G3121203 - Organización e Xestión da Aula (Formación Básica) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 24.00
• Clase Interactiva Seminario: 24.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 51.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Didáctica e Organización Escolar
• Áreas: Didáctica e Organización Escolar
• Centro: Facultade de Ciencias da Educación
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
Crespo Comesaña, Julia María.	NON
FERNANDEZ DE LA IGLESIA, JOSEFA DEL CARMEN.	NON
Ferradas Blanco, Rodolfo Luis.	SI
MUÑOZ CADAVID, MARIA AMALIA.	NON

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo CLE01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLE02 (Alumnado Curso Ponte)	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIS_01 (A-De)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_02 (Di-M)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_03 (N-Z)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS07	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS08	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS09	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
Esta materia pertence ao segundo curso (terceiro semestre) do Plan de Estudos do Grao de Mestre/a de Educación Infantil da Facultade de Ciencias da Educación da Universidade de Santiago de Compostela, con carácter de Formación Básica, na materia de “Organización do Espazo escolar, materiais e habilidades docentes”

Os obxectivos principais da asignatura son:
- Capacitarse para o exercicio de actividades profesionais e recoñecer a necesidade do perfeccionamento constante que, para o docente, requiren os avances e os cambios científicos, pedagóxicos e sociais.
- Utilizar con precisión os conceptos da materia.
-Coñecer os eixos e principios básicos da intervención educativa en educación infantil.
-Deseñar e organizar propostas educativas adaptadas ás peculiaridades da etapa de educación infantil desde unha perspectiva globalizadora e integradora e tendo en conta os requirimentos da necesaria atención á diversidade.
- Analizar e deseñar contextos relacionales e espazo-temporais, no ciclo 0-3 e 3-6.
- Deseñar diversas estratexias de intervención dirixidas a favorecer a adaptación inicial e a continuidade educativa entre ciclos e etapas.
- Deseñar e planificar os espazos, materiais e tempos dos momentos de vida cotiá (aseo, comedor, etc.) tendo en conta o seu valor educativo.
- Analizar de forma crítica e reflexiva a creatividade e os valores estéticos en diferentes contextos e propostas educativas (espazos, materiais, actividades, proxectos,…).
- Desenvolver hábitos de traballo individual e de equipo, de esforzo e responsabilidade.
- Recoñecer o carácter específico das aulas de educación infantil.
- Comprender o papel que deben xogar as tecnoloxías da comunicación e a información no ámbito educativo.

Contidos
1)Eixos e principios básicos da intervención educativa na etapa 0-6. Principais modelos de Educación Infantil e as súas implicacións na organización e a xestión da aula.

2)Claves para o deseño e organización do ambiente de aprendizaxe na Educación Infantil no ciclo 0-3 e 3-6:
a.Dimensión física: o espazo e os materiais;
b.Dimensión Funcional: organización da actividade. Rutinas e actividades de xogo e aprendizaxe. Recunchos e Talleres;
c.Dimensión temporal: organización do tempo no ciclo 0-3 e 3-6. Período de adaptación e continuidade entre ciclos e etapas;
d.Dimensión relacional: procesos de interacción na aula. O traballo colaborativo e as modalidades de agrupamiento e relación. Criterios de organización e agrupamiento dos alumnos;

3)As rutinas na escola infantil e o valor da vida cotiá. A actividade autónoma dos nenos;

4)Organización do ambiente e atención á diversidade;

5)Ambientes escolares e extraescolares: a relación coa contorna. A colaboración coas familias. A contorna como ambiente de aprendizaxe.

Bibliografía básica e complementaria
Básica

Antón, M. (2007). Planificar la etapa 0-6: Compromiso de sus agentes y práctica cotidiana. Barcelona: Graó.
Bassedas, E.; Huguet, T. e Solé, I. (2005). Aprender y enseñar en Educación infantil. Barcelona: Graó.
Goldschmied, E. e Jackson, S. (2000). La educación infantil de 0 a 3 años. Madrid: Morata.
Hohmann, M. e Weikart, D. (1997). Educar a criança. Lisboa: Fundaçao Calouste Gulbenkian.
Falk, J. (2008). Lóczy, educación infantil. Barcelona: Octaedro.
Majem, T. e Ódena, P. (2007). Descubrir jugando. Barcelona: Octaedro-Rosa Sensat.
Paniagua, G. e Palacios, J. (2005). Educación Infantil: Respuesta educativa a la diversidad. Madrid: Alianza Editorial.
Sainz de Vicuña, P. (2010). Educar en el aula de 2 años: Una propuesta metodológica. Barcelona: Graó.
Zabalza, M.A. (Ed.)(1996). Calidad en la Educación Infantil. Madrid: Narcea.

Complementaria

Bondioli, A. e Nigito, G. (2011). Tiempos, espacios y grupos: El análisis y la evaluación de la organización en la escuela infantil. Barcelona: Graó.
Borghi, Q. (2008). Los talleres en educación infantil. Barcelona: Graó.
Borghi, Q. (2010). Educar en el 0-3: La práctica reflexiva en los nidi d´infanzia. Barcelona: Graó.
Heredero,E. (2008). A la calidad de la educación desde los espacios escolares. Alcalá de Henáres: Universidad de Alcalá.
Ibañez, C. (2008). El proyecto de Educación Infantil y su práctica en el aula. Madrid: La Muralla.
Laguía, Mª J. e Vidal, C. (2008). Rincones de actividad en el aula Infantil (0-6 años). Barcelona: Graó.
Mainetti, D. e Cosmai, L. (2010). Gli spazi e i materiali nei servizi e nelle scuole per l'infanzia. Bergamo: Edizioni Junior.
Quintanal, J. (2006). Educación infantil: orientaciones y recursos metodológicos para una enseñanza de calidad. Madrid: CCS.


REVISTAS
Aula de Infantil,
Cuadernos de Pedagogía,
Infancia,
Revista Galega de Educación,
Young Children.
Competencias
A) Competencias da titulación ás que contribúe a asignatura

- Promover e facilitar as aprendizaxes na primeira infancia, desde unha perspectiva globalizadora e integradora das diferentes dimensións cognitiva, emocional, psicomotora e volitiva. (G2).
- Deseñar e regular espazos de aprendizaxe en contextos de diversidade que atendan ás singulares necesidades educativas dos estudantes, á igualdade de xénero, á equidade e ao respecto aos dereitos humanos. (G3).
- Fomentar a convivencia na aula e fóra dela e abordar a resolución pacífica de conflitos. Saber observar sistematicamente contextos de aprendizaxe e convivencia e saber reflexionar sobre eles. (G4).
- Coñecer as implicacións educativas das tecnoloxías da información e a comunicación e, en particular da televisión na primeira infancia. (G7).
- Reflexionar sobre as prácticas de aula para innovar e mellora o labor docente. Adquirir hábitos e destrezas para a aprendizaxe autónoma e cooperativa e promovelo nos estudantes. (G11).

B) Competencias Específicas

- Comprender que a dinámica diaria en educación infantil é cambiante en función de cada estudante, grupo e situación e saber ser flexible no exercicio da función docente. (E19).
- Valorar a importancia da estabilidade e a regularidade na contorna escolar, os horarios e os estados de ánimo do profesorado como factores que contribúen ao progreso harmónico e integral dos estudantes. (E20).
- Saber traballar en equipo con outros profesionais de dentro e fóra do centro na atención a cada estudante, así como na planificación das secuencias de aprendizaxe e na organización das situacións de traballo na aula e no espazo de xogo, identificando as peculiaridades do período 0-3 e do período 3-6. (E21).
- Atender as necesidades dos estudantes e transmitir seguridade, tranquilidade e afecto. (E22).

C) Competencias Básicas
- Que os estudantes demostren posuír e comprender coñecementos nunha área de estudo que parte da base da educación secundaria xeral, e adóitase atopar a un nivel que, aínda que se apoia en libros de texto avanzados, inclúe tamén algúns aspectos que implican coñecementos procedentes da vangarda do seu campo de estudo. (B1).
-Que os estudantes saiban aplicar os seus coñecementos ao seu traballo ou vocación dunha forma profesional e posúan as competencias que adoitan demostrarse por medio da elaboración e defensa de argumentos e a resolución de problema dentro da súa área de estudo. (B2).
- Que os estudantes teñan a capacidade de reunir e interpretar datos relevantes (normalmente dentro da súa área de estudo) para emitir xuízos que inclúan unha reflexión sobre temas relevantes de índole social, científica ou ética. (B3).
- Que os estudantes poidan transmitir información, ideas, problemas e solucións a un público tanto especializado como non especializado. (B4).


D) Competencias Transversais

- Coñecemento instrumental das tecnoloxías da información e da comunicación. (T3).
- Competencia informacional. (T4).

Metodoloxía da ensinanza
A USC é unha universidade presencial, polo que a asistencia a un mínimo do 80% das sesións de clase é obrigatoria para poder participar na primeira proba específica da materia. Os alumnos que obteñan exención de docencia deberan presentar o documento ao/á profesor/a (no seu caso coordenador/a da materia) de forma inmediata para poder establecer un plan de traballo e de avaliación alternativo.
As actividades formativas en gran grupo centraranse na adquisición de coñecementos básicos cun peso relevante de actividades expositivas.
As actividades de grupo interactivo desenvolveranse a través de propostas como estudo de caso, simulacións ou análises de documentos, entre outras. Nestas clases os alumnos, coa axuda da profesora procurarán a aplicación dos contidos teóricos na resolución dos exercicios expostos
As titorías pretenden orientar ao alumnado de forma personalizada e realizar un seguimento do traballo do alumno.
O traballo autónomo por parte do alumnado é moi importante xa que mediante a análise de diversos documentos, procura de materiais e de fontes de información, reflexión e estudo irá construíndo un coñecemento sólido sobre os elementos fundamentais da materia.
Sistema de evaluación
Na cualificación final desta materia terase en conta os seguintes elementos:
A) Primeiro e segundo período de avaliación en xuño e xullo. Para aqueles estudantes que cubran o 80% de asistencia. Nota total 10
-Proba específica: de carácter presencial e obrigatorio terá un valor máximo do 60% na nota final. Será necesario alcanzar un 5 sobre 10 para que faga media coas outras cualificacións. O exame ao final do semestre versará sobre o contido do programa, podendo constar dunha proba obxectiva e/ou de varias cuestións breves. Duración: 2 horas.
-Traballos de aula (individuais ou de pequeno grupo) Realizaranse e/ou entregarán durante as sesións de traballo na aula de clase. Terán un peso do 30% da nota final.
- Participación do alumno na materia. Cun peso do 10% da nota final
*No caso de que o/a alumno/a obtivese un suspenso na primeira convocatoria de avaliación conservaráselle a nota dos elementos aprobados para a convocatoria de xullo

B) Segundo período de avaliación en xullo. Para aqueles estudantes que non cubran o 80% da asistencia. Nota total 8
-Proba específica: de carácter presencial e obrigatorio terá un valor máximo do 65% na nota final.
-Traballos do alumno Realizaranse e entregarán nos prazos acordados previamente entre o alumno e a profesora. Terán un peso do 35% da nota final

Condicións
Para obter unha valoración positiva na materia será preciso realizar e entregar, en prazo, todas as actividades de avaliación especificadas así como superar cada unha delas nos termos xa establecidos.
Os traballos individuais ou grupais dos estudantes deberán ser orixinais. A entrega dun traballo copiado suporá o suspenso da materia e a avaliación do alumno ou alumna na seguinte convocatoria.
A efectos avaliativos, un mesmo traballo non pode ser utilizado para varias materias, excepto nas actividades programadas de forma coordinada

Tempo de estudo e traballo persoal
Actividades formativas en horas:

Actividades presenciais:
24 Horas de actividades de grupo expositivo
24 Horas de actividades de grupo interactivo
03 Horas de titorías
51 Horas totais de actividades presenciais

Actividades de traballo autónomo:
35 Horas para preparar actividades derivadas do grupo expositivo
45 Horas para prepara actividades do grupo interactivo
19 Horas de titorías
99 Horas totais de traballo autónomo

Total: 150 horas

Recomendacións para o estudo da materia
A complexidade terminolóxica, conceptual, teórica e aplicada que caracteriza a materia, en función dos seus obxectivos e contidos, aconsella un traballo continuado na mesma, procurando desde o inicio unha implicación e participación activa nas distintas actividades.
Estímase que, ao ser a clase teórica e práctica, os/as estudantes deberán dedicar un tempo para realizar fora do horario de clase determinadas tarefas e estudo, para afianzar os coñecementos adquiridos.
Nese sentido, deberán revisar os contidos abordados na aula para unha comprensión máis profunda dos mesmos e poder seguir puntualmente a secuencia de actividades.
Recoméndase acudir regularmente ás sesións de titoría para resolver e aclarar as dúbidas que se presenten, tanto para o estudo da materia como para a realización das actividades propostas, que deberán axustarse aos criterios de redacción e expresión escrita.
En particular, recoméndase:
-Unha lectura detida, reflexiva e crítica do Programa da materia nos seus diversos apartados.
-Realizar e presentar nos prazos que se establezan as actividades asociadas á dinámica de clase, de modo individual e/ou en grupo.
-Tomar e facer operativas decisións que posibiliten unha adecuada organización no tempo, compatibilizando os requirimentos desta materia cos das demais.
-Realizar lecturas complementarias de libros e revistas especializadas, recomendadas polo profesorado, que posibiliten unha comprensión globalizada dos contidos da materia.

Observacións
Recoméndase ter cursada e superada a asignatura de Observación e análise: suxeitos e procesos educativos