P1111215 - Procesos Edáficos e Xeoquímicos en Habitats de Interese Ambiental. Influencia na Súa Xestión (Xestión de Recursos Nauturais) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 3.00
• Total: 3.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 9.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 6.00
• Clase Interactiva Seminario: 6.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 24.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
• Departamentos: Edafoloxía e Química Agrícola
• Áreas: Edafoloxía e Química Agrícola
• Centro: Facultade de Bioloxía
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
OTERO PEREZ, XOSE LOIS.	SI
PONTEVEDRA POMBAL, FRANCISCO XABIER.	NON

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	NON	NON
Grupo /CLIL_01	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	NON
Grupo /CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	NON	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
Coñecer a normativa vixente relativa á conservación de hábitats e especies, prestando especial atención á Directiva 92/43/CEE (directiva hábitats) e a súa importancia na xestión e ordenación do territorio.

Coñecer a composición, estrutura, compoñentes bióticos e abióticos de maior relevancia dos hábitats cuxa presencia na paisaxe está condicionada polas características e propiedades do substrato.

Identificación dos solos e procesos xeoquímicos que caracterizan a presenza destes hábitats.
Técnicas de manexo para a restauración de hábitats e recuperación de especies.
Contidos
Descriptores
Conservación ambiental, biodiversidade, manexo e recuperación de espazos e especies, procesos bioxeoquímicos, solos, vexetación, flora, fauna, hábitats.

Temas
1.-Introducción. Influenza e alteracións da actividade humana sobre o medio natural ao longo da historia. O Antropoceno.

2. Normativas relativas a conservación ambiental. A Directiva hábitats (92/43/CEE): contido, estructura e interpretación.

3.-Procesos xeoquímicos básicos es solos, sedimentos e augas. Procesos de adsorción, ácido-base, redox. Mobilidade xeoquímica de elementos eutrofizantes e traza.

4.-Medios subacuáticos mariños. Pradarías de Zostera e Posidonia. Distribución a nivel mundial e peninsular. Composición e estrutura das comunidades vexetais. Solos e procesos xeoquímicos que caracterizan o substrato e ás augas de inundación. Relación solo-planta. Zonificación. Flora e fauna singular. Riscos e ameazas. Técnicas de recuperación.

5.-Medios intermareais. Chairas mareais, marismas e manglares. Distribución a nivel mundial e peninsular. Composición e estrutura das comunidades vexetais. Procesos bioxeoquímicos que caracterizan o substrato e as augas de inundación. Relación solo-planta. Zonificación. Flora e fauna singular . Riscos e ameazas. Técnicas de recuperación.

6.-Medios dunares. Distribución a nivel mundial e peninsular. Composición e estrutura das comunidades vexetais. Solos e procesos xeoquímicos que caracterizan ao substrato. Zonificación. Flora e fauna singular asociada ao hábitat. Riscos e ameazas. Técnicas de recuperación.

7.-Humidais continentais: Turbeiras, prados húmidos e lagoas. Distribución a nivel mundial e peninsular. Biodiversidade e gradientes de vexetación. Solos e procesos xeoquímicos claves na distribución das comunidades vexetais. Zonificación. Flora e fauna singular asociada aos hábitats. Riscos e ameazas. Técnicas de recuperación.

8.-Medios fluviais. Ríos e Bosques de ribeira. Distribución, composición e estrutura das comunidades vexetais máis representativas. Solos e procesos xeoquímicos que caracterizan.
Zonificación. Flora e fauna singular. Riscos e ameazas. Técnicas de recuperación.

9.-Bosques caducifolios eurosiberianos. Distribución, composición e estrutura. Diversidade edáfica e procesos xeoquímicos máis representativos. Zonificación. Flora e fauna singular. Riscos e
ameazas. Técnicas de recuperación.

10.-Bosques esclerófilos e caducifolios mediterráneos. Distribución, composición e estrutura. Diversidade edáfica e procesos xeoquímicos máis representativos. Zonificación. Flora e fauna singular. Riscos e ameazas. Técnicas de recuperación.

11.-Bosques de coníferas. Distribución, composición e estrutura. Diversidade edáfica e procesos geoquímicos máis representativos. Zonificación. Flora e fauna singular. Riscos e ameazas. Técnicas de recuperación.

12.-Matogueiras eurosiberianos e mediterráneos. Distribución, composición e estrutura. Diversidade edáfica e procesos xeoquímicos máis representativos. Zonificación. Flora e fauna singular. Riscos e ameazas. Técnicas de recuperación.

13.-Prados alpinos e subalpinos. Distribución, composición e estrutura. Diversidade edáfica e procesos xeoquímicos máis representativos. Zonificación. Flora e fauna singular. Riscos e
ameazas. Técnicas de recuperación.
Bibliografía básica e complementaria
•Armstrong, W.; Wright, E.J.; Lythe, S & Gaynard, T.J. (1985). Plant zonation and the spring-neap tidal cycle on soil aeration in a Humber salt marsh. J. Ecol. 7: 323-339.
• Bashkin V. 2002. Modern biogeochemistry. Kluwer Academic Publishers.
• Blanco, J.C. & González, J.L. (Eds). (1992). Libro Rojo de los Vertebrados de España. Colección Técnica. ICONA. Ministerio de Agricultura Pesca y Alimentación. Madrid.
• Brookins, D. (1988). Eh-pH Diagrams for geochemistry. Springer-Verlag. New Work.
• Burgess, N. & Hirons, G.J.M. (1990). The management of reedbeds for birds. RSPB Management case. Sandy. RSPB.
• Burgess, N.; Ward, D., Hobbs, R. & Bellamy, D (1995). Reedbeds, fens and acid bogs. En Managing habitats for Conservation (Eds.: W.J. Sutherland & D.A. Hill). Pp. 149-196. Cambridge University Press.
• Butterfield, J.; Bingham, S.; Savory, A.2006. Holistic management handbook. Healthy land, healthy profits. Islandpress.
• Chapman, V.J. (1974). Saltmarshes and salt deserts of the world. J. Cramer Verlag, Bremerhaven.
• Chesworth, W. (2008). Encyclopedia of soil science. Springer.
• Comisión europea (2007). Interpretation manual of European habitats
EU27. Publicado por la Comisión europea, DG Medioambiente, naturaleza y biodiversidad.
• Convención de Berna (1979). Convención para la conservación de la vida salvaje europea y hábiats naturales.
• Claver Farias, I (Coordinador) (1995). Guía para la evaluación de estudios del medio físico: Contenido y metodología. Ministerio de Otras Públicas y Transporte. Madrid.
• Directiva 79/409/CEE del 2 de abril de 1979 relativa a la conservación de las aves silvestres. Diario oficial de las Comunidades Europeas L 103.
• Directiva 92/43/CEE del 21 de mayo de 1992 relativa a la conservación de los hábitats naturales y de la fauna y flora silvestre. Diario Oficial de las Comunidades Europeas L 206/7-50.
• Eby, N. (2004). Principles of environmental geochemistry. Universidad de Massachusetts.
• Hawke, C.J., José, P.V. (1996). Reedbed management for commercial and wildlife interests. RSB.
• Hughes, J.; Heathwaite, J.1995. Hydrology and hydrochemistry of british wetlands. John Willey and sons.
• Lamauviel, S. & Roze, F. (2000). Ecological study of pine forest clearing along the French Atlantic sand dunes: Prespectives of restauration. Acta Oecologica 21: 179-192.
• Long, S.D. & C.F. Mason (1983). Salt marsh ecology. Blackie. London.
• Manahan, S.E.2000. Environmental chemistry. CEC Press.
• Margalef, R. (1983). Limnología. Omega. Barcelona.
• Ministerio de Medio Ambiente. (2005) Los tipos de hábitats de interés comunitario de España.
• Mitsch, W.J. & Gosselink, J.G. (1993). Wetlands. Van Nostrand
Reinhold. New York.
• Niering, W. A. (1997). Tidal wetlands restoration and creation along the east coast of North America. In Urbanska, K.M. et al. (eds) Restoration ecology and sustainable development. Cambridge University Press.
• Ranwell, D.S. (1972). Ecology of Salt Marshes and Sand Dunes. Chapman and Hall. London.
• Río Barjas, J & Rodríguez Lestegás, F. (1992). Os ríos de Galicia. Consello da Cultura Galega.
• Rivas Martínez, S (1987) Memoria y Mapa de las series de vegetación de España (escala 1:400.000). Pub. ICONA.Madrid.
• Rivas Martínez,S. (1984) Pisos bioclimáticos de España. Lazaroa 5: 33-43.
• Sánchez, J.M., X.L. Otero, J. Izco, & F. Macías (1997). Growth form and population density of Spartina maritima (Curtis) Fernald in Northwest Spain. Wetlands 17: 368-374.
• Sánchez, J.M.; X.L. Otero, J. Izco (1998). Relationships between vegetation and environmental characteristics in a salt-marsh system on the coast of Northwest Spain. Plant Ecology 136: 1-8.
• Schlesinger, W.H. (2003). Biogeochemistry. Vol. 8 Treatise on geochemistry (eds. H.D. Holland, K.K. Turekian). Elsevier-Pergamon.
• Soil Survey Staff (1975). Soil Taxonomy. A Basis system of Soil Classification for making and interpreting soil survey. Soil Conservation Service, U.S. Department of Agriculture. Washington.
• Sposito. G. 1989. The chemistry of soils. Oxford University Press.
• Sutherland W.J.; Hill, D. 2000. Managing habitats for conservation. Cambridge University Press.
• Tucker, G.M; Heath, M.F. (1994). Birds in Europe: Their Conservation Status. Cambridge, U.K. BirdLife Interternational. BirdLife Conservation Series nº 3.
• Tucker, G.M. & Evans, M.I. (1997). Habitats for birds in Europe: a conservation strategy for thewider environment. Cambridge, U.K.; BirdKife International. BirdLife Conservation nº 6.
• Wild, A.1993. Soils and the environment. An introduction. Cambridge University Press.

Competencias
Coñecemento dos libros vermellos e da lexislación ambiental vixente referida á conservación de espazos e especies. Implicacións ambientais das Directivas e convenios europeos como a Directiva
92/43/CEE relativa á conservación dos hábitats naturais e da fauna e flora silvestres (Directiva hábitats), 79/409/CEE relativa conservación das aves silvestres (Directiva Aves), Convenio de Berna.
Convenio Ramsar.

Coñecemento dos solos e procesos bioxeoquímicos definitorios de cada hábitat e a súa aplicación á conservación e xestión integrada dos espazos naturais.

Identificación e caracterización de hábitats.

Técnicas aplicadas á rexeneración de hábitats degradados e recuperación de especies ameazadas.
Metodoloxía da ensinanza
CLASES TEóRICAS: levaranse a cabo clases presenciais (teóricas e prácticas) e seminarios. Estas actividades realizaranse en grupo. Outras actividades como as titorías ou o seguimento dos traballos de curso levaranse a cabo de forma individual ou en grupos máis reducidos que as anteriores actividades.

Como ferramentas complementarias empregaranse medios audiovisuais e buscaranse exemplos do medio natural máis próximo ao alumno relacionados cos temas de estudo, fomentando a súa participación e discusión.

Facilítase ao alumno material docente seleccionado así como bibliografía para cada tema.

CLASES PRÁCTICAS. Saída de campo onde se visitarán diferentes tipos de hábitats do Anexo I da Directiva 92/43/CEE, buscase a aplicación dos coñecementos teóricos adquiridos polo alumno ao longo do curso, asi como a dificultade asociada a correcta interpretación da Directiva Hábitats.
Sistema de evaluación
Teranse en conta a asistencia e participación ás actividades propostas, os exames escritos, os informes de prácticas e os traballos do curso.

Como referencia o peso de cada actividade na nota final será:

Proba escrita: 50%.

Traballo monográfico e presentación:40%


Comentario de publicacións científicas, monografías, participación na aula:10%

Tempo de estudo e traballo persoal
Como media recoméndase 3 horas de estudo por cada hora de teoría. Ademais, estímase en 15 h o tempo adicado á elaboración da memoria de prácticas, preparación de traballos, probas escritas, etc.
Recomendacións para o estudo da materia
Asistencia e participación activa nas clases teóricas

Lectura da bibliografía recomendada para cada tema

Facer uso das titorías