G3031321 - Historia da Comunicación (Teorías e Historia do Xornalismo) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 6.00
- Total: 6.0
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 24.00
- Clase Interactiva Laboratorio: 24.00
- Horas de Titorías: 3.00
- Total: 51.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
- Departamentos: Ciencias da Comunicación
- Áreas: Comunicación Audiovisual e Publicidade
- Centro: Facultade de Ciencias da Comunicación
- Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: null
Profesores
Horarios
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
CastelánGalegoObxectivos da materia-Conceptualización e análise das mensaxes da comunicación e da súa evolución histórica.
-Describir a historia da comunicación como un acontecemento que adquire relevancia dende o pasado máis remoto e no contexto da nosa cultura europea e occidental. Que é posible rastrexar obxectivamente os conceptos de opinión pública e comunicación dende unha sociedade, a grega, que ao dar o salto da cultura oral á escrita transmite mensaxes dende a literatura, o mito, e utiliza medios como o teatro. O canto gregoriano, a imprenta, ata achegarse á Revolución, escenario hiperactivo de publicacións, opúsculos e xornais. E ir alí onde o periodismo sinale unha orixinalidade: xa sexa no uso de revistas ou cadernos na Guerra da Independencia americana, sexa como controversia dunhas posicións antagónicas que trocarán o mundo durante a Revolución Francesa. O periodismo dende o pensamento, Tocqueville; ata o compromiso, Camus e Combat; dende a especulación teórica, McLuhan, Davis, Castilla del Pino ata a intervención mediática, a propaganda e ideoloxía. Un xornalismo que se pode rastrexar ao carón da filosofía, coa literatura, na Historia.
ContidosCoñecemento e comprensión da comunicación en tanto que factor básico constitutivo das sociedades. Especial atención aos grandes momentos da Historia da Comunicación, tanto dende unha perspectiva sociolóxica e filosófica como dende a perspectiva do progreso tecnolóxico, así como ao coñecemiento en profundidade da evolución histórica de xornalismo en Galicia. Consideración específica á construcción histórica da denominada sociedade da información e o coñecemento.
Lección 1. La información mitológica. El mito de la escritura. La opinión en la Grecia arcaica y clásica. El paradigma edípico en la dialéctica entre lo que se debe saber e lo que no se debe comunicar.
Lección 2: El canto gregorano. La lectura en la Edad Media. La imprenta.Los cartolai, impresores que hacen de puente entre los libros manuscritos y los libros impresos. La lectura durante esta transición.Estudio de la figura de Etienne de la Boetie como comiezo de un discurso sociológico sobre la servidume voluntaria.
Lección 3. Noticias y opinión en la obra de William Shakespeare. La aparición de las primeras gacetas. La información en el siglo XVII. El discurso del método según René Descartes.
Lección 4. La prensa en el XVIII. Addison y los Spectators. El influjo de la Enciclopedia. El periodismo americano frente al debate de la Constitución: articulos federalistas yantifederalistas
La lucha por la libertad de prensa. De Locke a Robespierre. La Revolución. El discurso jacobino.
La prensa revolucionaria. EL romanticismo alemán.
Lección 5. La Constitución de Cádiz. Blanco White y Mariano José de Larra.
Lección 6. El papel de los escritores en la novela realista: De Balzac a Víctor Hugo. Los encuentros entre literatura y prensa.El folletín decimonónico.
Lección 7: El periodismo en América. Tocqueville. Greeley, Bennet e Dana. El periodismo en Francia: Maurice Joly.
Lección 8. La prensa de la Restauración -1874/1921-.
Lección 9. Dreyfuss, y los articulos que dejaron huella.
Lección 10. El medio prensa en la guerra de tiradas. Pulitzer y Hearst. John Reed y la revolución soviética
Lección 11. La era de los grandes periódicos. A prensa en España. A prensa e a Guerra de Cuba. Prensa moderada e liberal. Ortega y Camba..
- Lección 12. Qué es el periodismo. El medio prensa, hoy. El funcionamento de los periódicos en la Historia.
Lección 13. El medio radio. Estrategias informativas de la radio durante a 2ª Guerra Mundial. Las radio negras. La guerra de los mundos segun Orson Welles. Prensa y totalitarismo. Las guías de Erich Fromm. Hanna Arendt. Masas e fascismo no pensamento de Ortega y de Wilheim Reich.
Lección 14. La información clandestina. Camus y Combat. Historia de la Pirenaica. Historia de Mundo Obreiro. El caso de A nosa terra.
Lección 15. La caza de brujas. Prensa y mccarthismo na posguerra.
Lección 16. La información cinematográfico. El NO-DO. La noticia cinematográfica. La información cinematográfica en el mundo
Lección 17. El medio televisión. Historia del telediario. La televisión norteamericana. Estrutura prototípica de una cadena de televisión
Lección 18. El periodismo amarillo.
Lección 19. El nuevo periodismo. De Mailer á Wolfe. Las relacións entre literatura y periodismo.
Lección 20. El periodismol audiovisual. El modelo de organización de la televisión informativa. La construcción de la noticia en radio y televisión.
Lección 21. Las publicacións periódicas. Revistas, magazines, semanarios. Las revistas científicas
Lección 22. Prensa galega al final del franquismo: el caso de los periodistas Alvaro Cunqueiro e Benito Seoane Sanjuán.
Bibliografía básica e complementariaARENDT, Hanna: La condición humana. Barcelona, Paidós, 200
BALZAC, Honoré de: Las ilusiones perdidas. Barcelona. Mondadori, 2006.
BARTHES, Roland: El grado cero de la escritura. Siglo XXI
BEN JONSON: El comercio de noticias. Noticias del Nuevo Mundo descubierto en la Luna. Introducción y notas de Javier Díaz Noci. Bilbao. Universidad del País Vasco, 2002.
BERLIN, Isaiah: La traición de la libertad. Seis enemigos de la libertad humana. Méjico. Fondo de Cultura Económica, 2002.
BERMEOSOLO, Patxi: El origen del periodismo amarillo. Madrid, Rialp, 1962.
BLOOM, Harold: El canon occidental. Barcelona. Anagrama, 2002.
CAMUS, Albert: En Obras completas. Madrid, Alianza Editorial, 1996.
CHATEAUBRIAND. Memorias de ultratumba. Madrid. Alianza Editorial, 2003.
CASALS CARRO, María Jesús y SANTAMARÍA , L.:: La opinión periodística. Argumentos y géneros para la persuasión. Madrid. Fragua, 2000.
CASTILLA DEL PINO, C.: La incomunicación. Madrid, Alianza editorial, 1970.
CAVALLO, Guglielmo y CHARTIER, r.: Historia de la lectura en el mundo occidental. Madrid. Taurus, 1997.
DAVIS, Flora: La comunicación no verbal. Madrid, Alianza editorial, 1988.
DIAZ, l.: La radio en España. Madrid. Alianza editorial, 1993.
COBLENZ, E.D.: Arte y sentido del periodismo. Buenos Aires, Troquel, 1966.
DELEUZE, Gilles: Conversaciones. Valencia, Pretextos, 1995.
DE ROUGEMONT, Dennis: El amor y occidente. Barcelona, Kairós, 1974
ESTRASBURGO, Gotfrie von: Tristán e Isolda. Madris, Siruela, 1992.
FOUCAULT, Michel: Microfísica del poder. Madrid. La Piqueta, 1993.
FOMM, Erich: Psicoanalisis de la sociedad contemporánea. Méjico, Siglo XXi, 1952.
GALINDO, Fermín: Julio Camba: una lección de xornalismo. Santiago de Compostela. Ediciones Lea, 2002.
HERNÁNDEZ LES, Juan A.: Secretos obstinados de la comunicación. Santiago de Compostela, Tórculo, 2004.
HERNÁNDEZ LES, Juan A.: La opinión en la Grecia arcaica. En Mensajes periodísticos y sociedad del conocimiento, libro homenaje al prof. José Luis Martínez Albertos. Madrid. Fragua, 2004.
HERNANDEZ LES, Juan A: Dramas y debates del periodismo. Santiago de Compostela, Andavira, 2010.
HERNÁNDEZ LES, Juan A.: Confesiones de un crítico de cine
JOLY, Maurice: Dialogo en el infierno entre Maquiavelo y Montesquieu, Barcelona. El Aleph editores, Barcelona, 2002.
JOLY, Maurice: El arte de medrar. Barcelona. Galaxia Gutemberg, 2002.
LARRA, Mariano José: Artículos de costumbres. Madrid. ESpasa Calpe, 1971.
LLEDÓ, Emilio: El surco del tiempo. Barcelona. Círculo de lectores, 1994.
LLERA, José Antonio: El humor en la obra de Julio Camba. Madrid. Biblioteca Nueva, 2004.
ORTEGA Y GASSET, José. Madrid, Obras Completas. Madrid. Taurus, 2006.
MCLUHAN, mARSHALL: La galaxia Gutemberg. santiago de Compostela, UNiversidad, 2010
MAULNIER, Tierry: Más allá del nacionalismo. Buenos Aires, Nuevo Orden, 1963. La primera edición es de 1938.
MARAÑÓN, Gregorio: Vocación y ética. Madrid. Espasa Calpe, 1961.
MERRYL, John et.all: Medios de comunicación social. Madrid. Fundación Germán Sánchez Ruiperez, 1992.
PIZARROSO QUINTERO, Ramón: Historia de la prensa.Madrid. Fundación Areces, 1994.
SEOANE, Mari Cruz: Historia del periodismo en España. Madrid. Alianza editorial, 1983.
TIMOTEO ALVAREZ, Jesús: Historia ymodelos de la comunicación en el siglo XX. barcelona. Ariel, 1987.
VAZQUEZ MONTALBÁN, M.: Historia y comunicación social. Madrid. Alianza Editorial, 1989.
WEILL, G.: El periódico: orígenes, evolución y funciones de la prensa periódica. Méjico, 1979.
CompetenciasOs alumnos se ejercitarán no coñecemento da metodoloxía científica e investigadora co gallo de realizar unha investigación que presentarán ao remate do curso nas dos últimas semanas lectivas. Iste traballo será motivado e dirixido polo profesor. Debe realizarse prefentemente en equipo en grupos de cinco. O traballo terá unha extensión máxima de 15 follas, e será rebatido polo grupo que presente o seu a continuación. Para a realización desta práctica serán seleccionados os trabalos de maior calidade académica.
-Iste proceso levarase ó termo nas sesions de titorías que terán lugar o serán segúndo as datas fixadas por la Facultade.
Metodoloxía da ensinanza - Leitura e interpretación de textos que inclúen os catro piares básicos da comunicación: a historia, a literatura, a arte e a filosofía. Esta parte é a que corresponde –McLuhan dixit– á masaxe.
- Leitura e interpretación dos textos vencellados directamente á historia da Comunicación. Como textos orixinais de autores e xornais, artigos, etc. Esta é a parte que corresponde –McLuhan de novo– á mensaxe.
- Inclusión dalgúns filmes que arroupan os comentarios e os debates de clase. Textos sonoros –radiofónicos– e audiovisuais –televisivos–.
- Os alumnos, finalmente, incorpóranse a este discurso proporcionando temas non suficientemente desenvolvidos na aula ou, simplemente, temas orixinais que aparezan dialecticamente relacionados co programa.
- Combinación da exposición teórica e de rolda de intervencións dos alumnos.
Sistema de evaluación- As prácticas de pizarra, sumadas as prácticas de laboratorio, que concluirán coa a entrega do traballo de investigación.
-Realización do exame teórico de todo- los temas plantexados e desenrrolados durante o curso.
- A calificación final faráse ponderando ambas partes da materia, deste xeito NEx4+NPLx2:6= CF, tendo en conta que E= examen, e P= pizarra,e L= laboratorio, unha vez que se teña aprobado o exame teórico. En caso contrario manteríase a nota da práctica na convocatoria de setembro.
Tempo de estudo e traballo persoal48 h. de actividade presencial, e 102 h. de traballo persoal.
Recomendacións para o estudo da materia- Facer a escolma dos textos entregados na fotocopia.
- Ler os textos recomendados polo profesor.
- Adquirir coñecementos de historia e ciencia política.
ObservaciónsÉ recomendabel ca hora de elixir temas de investigación os alumnos seleccionen aquilos que non sexan tratados na aula.