G3121105 - Didáctica e Profesión Docente (Formación Básica) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 24.00
• Clase Interactiva Seminario: 24.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 51.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Didáctica e Organización Escolar
• Áreas: Didáctica e Organización Escolar
• Centro: Facultade de Ciencias da Educación
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
NEIRA GARCIA, DOMINGO.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo CLE01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIS_01 (A-Ge)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_02 (Gi-Rey G)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_03 (Rey L-Z)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS07	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS08	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Francés

Obxectivos da materia
O logro destes obxectivos, relacionados con diversas funcións propias do rol docente, está supeditado á adquisición das competencias xerais establecidas no RD.:1393/2007, orde ECI/3854/2007 (27-12) na que se integran, e que os alumnos desta titulación deben desenvolver ao finalizar o grado, e que han de servir como marco xeral para a súa avaliación.
1.1.- Obxectivos ou Competencias xerais: G2, G3, G4, G5, G9, G11.
1 (G2).-Promover e facilitar as aprendizaxes na primeira infancia, desde unha perspectiva globalizadota e integradora das diferentes dimensións cognitiva, emocional, psicomotora e volitiva.
2 (G3).- Deseñar e regular espazos de aprendizaxe en contextos de diversidad que atendan ás singulares necesidades educativas dos estudantes, á igualdade de xénero, á equidad e ao respecto aos dereitos humanos.
3 (G4).- Fomentar a convivencia na a aula e fóra dela e abordar a resolución pacífica de conflitos. Saber observar sistemáticamente contextos de aprendizaxe e convivencia e saber reflexionar sobre eles.
4 (G5).- Reflexionar en grupo sobre a aceptación de normas e o respecto aos demais. Promover a autonomía e a singularidade de cada estudante como factores de educación das emocións, os sentimentos e os valores na primeira infancia.
5 (G9).- Coñecer a organización das escolas de educación infantil e a diversidad de accións que comprende o seu funcionamento. Asumir que o exercicio da función docente ha de ir perfeccionándose e adaptándose aos cambios científicos, pedagógicos e sociais ao longo da vida.
6 (G11).- -Reflexionar sobre as prácticas de aula para innovar e mellorar o labor docente. Adquirir hábitos e destrezas para a aprendizaxe autónoma e cooperativo e promoverlo nos estudantes.

1.2.- Específicas: E19, E20, E21, E22.
1 (E19).- Comprender que a dinámica diaria en educación infantil é cambiante en función de cada estudante, grupo e situación e saber ser flexible no exercicio da función docente.
2 (E20).- Valorar a importancia da estabilidade e a regularidad na contorna escolar, os horarios e os estados de ánimo do profesorado como factores que contribúen ao progreso armónico e integral dos estudantes.
3 (E21).- Saber traballar en equipo con outros profesionais de dentro e fóra do centro na atención a cada estudante, así como na planificación das secuencias de aprendizaxe e na organización das situacións de traballo no aula e no espazo de xogo, identificando as peculiaridades do periodo 0-3 e do periodo 3-6.
4 (E22).- Atender as necesidades dos estudantes e transmitir seguridade, tranquilidade e afecto.

1.3.- Básicas: B2, B3, B4, B5.
1 (B2).- Que os estudantes saiban aplicar os seus coñecementos ao seu traballo ou vocación dunha forma profesional e posúan as competencias que adoitan demostrarse por medio da elaboración e defensa de argumentos e a resolución de problemas dentro da súa área de estudo;
2 (B3).- Que os estudantes teñan a capacidade de reunir e interpretar datos relevantes (normalmente dentro da súa área de estudo) para emitir xuízos que inclúan unha reflexión sobre temas relevantes de índole social, científica ou ética;
3 (B4).- Que os estudantes poidan transmitir información, ideas, problemas e solucións a un público tanto especializado como non especializado;
4 (B5).- Que os estudantes desenvolvan aquelas habilidades de aprendizaxe necesarias para emprender estudos posteriores cun alto grado de autonomía.

1.4.- Transversales:
1 (T2).- Coñecemento instrumental da lingua galega.
2 (T3).- Coñecemento instrumental das tecnoloxías da información e da comunicación.

Contidos
2. CONTIDOS:
2.1.- A formación e o desenvolvemento profesional do profesorado.
2.2.- O papel do profesor na sociedade do coñecemento.
2.3.- Profesionalidad e formación en exercicio.
2.4.- Modelos de profesorado.
2.5.- A cultura docente.
2.6.- Tarefas e funcións na educación infantil.
2.7.- Análise da práctica docente na educación infantil.

Bibliografía básica e complementaria
3. BIBLIOGRAFÍA:
a) Básica:
Neira, D.,
- A outra cara da didáctica: novos enfoques no ensino, Barcelona, Octaedro, 1994.
- A outra cara do relato: invencións filosóficas para o tratamento educativo, Santiago de C., Tórculo, 2001, 2003, 2007.
- Didáctica para o crecemento socio-persoal (temas novos para os EEES), Santiago de C., Tórculo, 2006.
Rosales, C.,
- Aproximación á función docente, Santiago de C., Tórculo, 1998.
- O pensamento de profesores e alumnos (cuestións relevantes de ensino e aprendizaxe), Santiago de C., Andavira, 2012.

b) Complementaria:
Abraham, A., O mundo interior dos ensinantes, Barcelona, Gedisa, 1987.
Aebli, H., Doce formas básicas de ensinar, Madrid, Narcea, 1987.
Alberte, J. R., Ou reto dá innovación na Educación Especial, Santiago de C., SEPU., 2000.
Alí, I. e Ganuza, J. L., Internet na educación, Madrid, Anaya, 1997 (orientación bibliográfica a través de internet para os ensinos básicos)
Ausubel, D. P. e outros., Psicología educativa: un punto de vista cognoscitivo, México, Trillas, 1989
Benedito, V., Aproximación á Didáctica, Barcelona, PPU, 1987.
Neira, D.,
- Nacer para vivir: 13 compás orientativas, Santiago de C., Tórculo, 2006
- Poesía con sentido: primeiras poesías, Santiago de C., Tórculo, 2008, 2009.
Rosales, C.,
- Temas para a reflexión e a investigación didáctica, Santiago de C., Tórculo, 2005
- Innovación no Ensino, Santiago de C., Andavira, 2009
Titone, R., Metodoloxía didáctica, Barcelona, Rialp, 1960.
Zabalza, M. A., A calidade en educación infantil, Madrid, Narcea, 2008(2)

MEC, LOMCE, Lei Orgánica de Mellora da Calidade Educativa, maio, 2013
MEC. LOE, Lei Orgánica de Educación 2/2006, de 3 de maio (BOE, 4-5-06)
MEC. Real Decreto 1630/2006, de 29 de decembro, sobre Ensinos Mínimos de Educ. Infantil.
- Real Decreto 1513/2006, 7 do 12 (BOE. 8-12-2006: establecemento dos ensinos mínimos de Educación Primaria)
- RD. Decreto 130/2007, de 28 de xuño, establece o Currículo de Educación Primaria.
- Orde de 24 de xullo, pola que se regula a Educación Básica para as persoas adultas, e establécese a súa Currículo
- Circular 8/2009, sobre medidas de Atención á Diversidad.

Documentos:
http://www.ite.educacion.es/w3/eos/RecursosFP/SSocioculComunidad/GradoSuperior/EducacionInfantil/DIDACTICA/INDEX.HTM
http://www2.amnistiacatalunya.org/edu/es/historia/h-index.html


Competencias
4. COMPETENCIAS E RESULTADOS DE APRENDIZAXE:
Orde ECI/3854/2007 (27-12) pola que se establecen os requisitos para a verificación dos títulos universitarios que habilitan para o exercicio da profesión de Mestre en Educación Infantil, ámbito docente e formativo, onde se concentra a súa actividade profesional, os mestres e mestras poden traballar en centros de ensino públicos e privados, academias, centros de educación permanente, servizos educativos en centros sanitarios, educación familiar, alfabetización, formación complementaria, e a distancia, etc. No ámbito empresarial, poden realizar actividades de asesoramiento en empresas de xogos, de materiais didácticos, editoriais, parques temáticos, etc. Hai que destacar que unha apropiada formación complementaria ao longo da carreira e a formación continua e a especialización, unha vez acabados os estudos, facilitan significativamente as posibilidades de inserción laboral. Non se descoidarán as competencias relacionadas coa igualdade entre homes e mulleres, coa igualdade de oportunidades, coa equidad e cos valores da formación cidadá. En fin, competencias na comprensión da función, as posibilidades e os límites da educación na sociedade actual, cuestións que afecten aos colexios de educación infantil e aos seus profesionais, coñecemento de modelos de mellora e a súa aplicación nos centros, tanto nas TICs como na Tv. Competencias relacionadas coa función docente: perfeccionamiento e adaptación aos cambios científicos, sociais e pedagógicos durante a vida profesional. Reflexión sobre a aceptación de normas, respecto aos demais, promoción da autonomía e a singularidade, a educación das emocións, os sentimentos e os valores da primeira infancia.
Xa que logo:
Coñecer, analizar, sintetizar, aplicar, argumentar e extrapolar as distintas cuestións dos principais núcleos da asignatura “Didáctica e profesión docente” nas cuestións propias do marco de formación para o Titulo de Mestre/a de Educación Infantil, tanto desde as esixencias dá Universidade de Santiago como das previstas polas distintas Declaracións e Decretos achega do marco europeo universitario: sobre propostas de calidade, movilidad, diversidad, competitividad e orientación ao emprego. Isto a fin de que Europa resulte un polo atractivo para a capacitación de estudantes e profesores. Neste sentido debemos coidar as cuestións relativas ao marco de cada especialidade, integrando coñecementos xerais básicos, transversales (formación integral da persoa) e específicos (de carácter profesional).

Metodoloxía da ensinanza
5. METODOLOXÍA DO ENSINO:
As actividades en gran grupo (80 alumnos) pretenden que o alumnado adquira unha visión global achega das áreas do currículo da educación primaria, así como unha análise das tarefas da profesión docente en canto á formación para comprender, planificar, desenvolver e valorar a práctica docente. Este tipo de actividades permite tamén analizar cales son os elementos básicos presentes na práctica da docencia, así como desenvolver pequenas investigacións sobre as prácticas docentes e elaborar proxectos de mellora das mesmas.
As actividades de grupo mediano (20 alumnos) axudan ao desenvolvemento das competencias anteriores, así como a reflexionar sobre a práctica docente, analizar e comprender os procesos de ensino e aprendizaxe das distintas áreas curriculares, aplicar os coñecementos adquiridos a diferentes situacións mediante o estudo de casos e a elaboración de proxectos e estudar as distintas tarefas de ensino-aprendizaxe que se desenvolven ou poden desenvolverse no aula. Favorecen tamén o desenvolvemento de competencias referidas á procura de informacións así como á interpretación de datos e á transmisión de informacións. Supoñen que o alumno sexa capaz de comprender os procesos educativos do aula, os sistemas de comunicación, as funcións que desempeñan e o coñecemento e a utilización de metodoloxías de investigación sobre a práctica docente.
As actividades en pequeno grupo (10 alumnos ou individual) responden ao desenvolvemento das competencias citadas así como á promoción do traballo colaborativo.
O traballo individual do alumnado favorece a adquisición de informacións, a lectura e comentario crítico de textos, a reflexión sobre as lecturas realizadas e sobre os problemas que poden presentarse no aula, así como a valoración do esforzo, a constancia e tamén o coñecemento e a utilización das tecnoloxías da información e a comunicación. Tamén desenvolven a capacidade de analizar as condicións nas que se desenvolve a profesión docente, cales son as posibilidades e cales as limitacións ou dificultades coas que os profesionais atópanse no desenvolvemento do seu traballo profesional.
Actividades:
ACTIVIDADES EN GRANGRUPO Presenciales-24h-(expositivas, coordinación,avaliación en grangrupo…) -Lectura de documentos- Presentación de material de apoio audiovisual - Instrucións para a elaboración e presentacións de traballos - Avaliación en gran grupo. Autónomas -35- -Estudo (lectura de docum.)-Procura de información-Preparación de materiais previos- Elaboración de informes-Exposición de traballos- Participación en debates-Competencias: G2,G3,G4,G5,G9,G11E19 -E20,E21,E22, -B2,B3,B4,B5 -T2,T3
ACTIVIDADES EN GRUPO MEDIANO Presenciales -24h-(seminario, laboratorio...)- Presentación de traballos e informes-Estudo de casos e realización de debates-Discusión de conclusións -Guía e Orientación de traballos- Debates guiados. Autónomas -45- -Estudo, lectura e elaboración de proxectos e informes -Elaboración dun diario -Resolución de casos prácticos - Elaboración de esquemas e mapas conceptuais-Preparación de presentacións orais
ACTIVIDADES EN PEQUENO GRUPO OINDIVIDUALES Presenciales -3-(tutorías...) - Comentarios de lecturas -Atención a necesidades específicas -Tutorización individual sobre traballos e proxectos- Reflexión sobre o traballo. Autónomo -19--Lecturas recomendada - Exposición de dúbidas e respostas a conflitos.
En resumo, pois, (1) programa da disciplina, (2) exposición do mesmo, (3) comentario de textos, (4) participación do alumnado, (5) proxección audiovisual, (6) traballos escritos, (7) valoración, (8) proposta prospectiva, (9) notificación de actos e publicacións, (10) invitación de expertos (si é posible), (11) tutorías e, por fin, (12) documentación, manexo informativo e informático a través de internet e das bibliotecas informatizadas.
TUTORÍAS: o Plan de acción tutorial (PAT) prevé que cada estudante de novo ingreso que o desexe poida contar co apoio e asesoramiento do profesor titor que se lle asigna desde primeiro curso. O profesor/a titor/a encárgase do seguimiento individualizado de cada alumno tutorizado. O seu labor abarca desde a orientación no estudo ata a información de todo aquilo que poida resultar provechoso para o estudante. Por outra banda, os coordinadores das titulaciones impartidas encárganse de proporcionar información específica de cada unha delas.

Sistema de evaluación
Avaliación:
-PARTICIPACIÓN NA AULA -5-15% (10%) -G5,G9,G11,-E19,E20 -B.1,B.3 -T.2,
-PROBAS ESPECÍFICAS -40-50% (50%)-G.2,G.3,G.4,G.5,G.9,G.11 -E19,E20,E21,E22- B1,B.2,B.3,B.4 -T.2,T.3
-INFORMES ESCRITOS E OUTRAS PRODUCIÓNS -30-40% (30%) -G.1,G.4,G.11 E19,E20,E21,E22 B1,B.2,B.3,B.4,B5 -T.2,T.3
-PRESENTACIÓNS ORAIS -5-15% (10%) -G.5,G.11 -E19,E20 -B.2,B.4 -T.2,

O sistema de participación no aula supón o seguimiento da actividade do alumnado para aportar a axuda pedagógica pertinente.
As actividades de ensino/aprendizaxe e de avaliación apoiaranse en boa medida no Campus Virtual da USC, que ofrece recursos docentes en internet e un soporte (WebCT) para cursos virtuales que se vén utilizando, con carácter cada vez máis xeneralizado, como recurso de apoio para a docencia.
O sistema de cualificacións expresarase mediante cualificación numérica de acordo co establecido no artigo 5 do Real Decreto 1125/2003 de 5 de setembro (BOE 18 de setembro), polo que se establece o sistema europeo de créditos e o sistema de cualificacións nas titulaciones universitarias de carácter oficial e validez en todo o territorio nacional.
Para obter unha puntuación positiva na asignatura será preciso realizar dentro de prazo todas as actividades de avaliación especificadas, así como superar cada unha delas. Os traballos individuais e/ou grupales dos estudantes deberán ser orixinais. A entrega de traballos copiados supoñerá o suspenso da asignatura e a avaliación do alumno / a en a seguinte convocatoria. A efectos de avaliación, un traballo non poderá presentarse para varias materias, excepto nas actividades programadas de forma coordinada. Os alumnos con exención indicaráselle e orientará nos traballos e prácticas durante o curso correspondente. Iso farase no tempo de tutorías.

Tempo de estudo e traballo persoal
7. TEMPO DE ESTUDOS E DE TRABALLO PERSOAL:
Tendo en conta que a asignatura de Didáctica e profesión docente comprende un espazo de 6 ECTS faremos a seguinte distribución do traballo persoal:
Grupo de aula (80 estudantes) 24 h. Grupo de sememinario/laboratorio (20 estudantes) 24 h.Grupo de tutoría (10 estudantes) 2 h. Avaliación (exames) 1 h. Idem, non presenciales:35, 45, 19.
Total horas presenciales 51h
Horas non presenciales 99 h.
Total horas (25h/cr x 6 ECTS)=150 h
Esta distribución implica unha dedicación presencial dos alumnos de 25 h. por crédito, e en número de horas presenciales entre 8-10 por crédito

Na guía da materia aparecerán distribuídas estas horas nas diferentes actividades a desenvolver durante o curso.

Recomendacións para o estudo da materia
8. RECOMENDACIONES PARA O ESTUDO DA MATERIA:
Os alumnos e alumnas que cursen esta materia terán que realizar unha lectura atenta e crítica dos textos suxeridos polo profesorado, para así manexarse de modo preciso nos conceptos propios da disciplina e as súas aplicacións prácticas. Tamén resulta conveniente que o alumnado participe activamente nas tarefas de aula propostas. Recoméndase a utilización da tutoría para todo aquilo que ofreza dúbidas e para recibir as aclaraciones, apoio e directrices que faciliten a aprendizaxe da materia, a realización de traballos que se propoñen, etc. O traballo constante ao longo da materia, así como o estudo persoal constitúen un alicerce fundamental no proceso de aprendizaxe.


Observacións
Normativa da Facultade sobre a presencialidade:
A USC é unha universidade presencial, polo que a asistencia a un mínimo do 80 % das sesións de clase é obrigatoria. Nos casos contemplados na normativa da Facultade, os alumnos poderán solicitar a exención oficial de docencia.
9. OBSERVACIÓNS:
1. Os grupos de traballo estarán constituídos entre 4 e 6 alumnos.
2. Pautas para a elaboración do traballo grupal:
a) En cada grupo proporcionarase, ao comezo de curso, as pautas para a elaboración do traballo.
b) Todos os créditos obtidos polo estudante, xa sexan transferidos, recoñecidos ou superados para a obtención do correspondente título, serán incluídos no seu expediente académico e reflectidos no Suplemento Europeo ao Título
c) Lingua(s) utilizadas ao longo do proceso formativo: Galego e Castelán.
d) Suxírese a asistencia a clases. É obligatoria a presenza no 80% das sesións académicas. Nos casos contemplados na normativa da Facultade, os alumnos poderán solicitar a exención oficial de docencia.
e) Responsabilidade medioambiental: a) recoméndase evitar tapas de plástico ou accesorios superfluos. b) usar grapas en lugar de canutillos, así como imprimir a dous carillas. En calquera caso evitar o que non sexa necesario.