P3241209 - Análise Didáctica da Xeometría, a Medida de Magnitudes, a Probabilidade e a Estatística na Educación Secundaria (Módulo Específico Matemáticas) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 18.00
• Clase Interactiva Seminario: 24.00
• Horas de Titorías: 6.00
• Total: 48.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
• Departamentos: Didáctica das Ciencias Experimentais
• Áreas: Didáctica da Matemática
• Centro: Facultade de Ciencias da Educación
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
RODRIGUEZ MAYO, FRANCISCO MANUEL.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo /CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
Estudar os principais problemas de ensino e aprendizaxe da matemática nos niveis da educación secundaria.
Contidos
- Xeometría, Medida de Magnitudes, Probabilidade e Estatística no currículo oficial.
- Enfoques da Xeometría: Xeometría Sintética e Analítica.
- Análise didáctico dos obxectos xeométricos, e as súas relacións e transformacións. Conflitos, erros e obstáculos de aprendizaxe.
- A modelización alxébrica da proporcionalidade de magnitudes. Dificultades, conflitos e obstáculos ligados á teoría de razóns e proporcións.
- Problemática didáctica do proceso de ensino-aprendizaxe da combinatoria, probabilidade e estatística en educación secundaria. Concepcións dos estudantes, obstáculos e dificultades.
- Recursos para o ensino da Matemática:
o Recursos TIC: As follas de cálculo, Xeometría Dinámica, Programas de cálculo simbólico, etc.
o Outros materiais: xeoplano, libro de espellos, etc.
- A avaliación da aprendizaxe da xeometría, medida de magnitudes, probabilidade e estatística.

Bibliografía básica e complementaria
a) Básica.
ALSINA, C., FORTUNY, J.M. Y BURGUÉS, C. (1988). Invitación a la didáctica de la geometría. Madrid. Síntesis.
ASIMOV, I. (1973). El Universo. Madrid. Alianza.
BATANERO, C. (2000). Significado y comprensión de las medidas de posición central . UNO, 2000, 25, 41-58
BATANERO, C . y DÍAZ, C. (2004). El papel de los proyectos en la enseñanza y aprendizaje de la estadística. En J. Patricio Royo (Ed.), Aspectos didácticos de las matemáticas (125-164) Zaragoza: ICE
BOLEA, P., BOSCH, M. y GASCÓN, J. (2002): "La transposición didáctica de organizaciones matemáticas en proceso de algebrización. El caso de la proporcionalidad" Recherches en Didactique des Mathématiques, 21/3, 247-304.
CHAMORRO, C. (1999) Ingeniería didáctica para el aprendizaje de la longitud y la superficie. Esquemas invariantes operativos Uno: Revista de didáctica de las matematicas. 19, 89-104
CHAMORRO, C. (1996) El currículum de medida en educación primaria y ESO y las capacidades escolares. Uno: Revista de didáctica de las matematicas. 10, 43-62.
GARCIA, A.; MARTINEZ, A.; MIÑANO, R. (1995). Nuevas tecnologías y enseñanza de las Matemáticas. Madrid. Síntesis.
GODINO, J.D. y BATANERO, M.C., y CAÑIZARES (1988). Azar y probabilidad. Madrid. Síntesis.
GODINO, J.D. y BATANERO, M.C., y CAÑIZARES (1995). Razonamiento combinatorio. Madrid. Síntesis.
LABRAÑA, A, et al. (1999). Matemáticas 1º curso da ESO. Ed. Penta. A Coruña.
LABRAÑA, A. e CAJARAVILLE, J. (1997). A medida de superficie a través de procesos de indagación que conxugan métodos estimativos e formais. Adaxe. 13, p. 141-161.
LAKATOS, I. (1978). Pruebas y refutaciones. La lógica del descubrimiento matemático. Madrid. Alianza.
NCTM (2000). Principios y estándares para la Educación Matemática.. Sevilla. SAEM Thales (2003).
OLMO, Mª A del, MORENO, F. y CARRETERO (1988). Superficie y volumen. Madrid. Síntesis.
RODRÍGUEZ, F. (1997). Matemáticas I (temario COU, 2º bacharelato). A Coruña. Ed. Penta.
Libros de texto de Matemáticas de ESO y Bachillerato.

b) Complementaria:

CHEVALLARD, Y; BOSCH, M. Y GASCÓN, J. (1997). Estudiar Matemáticas: el eslabón perdido entre enseñanza y aprendizaje. Barcelona. ICE-Horsori.
GIMÉNEZ, J. (1997). Evaluación en Matemáticas: Una integración de perspectivas. Madrid. Síntesis.
NCTM (2000). Principios y estándares para la Educación Matemática. Reston VA. (Traducción: SAEM Thales, 2003. Sevilla.).
PÓLYA, G. (1945). How to solve it. Princeton University Press. Traducción al castellano: (1986). Cómo plantear y resolver problemas. México. Trillas.

c) Revistas:
BOLETÍN DAS CIENCIAS. Asociación de Ensinantes de Ciencias de Galicia (ENCIGA).
SUMA. Federación de profesores de Matemáticas. Análisis didáctico. Recursos en el Aula de Matemáticas.
UNO. Barcelona. Graó. Análisis didáctico. Formación de Profesores.

d) Páxinas web:
Ensinantes de Ciencias de Galicia: http://www.enciga.org
Geogebra, programa de Xeometría Dinámica e outras cousas: http://www.geogebra.org
LIM, programa para a creación de materiais interactivos:
http://www.educalim.com/cinicio.htm
Materiais curriculares:
http://centros.edu.xunta.es/iescarril/matematicas/materiais_matematicas.html
Maxima, programa de cálculo simbólico: http://maxima.sourceforge.net/es/
OpenOffice, paquete informático: http://es.openoffice.org/
Programa Descartes: http://recursostic.educacion.es/descartes/web/
R, potentísimo programa de Estatística: www.r-project.org
Recursos de Matemáticas: http://www.redemat.com


Competencias
Xerais
- CG1. Coñecer os contidos curriculares das materias relativas á especialización docente correspondente.
- CG2. Coñecer o corpo de coñecementos didácticos ao redor dos procesos de ensino e aprendizaxe respectivos.
- CG3. Planificar, desenvolver e avaliar o proceso de ensino e aprendizaxe potenciando procesos educativos que faciliten a adquisición das competencias propias dos respectivos ensinos, atendendo ao nivel e formación previa dos estudantes, así como á orientación dos mesmos, tanto individualmente como en colaboración con outros docentes e profesionais do centro.
- CG4. Buscar, obter, procesar e comunicar información (oral, impresa, audiovisual, dixital ou multimedia), transformala en coñecemento e aplicala aos procesos de ensino e aprendizaxe nas materias propias da especialización cursadas.
- CG5. Contextualizar o currículo que se vaia a implantar nun centro docente participando na planificación colectiva do mesmo.
- CG6. Deseñar e desenvolver metodoloxías didácticas tanto grupais como personalizadas, adaptadas á diversidade dos estudantes.
- CG8. Adquirir estratexias para estimular o esforzo do estudante e promover a súa capacidade para aprender por se mesmo e con outros e desenvolver habilidades de pensamento e de decisión que faciliten a autonomía, a confianza e iniciativas persoais.
- CG11. Desenvolver as funcións de titoría e orientación dos estudantes de xeito colexiado.

Específicas asociadas ao módulo específico
Que os estudantes sexan capaces de:
- CE-E5. Coñecer os desenvolvementos teórico-prácticos do ensino e a aprendizaxe das materias correspondentes.
- CE-E6. Transformar os currículos en programas de actividades e de traballo.
- CE-E7. Adquirir criterios de selección e elaboración de materiais educativos.
- CE-E8. Fomentar un clima que facilite a aprendizaxe e poña en valor as achegas dos estudantes.
- CE-E9. Integrar a formación en comunicación audiovisual e multimedia no proceso de ensino-aprendizaxe.
- CE-E10. Coñecer estratexias e procedementos de avaliación e entender a avaliación como un procedemento de regulación da aprendizaxe e estímulo ao esforzo.
- CE-E13. Identificar os problemas relativos ao ensino e a aprendizaxe das materias da especialización e expor alternativas e solucións.

Transversais:
Que os estudantes sexan capaces de:
- CT-1. Utilizar bibliografía e ferramentas de procura de recursos bibliográficos xenerais e específicos, incluíndo o acceso por Internet.
- CT-3. Potenciar a capacidade para o traballo en situacións cooperativas e pluridisciplinarias.

Metodoloxía da ensinanza
As clases expositivas consistirán basicamente en leccións impartidas polo profesor, dedicadas á presentación do marco teórico, conceptual e metodolóxico da materia. As clases interactivas procurarán unha maior implicación do alumnado mediante o desenvolvemento dunha metodoloxía docente centrada no estudante e baseada no estudo de casos, a análise de proxectos e a resolución de problemas. Todas as tarefas do alumno (estudo, traballos, uso de computador, proxectos, lecturas, exposicións, exercicios, prácticas…) serán orientadas polo profesor tanto no aula como nas sesións de titoría. Nestas atenderase aos estudantes para comentar cuestións concretas en relación coas súas tarefas ou para tratar de resolver calquera outra dificultade do alumno ou grupo de alumnos relacionada coa materia.
Sistema de evaluación
La avaliación centrarase na comprobación do desenvolvemento efectivo das competencias.
a. Avaliación continua: farase por medio de controis escritos, traballos entregados, participación do estudante no aula e no laboratorio, titorías ou outros medios.
b. Exame final.
Contribución de cada apartado á cualificación final:
- Apartado a: 40%
- Apartado b: 60%
Os estudantes que non desenvolvan algún dos apartados, serán cualificados como Non Presentado.

Tempo de estudo e traballo persoal
Traballo presencial do alumnado: total 48 horas
- Clases expositivas: 18 horas.
- Clases interactivas: 24 horas.
- Tutorias: 6

Traballo persoal do alumnado (non presencial): total 102 horas
- Estudo autónomo individual ou en grupo: 35 horas
- Escritura de exercicios, conclusións ou outros traballos derivados da materia: 40 horas
- Actividades en biblioteca, lecturas recomendadas, procuras bibliográficas: 24 horas.
- Realización de exame: 3 horas.

Recomendacións para o estudo da materia
Recoméndase a inmersión na bibliografía recomendada, co obxectivo de poder suscitar dúbidas e preguntas nas sesións presenciais. O carácter activo da metodoloxía require o protagonismo do alumnado na súa propia aprendizaxe.