G3141324 - Ensino e Aprendizaxe de Competencias Comunicativas:Lingua e Literatura Galegas (Didáctico-Disciplinar) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 24.00
• Clase Interactiva Seminario: 24.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 51.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Filoloxía Galega, Didáctica Lingua e Literatura e das Ciencias Sociais
• Áreas: Filoloxías Galega e Portuguesa, Didáctica da Lingua e a Literatura
• Centro: Facultade de Ciencias da Educación
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
HERMIDA GULIAS, MARIA DO CARME.	NON
ROIG RECHOU, BLANCA ANA.	NON
SANCHEZ RODRIGUEZ, MARIA HELENA.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo CLE01 (A-Mi)	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLE02 (Mo-Z)	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIS_01 (A-Fernández B)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_02 (Fernández C-Mi)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_03 (Mo-Sánchez C)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_04 (Sánchez D-Z)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS07	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS08	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS09	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS10	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS11	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
- Concienciar e coñecer enfoques e métodos de ensino e aprendizaxe da lingua e a literatura infantil.

-Capacitar no uso adecuado das destrezas comunicativas, comprensivas e expresivas en situacións de comunicación lingüístico-literario.

-Promover, desenvolver e adquirir actitudes, hábitos e destrezas de cara a unha aprendizaxe cooperativa e autónoma.

-Favorecer e poñer en práctica procesos de interacción e comunicación na aula, e dominar destrezas e habilidades sociais para fomentar un ambiente que facilite a aprendizaxe da lingua e literatura infantil galegas e a boa relación.

-Desenvolver a curiosidade, a iniciativa persoal, a creatividade e o sentido crítico.


Contidos
BLOQUES TEMÁTICOS

I. Teorías sobre a educación lingüística e literaria e sobre a súa aprendizaxe. Enfoque e métodos máis representativos no ensino e na aprendizaxe.

II. Competencias comunicativas. O uso da lingua e literatura infantil galegas. Axentes que interveñen.

III. Principios teóricos e metodolóxicos que apuntalan a aprendizaxe da lingua e literatura infantil galegas, a cooperación e o logro da autonomía persoal.

IV. Modelos de planificación para afrontar a aprendizaxe da comunicación lingüística e literaria e a práctica profesional en situacións reais ou hipotéticas.

V. Avaliación e a súa importancia na aprendizaxe da lingua e literatura infantil galega.

Bibliografía básica e complementaria
ABASCAL, M. D. et al. (2011). Didáctica de la lengua castellana y la literatura. Barcelona: Graó.
ABRIL, M. (2004). Enseñar lengua literatura: comprensión producción de textos. Málaga: Aljibe.
CASSANY, D. (2007). Enseñar lengua. Barcelona: Graó.
CERRILLO, P.C.,(2010) Sobre Lectura, Literatura y educación, México: Porrúa
ESCANDELL, M. V. (2005). La comunicación. Madrid: Gredos.
GARCÍA, G. (1995). Didáctica de la literatura para la enseñanza primaria y secundaria. Madrid: Akal.
LÓPEZ, A.; ENCABO, E. (2004). Estrategias didácticas para la enseñanza de la lengua y la literatura. Murcia: DM.
MARTÍN, E.; MORENO, A. (2007). Competencia para aprender a aprender. Madrid: Alianza Editorial
MENDOZA, A. et al. (1996). Didáctica de la lengua para la Enseñanza Primaria Secundaria. Madrid: Akal.
Mendoza Fillola, A.(2002:21-38). “La Renovación del canon escolar. La integración de la Literatura infantil y juvenil en la formación literaria”. In Mª C. Hoyos Ragel e outros. El reto de la lectura en el siglo XXI, Granada: Grupo editorial Universitario, Universidad de Granada, CD-ROM.
Mendoza Fillola, A. (2005). “La educación literaria desde la Literatura Infantil y Juvenil”. In Mª C. Utanda Higueras, P. C. Cerrillo Torremocha, J. García Padrino, Literatura infantil y educación literaria, Cuenca: Ediciones de la Universidad de Castilla la Mancha, col. Estudios, pp. 35-65.
OWENS, R. E. (2001). Desarrollo del lenguaje. Madrid: Pearson.
PÉREZ, P. (2007). Competencia en comunicación lingüística. Madrid: Alianza.
ROIG RECHOU, Blanca-Ana, Isabel Soto López e Marta Neira Rodríguez (coords.) (2011), O álbum na literatura infantil e xuvenil (2000-2010), Vigo: Edicións Xerais de Galicia, 440 pp.
_____,(2002), “La literatura infantil y juvenil en Galicia”/ “A literatura infantil e xuvenil en Galicia”, cap. 8, en Anxo Tarrío Varela (coords.), La Literatura desde 1936 hasta principios del siglo XXI: Narrativa y traducción/A literatura dende 1936 ata principios do século XXI: Narrativa e traducción, A Coruña: Hércules Ediciones, pp. 382-501.
_____, (2008), A Literatura Infantil e Xuvenil galega no século XXI. Seis chaves para entendela mellor/La Literatura Infantil y Juvenil gallega en el siglo XXI. Seis llaves para entenderla mejor, Santiago de Compostela/Xunta de Galicia. Páxina web persoal de Blanca-Ana Roig (htpp://webspersoais.usc.es/persoais/blanca.roig/).
_____, e Gemma Lluch (coords.) (2005), Para entenderte mellor. As literaturas infantís e xuvenís do marco ibérico. Monográfico do Boletín Galego de Literatura, nº 32, Universidade de Santiago de Compostela, 337 pp.
_____ José António Gómes (2007), Grandes Autores para Pequenos Leitores. Literatura para a infância e a juventude: Elementos para a construção de um cânone, Porto: Deriva Editores, 143 pp.
SANMARTÍ, N. (2007). 10 ideas clave: evaluar para aprender. Barcelona: Graó.
SUÁREZ RIVEIRO, J. M. (2004). El aprendizaje autorregulado. Madrid: UNED.
OUTRAS FONTES BIBLIOGRÁFICAS: historias literarias, monografías específicas, revistas, dicionario,webs, etc. daranse na aula.

Competencias
XERAIS

G1. Coñecer as áreas curriculares da Educación Primaria, a relación interdisciplinar entre elas, los criterios de avaliación e o corpo de coñecementos didácticos en torno aos procedementos de ensino e aprendizaxe respectivos.

G3. Abordar con eficacia situacións de aprendizaxe de linguas en contextos multiculturais e plurilingües. Fomentar a lectura e o comentario crítico de textos dos diversos dominios científicos e culturais contidos no currículo escolar.

G5. Fomentar a convivencia na aula e fóra dela, resolver problemas de disciplina e contribuír á resolución pacífica de conflitos. Estimular e valorar o esforzo, a constancia e a disciplina persoal nos estudantes.

G10. Reflexionar sobre as prácticas de aula para innovar e mellorar o labor docente. Adquirir hábitos e destrezas para a aprendizaxe autónoma e cooperativa e promovelo entre os estudantes.


ESPECÍFICAS

E44. Comprender os principios básicos das ciencias da linguaxe e a comunicación.

E45. Adquirir formación literaria (e coñecer a literatura infantil). E46. Coñecer o currículo escolar das linguas e a literatura.
E48. Coñecer o proceso de aprendizaxe da linguaxe escrita e o seu ensino. E49. Fomentar a lectura e animar a escribir.

E53. Desenrolar e avaliar contidos do currículo mediante recursos didácticos apropiados e promover as competencias correspondentes nos estudantes.


BÁSICAS

B.2. Que os/as estudantes saiban aplicar os seus coñecementos ao seu traballo ou vocación dunha forma profesional e que posúan as competencias que soen demostrarse por medio da elaboración e defensa de argumentos e a resolución de problemas dentro da súa área de estudio.

B.3. Que os/as estudantes teñan a capacidade de reunir e interpretar datos relevantes (normalmente dentro da súa área de estudo) para emitir xuízos que inclúan unha reflexión sobre temas relevantes de índole social, científica ou ética.

B.5.- Que os/as estudantes atinxan aquelas habilidades de aprendizaxe necesarias para emprender estudos posteriores cun alto grao de autonomía.


TRANSVERSAIS

T.4. Capacidade da procura de información en distintos soportes e con distintas finalidades.

Metodoloxía da ensinanza
A distribución oficial dos créditos desta materia repartirase nas clases expositivas e clases interactivas necesarias, dependendo da matrícula.

A clases expositivas serán de contido teórico, nas que o profesorado presentará os temas do programa incidindo nos aspectos que considere máis relevantes.

Nas sesións interactivas de carácter práctico, levaranse a cabo actividades diversas relacionadas coas exposicións teóricas e comentarios pertinentes. Empregaranse ademais recursos variados prestándolle protagonismo especial a situacións educativas simuladas ou reais. Potenciarase unha metodoloxía didáctica e integradora, centrada na acción e orientada á reflexión crítica e ao traballo cooperativo. Estas aulas son de asistencia obrigatoria.

O profesorado promoverá diversas actividades en relación coa temática da materia. Poderase utilizar a plataforma virtual tanto para a distribución de material e recursos coma para a comunicación co alumnado.





Sistema de evaluación
1. A proba teórico práctica marcada polo centro acadará un 50%.
2. As actividades derivadas do proceso de ensino-aprendizaxe na aula acadarán o 50% restante. Este 50% tamén se pode acdar por medio de traballos para os que non poidan asistir ás aulas por circunstancias especiais.

3. Na convocatoria de xullo o alumnado será avaliado, segundo as porcentaxes sinaladas anteriormente no punto 1 e 2.

4. Para o alumnado que por circunstancias persoais xustificadas non poida asistir sistematicamente ás aulas, a súa avaliación realizarase a partir do punto 1 e 2, sempre que estabelezan contacto coa profesora para chegar a acordos sobre as actividades de obrigado cumprimento.

Tempo de estudo e traballo persoal
Segundo o estipulado oficialmente, ademais das horas expositivas, interactivas e titoriais, o alumnado deberá dedicarlle á materia 75 horas.
Recomendacións para o estudo da materia
- Seguir as directrices marcadas a comezo do curso.

- Traballar de continuo para non acumular tarefas.

- Realizar as actividades en tempo e forma.


Observacións
Debido a que a materia a imparten varios profesores e profesoras, recoméndase unha especial atención a cada unha das guías que o profesorado presente na aula presencial e virtual, de habela.