G3141120 - Ensino e Aprendizaxe de Linguas en contextos Multilingües (Didáctico-Disciplinar) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 24.00
• Clase Interactiva Seminario: 24.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 51.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Didáctica Lingua e Literatura e das Ciencias Sociais
• Áreas: Didáctica da Lingua e a Literatura
• Centro: Facultade de Ciencias da Educación
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
BUELA PIEDRA, MARIA DEL PILAR.	NON
CARBALLO VICENTE, MARIA LUZ.	NON
Marco Lopez, Aurora.	NON
SERNA MASIA, ISABEL.	NON
SERNA MASIA, ISABEL.	NON
Silva Valdivia, Benito.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo CLE01 (A-Fon)	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLE02 (Foñ-Pardo G)	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLE03 (Pardo H-Z)	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIS_01 (A-Corr)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_02 (Cors-Fon)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_03 (Foñ-Li)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_04 (Lo-Pardo G)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_05 (Pardo H-Ri)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_06 (Ro-Z)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS07	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS08	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS09	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS10	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS11	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS12	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS13	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS14	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS15	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS16	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS17	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS18	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
-Comprender o valor que teñen os códigos lingüísticos como instrumentos de comunicación, como construcións sociais e como símbolos comunitarios.

-Coñecer os fundamentos psicopedagóxicos e socioculturais da aprendizaxe das linguas, a súa materialización nos enfoques comunicativos e o valor de instrumentos como o Marco europeo de referencia e o Portfolio europeo das linguas.

-Adquirir unha visión panorámica do plurilingüismo a nivel europeo e mundial, comprender as consecuencias lingüísticas e culturais da globalización e considerar a diversidade lingüística como un valor que se debe defender.

-Coñecer indicadores básicos da situación lingüística de Galicia a nivel social e escolar, e tomar conciencia da responsabilidade do sistema educativo no desenvolvemento de competencias plurilingües e na defensa da lingua galega como patrimonio colectivo.

-Coñecer distintos programas de ensino bilingüe no sistema educativo español, e valorar de maneira específica os resultados e a adecuación do modelo lingüístico galego.

-Comprender a importancia do traballo colaborativo nas áreas lingüísticas, coñecer os
fundamentos do tratamento integrado de linguas e elaborar propostas didácticas guiadas por eses principios.

Contidos
- Principios básicos das ciencias da linguaxe e da comunicación. As linguas como instrumentos de comunicación, elementos simbólicos e construtos sociais.

- As relacións de poder entre as linguas. A tensión entre uniformidade e diversidade lingüística. O multilingüismo en perspectiva global e europea.

- Ensinar e aprender linguas. Enfoques didácticos. Factores lingüísticos, psicopedagóxicos e sociais na adquisición e aprendizaxe de linguas. 'Saber', 'saber facer' e 'saber ser' en relación coas linguas.

- A competencia plurilingüe. Instrumentos para o ensino das linguas desde unha perspectiva comunicativa e plurilingüe. O Marco Europeo Común de Referencia e o Portfolio Europeo das linguas.

- A organización escolar do plurilingüismo. Programas de ensino bilingüe ou plurilingüe. Modelos lingüísticos escolares nas comunidades bilingües do Estado español.

- Situación social e escolar das linguas en Galicia. Lexislación e modelo lingüístico no sistema educativo galego. Criterios e referentes para a planificación escolar do plurilingüismo en Galicia.

- O traballo interlingüístico a nivel escolar. Xustificación, requisitos e fundamentación do tratamento integrado das linguas. Elaboración de propostas interlingüísticas para a educación primaria.
Bibliografía básica e complementaria
Appel, R. & Muysken, P. (1987/1996). Bilingüismo y contacto de lenguas. Barcelona. Ariel
Arnau, J. (et al.) (1992): La Educación Bilngüe. Barcelona, ICE-Univ. de Barcelona.
Atienza, J.L. (2002): “La enseñanza y el aprendizaje de lenguas en la educación: referencias e implicaciones. En C. Guillén (coord.), Lenguas para abrir camino, Madrid, MECD-ISFP, pp. 13-40.
Baker, C. (1997): Fundamentos de Educación Bilingüe y Bilingüismo. Madrid. Cátedra
Cassany, D. (2006): El Portfolio Europeo de las Lenguas y sus aplicaciones en el aula. Madrid. MEC.
Council of Europe (1992). European Charter for Regional or Minority Languages. Strasbourg. ETS nº 148. Tradución: Carta europea das linguas rexionais ou minoritarias.
http:// www.galego.org/lexislacion/europea/carta.html
Council of Europe (2000). European Language Portfolio (PEL): Principles and Guidelines. Strasbourg: Council of Europe. (Document DGIV/EDU/LANG (2000) 33) http://www.coe.int/t/dg4/linguistic/Source/Guidelines_EN.pdf; http://www.edu.xunta.es/web/portfolio
Council of Europe (2001). Common European Framework for Languages: Learning, Teaching, Assessment. Tradución: Xunta de Galicia (2005). Marco común europeo de referencia para as linguas. http://www.edu.xunta.es/contidos/rede_linguas/?q=node/156
Crystal, D. (1987). Enciclopedia del lenguaje de la universidad de Cambridge, Madrid, Taurus,.
Díaz Corralejo, J. (2002): “El marco común europeo de referencia: una herramienta transversal, multicultural y modular para un cambio de paradigma”, en Salaberri, S. (coord.) La lengua, vehículo cultural multidisciplinar, Madrid, MECD-ISFP, pp. 49-60.
Díaz, M. T.; Mas, I., Zas, L. (2009): Diversidade lingüística e cultural no ensino de linguas. A Coruña. TresCtres.
González, M., Guillén, C. e Vez, J.M. (2010): Didáctica de las lenguas modernas: competencia plurilingüe e intercultural, Madrid, Síntesis.
Llobera, M. (et al..) (1995): Competencia comunicativa. Documentos básicos en la enseñanza de lenguas extranjeras, Madrid, Edelsa.
Lomas, C. (1999): Cómo enseñar a hacer cosas con las palabras. Teoría y práctica de la educación lingüística, Barcelona, Paidós.
Lorenzo, F. (2005). “Políticas lingüísticas europeas: claves de la planificación y aprendizaje de lenguas en la UE”. En Cultura y Educación, 17 (3), pp. 253-263.
Lorenzo, F., Trujillo, F., Vez, J. M. ((2011): Educación bilingüe, Madrid, Síntesis.
Monteagudo, H. (coord.) (2010): Sociedades plurilingües: da identidade á diversidade. Santiago de Compostela, Consello da Cultura Galega.
http://www.consellodacultura.org/mediateca/extras/sociedades_plurilingues.pdf
Monteagudo, H. (coord.) (2012): Linguas, sociedade e política, Santiago de Compostela, Consello da Cultura Galega.
Perera, J. (ed.) (2003). Plurilingüisme i educació: els reptes del segle XXI, Barcelona, ICE Univ. Barcelona.
Richards, Jack C., John Platt e Heidi Platt (1992). Diccionario de lingüística aplicada y enseñanza de lenguas, Barcelona, Ariel, 1997.
Siguán, M. (2004). Bilingüismo y lenguas en contacto, Madrid, Alianza Editorial.
Silva, B., Rodríguez, X. e Vaquero, I. (coords.) (2010): Educación e linguas en Galicia, Univ. de Santiago de Compostela. http://dspace.usc.es/handle/10347/2247
Xunta de Galicia (2004). Plan xeral de normalización da lingua galega. Santiago de Compostela, http://www.xunta.es/linguagalega/plan_xeral_de_normalizacion
Xunta de Galicia (2010). Decreto 79/2010, do 20 de maio, para o plurilingüismo no ensino non universitario de Galicia.
Competencias
A) Competencias xerais
- Deseñar, planificar e avaliar procesos de ensino e aprendizaxe, tanto individualmente como en colaboración con outros docentes e profesionais do centro.
- Abordar con eficacia situacións de aprendizaxe de linguas en contextos multiculturais e plurilingües. Fomentar a lectura e o comentario crítico de textos dos diversos dominios científicos e culturais contidos no currículo escolar.

B) Competencias específicas
- Comprender os principios básicos das ciencias da linguaxe e a comunicación.
- Coñecer as dificultades para a aprendizaxe das linguas oficiais de estudantes doutras linguas.
- Afrontar situacións de aprendizaxe de linguas en contextos multilingües.

C) Competencias básicas
- Que os estudantes saiban aplicar os seus coñecementos ao seu traballo ou vocación dunha forma profesional e posúan as competencias que adoitan demostrarse por medio da elaboración e defensa de argumentos e a resolución de problemas dentro da súa área de estudo.
- Que os estudantes teñan a capacidade de reunir e interpretar datos relevantes (normalmente dentro da súa área de estudo) para emitir xuízos que inclúan unha reflexión sobre temas relevantes de índole social, científica ou ética.
- Que os estudantes poidan transmitir información, ideas, problemas e solucións a un público tanto especializado coma non especializado.

D) Competencias transversais
- Coñecememento instrumental da lingua galega.
- Coñecemento instrumental das tecnoloxías da información e da comunicación.
- Competencia informacional

Metodoloxía da ensinanza
Nas sesións de gran grupo trataranse os contidos de carácter máis xeral, partindo dos conceptos máis básicos e facilitando as informacións fundamentais. A aprendizaxe apoiarase inicialmente na exposición do profesor, completada con interaccións para aclarar conceptos e para contrastar opinións, así como con actividades prácticas puntuais.

As actividades de grupo reducido orientaranse a afondar nos contidos do programa a través de estratexias como a revisión de documentos, o estudo de casos, a exposición e o debate, de modo que se estimule a participación activa do alumnado. Con isto, búscase favorecer o desenvolvemento de competencias de análise e síntese, de pensamento crítico, de comunicación oral e escrita, así como de aprendizaxe autónoma e de traballo cooperativo.

O alumnado será atendido en titorías individuais ou de grupo reducido co obxecto de orientar a súa aprendizaxe e o traballo persoal ou grupal relacionado coas tarefas das sesións interactivas.

Sistema de evaluación
INSTRUMENTOS E PONDERACIÓN:

O traballo relacionado coas sesións expositivas avaliarase fundamentalmente a partir dunha proba final orientada a comprobar a asimilación de conceptos e informacións básicas, así como a capacidade para analizar e interpretar textos ou casos prácticos. A nota da proba poderase completar con actividades ou traballos relacionados coas sesións de clase.

O traballo relacionado coas sesións interactivas avaliarase a partir de:
a) A asistencia e participación nas mesmas (cunha ponderación do 25%)
b) As presentacións individuais ou grupais que se realicen (cunha ponderación do 25%)
c) Os traballos escritos que se encarguen (cunha ponderación do 50%).
Non se admitirán traballos de alumnos que, sen unha xustificación razoable, non asistan con regularidade ás sesións de clase.

A nota das partes expositiva e interactiva computarán na cualificación final ao 50%. Non se realizará media entre os dous compoñentes da avaliación se non se obtén, como mínimo, un 4 sobre 10 en cada un deles. Neste caso reflectirase na acta a cualificación da parte que non acade este nivel.

Na convocatoria de xullo os estudantes poderán recuperar a parte ou partes suspensas de acordo cos seguintes criterios:
a) A cualificación da parte expositiva, a través dunha proba de características similares á de xuño. No que se refire aos traballos ou actividades relacionados coas sesións de clase, se os houbese, manterase a nota de xuño.
b) A cualificación da parte interactiva, pero só no que se refire aos traballos escritos e sempre que se reúnan os requisitos de asistencia indicados con anterioridade. No tocante á valoración da participación e das presentacións na aula, conservarase a de xuño.

Nesta convocatoria a cualificación final será tamén a resultante da media entre as partes expositiva e interactiva, coa mesma condición de que as dúas estean por riba de 4 sobre 10. De non se cumprir este requisito ou non acadar a media de 5, a materia considerarase suspensa na súa totalidade para futuras convocatorias.

CRITERIOS:

En coherencia co dito con anterioridade, e á parte das indicacións específicas sobre avaliación que se indiquen no desenvolvemento da materia, os principais criterios para avaliar o rendemento académico do alumnado serán:
1. A actitude aberta e receptiva para adquirir novos saberes e incorporalos á súa formación como futuro docente de E. Primaria.
2. A participación activa nas clases en relación cos contidos do programa e a realización puntual das tarefas encomendadas.
3. O dominio dos principais contidos da materia (conceptos, teorías, datos...) e a capacidade para aplicalos na resolución e interpretación de casos reais ou hipotéticos.
4. A calidade dos traballos escritos, tanto no que se refire ao contido, como ao respecto de formalismos académicos (citas, etc.), ao nivel de elaboración e á presentación.
5. A competencia lingüística oral e escrita, manifestada na coherencia e cohesión discursivas, e na propiedade e corrección expresivas.
Os traballos deberán ser orixinais. Calquera traballo copiado supoñerá o suspenso da parte correspondente da materia nesa convocatoria. Un mesmo traballo non pode ser utilizado para varias materias, agás que se programasen de forma coordinada.

Tempo de estudo e traballo persoal
a)Actividades en gran grupo: actividades presenciais, 24 horas; actividades de traballo autónomo, 35 horas.

b)Actividades en grupo mediano: actividades presenciais, 24 horas; actividades de traballo autónomo, 45 horas.

c)Actividades en pequeno grupo ou individuais: actividades presenciais, 3 horas; actividades de traballo autónomo, 19 horas.

Total: actividades presenciais, 51 horas; actividades de traballo autónomo, 99 horas.

Recomendacións para o estudo da materia
• Asistir asidua e participativamente ás clases e ás titorías.

• Atender as orientacións específicas do profesorado da materia canto a temporalización, realización de informes, manexo de fontes e recursos, metodoloxía de traballo, …

• Cumprir un ritmo de traballo programado e acorde coa avaliación continua. Non confiar a preparación da asignatura a unha dedicación intensiva e puntual no final de curso.

• Facer lecturas sosegadas dos documentos que se faciliten e doutras consultas persoais, completándoas coa realización de sínteses e coa formulación de opinións propias.

• Esforzarse por mellorar a competencia lingüística oral e escrita. Prestar atención ao discurso e expresarse con propiedade e de forma clara.


Observacións
En aplicación da normativa da USC, é obrigatoria a asistencia con carácter xeral ao 80% das sesións de clase como mínimo. As situacións de exención de docencia serán tratadas, aos efectos de avaliación, cos criterios establecidos neste programa.