P3261103 - Investigación en Elearning (Módulo de Investigación) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 6.00
- Total: 6.0
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 18.00
- Clase Interactiva Laboratorio: 24.00
- Horas de Titorías: 6.00
- Total: 48.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
- Departamentos: Didáctica e Organización Escolar
- Áreas: Didáctica e Organización Escolar
- Centro: Facultade de Ciencias da Educación
- Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)
Profesores
Horarios
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
CastelánGalegoObxectivos da materiaObxetivos:
1- Ser competente para deseñar e avaliar propostas formativas en contextos de e-learning
2- Coñecer as metodoloxías, liñas e principais problemáticas de investigación do campo do e-learning
3- Ser capaz de definir problemáticas relevantes de investigación e analizar investigacións en e-learning.
4- Ser competente para formar e asesorar aos formadores no deseño e desenvolvemento de propostas de e-learning en diferentes contextos
ContidosContidos:
1- A Tecnoloxía Educativa como campo de coñecemento científico
a. Concepto de e-learning: das políticas ás prácticas en e-learning
b. E-Inclusión: Alfabetización dixital
c. Liñas e metodoloxías de investigación en e-learning
2- E-learning: teorías de ensino e aprendizaxe
a. Enfoque histórico cultural
b. A perspectiva da cognición distribuída
c. E-learning como práctica situada
3- Deseño, desenvolvemento e avaliación de contornas virtuais de aprendizaxe e contidos dixitais
a. Distribución da información, distribución da instrución, comunicación e traballo colaborativo
b. Cursos en liña ou distribuídos, aulas virtuais, contornas de aprendizaxe, redes de aprendizaxe
c. Ferramentas e servizos tecnolóxicos para e-learning
d. Metodoloxías para a formación en rede
e. Deseño de escenarios flexibles de formación e contidos dixitais
f. Avaliación en contextos de e-learning
Bibliografía básica e complementariaAndrews, R., & Haythornthwaite, C. (2007). The SAGE handbook of e-learning research. London: SAGE
Area, M. (2004). Los medios, y las tecnologías en la educación. Madrid: Pirámide.
Area, M; Gros, B; Marzal, M.A. (2008). Alfabetizaciones y tecnologías de la información y la comunicación. Madrid: Síntesis.
Ares, J. M. (2005). Desarrollo de un sistema de e-learning basado en teorías pedagógicas constructivistas y gestión del conocimiento. http://www.mec.es/univ/proyectos2005/EA2005-0049.pdf
Benito Gómez, M. (2005). Diseño de planes docentes en el proceso de armonización europea en educación superior basado en el uso de herramientas de e-learning. http://www.mec.es/univ/proyectos2005/EA2005-0097.pdf
Cabero, J. (2006). “Bases pedagógicas del e-learning”. Revista Universitaria y Sociedad del conocimiento, 3, 1, www.uoc.edu/rusc.
Cabero, J. (Dir.) (2007). Tecnología Educativa. Madrid: McGraw Hill.
Cabero, J. y López Meneses, E. (2009). Descripción de un instrumento didáctico para el análisis de modelos y estrategias de enseñanza de cursos universitarios en red (A.D.E.C.U.R). Pixel-Bit, 34, enero, 13-30.
Cabero, J. y Romero, R. (Coods.) (2007). Diseño y producción de TIC para la formación. Barcelona: UOC.
Camino, A., Frecha, M., Gatica, L., & Gewerc, A. (2003). Comunidad en línea: Experimentando la tutoría en formación virtual. Paper presented at the III Symposium iberoamericano de docencia universitaria, Bilbao (21-24 de enero).
Castaño, C.; Maiz, I; Palacio, G. y Villarroel, J.D. (2008). Prácticas educativas en entornos Web 2.0. Madrid: Síntesis.
Cebreiro, B, (2006). “El uso de los medios para mejorar la interacción: Medios y programas para compartir y colaborar en red”. Comunicación y pedagogía, 211, pp.42-48.
Cebreiro, B. (2007). “Las nuevas tecnologías como instrumentos didácticos”, en Cabero, J. (Dir.). Tecnología Educativa. Madrid: McGraw Hill, pp.159-172.
Cebreiro, B. (2008). “Plataformas y recursos para educar en comunidad” en Salinas, J. (Coord.). Innovación Educativa y uso de las TIC. Sevilla: Universidad Internacional de Andalucía, pp.53-66.
Cebreiro, B y Fernández Morante, C. (2004). “Novas Tecnoloxías na educación”, en Santos Rego, M.A. (Dir.). A investigación Educativa en Galicia (1989-2001), (Tomo 2). Santiago de Compostela: Consellería de Educación e Ordenación Universitaria, pp.124-169.
Cebreiro, B. y Fernández Morante, C. (2007). “La organización de los medios en los centros”, en Cabero, J. (Dir.). Nuevas Tecnologías en la Educación. Madrid: McGraw Hill. Pp. 293-308.
Cebreiro, B. y Fernández Morante, C. (2009). EFELCREN: Educational flexible and creative elearning environments, Sevilla, Fortic DT Ediciones.
http://efelcren.cesga.es/pdf/FINAL%20PUBLICATION%20OF%20THE%20PROJECT.zip
Cebreiro, B. y Fernández Morante, C. (2009). “La Videoconferencia en el mundo empresarial”, en Cabero, J. y Prendes, M.P. (Coords) (2009). La videoconferencia. Aplicaciones a los ámbitos educativo y empresarial, Sevilla, Eduforma, pp. 55-74.
Cebreiro López, B.; Fernández Morante, C.; Fernández de la Iglesia, J.C. y Galdo Álvarez, S. (2009) (Coords.). Las TIC, puente entre culturas. Iberoamérica y Europa. Santiago de Compostela: Nino Editores. http://redaberta.usc.es/edutec/
Cid Fernández, X.M. e Rodríguez Rodríguez, X. (2007) (Coords). A Fenda dixital e as súas implicacións educativas. Santiago de Compostela: Nova Escola Galega.
De Pablos Pons, J. (2009). Tecnologia educativa. La formación del profesorado en la era de Internet. Málaga: Aljibe.
Echeverría, J. (2001). “Educación y tecnología: El plan europeo E-Learning”. Revista de Educación, núm extraordinario (2001), pp.201-210.
Fernández Morante, C. (2006). “Aplicaciones para el diseño de Material Didáctico Multimedia y Comunidades en red”, Comunicación y pedagogía, 211, pp.53-58.
Fernández Morante, C. (2007). “El diseño y la producción de medios aplicados a la enseñanza”, en Cabero, J. (Dir.). Tecnología Educativa. Madrid: McGraw Hill, pp.105-124.
Fernández Morante, C. (2009). “Diseño de escenarios educativos en la Web social. Creación y dinamización de comunidades virtuales”, en Sevillano, M.L: Competencias para el dominio de las tecnologías y medios de comunicación en ámbitos formativos. Madrid: UNED, pp.134-143.
Fernández Morante, C. y Cebreiro, B. (2003). “Evaluación de la enseñanza con TICs” Pixel-Bit. Revista de Medios y Educación. 21, pp.65-72.
Fernández Morante, C., Cebreiro, B. et al. (2008). “Planificación y puesta en marcha de programas y contenidos elearning para pacientes hospitalizados“, en Cebreiro, B. y Fernández Morante, C. (Eds.). E-HOSPITAL: e-learning para pacientes hospitalizados. Santiago de Compostela: Servicio de publicaciones de la Universidad de Santiago de Compostela, pp.103-114. http://www.usc.es/tecnoeduc/docs/e_hospital/ehospitalES.pdf
http://www.usc.es/tecnoeduc/docs/e_hospital/Publication_eHospital_long_EN.pdf
Fernández Morante, C.; Cebreiro, B. y Fernández de la Iglesia, J.C. (2009). ECTIC: Evaluación y desarrollo de competencias TIC de los alumnos de secundaria para el aprendizaje con Internet. Santiago de Compostela, Nino Editores.
http://www.usc.es/tecnoeduc/docs/ECTIC.pdf
Garrison, D.R., & Anderson, T. (2005). El e-learning en el siglo XXI. Investigación y práctica. Barcelona: Octaedro.
Gewerc Barujel, A. (2002). Diseño de entornos de aprendizaje. QuadernsDigitals, http://www.quadernsdigitals.net.
Gewerc Barujel, A. (2005). El uso de weblogs en la docencia universitaria. Relatec, 4, 9-23 http://campusvirtual.unex.es/cala/editio/index.php?journal=relatec&page=issue&op=view&path[]=29
Gewerc Barujel, A. (2008). Hacia una formación inicial el profesorado en el contexto del Espacio Europeo de Educación Superior: el e-portafolio. Innovación educativa, 18, 159-158.
Gewerc Barujel, A., (Coord.). (2009). Paradojas y dilemas de las universidades iberoamericanas ante la sociedad del conocimiento. Madrid: Oikos-TAU
Gewerc Barujel, A. (Ed.). (2009). Políticas, prácticas e investigación en tecnología educativa. Barcelona: Octaedro.
Gewerc Barujel, A., y Agra Pardiñas, M. J. (2002). Diseño de una propuesta de enseñanza on-line como desarrollo del paradigma educativo de la sociedad informacional. Paper presented at the 2º Conferencia Internacional de la Educación y la formación basada en las tecnologías. Online Educa Barcelona, Barcelona.
Gómez Eiras, S., Gewerc Barujel, A., y Montero, L. (2000). Tutorías online: el desafío de desarrollar aprendizajes compartidos a través de la red. Paper presented at the Edutec`2001, Sevilla.
Gewerc Barujel, A., Pernas Morado, E., Rodríguez Rodríguez, J., y Méndez Lois, M. J. (2005). La Universidad de Santiago de Compostela y el proceso de convergencia al EEES. Análisis de los resultados locales y propuestas. En C. Alba Pastor (Ed.), Viabilidad de las propuestas metodológicas derivadas de la aplicación del crédito europeo por parte del profesorado de las universidades españolas vinculadas a la utilización de las TIC en la docencia y la investigación. Madrid: Fragma. pp. 417-430.
Gewerc Barujel, A., y otros. (2007). Universidad y sociedad del conocimiento: ¿Es el e-learning la única respuesta? Santiago de Compostela: Investigación financiada por la AECID- http://stellae.usc.es/unisic/informes
Gewerc Barujel, A., y otros. (2008). Modelos de enseñanza y aprendizaje presentes en los usos de plataformas de e-learning en universidades españolas y propuestas de desarrollo. Santiago de Compostela: Investigación financiada por Secretaría de Estado de Universidades e Investigación. Programa de Estudios y Análisis. Ministerio de Educación y Ciencia. http://82.223.160.188/mec/ayudas/repositorio/20080616184853PEA-EA2007-0046.pdf
Goodfellow, R., & Lea, M. (2007). Challenging e-learning in the university. A literacies perspective. London: McGrawHill.
Iskander, M. (Ed.)
Bibliografía básica e complementaria (2008). Innovative techniques in instruction technology, e-learning, e-assessment and education. New York: Springer
Jochems, W., Van Merriënboer, J., & Koper, R. (2004). Integrated E-Learning: implications for pedagogy, technology and organisation. Abingdon: Routledge and Falmer.
Lankshear, C. (2008). Nuevos alfabetismos: su práctica cotidiana y el aprendizaje en el aula. Madrid: Morata.
Llorente Cejudo, M.C. y Cabero, J. (2009). La formación semipresencial a través de redes telemáticas (blended learning). Barcelona: Davinci Continental.
Marcelo García, C. (2003). Estudio sobre competencias profesionales para e-Learning. Revisado Fecha de acceso Date, Año de acceso, en http://prometeo3.us.es/publico/images/competencias.pdf
Mason, R. & Rennie, F. (2008). E-learning and social networking handbook: resources for higher education. New York : Routledge
Monge Crespo, C. (2008). “E-learning”. En Sevillano García, Mª L.: Nuevas tecnologías en educación social. Madrid: McGrawhill.
Rodríguez Malmierca, M. J. (Coord.) et al. (2006). Estado del e-learning en Galicia. Análisis en la Universidad y Empres. Santiago de Compostela: Fundación Centro Tecnológico de Supercomputación de Galicia.
Romero Rodríguez, D., Gradaílle Pernas, R. e Montero Souto, P. (2008) (Coords). Acción cultural e actuais tecnoloxias. A Coruña: Deputación da Coruña.
Rubio, M. J. (2003). Enfoques y modelos de evaluación del e-learning. RELIEVE, 9, 201-120
http://www.uv.es/RELIEVE/v209n202/RELIEVEv209n202_201.htm.
Salinas, J.; Pérez, A. y Benito, B. de (2008). Metodologías centradas en el alumno para el aprendizaje en red. Madrid: Síntesis.
CompetenciasCompetencias Xerais:
Ser competente para:
1. Coñecer e utilizar variedade de recursos e técnicas especializadas para a construción de coñecementos científicos sobre a Formación.
2. Organizar e xestionar a utilización e o funcionamento de recursos humanos, materiais e tecnolóxicos en contornas formativas.
3. Actuar con soltura no uso e aplicación de metodoloxías didácticas.
4. Asumir un compromiso ético e metodológico coa práctica científica e profesional.
Competencias específicas
Ser competente para:
1. Desenvolver unha actitude positiva, crítica e plural da investigación como ferramenta de comprensión e mellora da realidade educativa.
2. Tomar conciencia do valor social do coñecemento científico.
3. Participar de forma colaborativa no desenvolvemento do coñecemento científico, empregando unha linguaxe formal científico e promovendo a transferencia dos achados da investigación educativa á práctica profesional.
4. Deseñar e pór en marcha procesos formativos de calidade que respondan a necesidades da práctica profesional e nichos formativos emerxentes.
5. Axudar a outros profesionais na elaboración de programas de formación tomando como soporte os medios e redes de información e comunicación.
6. Deseñar materiais didácticos e contornas formativas en rede axustados ás características dos suxeitos e os contextos nos que van ser implementados.
Metodoloxía da ensinanza A metodoloxía utilizada diríxese á adquisición das competencias descritas, favorecendo que o estudante adopte unha actitude crítica ante as distintas fontes e documentos. Terá un carácter fundamentalmente práctico. levarán a cabo actividades, tanto individuais como grupales, que o posibiliten.
Durante os tempos reservados a titorías, o profesorado orientará aos estudantes, ben individualmente ou ben en pequenos grupos, para unha correcta execución dos traballos de curso, un eficaz aproveitamento das sesións presenciais e un reforzo xeral do proceso de ensino-aprendizaxe. Todo iso estará apoiado nunha contorna virtual que permite a continuidade en todo o proceso de aprendizaxe (guía, materiais, entrega de informes, espazos de debate, espazos de colaboración, etc.).
Nesta materia proporanse actividades relacionadas coa investigación en e-learning e a creación/avaliación de contornas de formación en rede e contidos dixitais. Ademais, de forma interdisciplinar coordinarase con outras materias a través dos talleres do módulo de investigación para o desenvolvemento de traballos conxuntos ou actividades nas que se poñan en xogo as competencias desenvolvidas nesta materia.
As sesións terán metodoloxías distintas e agrupamientos diferentes cunhas horas presenciais e outras virtuais. As sesións presenciais distribuiranse en clases expositivas-interactivas nas que se traballará en gran grupo e desdobrándose en dous grupos reducidos (A e B).
As sesións virtuais son de carácter asincrónico utilizando a plataforma proporcionada pola USC, e serán de dous tipos:
a) Contidos: 1-artigos científicos, textos expresamente elaborados polo profesorado, ou material multimedia, con actividades que orientan a lectura. Estas terán carácter individual e correlacionaranse coas actividades realizadas durante as sesións presenciais. 2- estudo de caso no que se utilizará un caso de proposta de e-learning, para ser analizado e avaliado en función dos criterios teóricos que se desenvolven nas sesións.
b) Discusión en foros: utilizarase unha cuestión ou unha pregunta polémica, que terá un documento de base (artigo xornalístico, páxina web, etc.) que se discutirá no foro. As achegas ao foro terán que ser produto da lectura de textos expostos. As cuestións a discutir relaciónanse cos contidos que se están desenvolvendo durante as sesións.
Sistema de evaluaciónA avaliación será continua. A cualificación final será o resultado de diferentes tipos de procedementos:
1) Unha avaliación continua a través do seguimento do traballo levado a cabo polos/as alumnos/as nos diversos ámbitos: a participación activa e achegas, tanto en instancias presenciais como virtuais, nas clases, seminarios, prácticas de laboratorio e a realización de informes. Éste converterase na ferramenta por excelencia para a aprendizaxe autónoma dos e das estudantes.
2) A realización de tarefas propostas nas sesións presenciais e virtuais (análises e avaliación de casos, elaboración de informes e relatos, análises de materiais, representación de roles, vídeo-forum, creación de contornas virtuais, etc.
3) A avaliación final corresponderá ao traballo final de modulo en base a un proxecto que será tutorizado durante as sesións de taller.
Os e as estudantes disporán en todas as situacións dos criterios de avaliación a utilizar, tanto para a súa autoevaluación como para a realizada polo profesor ou profesora.
Tempo de estudo e traballo persoalA aprendizaxe na materia apóiase en tres requisitos indispensables:
- participación activa nas sesións e actividades de aula,
- traballo individual, en parellas e/ou en grupo para realizar o prácticas
- estudo individual e continuado ao longo do semestre.
Aplicando os criterios de ECTS que asigna distintos factores ás horas de dedicación do traballo do alumno segundo o tipo de docencia establécese que para as sesións expositivas necesítase unha dedicación de 27h., para as sesións interactivas necesítase unha dedicación de 48h. e para as tutorias 24 h.
Recomendacións para o estudo da materia- Asistencia regular ás sesións de clase e participación nas actividades online que asegura ao estudante a orientación na súa formación por parte do profesorado e a guía necesaria para abordar as actividades.
- Seguimento e dedicación en todas as prácticas xa sexan individuais e/ou de grupo. Velar pola calidade dos informes finais que cada grupo entrega.
- Colaboración e participación equilibrada no equipo de traballo. Planificación adecuada das tarefas de grupo (distribución de tempos, esforzos e dialogo constante co profesorado)
- Uso adecuado das tutorías ao longo do semestre (revisión e seguimento de prácticas, apoio ao estudo individual)
ObservaciónsRecomendacións previas
Recoméndase un certo dominio (a nivel de usuario) de coñecementos de informática, fundamentalmente orientados ao procesamiento de textos, navegación por Internet, etc.
Datos de contacto:
Beatriz Cebreiro López
Despacho nº 20 Edificio A (Campus Sur), ext. 13749, beatriz.cebreiro@usc.es
Adriana Gewerc Barujel
Despacho nº 69 Edificio B (Campus Sur), ext. 13847, adriana.gewerc@usc.es
Jesús Rodríguez Rodríguez
Despacho nº 47 Edificio A (Campus Sur), ext. 13843, jesus.rodriguez.rodriguez@usc.es
Carmen Fernández Morante
Despacho nº 77 Edificio B (Campus Sur), ext. 13806, carmen.morante@usc.es