G3141325 - Ensino e Aprendizaxe da Medida, Probabilidade e Estatística (Didáctico-Disciplinar) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 24.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 24.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 51.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Didáctica das Ciencias Experimentais
• Áreas: Didáctica da Matemática
• Centro: Facultade de Ciencias da Educación
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
LABRAÑA BARRERO, PEDRO ANTONIO.	NON
RODRIGUEZ VIVERO, DOLORES.	NON

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo CLE01 (A-Mi)	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLE02 (Mo-Z)	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIL_01 (A-Casti)	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo CLIL_02 (Casto-Fr)	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo CLIL_03 (Fu-Mi)	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo CLIL_04 (Mo-Ra)	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo CLIL_05 (Re-Ta)	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo CLIL_06 (Te-Z)	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS07	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS08	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS09	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS10	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS11	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS12	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
- Coñecer o tratamento curricular da matemática na Educación Primaria e as implicacións cara á súa ensinanza e aprendizaxe.
- Adquirir unha formación matemática básica que capacite aos estudantes para levar a cabo o seu labor docente, con énfase nos contidos que atinxen á medida, probabilidade e estatística.
- Interrelacionar as nocións matemáticas con situacións reais, tentando fomentar no futuro docente de Primaria unha idea positiva sobre a ensinanza da matemática e a matemática en xeral.
- Desenvolver a capacidade de analizar, razoar e comunicar eficazmente argumentacións matemáticas.
- Coñecer elementos necesarios para intervir no proceso de ensinanza/aprendizaxe da medida, probabilidade e estatística: dificultades e erros, estratexias, recursos e métodos didácticos.
- Percibir o coñecemento matemático como parte da nosa cultura, con un carácter interdisciplinar e socialmente útil.

Contidos
Temas a desenvolver:
1. Magnitudes e a súa medida
2. Estimacións. Aproximación e error
3. Organización, representación e análise de datos
4. Tratamento do azar e probabilidade
5. Dificultades de aprendizaxe da medida, probabilidade e estatística
6. Propostas curriculares para a educación primaria
Contidos recorrentes:
Resolución de problemas
Materiais e recursos
Currículo escolar de matemáticas

Bibliografía básica e complementaria
BATANERO, C. (2000). Didáctica de la Estadística. Granada: Grupo de Investigación en
Educación Estadística. Departamento de Didáctica de las Matemáticas.
Universidad de Granada. [Recuperable en, http://www.ugr.es/local/batanero/].
BATANERO, C y GODINO, J.D... (2003). Estocástica y su didáctica para maestros. Departamento de Didáctica de las Matemáticas. Universidad de Granada. ISBN: 84-932510-0-3. [ 75 páginas; 1,5 MB] (Recuperable en, http://www.ugr.es/local/jgodino/)
CHAMORRO, M.C. y BELMONTE, J.M. (1988). El problema de la medida: Didáctica de las magnitudes lineales. Madrid. Síntesis.
CHAMORRO, M.C. (1999). Ingeniería didáctica para el aprendizaje de la longitud y la superficie. Esquemas e invariantes operatorios. Uno, 19, . 89-103
CHEVALLARD, Y.; BOSCH, M. y GASCÓN; J, (1997). Estudiar matemáticas: El eslabón perdido entre enseñanza y aprendizaje. Barcelona. ICE-Horsori.
DEL OLMO, A.; MORENO, F.; GIL, F. (1989). Superficie y volumen. Madrid. Síntesis.
ENGEL, A. (1975). Estadística y Probabilidades en la Escuela. Barcelona, Teide.
GODINO, J.D.; BATANERO, M.C. ; CAÑIZARES, M.J. (1988). Azar y Probabilidad. Madrid. Síntesis.
GODINO, J.D.; BATANERO, M.C. ; NAVARRO-PELAYO; V. (1994). Razonamiento combinatorio. Madrid. Síntesis.
GRUPO BETA (1989):Proporcionalidad geométrica y semejanza. Madrid. Síntesis.
LABRAÑA, A. ; CAJARAVILLE, J.A. (1997). A medida de superficie a través de procesos de indagación. Adaxe, 13, p. 141-161
NCTM (2000). Standares 2000. Reston VA. The NCTM.(Traducido ó español: Estándares curriculares y de evaluación para la Educación Matemática. Sevilla. SAEM Thales)
XUNTA DE GALICIA (2007). Curriculum Area de Matemáticas. (Decreto 130/2007 de 28 de Xuño. DOG 9 de Xullo de 2007).

Revistas españolas de investigación e experiencias en Educación Matemática:
- SUMA. Federación Española de Profesores de Matemáticas
- UNO. Graó
- EPSILON. Sociedad Andaluza de Profesores de Matemáticas THALES
- ADAXE. Estudios e experiencias educativas. Facultade de CC.EE. Universidad de Santiago.
- BOLETÍN DAS CIENCIAS. Asociación de Ensinantes de Ciencias de Galicia (ENCIGA).

Competencias
Competencias e resultados da aprendizaxe que o alumnado debe adquirir:
Competencias xerais (G):
G1. Coñecer as áreas curriculares da Educación Primaria, a relación interdisciplinar entre elas, os criterios de avaliación e o corpo de coñecementos didácticos ao redor dos procedementos de ensinanza e aprendizaxe respectivos.
G2. Deseñar, planificar e avaliar procesos de ensinanza e aprendizaxe, tanto individualmente como en colaboración con outros docentes e profesionais do centro.
G4. Deseñar e regular espazos de aprendizaxe en contextos de diversidade e que atendan á igualdade de xénero, á equidade e ao respecto aos dereitos humanos que conformen os valores da formación cidadá.
G8. Manter unha relación crítica e autónoma respecto dos saberes, os valores e as institucións sociais públicas e privadas.
G11. Coñecer e aplicar nas aulas as tecnoloxías da información e da comunicación. Discernir selectivamente a información audiovisual que contribúa ás aprendizaxes, á formación cívica e á riqueza cultural.
Competencias específicas (E) da materia:

E38. Adquirir competencias matemáticas ( estimación e medida, organización e interpretación da información, azar e probabilidade).
E39. Coñecer o currículo escolar de matemáticas.
E40. Analizar, razoar e comunicar propostas matemáticas.
E41. Expor e resolver problemas vinculados coa vida cotiá.
E42. Valorar a relación entre matemáticas e ciencias como un dos alicerces do pensamento científico.
E43. Desenvolver e avaliar contidos do currículo mediante recursos didácticos apropiados e promover as competencias correspondentes nos estudantes.

Competencias transversais (T):

T3. Coñecemento instrumental das tecnoloxías da información e da comunicación.


Metodoloxía da ensinanza
A distribución semanal das clases constará dunha sesión de 1,5 horas en grupo expositivo e unha de 1,5 horas en grupo de laboratorio. Cada estudante contará así mesmo con 3 horas de titorías programadas, distribuídas ao longo do transcurso da materia.

As actividades formativas en grupo expositivo están concebidas para desenvolver, aclarar e comentar os contidos que ofrecen maior dificultade de comprensión, incidindo nos aspectos básicos e máis relevantes, ao tempo que se resolven os problemas de aprendizaxe iniciais que poida presentar o alumnado. O profesorado utilizará a exposición, e o alumnado resolverá determinados supostos de acordo cos contidos abordados. Permiten desenvolver fundamentalmente as seguintes competencias: G1, G8, G11; E38, E39, E40, E41, E42; B1, B4; T3. Tamén servirán para que os/as estudantes presenten traballos e outras producións ante os seus compañeiros, e para o debate en grupo clase.

As actividades en grupo interactivo desenvolveranse preferentemente no marco de métodos de resolución de problemas matemáticos e didácticos, coa utilización de recursos e materiais, implicando tamén un importante traballo autónomo individual e en grupo. Isto propiciará o desenvolvemento das competencias máis ligadas ao pensamento crítico e, en xeral, á boa parte das competencias citadas (G1, G2, G4, G11; E38, E39, E40, E41, E42, E43; B2; T3).
O debate, a lectura e comentario de documentos e a realización e exposición de traballos, requerirá unha porcentaxe elevada de horas de dedicación persoal do alumnado, co fin de propiciar unha aprendizaxe autónoma, cooperativa e que desenvolva a capacidade de expoñer publicamente os resultados do traballo realizado.
Nas sesións de titorías programadas o alumnado será atendido en grupos moi reducidos; tratarase de orientar o seu traballo e de dirixir a súa aprendizaxe, co fin de desenvolver as competencias G1, G2, G8, G11; E38, E39; E40; B1, B2, B3.

Outras actividades prácticas:
As prácticas a realizar no exterior terán un carácter máis trasversal e interdisciplinar que as demais actividades. No seu desenvolvemento poderán estar implicadas outras áreas de coñecemento. Como exemplo temos a práctica “Estudo de parcelas e especies arbóreas e arbustivas no Parque Rosalía de Castro”, que implica tamén á materia Ensino e Aprendizaxe das Ciencias Experimentais II.

Así mesmo, o alumnado disporá de aula virtual de apoio á materia

Sistema de evaluación
A avaliación levarase a cabo en función do seguinte esquema:

Parte I:
A) PARTICIPACIÓN NAS SESIÓNS PRESENCIAIS (G8, G11, E38, E39, E40, E41, E42, E43, B1, B2, B3, T3): 10%

B) INFORMES E OUTRAS PRODUCIÓNS ESCRITAS OU ORAIS (G1, G2, G4, G8, E38, E39, E40, E41, E43, B1, B2, B3, T3): 30%

C) PRESENTACIÓNS ORAIS (G1, G2, G8, G11, E38, E39, E40, E41, E43, B1, B2, B3, B4, T3): 10%

Parte II:
D) PROBAS ESPECÍFICAS (G1, G8, E38, E39, E40, E41, B1, B2, B3): 50%

- Para superar a materia será necesario ter superado as dúas partes: parte I e parte II.

Os traballos individuais ou grupais deberán ser orixinais. Calquera traballo copiado supoñerá o suspenso da materia na correspondente convocatoria. Para efectos avaliativos un mesmo traballo non pode ser utilizado para varias materias, salvo que se programasen de forma coordinada.

Orientacións cara á avaliación:

- Parte I: A implicación nas sesións presenciais e nas actividades programadas, así como a presentación en tempo e forma dos documentos, proxectos e traballos requeridos, será entón, condición necesaria para a superación da materia.
- Para poder optar a cualificación positiva no primeiro apartado será necesaria a asistencia a un mínimo do 80% das sesións presenciais. O alumnado en condición de dispensa de asistencia ás clases teóricas, contactará co profesorado da materia nas dúas primeiras semanas de inicio das clases.
- A proba específica, recollida como parte II, consistirá nun exame ou exames escritos sobre coñecementos de matemáticas e da súa didáctica reflectidos no programa. Será por tanto necesario superar tamén esta proba para ter a opción de, á súa vez, superar a materia.
- A criterio do profesorado, poderanse conservar algunhas das cualificacións para xullo e para o curso académico seguinte.


Tempo de estudo e traballo persoal
Tempo de estudos e de traballo persoal que debe dedicar un estudante para superala
Tempo de estudos e de traballo persoal que debe dedicar un estudante para superala

HORAS PRESENCIAIS: 51 horas en función de
- ACTIVIDADES EN GRUPO EXPOSITIVO (24 horas)
Actividade expositiva
Práctica en grupo clase
Presentación dun plan de traballo
Realización de proba específica

- ACTIVIDADES EN GRUPO INTERACTIVO /SEMINARIO (24 horas)
Resolución de problemas
Estudo de casos
Debates
Proxectos e traballos

- ACTIVIDADES EN PEQUENO GRUPO OU INDIVIDUAIS (3 horas)
Reflexión traballo grupo
Discusión de proxectos

HORAS DE TRABALLO AUTÓNOMO: 99 horas en función de

- ACTIVIDADES EN GRUPO EXPOSITIVO (35 horas)
Lectura de documentos
Estudo
Preparación de proba específica

- ACTIVIDADES EN GRUPO INTERACTIVO/LABORATORIO (45 horas)
Lectura de documentos
Preparación de presentacións e materiais
Búsqueda de información complementaria
Reflexión en pequenos grupos

- ACTIVIDADES EN PEQUENO GRUPO OU INDIVIDUAIS (19 horas)
Resolución de dúbidas
Discusión de proxectos e traballo en pequeno grupo
Actividades de autoavaliación

HORAS TOTAIS: 150

Recomendacións para o estudo da materia
Atendendo á metodoloxía que se vai seguir, e ao sistema de avaliación exposto, a asistencia ás clases e o traballo nelas, favorecerá a adquisición dos contidos e a recollida de información.

Por outra banda, a consulta da bibliografía e a webgrafía que se recomendan , axudará ao alumnado a avanzar nas súas aprendizaxes e consolidalas.

Dada a formación heteroxénea que o alumnado amosa ao respecto dos contidos matemáticos, faise necesario un seguimento e atención ás veces individualizado, cobrando especial importancia o traballo en titorías e a implicación do alumnado na súa propia aprendizaxe.

Observacións
O alumnado con dispensa de asistencia ás clases teóricas, deberá respectar os prazos de entrega de traballos e demais requisitos establecidos, sendo necesario, como xa quedou sinalado, que manteña contacto co profesorado para garantir o óptimo desenvolvemento da materia.
ASISTENCIA A CLASE
O Consello de Goberno de 25 de marzo de 2010 aprobou a Normativa de asistencia a clase nas ensinanzas adaptadas ao EEES
(http://www.usc.es/export/sites/default/gl/normativa/descargas/normaasistenclase.pdf).
Na mesma expóñense os beneficios da asistencia á clase, entre eles facilita unha “mellor comprensión da materia, a adquisición de competencias en grupos e individuais, a aprendizaxe continua, a interacción directa con outros alumnos e alumnas ou a posibilidade dunha metodoloxía docente-discente máis participativa”. Cabe lembrar que a USC é unha universidade presencial, polo que a asistencia a un mínimo do 80% das sesións de clase é obrigatoria. Nos casos contemplados na normativa da Facultade, os/as alumnos/as poderán solicitar exención oficial de docencia.