G3121423 - Aprendizaxe das Ciencias da Natureza (Didáctico-Disciplinar) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 24.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 24.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 51.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Didáctica das Ciencias Experimentais, Didáctica das Ciencias Experimentais
• Áreas: Didáctica das Ciencias Experimentais, Didáctica da Matemática
• Centro: Facultade de Ciencias da Educación
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
GARCIA-RODEJA GAYOSO, ISABEL.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo CLE01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIL_01 (A-Fi)	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo CLIL_02 (Fo-Pérez La)	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo CLIL_03 (Pérez Le-Z)	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
OBXECTIVOS DA MATERIA

O alumnado deberá adquirir os coñecementos necesarios relacionados coa fundamentación da ensinanza do Medio Natural na Etapa Infantil de tal xeito que lles permita:
- Valorar a necesidade e a importancia desta ensinanza na etapa Infantil
- Coñecer a dinámica da construción do coñecemento científico e as súas implicacións didácticas
- Identificar as dificultades que poden ter os alumnos de Infantil no recoñecemento e interpretación do Medio Natural
- Coñecer as metodoloxías de ensinanza/aprendizaxe das Ciencias na Etapa infantil
- Analizar e deseñar propostas metodolóxicas e actividades para o ensino do Medio Natural na Etapa Infantil.

Contidos
Parte expositiva:

TEMA 1.- O papel das ciencias na educación Infantil
1.1.- Para qué ensinar Ciencias?
1.2 - As Ciencias da Natureza no currículo de Educación Infantil
1.3.- O alumnado de infantil e a aprendizaxe das ciencias.

TEMA 2.- Elementos e estrutura das ciencias
2.1.- Que é a Ciencia?. Os coñecementos e os métodos da ciencia.
2.2.- Cómo cambia a Ciencia?
2.3.- Interrelacións Ciencia –Tecnoloxía - Sociedade
2.4.- Implicacións didácticas.

TEMA 3.- O ensino-aprendizaxe das ciencias da natureza na educación Infantil
3.1.- Análise de modelos de ensinanza-aprendizaxe e de propostas didácticas
3.2.- A construción do coñecemento. Desenvolvemento do pensamento científico. Aprender a investigar
3.3.- Elaboración de propostas didácticas de ciencias en educación infantil.
3.4.- Recursos para a ensinanza das ciencias da natureza en educación infantil


Parte Interactiva:
- Actividades de Laboratorio
- Actividades de Campo
- Deseño de actividades de Ciencias para Educación Infantil.

Bibliografía básica e complementaria
BIBLIOGRAFÍA BÁSICA
ALBERTÍN, A.M. et al. 2006. La Educación infantil como tarea de maestras: claves de formación y contexto de desarrollo profesional, Octaedro, Barcelona.
ARCÁ, M.; GUIDONI, P. E MAZOLI, P. 1990. Enseñar Ciencias. Cómo empezar: reflexiones para una educación de base, Ediciones Paidós Educador.
ASHBROOK, P. 2005. La Ciencia es fácil: 250 actividades para niños en la etapa preescolar. Ceac, D.L.Barcelona.
BASSEDAS I BALLÚS, E. 2006. Aprender y enseñar en educación infantil. Graó. Barcelona.
BENLLOCH, M. 1992. Ciencias en el parvulario. Paidós. Barcelona.
CAÑAS,A., MARTÍN DÍAZ,M.J. e NIEDA,J. 2007. Competencia en el conocimiento y la interacción con el mundo físico. Alianza Editorial. Madrid.
HARLEN, W. 1989. Enseñanza y aprendizaje de las ciencias. Morata. MEC. Madrid.
IZQUIERDO, M. 2012. Química en Infantil y Primaria. Una nueva mirada. Graó. Barcelona.
MARÍN, N. 2006. La enseñanza de las Ciencias en Educación Infantil. Grupo Editorial Universitario. Granada.
MARTÍ, J. 2011. Aprender Ciencias en Educación Primaria. Graó . Barcelona.
OSBORNE, R. e FREYBERG, P. 1991. El aprendizaje de las ciencias. Implicaciones de la ciencia de los alumnos. Narcea. Madrid.
PEACOCK, A. T. 2006. Alfabetización ecológica en educación primaria. Ediciones Morata.
PUJOL, R. M. 2003. Didáctica de las Ciencias en la Educación Primaria. Síntesis, Madrid.
TONUCCI, F. 1990. ¿Enseñar o aprender? La escuela como investigación. Graó, Barcelona.
TRAMONEDA, S.V. 2006. Ciencia 0-3: laboratorios de ciencias en la escuela infantil. Graó.
TRAMONEDA, S.V. 2011. Ciencia 3-6: laboratorios de ciencias en la escuela infantil. Graó.
XUNTA DE GALICIA, Decreto 330/2009, do 4 de xuño, polo que se establece o currículo da educación infantil na Comunidade Autónoma de Galicia, Santiago de Compostela; Diario Oficial de Galicia (DOGA) nº 10773, de 23 de xuño de 2009
Bibliografía complementaria
BORNANCIN, B. M. E MOULARY, D. 1994. Conocer el propio cuerpo. Actividades científicas y pedagógicas. Narcea, Madrid,.
BROWN, S. e STAMPER, S. 1993. Experimentos de Ciencias en educación infantil, Narcea, Madrid.
CARMEN DEL, L. 1990. Investigación del medio y aprendizaje. Graó, Barcelona.
COLL, C., MARTÍN, E. E MAURI, T. 1993. El constructivismo en el aula, Biblioteca de Aula. Graó. Barcelona.
DAHLBERG, G.et al. 2005. Más allá de la calidad en educación infantil: perspectivas modernas. Graó. Barcelona.
DONALDSON, M. 1993. La mente de los niños. Morata. Madrid.
DUCKWORTH, E. 1988. Cómo tener ideas maravillosas. Y otros ensayos sobre cómo enseñar y aprender, MEC, Visor.
FERNÁNDEZ MORÁN, E. et al. 2006. Rincón a rincón : actividades para trabajar con niños y niñas de 3 a 8 años. Octaedro. Barcelona.
GUN, J. 2005. Talleres de Ciencia para educación Infantil. Editorial de la Infancia.
Kamii, C. e De Vries, R. 1983. El conocimiento físico en la educación Preescolar, Siglo XXI. Madrid.
KAMII, C. E DE VRIES, R. 1991. La teoría de Piaget y la educación preescolar, Aprendizaje Visor, Madrid.
MORRISON, G.S. 2004. Educación infantil, Pearson, Madrid.
MUÑOZ PEINADO, J. 2004 . Enseñanza-aprendizaje en estrategias metacogniticas en niños de educación infantil. Burgos, Universidad de Burgos,.
PUIG, I.2004. Jugar a pensar: recursos para aprender a pensar en educación infantil, Octaedro
SHORES, E.F. 2004 El Portafolio paso a paso : infantil y primaria. Graó, Barcelona.
Revistas:
Alambique; Aula de Infantil; Aula de innovación educativa; Cuadernos de Pedagogía; Infancia y aprendizaje
Competencias
Competencias Xerais do Título de Mestre en Educación Infantil:

G.1.- Coñecer os obxectivos, contidos curriculares e criterios de avaliación da Educación Infantil.
G.2.- Promover e facilitar as aprendizaxes na primeira infancia, desde unha perspectiva globalizadora e integradora das diferentes dimensións cognitiva, emocional, psicomotora e volitiva.
G.4.- Fomentar a convivencia no aula e fóra dela e abordar a resolución pacífica de conflitos. Saber observar sistematicamente contextos de aprendizaxe e convivencia e saber reflexionar sobre eles.
G.7.- Coñecer as implicacións educativas das tecnoloxías da información e a comunicación e, en particular, da televisión na primeira infancia.
G.11.- Reflexionar sobre as prácticas de aula para innovar e mellorar o labor docente Adquirir hábitos e destrezas para a aprendizaxe autónoma e cooperativo e promovelo nos estudantes.

Competencias Específicas:

E.33. Coñecer os fundamentos científicos, matemáticos e tecnolóxicos do currículo desta etapa así como as teorías sobre a adquisición e desenvolvemento das aprendizaxes correspondentes.
E.36. Coñecer a metodoloxía científica e promover o pensamento científico e a experimentación.
E.38. Coñecer os momentos máis sobresalientes da historia das ciencias e as técnicas e a súa transcendencia.
E.39. Elaborar propostas didácticas en relación coa interacción ciencia, técnica, sociedade e desenvolvemento sustentable.
E.40. Promover o interese e o respecto polo medio natural, social e cultural a través de proxectos didácticos adecuados.
E.41. Fomentar experiencias de iniciación ás tecnoloxías da información e a comunicación.

Competencias Básicas:

B.1.- Que os estudantes demostren posuír e comprender coñecementos nun área de estudo que parte da base da educación secundaria xeral, e adóitase atopar a un nivel que, aínda que se apoia en libros de texto avanzados, inclúe tamén algúns aspectos que implican coñecementos procedentes da vangarda do seu campo de estudo
B.2.- Que os estudantes saiban aplicar os seus coñecementos ao seu traballo ou vocación dunha forma profesional e posúan as competencias que adoitan demostrarse por medio da elaboración e defensa de argumentos e a resolución de problemas dentro da súa área de estudo
B.3.- Que os estudantes teñan a capacidade de reunir e interpretar datos relevantes (normalmente dentro da súa área de estudo) para emitir xuízos que inclúan unha reflexión sobre temas relevantes de índole social, científica ou ética
B.4.- Que os estudantes poidan transmitir información, ideas, problemas e solucións a un público tanto especializado como non especializado
B.5.- Que os estudantes desenvolvan aquelas habilidades de aprendizaxe necesarias para emprender estudos posteriores cun alto grado de autonomía.

Competencias transversais USC:

T.1.- Coñecemento instrumental de linguas estranxeiras.
T.2.- Coñecemento instrumental da lingua galega.
T.3.- Coñecemento instrumental das tecnoloxías da información e da comunicación.

Metodoloxía da ensinanza
A metodoloxía baséase na participación activa do alumnado e no seu protagonismo na aprendizaxe, intentando que o profesorado desenvolva basicamente o papel de mediador e guía no proceso de comunicación, interacción e creación de significados, estratexias, destrezas e actitudes na aula.

As clases expositivas consistirán basicamente na presentación do marco teórico, conceptual e metodolóxico da materia por parte do profesorado; de modo que a explicación do profesorado convértese nun elemento importante que se integra no proceso de construción de coñecementos dos estudantes.

As clases interactivas procurarán unha maior implicación do alumnado mediante o desenvolvemento dunha metodoloxía docente centrada no estudante e baseada fundamentalmente na resolución de problemas, o desenvolvemento de experiencias de laboratorio e no contorno, e o estudo de casos. As actividades realizaranse preferentemente en pequenos grupos, como estratexia intermedia cara á comunicación co grupo de clase.

Todas as tarefas do alumnado (estudo, traballos, uso de ordenador, proxectos, lecturas, exposicións, exercicios, prácticas…) serán orientadas polo profesorado tanto na aula como nas sesións de titoría. Nestas sesión se atenderá aos estudantes para comentar cuestións concretas en relación con as súas tarefas ou para tratar de resolver calquera outra dificultade do alumno ou grupo de alumnos relacionada coa materia.

Na medida do posible usarase a aula virtual como ferramenta de comunicación.

Ao pretender unha metodoloxía participativa é indispensable a asistencia habitual a clase.

Sistema de evaluación
Na avaliación terase en conta:

Parte 1:
a. Asistencia e participación activa nas actividades que se organicen na aula, no laboratorio, ou nas saídas de campo.
b. Elaboración e presentación de informes ou traballos escritos que poidan ser requiridos polo profesorado ao longo do curso (individualmente ou en pequenos grupos), que comprendan reflexións sobre os contidos abordados nas sesións expositivas (poñendo de manifesto o aprendido) así como sobre as actividades realizadas nas sesións interactivas.

Parte 2:
c. Proba final (individual) sobre os contidos correspondentes á programación das partes expositiva e interactiva.

A contribución de cada un dos apartados á cualificación final será:
- Apartado a: 15%
- Apartado b: 25%
- Apartado c: 60%

Para superar a materia será necesaria a asistencia a un mínimo do 80% das sesións presenciais.

Os traballos individuais ou de grupo deberán ser orixinais. Calquera traballo copiado poderá supoñer o suspenso na materia na correspondente convocatoria. Para efectos avaliativos un mesmo traballo non pode ser usado para varias materias, salvo programarse de maneira coordinada.

O alumnado repetidor e con exención de docencia a cualificación obtida na proba final constituirá o 100% da cualificación final.

Tempo de estudo e traballo persoal
Tempo de estudo e de traballo persoal que debe dedicar un estudante para superar a materia

Esta é unha materia de 6 ECTS (150 horas). Distribúese mediante unha carga lectiva de 24 horas expositivas, 24 horas interactivas ou de laboratorio, e 3 horas de titorías.
Considérase que as 99 horas restantes deberían ser utilizadas polo alumnado do seguinte xeito:
Estudo autónomo, lecturas recomendadas e actividades en biblioteca ou similares, preparación de debates. e Preparación de probas: 35 horas
Lecturas sobre a parte práctica, programación de traballos prácticos, escritura de traballos e conclusións, e preparación de presentacións orais: 45 horas.
Preparación individual de probas escritas e de presentacións orais, revisións de probas de avaliación, e orientación e seguimento de traballos prácticos: 19 horas.


Recomendacións para o estudo da materia
A metodoloxía de traballo que se utilizará durante o curso, supón a implicación do alumnado na súa propia aprendizaxe. Consecuentemente, recoméndase a asistencia a clase e a participación activa nas actividades propostas.
A análise da problemática de aprendizaxe, así como a análise e a actualización dos contidos científicos, implican a busca de información nas fontes correspondentes e a súa atenta lectura.