P3091201 - Políticas Educativas, Inmigración e Benestar Social (Módulo II: As Políticas Educativas e Culturais nos Procesos de Desenvolvemento) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 18.00
• Clase Interactiva Seminario: 24.00
• Horas de Titorías: 6.00
• Total: 48.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
• Departamentos: Teoría da Educación, Historia da Educación e Pedagoxía Social
• Áreas: Teoría e Historia da Educación
• Centro: Facultade de Ciencias da Educación
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
COSTA RICO, ANTONIO.	SI
IGLESIAS DA CUNHA, MARIA LUCIA.	NON
SANTOS REGO, MIGUEL ANGEL.	NON
VARGAS CALLEJAS, GERMAN.	NON

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo /CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
De acordo co Módulo no que se inscribe esta materia, o que se pretende é que os estudantes poidan coñecer e valorar desde distintos enfoques temáticos e metodolóxicos a influenza das políticas educativas e culturais nos procesos de desenvolvemento, incluindo cuestións chaves relacionadas coas reformas educativas e o benestar social.
Neste sentido, e tomando como referencia os obxectivos xerais do módulo, os específicos desta materia son:

1.Promover unha adecuada fundamentación do sentido e significados da política educativa

2.Analizar con capacidade crítica teorías e enfoques de política educativa e social vinculados á inmigración

3.Coñecer as bases teórico-metodolóxicas dos programas de intervención socio-educativa en contextos de diversidade cultural.

4.Coñecer desde as Ciencias da Educación os fundamentos das políticas sociais e a súa incidencia no benestar social.

5.Establecer as bases dun programa de avaliación de políticas socio-educativas neste campo de estudo.

6.Interpretar os programas socioeducativos e o seu deseño como unha tarefa compartida que concreta unha visión global de intervención nun territorio, comunidade ou grupo.

Seminario 1: Política educativa e proceso de reforma en educación (2 créditos)

Obxectivos
- Recoñecer o papel das políticas educativas nos procesos de desenvolvemento social
- Analizar as políticas educativas como un sistema de actuación das autoridades educativas
- Valorar as liñas estratéxicas de configuración das reformas educativas
- Tomar en consideración crítica as grandes cuestións das políticas educativas
- Analizar o alcance e consecuencias de determinados exercicios de reforma educativa.


Seminario 2: Políticas socio-educativas para a xestión da inmigración (2 créditos)

Obxectivos
-Analizar teorías e enfoques de política educativa e social vinculados á inmigración
-Desenvolver a capacidade crítica dos estudantes en relación coas políticas socio-educativas cuxo eixo é a xestión da inmigración
-Estabelecer as bases dun programa de avaliación de políticas socio-educativas neste campo de estudo

Seminario 3: A educación no marco das políticas e ámbitos de benestar social (2 créditos)

Obxectivos
- Coñecer desde as Ciencias da Educación os fundamentos das políticas sociais e o seu incidente no benestar social.
- Relacionar os procesos de desenvolvemento comunitario coa organización do modelo de benestar social
- Capacitar para o coñecemento e análise crítico dos políticos de desenvolvemento e a súa relación coas políticas sociais.
- Xerar debate e promocionar o coñecemento de experiencias de desenvolvemento comunitario a través da Educación Social.

Contidos
A materia está articulada en tres seminarios, cuxo desenvolvemento temático contempla os seguintes contidos xerais:
-Política educativa e procesos de reforma en educación
-Políticas socio-educativas para a xestión da inmigración
-A educación no marco das políticas e ámbitos de benestar social

Seminario 1: Política educativa e procesos de reforma en educación (2 créditos)

l.Os elementos constituíntes da política educativa.
2.As grandes cuestións das políticas educativas
3.Estado, partidos políticos e políticas educativas
4.Administración pública e política educativa: goberno e administraciónda educación
5.A avaliación das políticas educativas
6.Reformas da educación e desenvolvemento social

Seminario 2: Políticas socio-educativas para a xestión da inmigración (2 créditos)

1.A inmigración en Europa.O desafío normativo na Unión e nos Estados
2.Políticas Sociais e Educativas para a xestión da inmigración
3.O Plan de Cidadanía e Integración en España
4.Inmigración e educación en España.As políticas e a igualdade de oportunidades
5.A inmigración en Galicia.Avaliación de programas socio-educativos

Seminario 3: A educación no marco das políticas e ámbitos de benestar social (2 créditos)

1.As políticas de desenvolvemento en e para o benestar social.
2.A relación multicausal e complexa entre políticas de desenvolvemento e o logro de mellores condicións de vida.
3.A Educación como política de benestar social.
4.As políticas de benestar social nos ámbitos municipais.
5.O comunitarismo como principio para a construcción do proxecto da ‘boa sociedade’.

Bibliografía básica e complementaria
Aja, E.; Montilla, J.A.; e Roig, E. (coords.) (2006) Las Comunidades Autónomas y la inmigración, Tirant lo Blanch, Valencia.

Aldecoa, F. e Sobrino, J.M. (coords.): Migraciones y desarrollo, Marcial Pons, Madrid.

Ariño Villaroya, A. (2005) Las encrucijadas de la diversidad cultural, CIS, Madrid.

Aubarell, G. e Zapata, R. (eds.) (2004): Inmigración y procesos de cambio, Icaria, Barcelona.

Birsl, U. e Solé, C. (2004) Migraciones e interculturalidad en Gran Bretaña, España y Alemania, Anthropos, Barcelona.

Caride, J.A.; Pereira, O. e Vargas, G. (2007): Educação e Desenvolvimento Comunitario Local. Perspectivas Pedagógicas e Sociais da Sustentabilidade. Porto: Profidições.

CERI/OCDE (1995), Análisis del panormama educativo, Madrid, Mundi Prensa/OCDE (serie).

Costa Rico, A. (2009), A construción do coñecemento pedagógico. Antecedentes e desenvolvementos no século XX, Santiago de Compostela, Universidade de Santiago de Compostela

Delors, J. (Dir.) (1996), La educación encierra un tesoro, Madrid, Santillana/UNESCO.

Escolano Benito, A. (2002), La educación en la España contemporánea. Políticas educativas, escolarización y culturas pedagógicas, Madrid, Biblioteca Nueva.

Etzioni, A. (2001): La Tercera Vía hacia una buena sociedad. Propuestas desde el comunitarismo. Madrid, Trotta.

Feito, R. (2006). Otra escuela es posible. Madrid: Siglo XXI.

Iyanga Pendi, A. (2006). Política educativa. Naturaleza, historia, dimensiones y componentes culturales. Valencia: Nau Llibres.

Jiménez, J. (2009). El sistema educativo. Biblioteca básica. Barcelona: Wolters Kluwer.

Jones, K. et. Alii/ Colectivo Baltasar Gracian (2009). La escuela en Europa occidental. El nuevo orden y sus adversarios. Alzira (Valencia): Germania.

López Martín, R. (2000): Fundamentos políticos de la Educación Social. Madrid: Síntesis.

López Sala, A. Mª (2004): Inmigrantes y Estados: la respuesta política ante la cuestión migratoria, Anthropos, Barcelona.

Ministerio de Educación/Consejo Escolar del Estado, Informe sobre el estado y situación del sistema educativo (serie anual continua desde 1986 hasta el presente), Madrid.

Molina, I. (2001), Conceptos fundamentales de Ciencia Política, Madrid, Alianza Editorial.

Pedró, F. e Puig, I. (1999), Las reformas educativas. Una perspectiva política y comparada, Barcelona, Paidós.

Puelles Benítez, M. de (2006). Problemas actuales de política educativa. Madrid: Morata.

Santos Rego, M.A. (2008). Las familias inmigrantes en la escuela. ¿Cómo avanzar en su integración desde una perspectiva socioeducativa? En J. García Roca e J. Lacomba (eds.) La inmigración en la sociedad española, Barcelona, Edicións Bellaterra, 483-505.

Santos Rego, M. (Ed.) (2009). Políticas educativas y compromiso social. El progreso de la equidad y la igualdad. Barcelona: Octaedro.

Santos Rego, M.A. e Guillaumín, A. (eds.)(2006) Avances en complejidad y educación. Teoría y práctica, Editorial Octaedro, Barcelona.

Santos Rego, M.A. e Lorenzo Moledo, M. (2003): Inmigración e acción educativa en Galicia, Edicións Xerais de Galicia, Vigo.

Santos Rego, M.A. e Pérez, S. (2001): “Intercultural education in the European Union: the Spanish Case”, en C.A. Grant e J. Lei (eds.), Global constructions of multicultural education,
Lawrence Erlbaum Associates, Mahwah, N.J., 239-270.

Solé, C. e Izquierdo, A. (eds.) (2005): Integraciones diferenciadas: migraciones en Cataluña, Galicia y Andalucía, Anthropos, Barcelona.

UNESCO (1993), Informe mundial sobre la educación, Madrid, Santillana/UNESCO (serie).
Xunta de Galicia/ Consello Escolar de Galicia (2006), Evolución e estado actual do sistema educativo en Galicia. Cursos 2002-2005, Santiago de Compostela.

Xunta de Galicia/ Consello Escolar de Galicia (2006). Evolución e estado actual do sistema educativo en Galicia. Cursos 2002-2005. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia.

Zapata-Barrero, R. (coord.) (2009): Políticas y gobernabilidad de la inmigración en España, Barcelona, Ariel.

Competencias
-Adquirir e dominar os elementos terminolóxicos e conceptuais correspondentes á política educativa e aos seus modelos.

-Coñecer e comprender os cambios fundamentais nas políticas educativas asociados aos fluxos migratorios.

-Estar en condicións de avaliar a relación entre educación, inmigración e benestar social nos países europeos.

-Ser capaz de establecer indicadores socio-educativos na xestión da inmigración.

-Coñecer e analizar importantes hitos lexislativos na materia.

-Análise de políticas de benestar social desde a complexidade.

-Razoamento crítico sobre políticas de benestar e calidade de vida.

-Comunicación con rigor nos escritos e nos debates de aula.


Específicas Seminario 1.Política educativa e proceso de reforma en educación

-Adquirir e dominar coñecementos teóricos e recursos metodolóxicos para o estudo dos diversos compoñentes operacionais da política educativa e das súas reformas.

-Coñecer o desenvolvemento histórico contemporáneo da política educativa en España, tendo en conta os diversos procesos de renovación e de reforma educativa, así como a súa interrelación con outros procesos e transformacións socio-políticas.

-Desenvolver aspectos e destrezas de análise dos fenómenos, programas e condutas de política educativa, servíndonos do aparello conceptual, dos modelos e das liñas estratéxicas de desenvolvemento das políticas educativas.


Específicas Seminario 2.Políticas socio-educativas para a xestión da inmigración

-Ser capaz de establecer pautas de planificación no marco das políticas socio- educativas relacionadas coa inmigración.

-Adquirir os coñecementos que permitan unha avaliación crítica destas políticas.

-Estar en condicións de comparar riscos fundamentais nas políticas socio-educativas a propósito da xestión da inmigración.


Específicas Seminario 3: Benestar social e educación nos procesos de desenvolvemento comunitario

-Coñecemento e manexo de conceptos complexos (políticas de desenvolvemento, políticas de benestar social, educación social).

-Análise das relacións entre políticas de desenvolvemento e benestar social.

-Comprensión da educación como fenómeno complexo con intencionalidade política.

-Capacidade para a identificación de experiencias locais de desenvolvemento e análise das accións educativas e políticas de benestar social que nelas se integran.

Metodoloxía da ensinanza
Tratará de favorecer a máxima congruencia posible na explicación e comprensión da materia, dentro e fóra da aula, nos planos individual e colectivo, valorizando os principios de: contextualización, flexibilidade, participación, actividade e aprendizaxe baseada na propia experiencia do alumno.

A tal fin, proferiranse múltiples iniciativas e procesos metodolóxico-didácticos que, no fundamental, se concretan en:

-Sesións expositivas por parte do profesorado e/ou dos alumnos, relativas a contidos de natureza teórica-conceptual e metodolóxica, determinados no Programa.

-Realización de sesións de orientación monográfica relativas aos contidos da materia, con especial incidencia nos puntos que se determinen.

-Sesións tipo "forum" (vídeo, libro, disco…) que tomen como referencia problemáticas específicas.
-Dinámicas de traballo grupal, dentro e fóra da aula, a partir da presentación anticipada de textos para a súa lectura, de documentos audiovisuais (vídeo-conferencias, vídeos didácticos, experiencias...), de casos prácticos, etc. poñendo especial énfase na súa abordaxe teórica, metodolóxica e/ou empírica.

-Realización de distintas actividades de implicación e participación continuada nos contidos da materia: lectura e comentario crítico de textos, estudo de casos, redacción de ensaios, consulta e análise de páxinas Web ou doutros soportes mediáticos.

-Realización de titorías individuais e grupais que posibiliten o desenvolvemento teórico-práctico da materia, así como a orientación dos traballos que se leven a cabo ao longo das sesións do Módulo.

As clases expositivas permitirán a presentación docente das chaves informativas e dos contidos básicos en relación cos contidos programados, así como o prover dunha primeira orientación sobre as posibles liñas de indagación e de afondamento a desenvolver polos e polas estudantes.Os tempos formativos de grupo interactivo e de titoría individual permitirán sintetizar e clarificar a información básica, seleccionar conceptos e/ou tópicos relevantes, responder a inquedanzas de formación e contribuír á “construción” dun coñecemento crítico e comprensivo da acción socioeducativa en contextos familiares e comunitarios, da diversidade cultural e dos dereitos humanos.

Sistema de evaluación
Todas as actividades propostas, individuais e/ou colectivas serán avaliadas, de forma que o sistema de avaliación da aprendizaxe poda ser definido en función das seguintes características: formativo, continuo, cooperativo e integral. Como tal, afectará aos obxectivos formulados, aos contidos tratados, á metodoloxía e actividades desenvolvidas polo profesorado e os estudiantes, aos recursos didácticos, e ás competencias e destrezas procuradas.

Esta concepción e práctica avaliativa suporá que os estudantes han de elaborar e entregar distintos traballos escritos, que terán unha formulación diversificada, segundo a dinámica de clase que os propicie ou a temática que aborden. Poderán realizarse individualmente e/ou en pequenos grupos.

A iso deberá engadirse unha participación activa nas sesións de aula e nas titorías, que deberá ser un claro reflexo das aprendizaxes (coñecementos, competencias, destrezas, etc.) que adquira o estudante na súa formación académica e investigadora.

Observacións
A complexidade conceptual, teórica e aplicada que caracteriza a materia, en función dos seus obxectivos e contidos, aconsella un traballo continuado na mesma por parte dos estudantes, procurando desde o inicio unha implicación-participación activa nas distintas actividades que se desenvolvan, moitas delas orientadas á avaliación. En particular, recoméndase:

- Realizar e presentar nos prazos que se determinen as actividades asociadas á dinámica de clase, de modo individual e grupal, concretada nos traballos escritos que se indiquen.Trátase, en síntese, de manter unha vinculación continuada cos ritmos que se deriven dos procesos de ensino-aprendizaxe promovidos na materia e nas sesións de aula.

- Tomar e facer operativas decisións que posibiliten unha adecuada organización no tempo, compatibilizando os requirimentos desta materia cos das demais; por exemplo: nas lecturas a realizar para a elaboración dos traballos que deban ou poidan ser presentados (preceptiva ou optativamente), na composición e desenvolvemento dos grupos de traballo, na lectura anticipada de textos a comentar en determinadas sesións de clase, na consulta e valoración de materiais ou recursos (páxinas Web, revistas, informes…), etc.

- Realizar lecturas complementarias de libros ou publicacións (entre as que podemos destacar as Revistas especializadas) que sexan recomendadas polo profesorado, favorecendo unha comprensión globalizada dos contidos da materia e dos seus significados para a formación no Máster.

- Facer uso das titorías -xa sexa a nivel individual ou colectivo, en pequenos grupos- como un dereito dos estudantes asociado a unha mellora significativa das súas posibilidades de aprendizaxe, personalizando as súas opcións metodolóxicas e pedagóxicas cunha perspectiva diferencial e diferenciadora segundo intereses, expectativas, problemáticas específicas, etc.