G3031421 - Áreas de Especialización Xornalística (Xornalismo especializado) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 6.00
- Total: 6.0
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 24.00
- Clase Interactiva Laboratorio: 12.00
- Clase Interactiva Seminario: 12.00
- Horas de Titorías: 3.00
- Total: 51.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
- Departamentos: Ciencias da Comunicación
- Áreas: Xornalismo
- Centro: Facultade de Ciencias da Comunicación
- Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: null
Profesores
| Nome | Coordinador |
|---|---|
| ALVAREZ POUSA, LUIS. | SI |
| Neira Cruz, Xose Antonio. | NON |
Horarios
| Nome | Tipo Grupo | Tipo Docencia | Horario Clase | Horario exames |
|---|---|---|---|---|
| Expositivo 1 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | SI |
| Laboratorio 1 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | SI |
| Laboratorio 2 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | SI |
| Laboratorio 3 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | SI |
| Laboratorio 4 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | SI |
| Laboratorio 5 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | SI |
| Seminario 1 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Seminario 2 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Seminario 3 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Titorizado 1 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Titorizado 2 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Titorizado 3 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Titorizado 4 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Titorizado 5 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Titorizado 6 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Titorizado 7 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Titorizado 8 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Titorizado 9 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
Obxectivos da materia
Reflexionar sobre a función social dos medios na sociedade da información, afrontando o fenómeno da comunicación de masas en relación co mundo dos coñecementos especializados.
Revalorizar os factores que sustantivan a ideoloxía e a cultura do xornalismo, contribuindo desde a especialización de contidos á democratización informativa.
Revalidar as áreas de especialización na súa instrumentación operativa -tanto organizativa como construtiva-, redimensionándoas nesa outra dimensión democartizadora, pois que ao tempo que permiten contextualizar de maneira óptima a actualidade, facilitan niveis cualificados de mediación.
Coñecer, comprender e poñer en práctica procesos de produción informativa e de análise que validen a estratexia operativa da que se sirve o xornalismo para a especialización de contidos, tendo en conta agora as características de cada ámbito temático, co que non só optimiza a súa capacidade prospectiva senón tamén a súa capacidade para a produción de coñecemento.
Contidos
Descritor da materia:
Coñecementos sobre as diversas áreas de especialización da información xornalística, analizando as súas características, antecedentes históricos, funcións, disfuncións, fontes e perfís profesionais, desde a análise máis teórica á práctica profesional.
TEMA 1. Ámbito de información política
1.1. A política: a súa complexidade e dinámica na práctica social.
1.2. Política, medios e información. Funcións da información política en democracia.
1.3. Raíz e evolución histórica do xornalismo político.
1.4. A produción de actualidade política. Relación entre a política, os políticos e os xornalistas. Perfil profesional: competencias, actitudes e habilidades.
1.5. O discurso e as fontes do xornalismo político. O comentario político.
TEMA 2. Escenarios políticos: información internacional
2.1. Información sobre política internacional: estrutura e desequilibrios. O rol das axencias de noticias.
2.2. Evolución histórica do xornalismo internacional. Cambios producidos por factores tecnolóxicos, mediáticos e xeopolíticos.
2.3. Conflitos internacionais: o poder das fontes e o poder dos medios.
2.4. Fontes institucionais e fontes propias. Gabinetes de prensa e partidos políticos.
2.5. As figuras profesionais do correspondente, do enviado especial e do analista.
TEMA 3. Escenarios políticos: información de interés nacional
3.1. A política das institucións da UE e a información. Ámbitos, fontes e figuras profesionais.
3.2. Política de Estado, política autonómica e información.
3.3. O xornalismo político en Galicia: evolución histórica, ámbitos, fontes e figuras profesionais.
3.4. O Parlamento e a información nun sistema democrático. A figura do cronista parlamentario.
3.5. Política local e información. Cobertura profesional.
TEMA 4. Ámbito de información económica
4.1. A expansión da información económica. A nova economía e os fluxos económicos nun mundo globalizado. Medios, xornalismo e crise económica.
4.2. A economía, unha macroárea: proposta vertebradora. Subáreas emerxentes: información financeira, a Bolsa, o consumoe o turismo.
4.3. A produción de información económica: funcións e disfuncións.
4.4. Fontes económicas, atendendo aos diversos ámbitos de aplicación.
4.5. Xornalistas e receptores de información económica: principios e reglas prácticas.
4.6. Galicia: información agraria e marítima. Fontes e xéneros.
TEMA 5. Ámbito de información social
5.1. Macroárea social: eixes temáticos vertebradores e de contextualización. Subáreas emerxentes: educación, sanidade, nutrición, dietética, relixión, ocio e informática.
5.2. Xornalismo social: temario, obxetivos e funcións. Pautas e actitudes profesionais.
5.3. Tratamento xornalístico da información relacionada con minorías sociales, minorías étnicas e grupos de risco. Cooperación, voluntariado e desenvolvemento sostible.
5.4. Muller, xénero e sexismo: informar desde a perspectiva de xénero.
5.5. Os sucesos e a súa tipoloxía.. Maneiras de informar sobre catástrofes, sucesos económicos e sucesos terroristas.
5.6. A información de Tribunais.
TEMA 6.- Ámbito de información científica
6.1. Comunicación científica, xornalismo científico e popularización da ciencia. Niveis de divulgación.
6.2. Xornalismo científico: orixe, obxetivos e funcións.
6.3. Contidos da información científico/técnica.
6.4. Contidos, fontes e funcións da información sobre os ámbitos científicos da saúde, o medioambiente e a innovación tecnolóxica .
6.5. Relación entre xornalistas e científicos. Maneiras de informar.
TEMA 7.- Ámbito de información cultural
7.1. Comunicar cultura. Ámbitos de referencia temática.
7.2. Actualidade e contextualización cultural. A produción de actualidade cultural nos medios escritos, nos audiovisuais e nos novos medios.
7.3. Da cultura ao espectáculo. Proposta metodolóxica común para as distintas artes.
7.4. Xornalismo cultural e xornalismo literario. Fontes, xéneros e linguaxe. A crítica cultural.
7.5. O xornalista cultural e a cultura do xornalista.
7.6. Evolución do xornalismo cultural nos medios. Suplementos e outros formatos audiovisuais e na rede.
TEMA 8.- Ámbito de información deportiva
8.1. O deporte como educación e como espectáculo para o ocio.
8.2. A información de grandes eventos e de deportes minoritarios.
8.3. Fontes e xéneros. Estrutura da crónica deportiva.
8.4. As retransmisións deportivas como xénero xornalístico.
8.5. Linguaxe da información deportiva: características e usos actuais.
8.6. Evolución do xornalismo deportivo nos medios.
Bibliografía básica e complementaria
1. Básica
BLANCO CASTILLA, E. y ESTEVE RAMIREZ, F. (Editores), Tendencias del Periodismo Especializado. Málaga: Servicio de Publicaciones de la Universidad de Málaga, 2010.
DE RAMÓN, M. (Coord.), Diez lecciones de Periodismo Especializado. Madrid, Fragua, 2003.
EL-MIR AMADO, J. y VALBUENA DE LA FUENTE, F. (Compiladores), Manual de Periodismo. Las Palmas, Universidad de Las Palmas y Prensa Ibérica, 1995.
ESTEVE RAMÍREZ, F. y FERNÁNDEZ DEL MORAL, J., Áreas de especialización periodística. Madrid, Editorial Fragua, 1999.
ESTEVE RAMÍREZ, F. y MONCHOLI, M.A. (Coord.), Teoría y técnicas del Periodismo Especializado. Madrid, Editorial Fragua, 2007.
FERNÁNDEZ DEL MORAL, J. (Coord.), Periodismo Especializado. Barcelona, Ariel, 2004.
LLANO, R., La especialización periodística. Madrid, Tecnos, 2008.
2. Complementaria
A bibliografía básica complementarase con outros textos –libros e artigos- relacionados con cada un dos ámbitos de información temática que compoñen o programa, dacordo tanto coa cadencia explicativa das leccións teóricas como coa actualidade.
Competencias
. Coñecer os efectos que tanto a evolución tecnocientífica como a conseguinte especialización de áreas de coñecemento nas ciencias sociais producen nos procesos de produción xornalística, enfrontándose por elo os medios e os profesionais á necesidade de experimentar modelos de comunicación especializada adaptados a cada unha das grandes áreas do saber.
. Coñecer como desde unha perspectiva sistémica ese acoplamento ás novas demandas de contidos especializados ten en cinco grandes áreas de coñecemento –sociedade, política, ciencia e tecnoloxía, cultura e economía, y noutras que acadan cada vez máis relevancia e presencia nos medios, como a medioambiental, a saúde, a educación, minorías sociais, deporte e ocio- o seu campo teórico/práctico.
. Aplicación específica dos diversos medios de comunicación a cada unha das principais áreas de especialización xornalística.
. Procesos de produción xornalística mediante a aplicación da metodoloxía do xornalismo especializado a cada unha das áreas, tendo en conta as características que as singularizan.
Metodoloxía da ensinanza
A metodoloxía docente combinará diferentes técnicas, sempre buscando a implicación directa dos alumnos/as no proceso de formación ao que tentan contribuir os coñecementos aportados por esta materia.
Más en concreto:
. clases maxistrais
. clases e seminarios prácticos
. traballos individuais, en grupo e de laboratorio titorizados
. estudo e debate de casos
Sistema de evaluación
Utilizarase un sistema de avaliación contínua, que obriga a un seguimento constante dos coñecementos acadados polos alumnos/as durante o primeiro semestre do curso.
Para aprobar a materia, os alumnos/as terán que superar, por separado, a parte teórica e a parte práctica. Cada unha delas equivalerá ao 50 por cento da nota global definitiva.
Máis en concreto:
a) Polo que se refire á parte de Teoría, o 50 por ciento sairá de:
- Cando menos tres Test nos que os alumnos/as demostren o grao de comprensión e asimilación dos conceptos e coñécementos básicos que identifican a todas e cada unha das Áreas de especialización xornalística. Faranse sen previo aviso, seguindo a cadencia das leccións explicadas. O resultado dos test aportará ata o 25 por cento da nota de Teoría.
- Cantos/as superen os Test –e conste a súa presencia e participación continuada nas clases teóricas- poderán superar o 25 por cento restante da nota mediante a elaboración dun traballo en equipo sobre aquela área de especialización que houberan elixido no comezo de curso.
- Cantos/as non superasen os Test, pero conste igualmente a súa presencia e participación continuada nas clases, poderán seguir tomando parte cos alumnos/as do seu equipo na elaboración do citado traballo, tendo sen embargo que resuperar a nota dos test na data do exame que está marcada oficialmente.
b) Polo que se refire á parte práctica, o 50 por cento sairá de:
- Avaliación dos traballos –individuais, de grupo e/ou laboratorio- que se realicen durante o semestre. De maneira singular: 1) Investigación xornalística sobre un tema de actualidad, poñendo en práctica a execución dun proxecto previamente planificado dacordo coa metodoloxía de investigación. 2) Creación, deseño e elaboración dun suplemento para a prensa escrita, dun programa de radio e dun programa de TV - periódicos e monotemáticos-, con contidos relacionados coa área de especialización seleccionada no comezo do curso.
- Participación nos seminarios e debates relacionados cos modelos de produción xornalística especializada por áreas, tendo en conta a actualidade e a súa correspondente cobertura polos medios de comunicación –os tradicionais e os novos medios-.
- Os alumnos/as que non realicen as prácticas programadas non poderán presentarse ao exame de Teoría en ningunha das convocatorias.
- Para a realización e avaliación das prácticas é imprescindible que os alumnos/as teñan acadado os coñecementos teóricos previamente impartidos nas clases maxistrais.
Tempo de estudo e traballo persoal
A materia equivale a 6 créditos ECTS, e correspóndese cunha carga de traballo para os alumnos/as de 150 horas.
Delas, 51 horas están estipuladas para o traballo presencial e as restantes 99 para o traballo de preparación e realización das actividades programadas.
Recomendacións para o estudo da materia
Por tratarse dunha materia que ten un ha relación moi directa co modelo de sociedade actual, é preciso que os alumnos/as se esforcen en afianzar e asentar a súa vocación intelectual- e conseguintemente, a súa vocación social e profesional- tomando contacto coas ideas coas que os diversos autores contemporáneos interpretan o mundo no tempo da globalización, da información e do coñecemento.
A lectuura de obras especializadas en comunicación social, e máis específicamente no estudo dos modelos de xornalismo que máis e mellor responden ás esixencias e necesidades dos novos públicos, dos novos e emerxentes colectivos sociais, faise imprescindible para a comprensión do papel que lles toca xogar a medios e xornalistas nun tempo de extremosa complexidade.
Todo elo, por ser imprescindible para cualificar –especializar- os niveles de mediación aos que se deben medios e xornalistas.
Os alumnos/as teránm que seguir no día a día a actualidade que se produce en todos e cada un dos seus máis diversos ámbitos temáticos a través dos diferentes medios de comunicación (escritos, audiovisuais, na rede).