P1121202 - Biodiversidade de plantas non vasculares (Biodiversidade Vexetal) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 3.00
• Total: 3.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 9.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 12.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 24.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
• Departamentos: Botánica , Departamento Externo
• Áreas: Botánica, Área Externa para o postgrao oficial
• Centro: Facultade de Bioloxía
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
CARBALLAL DURAN, Ma REGINA.	SI
GARCIA GONZALEZ, IGNACIO.	NON
López Rodríguez, Maria del Carmen.	NON

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	NON	NON
Grupo /CLIL_01	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
ALGAS

Profesor responsable: Carmen López Rodríguez

Os obxectivos concretos desta materia son:
a) Coñecer a anatomía e reprodución as algas.
b) Coñecer os diferentes grupos taxonómicos baseados en carácteres básicos: químicos e citolóxicos
c) Coñecemento da ecoloxía, distribución e aplicación na industria.

FUNGOS E FUNGOS LIQUENIZADOS

Profesores responsables: Regina Carballal Durán, Graciela Paz Bermúdez e Ignacio Garcia Gonzalez

Obxectivos

Ampliar coñecementos sobre a bioloxía, ecoloxía, usos etc. dos fungos e líquenes e a importancia e interese da flora fúngica e liquénica de Galicia. Este coñecemento permitirá a investigación en micoloxía e a súa aplicación á conservación de especies ou hábitats de especial importancia para a diversidade.

Contidos
ALGAS

Programa teórico

Tema 1. - Introdución. Importancia do estudo dos algas.
Tema 2. - Principais grupos taxonómicos: Cyanophyta, Rhodophyta, Heterokontophyta (Bacillariophyceae, Phaeophyceae, Xanthophyceae), Dinophyta, Euglenophyta e Chlorophyta.
Tema 3. - Importancia das algas nos ecosistemas e a súa distribución.
Tema 4. - Aplicación das algas como bioindicadores e na industria farmaceútica e alimentaria.
Tema 5. - Flora de Galicia. Conservación. Medidas de protección.

Programa de prácticas:

1.- Aprendizaxe no manexo do microscopio óptico e para a correcta observación dos diferentes grupos de algas. Realización de preparacións microscópicas.
2.- Observación do talo das algas e as súas diferentes partes con estereomicroscopio e microscopio óptico
3.- Nocións xerais sobre o cultivo de algas.
4.- Preparación dun herbario.

FUNGOS

Programa teórico
Biodiversidade dos fungos. Principais grupos taxonómicos e características xerais. Estudo dos macromicetos.
Importancia dos fungos como recurso. Formas de aproveitamento e principais grupos de utilidade.
Aproveitamento sostible dos recursos fúngicos. Explotación de fungos comestibles e actividades derivadas.
Problemas relacionados coa explotación dos fungos. Medidas de control. Conservación de especies fúngicas e elaboración de listas vermellas

Programa práctico
Observación de fungos e micotopos in situ.
Observación e identificación de macromicetos en laboratorio.

Breve descrición dos contidos de Líquenes

Teoría

Características biolóxicas e ecolóxicas dos líquenes.
Importancia ecolóxica e para o home.
Razóns para a súa conservación.
Principais ameazas para os líquenes.
A aplicación das categorías UICN a este tipo de organismos.
A flora liquénica de Galicia: riqueza, elementos biogeográficos, comparación con outras áreas de Europa e España.
As especies protexidas e ameazadas da flora galega.

Prácticas
Observación dos carácteres propios dos líquenes, especialmente aqueles que teñen valor taxonómico e/ou se utilizan nas claves de identificación.
Aprendizaxe de ténicas de preparación para a observación de estrucuras microscopicas.
Uso de claves de identificación.


Bibliografía básica e complementaria
Algas
BOLD, H.C. & M.J. WYNE 1985. Introduction to the algae (2nd edition). Prentice-Hall, Inc. New Jersey.
DAWES, C.J. (1997) Marine Botany. John Wiley & Sons, Inc., New York.
DES ABBAYES, H. & CHADEFAUD, M. 1989. Botánica. Vegetales inferiores. Ed. Reverté. Barcelona.
HOEK, VAN DEN, C. MANN, D.G. & JAHNS, H.M. 1995. Algae. An introduction to phycology. Cambridge University Press. London.
IZCO, J., E. BARRENO, M. BRUGUÉS, M. COSTA, J. DEVESA, F. FERNÁNDEZ, T. GALLARDO, X. LLIMONA, E. SALVO, S. TALAVERA & B. VALDÉS 2004. Botánica. McGraw-Hill Interamericana de España, S.A.U. Madrid.
LEE, R. E. (1989) Phycology. Cambridge Univ. Press, Cambridge.
RAVEN, P.H., R.F. EVERT & S.E. EICHORN 1991. Biología de las plantas. Ed. Reverté. Barcelona.
ScaGEL, R.F., R.J. BANDONI, J.R. MAZÉ, G.E. ROUSE, W.B. SCHOFIELD & J.R. STEIN 1991. Plantas no vasculares. Ediciones Omega S.A. Barcelona.
SCAGEL, R.F., R.J. BANDONI, G.E. ROUSE, G.E. SCHOFIELD, J.R. STEIN & T.M.C. TAYLOR. 1987. El reino vegetal. Ediciones Omega S.A. Barcelona.
SMITH, G.M. 1955. Cryptogamic Botany (2 vol.). Ed. Gulbenkian. Lisboa.
STRASBURGER, E., F. NOLL, H. SCHENCK & A.F.W. SCHIMPER 2004. Tratado de Botánica. Ed. Omega. S.A. Barcelona.
Fungi

Fungos

- Ainsworth, G.C., Sparrow, F.K. & Sussman, A.S.-eds.- (1973).- The Fungi. An advanced treatise. Acad. Press New York & London, vol. IVA 621 pp., vol. IVB 504 pp.
- Dennis, R.W.G. 1968.- Bristish Ascomycetes. J.Cramer. Lehre. Germany. 1ª ed., 455 pp.
- Dennis, R.W.G. 1978. Bristish Ascomycetes. J.Cramer. Vaduz. Germany. Ed. rev. 585 pp.
- Mueller, GM, Bills, GF, Foster, MS. 2004. Biodiversity of Fungi. Inventoring and Monitoring Methods. Elsevier Academic Press. Amsterdam.
http://www.mycolog.com/

Líquenes

AHMADJIAN, V.-1993- The lichen simbiosis- J. Wiley-New York
CARBALLAL, R .- 2003- Líquenes. Galicia Naturaleza. Vol. XLII: 18-75. Hércules de ediciones S.A. A Coruña.
CHURCH, J.M.; COPPINS, B.J.; GILBERT, O.L.; JAMES, P.W. & STEWART, N.F. 1996. Red Data Books of Britain and Ireland: lichens. Volume 1: Britain. Joint Nature Conservation Committee, Peterborough.
HLADUN, N. & LLIMONA, X.; 2002. Checklist of the Lichens and lichenicolous Fungi of the Iberian Peninsula and Balearic Islands. http://liquens.bio.ub.es/checklist/index.htm
HAWKSWORTH, D.L. & HILL, D.J.- 1984- The lichen-forming fungi- Blackie & son, Glasgow & London.
MARTÍNEZ, I., ARAGÓN, G., SARRIÓN, F.J., ESCUDERO, A., BURGAZ, A.R. & COPPINS, B.J. (2003) Threatened lichens in Central Spain (saxicolous species excluded). Cryptogamie, Mycol. 24(1): 73-97.
NASH, T.H.III-1996- Lichen Biology- Cambridge University Press
SERUSIAUX, E. (1989) Liste rouge des macrolichens dans la communauté européenne. Centre des Recherches sur les lichens. Départment de Botanique, Liège, Belgique.
VAN HALUWYN; C. & LEROND, M.-Guide des lichens-Ed.Lechevalier. París.

Claves de identificación

CLAUZADE, G. & ROUX, C. -1985- Likenoj de Okcidenta Europo. Ilustritadeterminlibro. Bull. Soc. Bot. Centre-Ouest 7:1-893.
PÉREZ-VALCÁRCEL,C.;LÓPEZ PRADO,M.C. & LÓPEZ DE SILANES VÁZQUEZ, M. E.-2003-Guía de los líquenes de Galicia.-Baía Edicions. A Coruña.
PURVIS, O., COPPINS, B.J., HAWKSWORTH, D.L., JAMES, P.W. & MOORE, D.M. -1992- The lichen flora of Great Britain and Ireland.- Natural History Museum Publications in association with The British Lichen Society.

Competencias
Algas, Fungos e Líquenes

.- Capacidade de describir coa terminoloxía axeitada espécimes destes grupos.
.- Uso de técnicas específicas para o estudo das algas, fungos e líquenes.
.- Capacidade de utilizar claves de identificación.
.- Capacidade de avaliar o grao de ameaza de especies concretas e as posibles estratexias para a súa conservación.
Metodoloxía da ensinanza
A desagrgación de horas para cadun dos apartados da materia (algas, fungos e líquenes) e o seguinte

3 horas de clases expositivas
4 horas de prácticas
1 hora de tutoría


Sistema de evaluación
A consecución das competencias antes expostas evaluarase de modo continuo, ó longo de todo o período lectivo

Na nota final terase en conta:
.- a asistencia e participación en todas as actividades programadas (70%)
.- a elaboración dun resumo de prácticas (30%)

Os alumnos que non asistan a algunha das actividades programadas realizaran un exame.


Tempo de estudo e traballo persoal
Entre horas presenciais e horas de estudo e preparación de resumos de prácticas, serán necesarias 40 horas.

Recomendacións para o estudo da materia
.- Repasar termos e conceptos básicos en botánica.
.- Asistir participativamente ás clases teóricas e prácticas.
.- Consultar a bibliografía facilitada.


Observacións
Entre o profesorado que imparte este curso, inclúese a profesora da Universidade de Vigo, Graciela Paz Bermúdez