G3121103 - Psicoloxía do Desenvolvemento (0-3 anos) (Formación Básica) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 24.00
• Clase Interactiva Seminario: 24.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 51.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Psicoloxía Evolutiva e da Educación
• Áreas: Psicoloxía Evolutiva e da Educación
• Centro: Facultade de Ciencias da Educación
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
POMAR TOJO, CARMEN MARIA.	NON
Sanchez Castaño, Maria Teresa.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo CLE01 (A-Martínez A)	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLE02 (Martínez B-Z)	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIS_01 (A-Ge)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_02 (Gi-Rey G)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_03 (Rey L-Z)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_04 (Alumnado Curso Ponte)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS07	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS08	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS09	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS10	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS11	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
Conceptuais:
.Coñecer o obxecto e finalidades da Psicoloxía do Desenvolvemento e a súa relación coa educación
.Coñecer a secuencia de logros evolutivos dende os 0 os 3 anos nos ámbitos físico e psicomotor, cognitivo lingüístico e socioemocional
.Apreciar as diferencias individuais con respecto ao desenvolvemento normativo dos nenos e nenas.
.Entender o papel dos contextos no desenvolvemento dos infantes e a súa relación coas aprendizaxes.

Procedimentais:
.Saber aplicar os coñecementos adquiridos sobre a Psicoloxía do Desenvolvemento ás propostas curriculares vixentes.
.Observar, analizar e interpretar conductas propias das principais dimensións do desenvolvemento
.Familiarizarse con procedementos estimuladores e de pautas optimizadoras do desenvolvemento

Actitudinais:
.Valorar a diversidade individual e cultural en relación ao desenvolvemento humano
.Adquirir hábitos de traballo favorecedores da participación, da análise crítica e da discusión de argumentos científicos que promovan a construcción autónoma do coñecemento.
.Xerar unha disposición favorable cara o traballo en equipo, a colaboración cos compañeiros e promover valores de respeto, tolerancia, compromiso e apertura tanto no período de formación inicial como na futura práctica profesional.
Contidos
Bloque 1: Aproximación a disciplina e relación entre desenvolvemento e educación
Tema 1:Introducción coneptual e metodolóxica a psicoloxía do desenvolvemento. As relacións entre o desenvolvemento e a educación.

Bloque 2: O proceso evolutivo de 0 a 3 anos
Tema 2: O desenvolvemento prenatal, perinatal e postnatal.
Tema 3: O desenvolvemento físico e perceptivo motor
Tema 4: O desenvolvemento cognitivo
Tema 5:O desenvolvemento da linguaxe
Tema 6: O desenvolvemento socioafectivo e da identidade.

Bloque 3: Contextos de desenvolvemento e principios de atención temperá.
Tema 7: Principais contextos de desenvolvemento: a familia e a escola infantil.
Tema 8: A atención temperá.
Bibliografía básica e complementaria
BASICA :
Martín Bravo, C.; Navarro Guzman, J.I. (2009): Psicología del desarrollo para docentes.Madrid. Pirámide.
Muñoz García, A. (coord)(2010): Psicología del desarrollo en la etapa de ducación infantil. MAdrid. Pirámide.
Muñoz Tinoco, V. et al. (2011):Manual de psicología del desarrollo aplicado a la educación. Madrid. Pirámide.
Paniagua, G y Palacios, J.(2005): Educación Infantil. Madrid. Alianza.

COMPLEMENTARIA:
Berger, K. S. (2007). Psicología del desarrollo. Infancia y adolescencia. Madrid: Editorial Médica Panamericana.
Berk, L.E. (2004): Desarrollo del niño y del adolescente. Madrid. Prentice-Hal
Delval, J. (2004). El desarrollo humano. Madrid: Siglo XXI
Descalas Tomás, A y Gil LLario, M.D. (2006): Psicología del desarrollo en la edad escolar. Madrid. Pirámide
García Madruga, J.A. (2002):Psicología Evolutiva vols I y II. Madrid. UNED.
Moraleda, M. (coord): Psicología en la escuela infantil. Madrid. Eudema
Palacios, J., Marchesi, A. y Coll, C. (Comps.) (2007). Desarrollo psicológico y educación. Vol. 1 Psicología evolutiva. Madrid: Alianza.
Papalia, D. E.; Olds, S.W.y Feldman, R.D. (2009): Psicología del desarrollo de la infancia a la adolescencia. Bogotá. McGrawHill
Santrock, J.W (2007): Desarrollo Infantil. Madrid. McGrawHill
Shaffer, D. R. y Kipp, K. (2007). Psicología del desarrollo. Infancia y adolescencia. México: Thomson.
Vasta, R., Haith, M. M. y Miller, S. A. (2001). Psicología infantil. Barcelona: Ariel.

Competencias
Competencias xerais
G.2.- Promover e facilitar as aprendizaxes na primeira infancia, dende unha perspectiva globalizadora e integradora das diferentes dimensións cognitiva, emocional, psicomotora e volitiva.
G.4.- Fomentar a convivencia na aula e fora dela e abordar a resolución pacífica de conflitos. Saber observar sistematicamente contextos de aprendizaxe e convivencia e saber reflexionar sobre eles.
G.8.- Coñecer fundamentos da atención temperá e as bases e desenvolvementos que permiten comprender os procesos psicolóxicos, de aprendizaxe e de construción da personalidade na primeira infancia.
G.11.- Reflexionar sobre as prácticas de aula para innovar e mellorar a función docente. Adquirir hábitos e destrezas para a aprendizaxe autónoma e cooperativa e promovela nos estudantes.

Competencias específicas
E.2. Coñecer os desenvolvementos da psicoloxía evolutiva da infancia no período 0-3.
E.3. Coñecer os fundamentos da atención temperá.
E.4. Recoñecer a identidade da etapa e as súas características cognitivas, psicomotoras, comunicativas, sociais, afectivas.
E.5. Saber promover a adquisición de hábitos en torno á autonomía, a liberdade, a curiosidade, a observación, a experimentación, a imitación, a aceptación de normas e límites, o xogo simbólico e heurístico.

Competencias básicas (Marco Español de Cualificacións para a Educación Superior, MECES)

B.2. Que os estudantes saiban aplicar coñecementos o seu traballo ou vocación dunha maneira profesional y posúan as competencias que adoitan demostrarse mediante a elaboración e defensa de argumentos e a resolución de problemas dentro da súa área de estudo.
B.3. Que os estudantes teñan a capacidade de reunir e interpretar datos relevantes (normalmente dentro da súa área de estudo) para emitir xuízos que inclúan unha reflexión sobre temas relevantes de índole social, científica ou ética.
B.4. Que os estudantes poidan transmitir información, ideas, problemas e solucións a un público tanto especializado como non especializado.
B.5. Que os estudantes teñan desenvolvido aquelas habilidades de aprendizaxe necesarias para emprender estudos posteriores cun alto grao de autonomía.

Competencias transversais
T.2.- Coñecemento instrumental da lingua galega.
T.3.- Coñecemento instrumental das tecnoloxías da información e da comunicación.
T.4.- Competencia informacional.

Metodoloxía da ensinanza
A metodolóxía a empregar conxuga o formato de clase expositiva coas metodoloxías activas e participativas, potenciando o traballo autónomo do estudiante. As actividades presenciais co grupo de clase completo terán como obxectivo introducir e explicar o sentido dos temas, clarificar os conceptos importantes, orientar e guiar a realización de traballos, dar unha visión global dos contidos dos diferentes bloques e relacionar coñecementos para promover a significatividade das aprendizajes.Os materiais empregados nelas estarán a disposición do alumnado nos servicios de reprografía da Facultade e7ou na aula virtual.
As actividades que se realizarán nos seminarios irán dirixidas a profundizar en conceptos e procedementos concretos introducidos teóricamente con anterioridade nas clases expositivas. Con elas preténdese que o alumnado adquira dominio no manexo das diferentes fontes de información, realice traballos cooperativos, propicie a transferencia da teoría á práctica, aprenda a elaborar e presentar informes, confronte diferentes puntos de vista e sexa capaz de construir significados compartidos axudado da labor mediadora do docente. Aconcreción das tarefas requeridas e os materiais necesarios serán presentados o alumnado nas correspondentes sesións de clase e na guía da materia.
As actividades a desenvolver nos grupos pequenos centraránse na resolución de problemas e dúbidas e no seguimento no proceso de elaboración de traballos.

Sistema de evaluación
A avaliación do curso realizarase tendo en conta o nivel de logro ponderado seguinte:
-50% da cualificación procederá dos resultados dunha proba (examen) sobre os contidos tratados na materia; é necesario superar esta proba.
-30% da cualificación procederá da valoracións de informes escritos, presentacións orais e doutras actividades realizadas nos seminarios en grupos coopeartivos. Será preciso ter entregadas en prazo un mínimo dun 80% das tarefas solicitadas.
-10% da cualificación corresponderá a participación activa na dinámica da aula e as aportacións individuais de carácter obrigatorio.
-10% da cualificación corresponderá a achegas libres dos estudantes, traballos voluntarios titorizados,informes de lectura de libros, asistencia a actividades prácticas; terán carácter optativo e voluntario.
A non realización do examen ou do 80% das actividades demandadas conlevará unha cualificación de Non Presentado; se únicamnete se supera, ben o exame, ben a parte correspondente a interactividade, a cualificación será de Suspenso, co valor numérico mais próximo a 5 obtido nun ou outro apartado da avaliación. Os estudantes que non cumplan os requisitos de asistencia, aqueles coa materia pendente e os que presenten exención de docencia deberán realizar unha proba global que avaliará tanto os coñecementos teórico-conceptuais como práctico-aplicados; a máxima cualificación que se poderá obter nela será de Notable.
Os traballos individuais ou grupais deberán ser orixinais. Calquera traballo copiado supoñerá o suspenso da materia na correspondente convocatoria. Para efectos avaliativos un mesmo traballo non pode ser utilizado para varias materias, salvo que se programasen de forma coordinada.


Tempo de estudo e traballo persoal
A materia ten un total de 51 horas de clases presenciais, distribuidas en clases expositivas co grupo de clase completo, actividades grupais en seminarios, estudos de casos, guías e orientación de traballos e titorías, así como a realización dunha proba-examen de 2 horas.
Estímase que o alumnado deberá adicar unhas 99 horas o seu traballo autónomo para poder superar a materia. Delas, aproximadamente 35 estarán centradas en tarefas de estudo, preparación de materiais, búsqueda de información e análise de documentos; en torno a 45 adicaraas ás lecturas e elaboración de traballos, esquemas, mapas conceptuais, búsqueda de información complementaria ou preparación de presentación orais e unhas 19 para o traballo en lecturas recomendadas, a aprendizaxe autónoma, a resolución de dúbidas e problemas na aprendizaxe dos contidos.

Recomendacións para o estudo da materia
Dado o carácter básico da asignatura e a súa ubicación no plano de estudios non se indican requisitos previos; será recomendable que o alumno/a estableza relacións cos contidos propios das materias de Psicoloxía do Desenvolvemento e Dificultades de Aprendizaxe e trasornos do desenvolvemento.
E importante que o alumado se implique activamente dende o inicio na dinámica e funcionamento da materia para lograr superala con éxito; símesmo recoméndase unha abordaxe comprensiva e significativa da mesma.

Observacións
ASISTENCIA A CLASE
O Consello de Goberno de 25 de marzo de 2010 aprobou a Normativa de asistencia a clase nas ensinanzas adaptadas ao EEES
(http://www.usc.es/export/sites/default/gl/normativa/descargas/normaasistenclase.pdf).
Na mesma expóñense os beneficios da asistencia á clase, entre eles facilita unha “mellor comprensión da materia, a adquisición de competencias en grupos e individuais, a aprendizaxe continua, a interacción directa con outros alumnos e alumnas ou a posibilidade dunha metodoloxía docente-discente máis participativa”. Cabe lembrar que a USC é unha universidade presencial, polo que a asistencia a un mínimo do 80% das sesións de clase é obrigatoria. Nos casos contemplados na normativa da Facultade, os/as alumnos/as poderán solicitar exención oficial de docencia. Nestes casos, o alumnado debe poñerse en contacto co profesorado para, de ser necesario, indicar as directrices apropiadas para o cumprimento do programa e superación da materia.

En relación aos traballos persoais ou de grupo que se realicen para a materia ter en conta as seguintes indicacións:
Evitar tapas de plástico ou outros envoltorios externos innecesarios.
Sempre que sexa posible empregar grampas en lugar de encanutillados.
Imprimir a dúas caras en calidade “aforro de tinta”.
Non empregar folios en branco como separadores de capítulos ou partes.
Evitar anexos que no teñan referencia directa cos temas desenvolvidos.