G3081452 - Educación ao Longo da Vida (Formación ao Longo da Vida) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 4.50
• Total: 4.5
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 18.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 9.00
• Clase Interactiva Seminario: 9.00
• Horas de Titorías: 2.25
• Total: 38.25

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Teoría da Educación, Historia da Educación e Pedagoxía Social
• Áreas: Teoría e Historia da Educación
• Centro: Facultade de Ciencias da Educación
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
Gutiérrez Moar, Mª del Carmen.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo CLE01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIL_01	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
1. Saber definir e elaborar mapas conceptuais e mentais co vocablo «Educación ao longo da vida» e toda a rede de termos que se texen ao seu redor
2. Defender que a educación, formación e aaprendizaxe ao longo da vida é un desafío socioeducativo, económico, técnico e profesional
3. Identificar que se entende por Orientación ao longo da vida
4. Recoñecer e defender a xerontagoxía como unha área emerxente no ámbito da educación

Contidos
Os contidos a deenvolver en esta materia céntranse nos temas seguintes:
0. Introdución: O sentido da materia no Plan de Estudos.
1. Educación ao longo da vida: ¿De que estamos falando? Bases conceptuais eteóricas da Educación, Formación e Aprendizaxe ao longo da vida
2. Educación Permanente, Educación de Adultos e Educación de Persoas Maiores. Rompendo as fronteiras espacio-temporal e de idade con relación ao acceso á educación
3. Orientación ao longo da vida. Educación e orientación procesos que perseguen o desenvolvemento integral e persoal doindividuo ao longo dol ciclo vital
4. A Pedagoxía Xerontolóxica dende a perspectiva da Educación. Permanente. Novos Depósitos de Emprego(NDE) para unha poboación que envellece

Bibliografía básica e complementaria
Bibliografía básica
BRINGAS LÓPEZ, Mª I. y RODRÍGUEZ PALARES, E. J. (Dirs.) (2000): Metodología y didáctica en la educación de adultos- II Seminario Europeo de Educación de Adultos. Burgos: Universidad Popular para la Educación y Cultura de Burgos.
COLOM, A. J. y ORTE, C. (Coords.) (2001): Gerontología educativa y social. Pedagogía social y personas mayores. Palma de Mallorca: Servei de Publicacions i Intercanvi Científic.
LÓPEZ-BARAJAS, E y SARRATE, Mª L. (2005). La educación de personas adultas: Reto de nuestro tiempo. Madrid: Dykinson.
REQUEJO OSORIO, A. (2003): Educación de adultos y educación permanente. Barcelona: Ariel.
OLVEIRA OLVEIRA, M. E.; GUTIÉRREZ MOAR, M. C.; REQUEJO OSORIO, A. y RODRÍGUEZ MARTÍNEZ, A. (2003): Intervención Pedagógica en Gerontología. Santiago de Compostela: Sega Ediciones.
PINAZO, S. y SÁNCHEZ MARTÍNEZ, M. (2005): Gerontología: Actualización, innovación y propuestas. Madrid: Pearson.
Bibliografía complementaria
CARIDE GÓMEZ. J. A. y TRILLO ALONSO, F. (Dirs.) (2010): Dicionario galego de Pedagoxía. Guías A-Z. Vigo: Xunta de Galicia e Editorial Galaxia.
CURRÁS, C. e DOSIL, A. (Dirs.) e outros (1999-2000): Diccionario de Psicoloxía e Educación. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia.
LONGWORTH. N (2005): El aprendizaje a lo largo de la vida en la práctica. Transformar la educación en el siglo XXI. Barcelona: Paidós.
LONGWORTH. N. (2003): El aprendizaje a lo largo de la vida. Barcelona: Paidós.
LÓPEZ-BARAJAS ZAYAS, E. (Coord.) (2006): Estrategias de formación en el siglo XXI. Barcelona: Ariel.
ORTE, C. (Coord.) (2006): El aprendizaje a lo largo de toda la vida: los programas universitarios de mayores. Madrid: Dykinson.
PEREIRA DOMÍNGUEZ, Mª C. (2005a): Cine y Educación Social. Revista de Educación. Número extraordinario. Educación no formal, 338, 207-230.
PEREIRA DOMÍNGUEZ, Mª C. (2005b): Los valores del cine de animación. Propuestas pedagógicas para padres y educadores. Barcelona: PPU.
PEREIRA DOMÍNGUEZ, Mª C. (2007): Mesa Redonda-Cine-Fórum: Achegas desde o cine á educación social para a comprensión e a sensibilización cara aos esquecidos. Actas da 2ª Escola de Primaveira: “Educación Social e Servizos Sociais” (pp. 99-120). Santiago de Compostela: Editorial Colexio de Educadoras e Educadores Sociais de Galicia (CEESG) [Publicación en formato libro e CD].
PEREIRA DOMÍNGUEZ, Mª C. y VALERO IGLESIAS, L. F. (2006) El cine, una propuesta de intervención pedagógica para educar las emociones. En J. M. Asensio; J García Carrasco; L. Núñez Cubero y J. Larrosa (Coords.), La vida emocional. Las emociones y la formación de la identidad humana (pp. 1-13). Barcelona: Ariel. (Libro ISBN 13: 978-84-344-2664-1) CD ROM (ISBN 10: 84-344-2664-1).
PEREIRA, Mª C. y MARÍN, Mª V. (2001): Respuestas docentes sobre el cine como propuesta pedagógica. Análisis de la situación en educación secundaria. Teoría de la Educación. Revista Interuniversitaria, Vol. 13, 233-255.
PÉREZ CANO, V.; MALAGÓN BERNAL, J. L. y AMADOR MUÑOZ, L. (Dirs.) (2006): Vejez, autonomía o dependencia, pero con calidad de vida. Madrid: Dykinson.
PRATS, LL. (2005): Cine para educar. Barcelona: Belacqua.
RODRÍGUEZ MORENO, M. L. (2000). La orientación profesional de las personas adultas: fundamentos, principios y servicios. En Sobrado, L. (Ed.). Orientación profesional: diagnóstico e inserción sociolaboral. (pp. 5-38). Barcelona: Estel.
SOBRADO, L. e OCAMPO, C. (2000). Evaluación Psicopedagógica y Orientación Educativa. Barcelona: Estel.
SOBRADO, L. e CORTÉS, A. (Coords.) (2009). Orientación Profesional. Nuevos escenarios y perspectivas. Madrid: Biblioteca Nueva.
SOBRADO, L.; FERNÁNDEZ, E., y RODICIO, M. L. (Coords.) (2012). Orientación Educativa. Nuevas perspectivas. Madrid: Biblioteca Nueva.
WEBGRAFÍA
 http://www.cedefop.europa.eu/EN/Index.aspx [Centro Europeo para el Desarrollo de la formación profesional (CEDEFOP)]
 http://www.educacion.gob.es [Ministerio Español de Educación, Cultura y Deporte]
 http://www.xunta.es [Xunta de Galicia]
 http://www.bancomundial.org [Banco Mundial (BM)]
 http://europa.eu [Unión Europea (UE)]
 http://www.unesco.org [Organización de las Naciones Unidas para la Educación (UNESCO)]
 http://www.oecd.org [Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)]
 http://www.ilo.org [Organización Internacional del Trabajo (OIT)]
Cine-Fórum
 www.filmaffinity.com
 www.sgep.
 www.todocine.com

Competencias
Xerais, transversais e específicas do Grao en Pedagoxía ás que contribúe la materia
3G Coñecer, comprender e analizar de modo integral situacións educativas en diferentes contextos, sendo capaces de adaptar e aplicar os fundamentos académicos e científicos da Pedagogxa ás mesmas.
5G Promover e desenvolver accións de asesoramiento educativo con diferentes personas e/ou grupos mediante a utilización de medios e recursos axeitados
G6 Promover e desenvolver accións de formación e orientación educativa e/ou laboral en distintos contextos formativos, así como no asesoramento, deseño, implementación e avaliación das iniciativas nas que interveñan.
T2 Relacionarse con outras persoas e grupos, con especial énfase notraballo en equipo e na colaboración con outros profesionais.
T6 Manter unha permanente actitude de formación e actualización respecto do seu desempeño profesional, así coma das realidades afectadas pola súa práctica.
6.4E Orientar no deseño de proxectos profesionais.
Específicas
1. Adquisición de coñecementos sobre educación, formación e orientación continua.
2. Dinamización da formación e da aprendizaje ao longo da vida.
3. Describir a incidencia da movilidade en escenarios académicos e socio-laborais.
4. Analizar comparativamente servizos e programas en Educación de Adultos e Educación de Persoas Maiores en contextos nacionais e internacionais.
5. Valorar a relevancia do desenvolvemento profesional continuo ante as novas demandas de profesionalización emerxente

Metodoloxía da ensinanza
O proceso de ensinanza terá un carácter continuo, formativo e participativo. Levarase a cabo tendo en conta os diversos obxectivos marcados para o conxunto dos créditos ECTS. Durante o tempo lectivo se proporanse unha serie de actividades integradas:
a) Presentación da materia eexplicación do programa
b) Asistencia e participación na aula
c) Clases expositivas: presentación, explicación de temas
d) Clases interactivas: Actividades prácticas -individuais e/ou grupais- dentro e fora da aula
e) Titorías de traballo de curso
f) Realización dunha proba-exame se a calidade dos traballos presentados non é suficiente para a realización da avaliación do proceso de ensinanza-aprendizaxe
Abrirase unha e-aula no Campus Virtual de la USC onde se colgarán materiais de traballo e, ademais dispondrse dun dossier de documentación adaptado aos contidos obxeto de estudo.
Sistema de evaluación
En correspondencia coas actividades programadas e co plan de traballo proposto, e en harmonía cos obxectivos, os contidos, a metodoloxía e os recursos dispoñibles, a avaliación dos estudantes estará basada nas cualificacións que obteñán nas contribucións escritas que realicen, participación e calidade das aportacións nas sesións de clase teóricas e prácticas que se programen e nos traballos que se presenten.
Coa implantación do Espazo Europeo de Educación Superior (EEES) existe unha Normativa sobre a Asistencia a clase na USC establécese por Acordo do Consello de Goberno do 25 de marzo de 2010:
• Para ser alumno de formación-evaluación continua deberá acreditar a asistencia de, polo menos, o 80% das actividades presenciais programadas.
• O coñecemento dos motivos da non asistencia é importante e sempre que se poda xustificarase.
A asistencia e participación activa nas clases suporá hata un 5%, como máximo, da nota final da materia [100% da asistencia = 5% e ata o 80%, que é o mínimo, aplicamos unha simple regra de tres]. O incumplimento do 80% das actividades presenciais programadas obriga ao estudante á realización do exame da materia.
O Traballo grupal de Curso suporá un valor máximo del 20%, como máximo, da nota final da materia.
As Prácticas de Aula de Seminario ou Laboratorio terán un valor máximo do 20% na cualificación final, sempre que se teña unha puntuación superior de 5 puntos dun máximo de 10. A nota das prácticas será la media das puntuaciones das prácticas entregadas que serán individuais e/ou grupais.
Realización doutras actividades formativas (saidas de campo, visitas, accións formativas deseñadas conxuntamente con outras materias da titulación, recensións, etc.) terán un valor máximo do 10% na cualificación final.
Para a realización destas actividades deben respetarse as normas de citar e crear fontes bibliográficas (Bibliografía e Webgrafía) dea American Psychological Association (APA). http://www.suagm.edu/umet/biblioteca/pdf/GuiaRevMarzo2012APA6taEd.pdf
Titorías de Traballo de Curso (seguimento obrigatorio semanal en horario de titorías ou nas sesións interactivas) suporá hata un 5%, como máximo, da nota final da materia.
Haberá unha proba-exame que deberá facilitar a identificación do nivel de logro dos oxjectivos relacionados coa parte teórica do programa. Esta proba terá un valor máximo do 40% na nota final pero é necesario superarla (acadar unha puntuación igual ou superior a 5 sobre 10) para aprobar a materia, pero superar esta proba non implica aprobar a materia.
O modelo de exame será o seguinte: Consta de 25 preguntas, vinte serán tipo test de resposta múltiple y cinco serán de resposta corta. Todas as preguntas valen un punto e as negativas NON descontan.
Se a calidade dos traballos presentados é suficiente para a realización da avaliación do proceso de ensinanza-aprendizaxe non se realizará a proba. Ante esta situación existirá unha REMODELACIÓN DAS PORCENTAXES.
O proceso de avaliador da aprendizaxe do discente configurado anteriormente é para o alumnado que siga un proceso de Avaliación Continua (AC). Son excepción os alumnos que teñan Exención de Docencia (ED) recoñecida polo Equipo Decanal do Centro que se remodelará segundo as normas da Facultade Así la puntuación de la asistencia a clase se adjuricará a la tutorización de los trabalos de curso.
Tod@s @s alumn@s están obrigados a seguir as pautas que se den nas distintas actividades formativas recollidas neste programa.
Tod@s @s alumn@s teñen dereito a revisar o seu exame e traballos cos profesores da materia.
Este programa é válido para todas as convocatorias do ano académico 2013-2014.

Os traballos individuais ou grupais deberán ser orixinais. Calquera traballo copiado supoñerá o suspenso da materia na correspondente convocatoria. Para efectos avaliativos un mesmo traballo non pode ser utilizado para varias materias, salvo que se programasen de forma coordinada.


Tempo de estudo e traballo persoal
Horas de formación presencial na aula (expositivas e interactivas): 37,5 hs.
Traballo persoal dedicado á elaboración de tarefas: 75 hs.

Recomendacións para o estudo da materia
• Asistencia e participación en clase
• Realización dun traballo constante ao longo do cuadrimestre-semestre para acometer, segundo as normas da acción formativa, eentregar toda a actividade discente nos prazos que se fixen.
• Solventar as dúbidas na aula e nas titorías.
• Coñecer e diferenciar los distintos tipos de avaliación que existen na materia para facilitar a toma de decisión. A decisión implica a elección dunha delas sendo responsables coas esixencias e consecuencias que se derivan do seu cumprimiento ou incumprimento.
Tod@s @s alumn@s deben ter en conta o contido da Guía Práctica do Estudantado da Universidade de Santiago de Compostela (USC)
http://www.usc.es/export/sites/default/gl/goberno/vrestudantes/descargas/Guia_practica_do_estudantado.pdf

Observacións
ASISTENCIA A CLASE
O Consello de Goberno de 25 de marzo de 2010 aprobou a Normativa de asistencia a clase nas ensinanzas adaptadas ao EEES
(http://www.usc.es/export/sites/default/gl/normativa/descargas/normaasistenclase.pdf).
Na mesma expóñense os beneficios da asistencia á clase, entre eles facilita unha “mellor comprensión da materia, a adquisición de competencias en grupos e individuais, a aprendizaxe continua, a interacción directa con outros alumnos e alumnas ou a posibilidade dunha metodoloxía docente-discente máis participativa”. Cabe lembrar que a USC é unha universidade presencial, polo que a asistencia a un mínimo do 80% das sesións de clase é obrigatoria. Nos casos contemplados na normativa da Facultade, os/as alumnos/as poderán solicitar exención oficial de docencia.

RESPONSABILIDADE MEDIOAMBIENTAL
En relación aos traballos persoais ou de grupo que se realicen para a materia ter en conta as seguintes indicacións:
- Evitar tapas de plástico ou outros envoltorios externos innecesarios.
- Sempre que sexa posible empregar grampas en lugar de encanutillados.
- Imprimir a dúas caras en calidade “aforro de tinta”.
- Non empregar folios en branco como separadores de capítulos ou partes.
- Evitar anexos que no teñan referencia directa cos temas desenvolvidos.