G3121206 - Escola Inclusiva e Necesidades Educativas Especiais (Formación Básica) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 6.00
- Total: 6.0
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 24.00
- Clase Interactiva Seminario: 24.00
- Horas de Titorías: 3.00
- Total: 51.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
- Departamentos: Didáctica e Organización Escolar
- Áreas: Didáctica e Organización Escolar
- Centro: Facultade de Ciencias da Educación
- Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: null
Profesores
Horarios
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
CastelánGalegoObxectivos da materia.- Analizar e tomar conciencia das propias creencias, actitudes e valores acerca da diversidade.
.- Adquirir os coñecementos básicos sobre conceptos, fundamentos e concepcións que constitúe a Educación Inclusiva.
.- Analizar e avalíar experiencias innovadoras no ámbito da educación inclusiva.
.- Deseñar e planificar respostas organizativas e didácticas que faciliten a atención á diversidade en contextos de inclusión.
.- Detectar e analizar barreiras para a participación e a aprendizaxe na escola infantil.
.- Adoptar unha postura crítica e activa ante diferentes problemas educativos relacionados coa atención á diversidade nas escolas inclusivas
.- Coñecer e desenvolver estratexias que faciliten a colaboración e a cooperación.
.-Coñecer, considerar e valorar a diversidade do alumnado , entendendo esta diversidade como factor de enriquecemento persoal, social, cultural e de aprendizaxe.
.- Aplicar o coñecemento sobre diferentes n.e.e. para facilitar a aprendizaxe en contextos de inclusión de alumnado en situación de vulnerabilidade
.- Xerar nas escolas de educación infantil comunidades de aprendizaxe nas que teñan cabida o propio centro educativo, as familias e a comunidade.
Contidos Os contidos da materia "Escola Inclusiva e Necesidades Educativas Especiais", están formados por 8 temas que se distribuen en tres bloques.
BLOQUE I: A EDUCACIÓN INCLUSIVA COMO RESPOSTA Á DIVERSIDADE DO ALUMNADO.
Tema 1: A resposta a diversidade no ámbito educativo: de ónde vimos e cara ónde imos.
Tema 2: Educación inclusiva: unha educación para todos e con todos.
Tema 3: A integración escolar e a escola inclusiva como resposta á diversidade no caso do alumnado con n.e.e.
BLOQUE II: ESCOLA INFANTIL E ALUMNADO EN SITUACIÓN DE VULNERABILIDADE
Tema 3: Desigualdade social e diversidade cultural na educación infantil.
Tema 4: Alumnado con N.E.E. na Educación Infantil.
BLOQUE III: CENTROS, AULAS E COMUNIDADES INCLUSIVAS PARA DAR RESPOSTA Á DIVERSIDADE DO ALUMNADO.
Tema 6: O centro educativo e a atención á diversidade en contextos de inclusión.
Tema 7: Estratexias organizativas e didácticas para dar resposta á diversidade do alumnado nas aulas inclusivas
Tema 8: Máis alá da escola: a construcción dunha comunidad inclusiva.
* Ó inicio de cada bloque temático proporcionarase un pequeno índice que axude no seu seguimento, material de apoio e bibliografía específica.
Bibliografía básica e complementariaBIBLIOGRAFÍA BÁSICA
AINSCOW, M., HOPKINS, D., SOUTWORTH, G. Y WEST, M. (2001) Hacia escuelas eficaces para todos. Manual para la formación de equipos docentes. Madrid. Narcea
AINSCOW, M.. Y WEST, M. (2008 ) Mejorar las escuelas urbanas: liderazgo y colaboración. Madrid: Narcea.
ARNAIZ, P. (2005) Atención a la diversidad. Diseño Curricular. Costa Rica: EUNED
BARÁIBAR, J.L. (2006) Inmigración, familias y escuela en educación infantil. Madrid. Catarata-MEC
BARTON, L. (comp) Discapacidad y sociedad. Madrid: Morata.
DÍAZ-AGUADO, M. J. Y MARTÍNEZ, R. (2006). La reproducción intergeneracional de la exclusión social y su detección desde la educación infantil. Psicothema, 18, 3, pp.378-383.
ECHEITA, G. (2008) Educación para la inclusión o educación sin exclusiones. Madrid: Narcea.
GIMENO, J. (2006). La construcción del discurso acerca de la diversidad y sus prácticas. En R. Alcudia et al. (Eds) la Atención a la diversidad. Barcelona, Graó, pp. 11-36
HEWARD, W.L.(1998) Niños excepcionales. Una introducción a la Educación Especial. Madrid: Prentice-Hall.
LÓPEZ MELERO, M. (2008). Redes de Apoyo para promover la Inclusión Educativa. Revista Electrónica
Iberoamericana sobre Calidad, Eficacia y Cambio en Educación, 6(2), pp. 200-211
LÓPEZ SÁNCHEZ,F: (coord.) La escuela infantil: observatorio privilegiado de las desigualdades. Barcelona: Graó. pp. 195-206
MUÑOZ CADAVID, MARÍA A. (2001) El centro escolar y las necesidades educativas especiales: Hacia una intervención educativa en contexos de integración. Actas do VI Congresso galaico- portugués de psicopedagogía. Braga: Universidade do Minho. p. 505-520.
PARRILLA, A. (2002). Acerca del origen y sentido de la educación inclusiva. Revista de Educación, 327, 11- 30
PARRILLA, A. (1996) Apoyo a la escuela un proceso de colaboración. Bilbao: Mensajero.
PUJOLÁS, P. (2008) 9 ideas clave. El aprendizaje cooperativo. Barcelona: Grao.
STAINBACK,S. Y STAINBACK, W.(1999) Aulas inclusivas. Madrid:Narcea.
TOMLINSON, C. A. (2005) Estrategias para trabajar con la diversidad en el aula. Madrid. Paidós.
TORRES MONREAL, S. (2001) Sistemas alternativos de comunicación: Málaga: Aljibe.
UNESCO (2009) Informe de seguimiento de la educación en el mundo. Superar la desigualdad. Por qué es importante la gobernanza. UNESCOhttp://www.isftic.mepsyd.es/formacion/materiales/126/cd/unidad_1/material_M1/sabermas2.pdf
BIBLIOGRAFÍA COMPLEMENTARIA
AINSCOW, M., BERESFORD, J., HARRIS, A., HOPKINS, D. Y WEST, M.: (2001) Crear condiciones para la mejora del trabajo en el aula. Manual para la formación del profesorado. Madrid, Narcea
DEL CARMEN MARTÍN, M. (2006) La organización del currículo de educación infantil en clave de diversidad. En R. Alcudia et al. (Eds.). Atención a la diversidad, Barcelona: Graó, pp-51-66
ESSOMBA, M. (2008) La gestión de la diversidad cultural en la escuela. Barcelona: Grao
GINÉ, C., DURAN, D., FONT, J. Y MIQUEL, E. (2009). La educación inclusiva. De la exclusión a la plena participación de todo el alumnado. Barcelona: Horsori ICE-UB
MUÑOZ CADAVID, M., DOVAL, M. y FERNÁNDEZ, M.C. (2010) Ensayar y reinventar el apoyo inclusivo: un proceso formativo y participativo. En A. Parrilla, A., y López Melero, M. (Coords): La atención a la diversidad y formación para la convivencia. Actas del Congreso Reinventar la Profesión Docente. Málaga, pp.154-163.
SUSINOS, T. (2005). ¿De qué hablamos cuando hablamos de inclusión educativa?. Temáticos Escuela Española, 13, 4-6.
CompetenciasNa planificación xeral do Grao de Mestre/a na Educación Infantil adscríbense a esta asignatura as seguintes competencias:
Competencias xenéricas:G3,G4,G5,G8 y G11
Competencias específicas:E7,E8 y E9.
Competencias básicas: B1, B2, B3 y B4.
Dentro do conxunto de competencias asignadas, o desenvolvemento desta materia vaise centrar en 6 liñas formativas, de tal xeito que ó termo da mesma o/a estudiante deberá ser capaz de:
1.- Diseñar e regular espacios de aprendizaxe en contextos de diversidade que fomenten a inclusión e den resposta ás singulares necesidades educativas dos estudantes, á igualdade de xénero, á equidade e ó respeto ós dereitos humanos. (G.3, G.8, E7 y B1)
2.- Traballar en equipo desenvolvendo actitudes de colaboración, negociación, solución de conflictos, respeto e tolerancia ante a diversidade de opinións e manifestacións dos outros.(G.4,G.5,E.8 y B.4)
3.- Planificar respostas organizativas e didácticas que faciliten a atención á diversidade en
contextos de inclusión.(G.11,E.8 y B.2)
4.- Resolver problemas ou supostos prácticos relacionados coa atención á diversidade na escola infantil e adaptarse a novas situacións educativas derivadas da inclusión.(G.11, B.2)
5.- Aplicar os coñecementos teóricos a situacións reais e/o simuladas sobre atención á diversidade na escola inclusiva (G.3, G.8,G.9,E.7,E.9,B.2, B.4)
6.- Promover actitudes criticas acerca de estereotipos sociais e culturais que xeran situacións de discriminación e vulneran dereitos fundamentais dos ciudadáns como é o dereito a unha educación de calidade para todos e con todos.(G.3 y B.3).
Metodoloxía da ensinanza O proceso de ensinanza- aprendizaxe que se propón toma en consideración os plantexamentos do proceso de Bolonia e a súa orientación cara unha aprendizaxe autónoma, centrado no alumno e nas competencias, destacando o papel activo que o alumnado debe xogar no seu proceso da aprendizaxe.
Dende esta perspectiva a metodoloxía que se utilizará fundamentarase na combinación de diversos procedementos que se concretan básicamente nas sesións expositivas nas que a profesora expón contidos de natureza teórico- conceptual e sesións interactivas nas que se poderán utilizar estratexias diversas como:
.- debates para plantexar puntos de vista, individual e/ou en grupo, sobre aspectos diversos da materia.
.- estudio de casos/ análisis de situacións.
.-análise de diversos tipos de materiais e documentos.
.- análise e resolución de problemas en base a supostos prácticos.
.- actividades de investigación
.- titoría
Sistema de evaluaciónA avaliación das aprendizaxes farase en base á considerar dous aspectos:
1.- avaliación contínua que abarcará todas as actividades individuais e en grupo propostas.
2.- realización dunha proba final escrita nas datas que establezca o calendario oficial da Facultade Esta proba incluirá diferentes tipos de preguntas e o seu peso específico suporá o 50% da nota final da materia, sendo requisito, para poder aprobar a materia, obter unha puntuación mínima de 4 nesta proba final.
O peso relativo de cada unha das dimensións da avaliación continua será:
.-asistencia e participación activa nas sesións expositivas e traballos propostos na dinámica das mesmas:20%
.-elaboración, entrega, presentación e discusión de traballos realizados nas clases interactivas:30%
Para obter unha valoración positiva na materia será necesario ter realizadas e entregadas en plazo todas as actividades de avaliación especificadas.
Os traballos individuais ou grupais deberán ser orixinais. Calquera traballo copiado supoñerá o suspenso da materia na correspondente convocatoria. Para efectos avaliativos un mesmo traballo non pode ser utilizado para varias materias, salvo que se programasen de forma coordinada.
Os traballos, seguirán as normas dadas no su momento para a sua realización.Entregaránse impresos a duas caras e con grampas. Non se admitirán traballos encanutados.
Tempo de estudo e traballo persoalHoras expositivas: 19.5 ..............Traballo autónomo estudiante:80h.
Horas interactivas:19.5................Traballo autónomo estudiante:23h.
Horas de titoría: 3......................Traballo autónomo estudiante: 3h.
Realización proba escrita:2...........Traballo autónomo estudiante: 0h.
Total horas presenciais:44............Traballo autónomo estudiante:106h.
Total horas de dedicación á materia: 150h.
Na presentación da materia, ó inicio do curso, procedérase a distribuir estas horas nas diferentes actividades a desenrolar durante o mesmo.
Recomendacións para o estudo da materiaAsistir á clase con interés e disponibilidade.
Participar activamente nas actividades que se propoñen dende o inicio da materia e que serán obxeto de avaliación contínua.
Utilizar as sesións de Titoría para aclaracions e recibir apoio e directrices que faciliten a aprendizaxe da materia, as realizacións dos traballos propostos…étc.
Traballo constante ó longo do curso tanto nas prácticas e actividades dirixidas na clase como no estudio persoal.
ObservaciónsNormativa da Facultade sobre a presencialidade: A USC é unha universidade presencial, polo que a asistencia a un mínimo do 80 % das sesións de clase é obrigatoria. Nos casos contemplados na normativa da Facultade, os alumnos/as poderán solicitar a exención oficial de docencia.