G3091342 - Acción Socioeducativa con Minorías e Colectivos Vulnerables (Educación Social e Inclusión) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 24.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 12.00
• Clase Interactiva Seminario: 12.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 51.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Didáctica e Organización Escolar, Métodos de Investigación e Diagnóstico en Educación
• Áreas: Didáctica e Organización Escolar, Métodos de Investigación e Diagnóstico en Educación
• Centro: Facultade de Ciencias da Educación
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
ABEAL PEREIRA, CRISTINA.	SI
VALCARCE FERNANDEZ, MARGARITA.	NON

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo CLE01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIL_01 (A-González H)	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo CLIL_02 (González I-Ri)	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo CLIL_03 (Ro-Z)	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo CLIS_01 (A-Ma)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_02 (Me-Z)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
Os obxectivos da materia Acción Socioeducativa con Minorías e Colectivos Vulnerables, céntranse nos seguintes aspectos:

- Construír e relacionar criticamente os conceptos de “marxinación”, exclusión social”, “minorías”, “colectivos vulnerables” e “orientación ocupacional”.
- Coñecer o marco contextual da marxinación e a exclusión e as súas implicacións sociais e individuais.
- Coñecer e saber valorar criticamente diferentes modelos de diagnóstico e intervención nestas áreas.
- Valorar o importante papel do educador social na atención a grupos minoritarios e colectivos vulnerables.
- Desenvolver unha toma de conciencia e sensibilización cara a problemática destes sectores.
- Adquirir actitudes, destrezas e habilidades para a intervención socioeducativa nestes ámbitos.
- Identificar os fundamentos e implicacións da Orientación para o desenvolvemento persoal e profesional de minorías e colectivos vulnerables.
- Entender a intervención psicopedagóxica do orientador como resposta á diversidade e á desventaxa.
- Aprender os aspectos básicos do deseño e desenvolvemento de programas de Orientación para o desenrolo de capacidades de inserción social y laboral.


Contidos
Os contidos a abordar en dita materia xiran en torno ás seguintes temáticas:

- Contextualización sociopolítica dos procesos de marxinación e exclusión.
- Aproximación teórico-conceptual e normativa aos procesos de exclusión social, promoción e protección das minorías e colectivos vulnerables.
- Perfil, características e recoñecemento das minorías e colectivos vulnerables ou en situación de risco.
- A intervención socioeducativa con diferentes minorías e colectivos vulnerables: principios, programas e recursos.
- O modelo sistémico no diagnóstico e intervención de grupos minoritarios e colectivos vulnerables.
- O papel da escola ante as minorías e colectivos vulnerables.
- Formación e orientación para a prevención da exclusión social.
- Formación e Orientación Ocupacional.
- Proxectos e Itinerarios de Inserción Sociolaboral.


Bibliografía básica e complementaria
Bibliografía básica e complementaria

A) Sobre atención a minorías e colectivos vulnerables:

- Alberdi, I. (1999). La nueva familia española. Madrid: Taurus.
- Amorós, P. e Ayerbe, P. (2000). Intervención educativa en la inadaptación social. Madrid: Síntesis.
- Aparicio, R. (Dir.) (1998) Manual para el diseño y gestión de proyectos de acción social con inmigrantes. Madrid: Ministerio de Trabajo y Asuntos Sociales.
- Boutin, G. e Durning, P. (1997). Intervenciones socioeducativas en el medio familiar. Madrid: Narcea.
- Calatayud, E. (2007). Reflexiones de un juez de menores. Granada: Dauro.
- García Roca, J. et al. (1991). Pedagogía de la Marginación. Madrid: Popular.
- García, A. e Saéz, J. (1998). Del racismo a la interculturalidad. Madrid: Narcea.
- Gil, F. (2002). La exclusión social. Barcelona: Ariel.
- Gradín, C. (2001). Desigualdad, pobreza y polarización en l distribución de la renta en Galicia. A Coruña: Instituto de estudios económicos de Galicia Pedro Barrié de la Maza.
- Karzs, S. (Coord.) (2004). La exclusión: bordeando sus fronteras. Barcelona: Gedisa
- Luque, P. A. (Coord.). Educación Social e inmigración. Sevilla: Sociedad Ibérica de Pedagogía Social-Diputación de Sevilla.
- Nun, J. (2001). Marginalidad y exclusión social. Buenos Aires: FCE.
- Riera, I. (2002). Emigrantes y refugiados. Barcelona: Debolsillo.
- Rubio, M.J. e Montero, S. (coords.). La exclusión social: teoría y práctica de la intervención. Madrid: CCS.
- Santolaria, F. (1997). Marginación y educación. Barcelona: Ariel.
- Subirats, J. (Dir.) (2004). Pobreza y exclusión social: un análisis de la realidad española y europea. Barcelona: Fundación La Caixa.
- Vidal Fernández, F. (dir.) (2006). La exclusión social y el Estado del bienestar en España. V Informe FUHEM de Políticas sociales. Madrid: FULHEM

B) Sobre orientación laboral e profesional:

- Álvarez González, M. (1999). Orientación Profesional. Barcelona: CEDECS.
- Álvarez Hernández, J. (Coord.) (2001). Orientación Profesional: Tránsito a la vida activa. Granada: Grupo Editorial Universitario.
- Bisquerra, R. (Coord.) (2008). Modelos de Orientación e Intervención Psicopedagógica. Madrid: Wolters Kluwer.
- Blasco Calvo, P.; Pérez Boullosa, A. e Fossati Marzá, R. (2003). Orientación profesional e inserción laboral. Valencia: Nau Llibres.
- Caballero, Mª.A. (2005). Claves de la orientación profesional. Madrid: Editorial CCS.
- Echeverría, B. (Coord.) (2008). Orientación Profesional. Barcelona: Editorial UOC.
- Padilla, Mª. T. (2001). Estrategias para el diagnóstico y la Orientación Profesional de personas adultas. Barcelona: Laertes.
- Rodríguez Moreno, Mª.L. (2005). Cómo orientar hacia la construcción del proyecto profesional. Bilbao: Desclée.
- Rodríguez Moreno, Mª.L. (2006). Evaluación, balance y formación de competencias laborales transversales. Barcelona: Laertes Educación.
- Sánchez García, Mª.F. (2004). Orientación laboral para la diversidad y el cambio. Madrid: Editorial Sanz y Torres.
- Sebastián, A. (Coord.) (2003). Orientación Profesional: Un proceso a lo largo de la vida. Madrid: Dykinson.
- Sobrado, L. (2004). Evaluación y Orientación de Competencias y Cualificaciones Profesionales. Barcelona: Editorial Estel.
- Sobrado, L. e Cortés, A. (Coord.) (2009). Orientación Profesional. Madrid: Biblioteca Nueva.

Competencias
Competencias

No desenvolvemento desta materia, fomentaranse as seguintes competencias xerais e específicas:

A) COMPETENCIAS XERAIS:
- Saber promover e desenvolver acción educativas e/ou socioeducativas en diferentes contextos institucionais e comunitarios, no traballo directo con persoas e colectivos, así como no asesoramento, mediación, xestión, organización, coordinación e acompañamento e avaliación das iniciativas nas que interveñan.
- Comprender os referentes teórico-conceptuais históricos, comparados, metodolóxicos e pedagóxicos da Educación Social e das prácticas que nela se promoven.
- Analizar criticamente as realidades socioeconómicas, políticas, educativas e culturais, así como os ámbitos da acción educativa nos que os educadores sociais desenvolven a súa labor profesional.
- Proxectar a súa formación teórica e metodolóxica en iniciativas e prácticas educativas que resposten a necesidades e demandas sociais, en diferentes contextos e realidades, por si mesmo e/ou en colaboración con outros axentes da sociedade.
- Promover e desenvolver actuacións educativas orientadas a dinamizar a participación das persoas en sociedade, minimizando as situacións de risco ou dependencia e maximizando os seus potenciais de inclusión e autonomía. Terá un especial significado neste logro a atención á diversidade, á igualdade de xénero, aos valores da cultura de paz e sostenibilidade.
- Facer uso de estratexias, procedementos, medios, técnicas, métodos, etc. que posibiliten unha intervención directa con persoas e colectivos afectados por distintas problemáticas ou circunstancias sociais.
- Implicarse activamente na resolución de problemas e na toma de decisións.

B)COMPETENCIAS ESPECÍFICAS:

- Coñecer os referentes teórico-conceptuais, lexislativos e os recursos que pode empregar un profesional da Educación Social a favor de minorías e colectivos vulnerables.
- Establecer relación entre os sistemas político, económico e social e as problemáticas de marxinación e exclusión, discernindo os compoñentes clave e fases polas que transcorre o proceso de exclusión social.
- Determinar as variables persoais e sociais sintomáticas da vulnerabilidade á exclusión, describindo os perfís de persoas, grupos e/ou colectivos marxinados, dende unha análise multidimensional na causalidade e nas manifestacións das situacións.
- Coñecer políticas, proxectos e experiencias europeas, estatais e autonómicas a favor dos procesos de inclusión de minorías e colectivos en risco ou vulnerables.
- Saber valorar criticamente diferentes programas de intervención con minorías e colectivos vulnerables.
- Deseñar, elaborar e aplicar programas, proxectos e recursos socioeducativos e laborais para traballar con minorías e colectivos vulnerables, con especial incidencia na acción preventiva.
- Avaliar, deseñar e implementar itinerarios de inserción laboral para minorías e colectivos vulnerables.

Metodoloxía da ensinanza
Metodoloxía da ensinanza

A metodoloxía de ensinanza céntrase fundamentalmente en estimular a participación activa do alumnado por medio de actividades que posibiliten a reflexión (individual ou colectiva) e o traballo en equipo, así como a análise e aplicación dos temas tratados a través da realización de actividades e supostos prácticos vinculados cos contidos da materia.
Combinaranse diversas modalidades de traballo docente-discente:

- Exposición de algúns temas do programa ou parte destes polo profesor/a.
- Presentación de documentos fotocopiados para realizar unha análise-valoración en pequenos grupos, finalizando cun debate de todo o grupo-clase.
- Fomentarase a realización de coloquios e debates en todas as actividades que o permitan.
- O profesor/a formular preguntas, problemas ou dilemas vencellados con determinadas cuestións do programa a respostar por parte dos grupos de traballo.
- Realización de movementos sistémicos, exercicios e actividades prácticas grupais.
- Presentación e/ou ilustración dalgúns temas a través de material audiovisual.

A intención de facer a clase máis dinámica, amena e interesante e de promover o desenrolo dun aprendizaxe máis significativo nos/as alumnos/as nos leva a propoñer actividades variadas que permitan atender á diversidade de intereses e motivación existentes:

- Organización, dirección e comentario dunha técnica en pequenos grupos, aplicándoa para toda a clase.
- Elaboración de traballos en grupo sobre diferentes contidos do temario.
- Lectura e recensión crítica dalgúns libros vinculados coa temática da materia.


Sistema de evaluación
Sistema de avaliación da aprendizaxe

A calificación final será o resultado de diferentes tipos de actividades:

1) Realización dun exame sobre o temario da materia.
2) Participación e aportacións nas clases, prácticas, debates, etc.
3) Realización das diversas actividades propostas no programa.

O alumnado para aprobar a materia terá que ter superada cada unha das dimensións/ partes das que conste a avaliación.

Os/as alumnos/as repetidores ou non presentados avaliaranse seguindo os criterios que se establezan en cada curso académico.


Tempo de estudos e de traballo persoal que debe dedicar un estudante para superala

Tempo de estudo e traballo persoal
TEMPO DE ESTUDO E TRABALLO PERSOAL:

Actividades docentes presenciais:

- Clases expositivas: presentación e explicación de contidos: 22.30 horas.
- Clases interactivas: 21 horas.
- Titorías: 4.30 horas.
- Avaliación: 2 horas

Traballo persoal do alumno/a:

- Estudo: 60 horas.
- Elaboración de informes de prácticas: 25 horas.
-Lecturas: 15 horas.

TOTAL HORAS PRESENCIAIS: 50

TOTAL HORAS DE TRABALLO PERSOAL: 150

Recomendacións para o estudo da materia
Recomendacións para o estudo da materia

A USC é unha universidade presencial, polo que a asistencia a un mínimo do 80% das sesións de clase é obrigatoria. Nos casos contemplados na normativa da Facultade, os alumnos poderán solicitar a exención oficial de docencia.
A asistencia regular ás clases expositivas e interactivas, a consulta e estudo dos materiais recomendados polo profesorado da materia, a participación activa no desenrolo das sesións de clase, así como a entrega das diferentes tarefas encomendadas son fundamentais para o bo aproveitamento da materia.



Observacións
Observacións

Profesora: Cristina Abeal Pereira (Coordinadora)
Despacho: Nº 72 (Módulo A)
Correo electrónico: cristina.abeal@usc.es
Tfno: 881813830

Profesora: Margarita Valcarce Fernández
Despacho: Nº 19 (Módulo A)
Correo electrónico: margot.valcarce@usc.es
Tfno: 881813828