G3091101 - Antropoloxía da Educación (Socioloxía) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 24.00
• Clase Interactiva Seminario: 24.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 51.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Teoría da Educación, Historia da Educación e Pedagoxía Social
• Áreas: Teoría e Historia da Educación
• Centro: Facultade de Ciencias da Educación
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
CAMBEIRO LOURIDO, MARIA DO CARMEN.	NON
Vara Coomonte, Antonio.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo CLE01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIS_01 (A-Fo)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_02 (Fr-Ñ)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_03 (O-Z)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS07	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
A Antropoloxía da educación, como parte da denominación máis ampla de Antropoloxía da cultura, ensínanos a comprender por que a nosa educación é como é, e por que nós, a nosa familia, os nosos amigos e os nosos concidadáns educámonos, pensamos e actuamos de certa forma, e non doutra (re-tradución educativa do sentido da Antropoloxía cultural, de Marvin Harris). Ou tamén, ensínanos a comprender como, e para que, mediante a educación impónsenos a cultura lexítima dunha sociedade. É dicir, en Antropoloxía da educación estudamos a correlación entre educación e cultura “lexítima”.


Contidos
1. O sentido da Antropoloxía da educación
1.1.- Significado pedagóxico da Antropoloxía
1.2.- Terminoloxía básica
1.3.- A dimensión cultural da sociedade na formación
humana
1.4.- O home como dimensión animal e racional
1.5.- O home como produto e como factor cultural

2.- Os esquemas de produción cultural
2.1.- Sentido da produción e reprodución cultural
2.2.- A cultura como orientación e sentido da vida

3.- A cultura como configuración “lexítima” dun modo de ser
social
3.1.- Significado da “lexitimidade” cultural
3.2.- Control social. A desviación social

4.- A cultura como identidade grupal e nacional
4.1.- Dimensións da identidade cultural
4.2.- Consecuencias da aculturación. O etnocentrismo
4.3.- Etnocentrismo e conflito

5.- Diversidade cultural
5.1.- Educación e imposición dun arbitrario cultural
5.2.- O relativismo cultural
5.3.- A Antropoloxía da educación como base da
educación intercultural


Bibliografía básica e complementaria
Non espere aquí o alumno un amplo repertorio bibliográfico xeral, senón unha simple indicación ou orientación conforme ao compromiso antropolóxico realizado. A tentación do eclecticismo bibliográfico ha de ser substituída por unha conquista da linguaxe teórica - metodológico, o que leva unha formulación bibliográfica distinta.

O profesor orientará pertinentemente a bibliografía adecuada ás exposicións de clase, así como a concreta e puntual que poida requirir o alumno.

Entre a bibliografía que considero máis clásica:

MEAD, Margaret, (1972): Educación y cultura, Paidós, Bs. As.
LEVI - STRAUS, Claude: Antropología estrutural, (1968),Eudeba, Bs-As
HARRIS, Marvin:
- (1987): El materialismo cultural, Alianza Editorial, Madrid
- (1987): Caníbales y reyes, Alianza Editorial, Madrid
- (1993): Jefes, cabecillas y abusones, Alianza Editorial, Colección
Cien, Madrid.
- (1998): Bueno para comer, Alianza Editorial, Madrid.
- (1995): Nuestra especie, Alianza Editorial, Madrid.
PARÍS, Carlos (1994): El animal cultural: Biología y cultura en la
realidad humana, Crítica, Barcelona.
CARRITHERS, Michael (1995): ¿Por qué los humanos tenemos
culturas?, Alianza Editorial, Madrid.
- (1998): Antropología cultural, Alianza Editorial, Madrid.
FERMOSO, Paciano (1982): Teoría de la educación: una
interpretación antropológica, CEAC, Barcelona

Outras referencias bibliográficas moi interesantes (e noveladas) poden ser:

BARLEY, Nigel, (2006): El antropólogo inocente; Anagrama, Barcelona.
BARLEY, Nigel, (2007): Una plaga de orugas, Anagrama, Barcelona.


Competencias
Para mellor entender as competencias da razón antropolóxico - educativa, expomos a definición de cultura en que nos apoiaremos, concretando así o contido cultural a transmitir a través do proceso de endoculturación que supón todo proceso educativo. Entendemos por cultura o conxunto de esquemas operativos (facer) e interpretativos (pensar) mediante os cales un grupo humano orienta e dá sentido á súa vida, onde o sistema de valores actúa como unha especie de cemento na unión de todo o armazón cultural.

Competencias na titulación
Ter capacidade para analizar a realidade cultural na que desempeñan o labor profesional os educadores sociais



Competencias específicas da materia
Adquirir a capacidade crítica e científica para analizar e comprender a realidade cultural da educación.
Adquirir o coñecemento teórico-básico ao redor dos procesos de aprendizaxe de “a cultura lexítima” no ámbito da estrutura do sistema social, e as consecuencias sociais e persoais que iso comporta.

Metodoloxía da ensinanza
Actividades formativas
Proponse unha metodoloxía baseada nos principios de participación, actividade e aprendizaxe vivencial e razoada; isto é, que fomente a implicación do alumnado no desenvolvemento dos temas propostos.
Nas clases expositivas realizarase unha presentación e explicación dos temas, orientando ao alumno respecto dos centros de interese nos que conveña profundar dende o punto de vista documental e bibliográfico.
As prácticas de seminario desenvolveranse a partir da análise de situacións, lecturas de textos e visionado de material audiovisual, que complementen e amplíen as explicacións do profesor, e que o alumno terá que traballar baixo a súa orientación e supervisión.
Titorías individuais e grupais.

Actividades docentes presenciais
Clases expositivas de aulas, explicación de temas: 22 h
Prácticas de seminario: comentario textos: 8 h
Prácticas de seminario: material audiovisual: 7 h
Titorías traballo de curso: 11 h
Avaliación, aula: 2 h

Sistema de evaluación
A asistencia á clase expositiva e aos seminarios, será obrigatoria e a controlara o profesor . A USC é unha universidade presencial, polo que a asistencia a un mínimo do 80% das sesións de clases e seminarios é obrigatoria. Nos casos contemplados na normativa da facultade, os alumnos poderán solicitar a exención de docencia.
A cualificación final será a media das clases expositivas e dos seminarios prácticos. Se se suspende algunha destas partes, non se fai nota media. A cualificación final será suspenso e o alumno terá que examinarse só desa parte, gardándose para a convocatoria seguinte a parte aprobada.
Para obter unha valoración positiva na materia, será preciso realizar e entregar en prazo todas as actividades de avaliación especificadas, así como superar cada unha delas.
Os traballos individuais ou grupais dos estudantes deberán ser orixinais. Calquera traballo copiado suporá o suspenso na materia e a avaliación do alumno ou alumna na seguinte convocatoria.
A efectos avaliativos, um mesmo traballo non pode ser utilizado por varias matérias, agás nas actividades programadas de xeito coordinado.
Clases expositivas: A avaliación realizarase mediante probas escritas, nas que se dará conta, demostrando capacidade de análise e de síntese, de 5 cuestións expostas polo profesor.
Estas probas serán:
- “exame eliminatorio” do contido previamente acoutado e no tempo acordado.
-“exame final”. Fixado no calendario oficial. Os alumnos que non fagan os exames eliminatorios examinaranse de todo o contido. Os que si se examinaron darán conta do contido que lles falte, previamente establecido. Os que non superen algún exame eliminatorio examinaranse do contido respectivo no exame final.
A nota final das clases expositivas será a nota conseguida no exame final ou a media das notas obtidas en todos os exames realizados. No conxunto da cualificación da materia, a nota final do exame terá un valor do 50%.

Prácticas de seminario
Avaliación dos comentarios escritos realizados, solicitados polo profesor, e que terán carácter obrigatorio:
-de textos propostos en clase
-do material audiovisual presentado
-de propostas concretas expostas
Entregaranse no tempo establecido. A cualificación final destas prácticas será a nota media de todos os comentarios escritos.
No conxunto da cualificación da materia, a nota final das prácticas de seminario terá un valor do 50%

Tempo de estudo e traballo persoal
Traballo persoal do estudante
Estudo: 60 h
Estudo e elaboración de informas: 25 h
Visualización de material e informe: 15 h

Recomendacións para o estudo da materia
Para penetrarse no quefacer antropolóxico dunha forma amena, pero moi eficaz, recoméndase a lectura dos textos novelados de Nigel Barley citados na bibliografía.
A asistencia a clase é, como xa se dixo, obrigatoria. O alumno necesita asistir a clase para seguir adecuadamente a explicación do programa, onde se aprende progresivamente a razoar e a argumentar, o que será o exercicio habitual de cada clase.
Valorarase a aprendizaxe do razoar e argumentar e non o exercicio memorístico.
O alumno ten que preocuparse de estar atento a valorar críticamente as situacións antropolóxico-educativas coas que convivimos.

Observacións
Entregue a ficha no prazo dos quince primeiros días
Non entregue os traballos con fundas de plástico nin con malgaste de tinta na portada.