: Natureza, composición, orixe e propiedades da fracción inorgánica. Compoñentes orgánicos: Natureza, composición, orixe e propiedades da materia orgánica do solo. Interaccións organominerais.

- As fases fluídas do solo. A auga do solo: Capacidade de almacenamento de auga do solo, fluxo do auga no solo, balance hídrico. A disolución do solo. A atmosfera do solo: Composición e dinámica.

- Propiedades do solo I. Propiedades físicas: Textura. Estrutura do solo. Densidade e porosidade. Permeabilidade. Color.

- Propiedades do solo II. Propiedades físico-químicas. O complexo adsorbente do solo: carga permanente e variable, cambio de catións, cambio e retención de anión. Reacción do solo. Procesos de oxidación- redución.

- Tipoloxía e distribución de solos. Aspectos básicos da clasificación e tipoloxía de solos. Distribución dos solos do mundo e a súa relación cos factores ambientais.

Programa de clases interactivas

Estudio dos solos de unha zona a partir de información cartográfica e documental.

• Práctica de campo. Morfoloxía, descrición e toma de mostra de solos.
• Compoñentes e propiedades físicas e físico-químicas de solos
• Caracterización de horizontes, propiedades e materiais de diagnóstico
• Interpretación de solos

Bibliografía básica e complementaria
Bibliografía básica

- BOHN, H.L., McNEAL, B.L:, O’CONNOR, G.A. 1993. Química del Suelo. Limusa, México
- BREEMEN, N. van & BUURMAN, P. 1998. Soil Formation. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht.
- DRIESSEN, P.M., DECKERS, J.A., SPAARGAREN, O.C., NACHTERGAELE, F.O. (Eds.). 2001. Lecture Notes on the Major Soils of the World. World Soil Resources Reports 94. FA, Rome. http://www.isric.org/Isric/Webdocs/Docs/Major_Soils_of_the_World/start.pdf ftp://ftp.fao.org/agl/agll/docs/wsrr94e.pdf
- IUSS GRUPO DE TRABAJO WRB. 2007. Base Referencial Mundial del Recurso Suelo. Un marco conceptual para la clasificación, correlación y comunicación internacional. Informes sobre Recursos Mundiales de Suelos 103. FAO, Roma. http://www.fao.org/docrep/011/a0510s/a0510s00.HTM
- JUMA, N.G. 1999. The Pedosphere and its Dynamics. A System Approach to Soil Science. Vol1. Salman Productions, Edmonton.
- PORTA, J., LÓPEZ-ACEVEDO, M., POCH, R.M. 2008. Introducción a la Edafología. Uso y protección del suelo. Mundi-Prensa. 2008.
- PORTA, J., LÓPEZ-ACEVEDO, M., ROQUERO, C. 2003. Edafología. Para la agricultura y el medio ambiente. Mundi-Prensa.
- SOIL SURVEE STAFF. 2006. Claves para la Taxonomía de Suelos. 10ª Edición. USDA-NRCS, Washington. ftp://ftp-fc.sc.egov.usda.gov/NSSC/Soil_Taxonomy/keys/Spanish_Keys.pdf
- SUMNER, M.E. (Ed.) 2000. Handbook of Soil Science. CRC Press, Boca Raton.

Prácticas

- FAO. 2006. Guidelines for soil description. FAO. Roma. ftp://ftp.fao.org/agl/agll/docs/guidel_soil_descr.pdf
- GUITIÁN, F. & CARBALLAS, T. 1975. Técnicas de análisis de suelos. Ed. Pico Sacro Santiago de Compostela
- M.A.P.A. 1993. Métodos oficiales de análisis. Secretaria General Técnica. Madrid.
- MUNSELL COLOR. 1994. Munsell Soil Color Charts. Revised Edition. Macbeth Division of Kollmorgen Instruments Corporation. New Windsor, New York.
- PORTA, J. 1986. Técnicas y experimentos en Edafología. Collegi Oficial d’Enginyers Agrònoms de Catalunya. Barcelona
- PORTA, J., LÓPEZ-ACEVEDO, M. Agenda de campo de suelos. Información de suelos para la agricultura y el medio ambiente. Mundi-Prensa. 2005.

Bibliografía complementaria

- AUERSWALD, K., STANJEK, H. & BIGHAM, J.M. (Eds.). 1997. Soils and Environment. Soil Processes from Mineral to Landscape Scales. Advances in GeoEcology 30, Catena Verlag, Reiskirchen.
- BOUNEAU, M., SOUCHIER, B. 1987. Edafología. 2. Constituyentes y propiedades del suelo, Masson, Barcelona.
- BRIDGES, E.M. 1997. World Soils. Cambridge Universite Press. New York.
- BRIDGES, E.M., BATJES, N.H. & NATHCERGAELE, F.O. (Eds.) 1998. World Reference Base for Soil Resources. Atlas. ACCO, Leuven.
- DIXON, J.B.; SCHULZE, D.G. 2002. Soil mineralogy with Environmental Applications. SSSA Book Series 7. Madison, USA.
- DUCHAUFOUR, P. 1984. Edafología 1. Edafogénesis y Clasificación. Ed. Masson. Barcelona.
- EUROPEAN SOIL BUREAU NEWORK. 2005. Soil Atlas of Europe. European Comission, Office for Official Publications of the European Communities, Louxemburg. http://eusoils.jrc.ec.europa.eu/projects/soil_atlas/Download.cfm
- HILLEL, D. 1998. Environmental Soil Physics. Academic Press. San Diego.
- INSTITUTO GEOGRÁFICO NACIONAL. 2006. Geología, Geomorfología y Edafología. Monografías del Atlas Nacional de España. Centro Nacional de Información Geográfica. Madrid.
- IUSS Working Group WRB. 2006. World Reference Base for Soil Resources. World Soil Resources 103. 2nd edition. 2006. FAO, Roma. http://www.fao.org/ag/Agl/agll/wrb/doc/wrb2006final.pdf
- MACÍAS, F. & CALVO, R. 2001. Atlas de Galicia. Solos. Consellería de Presidencia, Xunta de Galicia.
- SOIL SURVEY STAFF. 1999. Soil Taxonomy. A Basic System for Making and Interpreting Soil Surveys. 2nd Edition. USDA-NRCS, Washington. http://soils.usda.gov/technical/classification/taxonomy/
- SUMNER, M.E. (Ed.) 2000. Handbook of Soil Science. CRC Press, Boca Raton.


Competencias
• Describir e interpretar solos no campo
• Interpretar as propiedades dos solos e as relacións entre elas.
• Saber aplicar os coñecementos adquiridos á resolución de problemas relacionados cos solos e as súas funcións.
• Saber identificar horizontes, propiedades e materiais de diagnóstico.
• Ser capaces de manexar con soltura a información de solos e a súa aplicación ao medio ambiente
• Capacidade para elaborar informes sobre solos


Metodoloxía da ensinanza
A parte teórica se impartirá mediante clases maxistrais acompañadas de sesións de discusión a partir da lectura de textos seleccionados.

As clases interactivas consistirán en:

Práctica de campo: Xornada de campo orientada ao análise dos factores de formación e a descrición de morfoloxía e propiedades de solos.

Seminarios: Se dedicarán á interpretación (morfoloxía, compoñentes, propiedades, procesos, tipos de horizontes e propiedades de diagnóstico), a partir de información cartográfica e documental, dos solos de unha zona previamente seleccionada. A final de curso os estudantes deberán presentar unha memoria individual sobre os solos da zona elixida.

Titorías: se orientaran á resolución de dúbidas sobre a materia e a preparación, seguimento, elaboración e presentación da memoria sobre o traballo realizado nos seminarios.

Sistema de evaluación
a) Valoración dun exame (60 % da nota final)
b) Valoración do traballo realizado nos seminarios e a memoria presentada (30% da nota final). Para a súa avaliación se terá en conta a calidade e orixinalidade da memoria; tamén se valorará a precisión nas respostas a preguntas sobre o traballo realizado.
d) Asistencia, rendemento e participación activa nas actividades docentes (10% da nota final). Baseada en controles de asistencia, tamén terá en conta a participación e rendemento nas actividades presenciais.

Tempo de estudo e traballo persoal
Horas presenciais: 26 (expositivas 9, interactivas 12, titorías 3, realización do exame: 2)
Horas de traballo persoal do estudante 49 (estudio individual 35, preparación da memoria das actividades interactivas 10, lecturas recomendadas 4)

Recomendacións para o estudo da materia
É conveniente ter coñecementos básicos de química, xeoloxía e de inglés cun nivel de comprensión medio.
Utilizar a bibliografía e ler os textos recomendados para as clases expositivas e seminarios
Asistir e participar activamente nas actividades docentes.
Realizar as actividades propostas.