Saltar ao contido principal
Inicio  »  Centros  »  Facultade de Ciencias da Educación  »  Información da Materia

P3091107 - Educación, Cultura e Desenvolvemento Comunitario Local (Módulo IV: A Educación no Desenvolvemento Comunitario Local: Enfoques Teóricos, Iniciativas e Experiencias Prácticas) - Curso 2013/2014

Información

  • Créditos ECTS
  • Créditos ECTS: 6.00
  • Total: 6.0
  • Horas ECTS
  • Clase Expositiva: 18.00
  • Clase Interactiva Seminario: 24.00
  • Horas de Titorías: 6.00
  • Total: 48.0

Outros Datos

  • Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
  • Departamentos: Teoría da Educación, Historia da Educación e Pedagoxía Social
  • Áreas: Teoría e Historia da Educación
  • Centro: Facultade de Ciencias da Educación
  • Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
  • Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

NomeCoordinador
CARIDE GOMEZ, ANTONIO.SI
GRADAILLE PERNAS, RITA.NON
VARGAS CALLEJAS, GERMAN.NON

Horarios

NomeTipo GrupoTipo DocenciaHorario ClaseHorario exames
Grupo /CLE_01OrdinarioClase ExpositivaSISI
Grupo /CLIS_01OrdinarioClase Interactiva SeminarioSINON
Grupo /TI-ECTS01OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo /TI-ECTS02OrdinarioHoras de TitoríasNONNON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

  • Castelán
  • Galego


  • Obxectivos da materia
    1) Coñecer desde uhna perspectiva científica e educativa a natureza complexa do concepto e da práctica do desenvolvemento

    2) Introducir aos estudantes na análise multidisciplinar e multidimensional das relacións entre educación e desenvolvemento

    3) Desentrañar, comprender e actualizar a noción de comunidade local como espazo para a práctica dunha educación que facilite a construción da cidadanía e e logro de mellores condicións de vida.

    4) Dotar dos elementos conceptuais e analíticos para a acción e a investigación no ámbito da comunidade e o desenvolvemento local.

    5) Aproximar críticamente aos estudantes ás últimas tendencias e modelos no campo da Educación Ambiental, a política ambiental e o cambio climático.

    6) Promover a investigación educativa relacionada coas dimensións sociais, éticas e políticas do medio-ambiente e do cambio climático.

    Contidos
    1. Ol concepto e a práctica do desenvolvemento: evolución teórica e conceptual do concepto convencional de desenvolvemento

    2. Teorías e modelos contemporáneos do desenvolvemento

    3. A comunidade como concepto, mito, experiencia social e proxecto de cidadanía

    4. A comunidade postmoderna: a comunidade máis alá da unidade

    5. O desenvolvemento comunitario local, como teoría e práctica social para o logro de mellores condicións de vida

    6. A educación como proceso de desenvolvemento, unha visión crítica dende a perspectiva dos Obxetivos de Desenvolvimento do Milenio

    7. As boas prácticas nos procesos de acción educativa (intervención) para o desenvolvemento comunitario

    8. A crise ambiental: problemática socio-ambiental e dimensións interpretativas

    9. As respostas á crise ambiental: da sostenibilidade ao desenvolvemento sostible

    10. Experiencias comunitarias de Educación Ambiental e para a sostibilidade

    11. Investigar en Educación Ambienta dende a perspectiva da sostibilidade

    12. O cambio climático (CC) como problema: unha visión multidisciplinar e multidimensional. A educación e os instrumentos sociais no interfaz ciencia-sociedade

    13. As políticas de resposta ao CC e o papel da educación, a comunicación e a participación social

    14. Análise de boas prácticas de educación, comunicación o participación social relacionadas co CC.
    Bibliografía básica e complementaria
    Bauman, Z. (2006):Comunidad: En busca de seguridad en un mundo hostil. Madrid, Siglo XXI.

    Borja, J. e Castells, M. (1997): Local y global. La gestión de las ciudades en la era de la información. Madrid, Taurus.

    Caride, J. A.; Pereira, O.; Vargas, G. (2007): Educação e Desenvolvimento Comunitário Local. Porto, Profediçoes.

    Caride, J.A. e Meira, P.A. (2001): Educación ambiental y desarrollo humano. Barcelona, Ariel.

    Delanty, G. (2006): Community. Comunidad, educación ambiental y ciudadanía. Barcelo- na, GRAÓ.

    Etzioni, A. (2001): La Tercera Vía hacia una buena sociedad. Propuestas desde el comunitarismo. Madrid, Trotta.

    Fortner, R.W. et al. (2000): Public unders- tanding of Climate Change: certainty and willingness to act. Environmental
    Education Research, Vol. 6, nº2, pp. 127-141.

    Gutiérrez, J. e Calvo, S. (2007): El espejismo de la educación ambiental. Madrid, Morata.

    Jodelet, D. (1986): “La representación social: fenómenos. Concepto y teoría”. En Moscovi- ci, S. (Ed.). Psicología social, II.
    Pensamiento y vida social. Psicología social y problemas sociales. Barcelona, Paidós, pp. 469-494.

    Leff, E. (Coord.). (2000): La complejidad ambiental. México, Siglo XXI/ Pnuma/ Unam.

    MAX NEEF, M. et al (1994): Desarrollo a escala humana. Conceptos, aplicaciones y al- gunas reflexiones. Barcelona, Icaria/ Nordan Comunidad.

    Meira, P. (2006): “El cambio climático y la Educación Ambiental Neoliberal (que también existe)”, en VV.AA.: Reflexiones sobre Educación Ambiental II. Ministerio de Medio Ambiente, Madrid, pp. 55-66.

    Meira, P. (2006): “A loita pola representación social do cambio climático: unha reflexión para educadores”, en SOTO, M. e VEIRAS, X. (Coord.). O cambio climático e Galiza. ADEGA Cadernos. 16. Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galiza, Santiago de Compostela, pp. 53-61.

    Meira, P. A. (2006): “Crisis ambiental y globalización: una lectura para educadores ambientales en un mundo insostenible”. Tra- yectorias. Revista de Ciencias Sociales, Nº 20/21, enero-agosto, pp. 110-123.

    Meira, P. A. (2006): “Elogio de la Educación Ambiental”. Trayectorias. Revista de Ciencias Sociales, Nº 20/21, enero-agosto, pp. 41-51.

    Meira, P. A. (2006): “Si a Educación para o Desenvolvemento Sostible é a resposta, cal era a pregunta? ”. Ambientalmente Sustentable. Revista Científica Galego-Lusófona de Educación Ambiental. Vol 1, nº 1-2, junio- diciembre, pp. 13-26.

    Meira, P. A. e Caride, J.A. (2006): “La geometría de la educación para el desarrollo sostenible, o la imposibilidad de una nueva cultura ambiental”. Revista Iberoamericana de Educación, Nº 41, Mayo-Agosto, pp. 103-116.

    Meira, P.A. (2002): “Problemas ambientales globales y Educación Ambiental: una aproximación desde las representaciones sociales del cambio climático”, en Campillo, M. (Ed.). El papel de la Educación Ambiental en la Pedagogía Social. Murcia, Diego Martín Editor, pp. 91-134.

    Monbiot, G. (2008): Calor. Cómo parar el calentamiento global. Barcelona RBA.

    Orduna, Mª G. (2000): La educación para el desarrollo local: una estrategia para la participación social. Navarra, EUNSA.

    Torres, R. M. (2000): Educación para todos, la tarea pendiente. Madrid, Popular.

    Úcar, X. (coord.) (2009). Enfoques y experiencias internacionales de acción comunitaria. Barcelona, Graó.

    Ucar, X. e Llena, A. (Coords.). (2006): Miradas y diálogos en torno a la acción comunitaria. Barcelona, Graó.

    Vargas, G. (2005): Educación y desarrollo en los Andes. Frankfurt, Peter Lang.

    Vargas, G. (2009). Estrategias educativas para la re-construcción de comunidades sostenibles. Proyecto CADISPA – Escocia. En Rocha, B. (coord.) Desenvolvimento comunitario. Das teorias às práticas. Lisboa, Gerpress, PP. 217-234.

    REFERENCIAS WEB

    Carpenter, M. e Purcell, R. (Ed.) (2012). The Lisbon Papers: Transformative leadership and empowering communities. Community Development Journal (CDJ), Oxford University Press. Publicación electrónica: http://cdjplus.files.wordpress.com/2012/08/the-lisbon-papers2.pdf

    Community Development Journal: http://cdj.oxfordjournals.org/

    Meira, P. (2009): Comunicar el Cambio Climático. Escenario social y líneas de acción. Ministerio de Medio Ambiente y Medio Rural y Marino. Organismo de Parques Naturales, Madrid. Versión Electrónica: http://www.mma.es/portal/secciones/cambio_climatico/documentacion_cc/divulgacion/pdf/guia_co- municacion.pdf

    Meira, P. (Dir.), Arto, M. e Montero., P. (2009): La sociedad ante el cambio climático. Cono- cimientos, valoraciones y comportamientos en la población española. 2009. Fundación Mapfre, Madrid. Versión Electrónica:http://www.redciudadesclima.es/uploads/documentacion/Comunicar%20el%20Cambio%20Climatico.pdf

    International Journal of Environmental and Science Education (IJESE): http://www.ijese.com/index.htm

    Competencias
    a) Xerais

    - Razoamento crítico
    - Análise desde a complexidade
    - Traballo en equipa
    - Comunicación científica oral e escrita
    - Valoración da comunidade e do medioambiente

    b) Específicas

    - Destreza no manexo de conceptos: desenvolvemento, educación, comunidade, desenvolvemento comunitario, medioambiente e cambio climático.

    - Dominio dos fundamentos teóricos, ideolóxicos e políticos da Educación Ambiental, o desenvolvemento sostible e o cambio climático.

    - Capacidade para relacionar as realidades do desenvolvemento, a educación e o medio ambiente.

    - Análisis das realidades locais desde a perspectiva do desenvolvemento e a educación.

    - Coñecemento e capacidade de análise das potencialidades da comunidade para o logro de mellores condicións de vida a nivel local.

    - Adquirir un discurso propio, complexo e fundamentado sobre o paradigma do “desenvolvemento sostible” e as súas sus implicacións sociais e pedagóxicas.

    - Manexo da literatura científica actual nos campos da comunidade, o desenvolvemento, a educación ambiental e o cambio climático.

    Metodoloxía da ensinanza
    A metodoloxía de ensino-aprendizaxe está condicionada polos obxectivos deste seminario. Nesta liña, a acción docente fundamentarase nos principios de participación, discusión y do desnvolvemento do pensamento crítico–práctico. Para o logro deste propósito recurrirase ás seguintes estratexias metodolóxicas:

    - Lectura e análise de textos e artígos de carácter científico.

    - Dinámicas de participación e discusión na aula.

    - Aplicación de materiais audiovisuais que permitan “vivenciar” procesos e experiencias educativas relacionadas co desenvolvemento comunitario e a interacción humanidade-ambiente.

    - Exposicións maxistrais por parte do profesorado do seminario, co obxetivo de compartir coñecementos de carácter teórico e práctico.

    Sistema de evaluación
    O nivel de aprendizaxe e aproveitamento do seminario será avaliado sobre a base de tres posibilidades alternativas, das cales só se debe elexir unha:

    a) Realización dun "ensaio" de artígo científico de carácter individual, que deberá someterse ás seguintes pautas:

    - Incluír: abstract, palabras chave, corpo, un conxunto de conclusións e unha base documental- bibliográfica.
    - A nivel de tratamento temático debe integrar unha contextualización relacionada cos contidos centrais do seminario, a proposta de visións e ideas propias e a reflexión crítica.

    - Requisitos formais:
    - Extensión: mínimo de 12 e máximo de 25 folios
    - Interlineado: 1,5
    - Tamaño de fonte: 12 puntos
    - Modelo de citas e bibliografía: APA

    Ademais dous criterios formais, na revisión do ensaio do artigo científico tomarase en conta: a profundidade non razoamento, a capacidade de argumentación, a claridade expositiva e a presentación de reflexións propias.

    b) Lectura e recensión de libro

    Libro: Caride Gómez, J. A.; Pereira de Freitas O. e Vargas, G.(2007): Educaçao e desenvolvimento Comunitario Local. Porto, Profediçoes.

    c) Libro: Meira, P. (2009): Comunicar el cambio climático. Escenario social y líneas de acción.Edita Ministerio de Medio Ambiente y Medio Rural y Marino- Organismo Autónomo de Parques Nacionales.

    Características formais das recenciones:
    - Extensión máxima 10 folios, mínima 5
    - Tamaño de letra: 12 puntos
    - Interlineado: 1,5
    - Tamaño de páxina: DIN A4 (por unha soa cara)
    - Todas as páxinas deben estar numeradas
    - Incluír a referencia do libro

    Ademais, terase en conta a asistencia e a participación nas actividades presenciais e nas titorías individuais e en grupo.
    Tempo de estudo e traballo persoal
    - Lecturas e realización de traballos individuaiss e en grupo (45% do tempo).
    - Sesións de clase maxistral (20% do tempo).
    - Debates en pequeno e gran grupo (15% do tempo)
    - Videoforums (10% do tempo).
    - Titorías personalizadas (10% do tempo).

    Recomendacións para o estudo da materia
    Para facilitar os procesos de ensino-aprendizaxe será moi importante realizar as lecturas específicamente encargadas para complementar ou preparar as sesións presenciais. Seu análise e discusión será fundamental no desenvolvemento do seminario.
    Observacións
    Buscarase a complementariedade de enfoques teórico-conceptuais e de lecturas entre todos os seminarios do mesmo bloque.
    Preveese un tiempo específico para a realización de titorías, que serán concertadas con cada un dos profesores da materia.