P3261201 - Planificación de procesos formativos (Módulo Optativas Xerais) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 6.00
- Total: 6.0
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 18.00
- Clase Interactiva Laboratorio: 24.00
- Horas de Titorías: 6.00
- Total: 48.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
- Departamentos: Didáctica e Organización Escolar
- Áreas: Didáctica e Organización Escolar
- Centro: Facultade de Ciencias da Educación
- Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)
Profesores
Horarios
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
CastelánGalegoItalianoInglésCatalánObxectivos da materiaOBXECTIVOS DA MATERIA
-Coñecer e identificar os diversos enfoques e modelos de planificación de plans e accións formativas, das formulacións teóricas que subxacen a cada un deles e das vantaxes e inconvenientes que comporta o seu uso.
-Desenvolver e aplicar as diversas operacións que require o deseño dun proceso formativo: análise da demanda, contextualización da proposta, diagnóstico de necesidades, establecemento dos obxectivos e as prioridades, selección e secuenciación das accións e metodoloxías a empregar, selección e / ou deseño dos recursos, valoración dos custos, deseño dos dispositivos para a avaliación do proceso e os resultados.
-Analizar criticamente os diversos compoñentes de propostas formativas realizadas desde diversas instancias (locais, nacionais e internacionais) valorando a súa coherencia interna, a súa adaptación aos destinatarios e a súa viabilidade.
-Orientar e xestionar a planificación, desenvolvemento e avaliación de programas de formación.
-Deseñar orzamentos de accións e plans de formación
ContidosCONTIDOS:
1. Sentido da formación na actualidade: Condicionantes estruturais, persoais e institucionais da formación.
2. A planificación de procesos formativos.
3. As fases da planificación: fundamentación da proposta; contextualización; establecemento de competencias, obxectivos e prioridades; selección de contidos e metodoloxías formativas; estimación de recursos, valoración de custos, deseño da avaliación.
4. A avaliación da formación
Desenvolvemento temático dos descritores:
1.1. Marco normativo legal e institucional.
1.2 A evolución da formación.
1.3. Modalidades de formación.
2.1. Modelos e enfoques da formación
2.2. Análise de necesidades de formación e perfís profesionais
3.1. Planificación e os seus ámbitos
3.2. Proxectos, plans e programas
4.1. Concepto e modelos de avaliación
4.2. Dimensións, instrumentos e axentes de avaliación
4.3. Posibilidades e límites da avaliación
Bibliografía básica e complementariaA) Básica
-Álvarez Méndez, J.M. (2000). Evaluar para conocer, examinar para excluir. Madrid: Morata.
-Bertrand, O. (2000). Evaluación y certificación de competencias y cualificaciones profesionales. OEI: Madrid.
-Bjornavold, J. (2002). Evaluación y reconocimiento del aprendizaje no formal en Europa. Principales tendencias y retos. Formación XXI, 3, 12-21.
-Colás, M.P. y Rebollo, M.A. (1993). La evaluación de programas. Una guía práctica. Sevilla: kronos.
-Fernández Tilve, M.D. y Malvar Méndez, M.L. (2006). Proyecto educativo de centro, programación de aula, unidad didáctica, adaptación curricular individualizada. Tareas indispensables en la labor docente. Ejemplificaciones. Santiago de Compostela: Tórculo.
-House, E. R. (1994). Evaluación, ética y poder. Madrid: Morata.
-Kirsch, E. (2002). Evaluar la experiencia adquirida. Entre normas de certificación y singularidad de los itinerarios profesionales. Boletín Cinterfor, 152, 89-97.
-Medina, A. y Villar, L.M. (1995) (Coords.). Evaluación de programas educativos, centros y profesores. Madrid: Universitas.
-Ruiz Bueno, C. (2001). La evaluación de programas de formación de formadores en el contexto de la formación en y para la empresa. Tesis Doctoral, UAB, Barcelona.
-Santos Guerra, M.A (1993). La evaluación: un proceso de diálogo, comprensión y mejora. Málaga: Aljibe.
B) Complementaria
-Decreto 133/2007, del 5 de julio, regulación de las enseñanzas de la ESO en Galicia (DOG del 13 de julio de 2007)
-CEP (2008). Formación de formadores: (nivel avanzado). Madrid: CEP
-CIFO-IFES (2005). Actas IV Congreso de formación para el trabajo. Barcelona: Fundación Laboral de la Construcción.
-Consejo de Normalización y Certificación de la Competencia Laboral (1998). Análisis Ocupacional y Funcional del Trabajo, Madrid, OEI.
-Domínguez Fernández, G. (1998). Factores organizativos que influyen en el desarrollo profesional: nuevo perfil ocupacional y nuevas necesidades formativas En M. Fernández Cruz, y C. Moral Santaella (Eds.), Formación y desarrollo de los profesores de Educación Secundaria en el marco curricular de la reforma (pp.205-603). Granada: Grupo FORCE/Grupo Editorial Universitario.
-Fernández Sierra, J. y Santos Guerra, M.A. (1992). Evaluación cualitativa de programas de educación para la salud. Málaga: Aljibe.
-Gairín, J. (1995). La detección de necesidades de formación. En Actas del II Congreso Internacional de Formación Ocupacional (pp. 5-38). Barcelona: Departamento de Pedagogía Aplicada de la UAB.
-Gairín, J. (2000). La planificación de propuestas formativas. En A. Monclús (Coord.), Formación y empleo: Enseñanza y Competencias (pp. 109-164). Granada: Comares.
-García Tenorio, J. y Sabater, R. (2004) (Coords). Fundamentos de dirección y gestión de Recursos Humanos. Madrid: Thomson.
-Giménez, V. y Tejada, J. (2007) (Coords). Formación de formadores. Escenario institucional. Madrid: Thomson.
-Gómez Mejía, L. y Cardy, R. (2008). Dirección de recursos humanos. Madrid: McGraw-Hill.
-Heardgreaves, A. (2003). Enseñar en la sociedad del conocimiento: La educación en la era de la inventiva. Barcelona: Octaedro.
-Lamata, R. (2003) (Coord). La construcción de procesos formativos en la educación no formal. Madrid: Narcea.
-Ley orgánica 5/2002 de 19 de junio, de las Cualificaciones y la Formación Profesional (BOE del 20 de Junio de 2002).
-Ley Orgánica de Educación 2/2006, de 3 de mayo (BOE del 4 de mayo de 2006)
-López Camps, J. (2005). Planificar la formación con calidad. Barcelona: CissPraxis.
-MAD (2005). El plan de formación de la empresa: Guía práctica para su elaboración y desarrollo. Madrid: MAD Comunicación.
-Monasta, A. (1996). Necesidades formativas para el trabajo y respuestas institucionales. En J. Gairín et al. (1996), Formación para el empleo (pp. 39-53). CIFO: Barcelona.
-Navío Gámez, A. (2005). Las competencias profesionales del formador: Una visión desde la formación continua. Barcelona: Octaedro.
-OIT (2003). Aprender y formarse para trabajar en la sociedad del conocimiento: Las opiniones de los mandantes. Ginebra: OIT.
-Pérez Campanero (1991). Cómo detectar las necesidades de intervención socioeducativa. Madrid: Narcea.
-Real Decreto 1513/2006, del 7 de diciembre, establecimiento de las enseñanzas mínimas de Educación Primaria (BOE del 8 de diciembre de 2006)
-Rial Sánchez, A. y Zabalza, M.A. (1990). Análisis de necesidades en formación profesional y acceso al empleo. Revista de Investigación Educativa, 8 (16), 265-270.
-Sutherland, J. (2004). Key Concepts in human resource Management. Londres: MacMillan.
-Tejada, J; Ferrández, E. et al. (1998). El perfil del formador de formación profesional y sus necesidades formativas (percibidas). Implicaciones para su formación. En J. Domingo Segovia, et al, Formación y desarrollo de los profesores de Educación Secundaria en el marco curricular de la Reforma (pp. 765-774). Granada: Grupo FORCE/Grupo Editorial Universitario,
-Tejada. J. y Ferrández Lafuente, E. (2007). La evaluación del impacto de la formación como estrategia de mejora en las organizaciones. Revista Electrónica de Investigación Educativa, 9 (2). Recuperado el 20 de diciembre de 2007 en http: //redie.uabc.mx/vol9no2/contenido-tejada2. html
-Tejedor, F.J. (1990). Perspectiva metodológica del diagnóstico y evaluación de necesidades en el ámbito educativo. Revista Investigación Educativa, 8 (16), 15-37.
-Villar Angulo, L.M. (1999). Construcción y análisis de procesos de enseñanza. Barcelona: Oikos-tau.
-Xunta de Galicia (1997). Elementos prácticos para la detección de las necesidades de formación: un enfoque transnacional. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia.
CompetenciasCOMPETENCIAS E RESULTADOS DE APRENDIZAXE QUE O/A ESTUDANTE ADQUIRE:
-Capacidade para identificar os diversos enfoques e modelos de planificación de plans e accións formativas.
-Planificar, desenvolver e avaliar os diversos deseños dun proceso formativo: análise da demanda, contextualización da proposta, diagnóstico de necesidades, establecemento dos obxectivos e as prioridades, selección e secuenciación das accións e metodoloxías a empregar, selección e / ou deseño dos recursos, valoración dos custos, deseño dos dispositivos para a avaliación do proceso e os resultados.
-Identificar os diversos compoñentes que interveñen en toda proposta de formación, valorando a súa coherencia interna, a súa adaptación aos destinatarios e a súa viabilidade.
-Capacidade para analizar, sintetizar, valorar e deseñar propostas válidas para a solución de problemas do ámbito profesional do mundo de hoxe.
Metodoloxía da ensinanza METODOLOXÍA DO ENSINO
Esta materia está concibida como un proceso de aprendizaxe teórico-práctico que leve aos estudantes tanto a coñecer os fundamentos de toda planificación como analizar e valorar deseños formativos xa existentes e, sobre esa base, a deseñar proxectos formativos. Con esa lóxica está organizada a docencia: a través de clases teóricas que servirán de base e fundamentación ao proceso, de seminarios de revisión de propostas xa existentes e de sesións de avaliación dos proxectos dos propios estudantes e de traballo práctico de laboratorio deseñando a súa propia proposta de formación baseada en competencias en función dos parámetros que se lle marquen. O 40% da materia impartirase de xeito virtual.
Actividade Comp Esp. 1 Comp.Esp. 2 Comp. Esp.3 Comp. Esp.4 Comp.Esp. 5
Exposicións por parte do profesorado x x
Exercicios prácticos/casos x x x
Debates en clase sobre textos e lecturas previamente distribuídas x x x x x
Elaboración de traballos individuais e en grupo e exposición dos mesmos por parte do alumnado x x x x x
Sistema de evaluaciónSISTEMA DE AVALIACIÓN DA APRENDIZAXE
Sendo a propia proposta da materia un modelo de traballo por competencias, a avaliación deberá estar centrada na demostración efectiva do dominio da competencia que se pretende acadar: a realización dunha proposta formativa baseada en competencias. Os alumno elaborarán a súa propia proposta que deberán defender diante do profesor e dos seus propios compañeiros (por iso sinálanse 5 horas presenciais na avaliación porque todos deberán estar presentes na defensa do proxecto dos seus compañeiros e deberán avaliar os proxectos que estes presenten).
A cualificación obtida estará constituída pola avaliación do proxecto (60%) e a participación activa nas sesións do seminario (40%).
Tempo de estudo e traballo persoalTEMPO DE ESTUDOS E DE TRABALLO PERSOAL QUE DEBE DEDICAR UN ESTUDANTE PARA SUPERAR A MATERIA
Créditos ECTS: 6
Clases expositivas: 18
Clase interactiva laboratorio: 24
Horas de titorías: 6
Total: 48
Total de horas de tiempo de estudio y de trabajo personal (lecturas recomendadas, preparación del trabajo final de la asignatura, defensa y debate del proyecto, etc.): 150
Recomendacións para o estudo da materiaRECOMENDACIÓNS PARA O ESTUDIO DA MATERIA
Os alumno e alumnas que cursen esta materia terán que realizar unha lectura atenta e crítica dos textos suxeridos polo profesor, para así manexarse de xeito preciso nos conceptos propios da disciplina e as súas aplicacións prácticas. Tamén resulta conveniente que o alumnado participe activamente nas tarefas de aula propostas. Recoméndase a utilización da titoría para todo aquilo que ofreza dúbidas e para recibir as aclaracións, apoio e directrices que faciliten a aprendizaxe da materia, a realización de traballos que se propón, etc. O traballo constante ao longo da materia, así como o estudio persoal constitúen un piar fundamental no proceso de aprendizaxe.
Observacións-A materia contará cunha aula virtual a modo de repositorio de materiais de aprendizaxe, así como para a realización dalgunha actividade didáctica.
-Os grupos de traballo estarán constituídos entre 4 e 6 alumnos.
-O alumno superará a materia cando a suma das dúas valoracións non sexa inferior a 5 puntos.
-Pautas para a elaboración do traballo grupal:
a) Consistirá no deseño dun proxecto de formación, que recollerá tanto o desenvolvemento teórico como práctico.
b) Os alumno, por grupo, poderán elixir libremente a temática obxecto da planificación, da que deberá ter coñecemento o profesor. O proxecto en cuestión terá que recoller, polo menos, unha análise do contexto, un estudio e priorización de necesidades, obxectivos, establecemento de competencias, selección de contidos, estimación de materiais e recursos para acadar os obxectivos, estratexias de avaliación, etc.
c) Os contidos traballados ao longo da materia, tanto desde a vertente teórica como práctica, constituirán as bases para a elaboración do proxecto de formación que, neste caso, iniciarase tan pronto comece o proceso de aprendizaxe e rematarase na etapa de peche do mesmo.
RESPONSABILIDADE MEDIOAMBIENTAL
En relación aos traballos persoais ou de grupo que se realicen para a materia ter en conta as seguintes indicacións:
-Evitar tapas de plástico ou outros envoltorios externos innecesarios.
-Sempre que sexa posible empregar grampas en lugar de encadernalos.
-Imprimir a dúas caras en calidade “aforro de tinta”.
-Non empregar folios en branco como separadores de capítulos ou partes.
-Evitar anexos que non teñan referencia directa cos temas desenvolvidos.