P3241225 - Aprendizaxe e Ensinanza dos Módulos das Familias Profesionais do Sector Servizos (Módulo Específico Sector Servizos) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 10.00
• Total: 10.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 30.00
• Clase Interactiva Seminario: 40.00
• Horas de Titorías: 10.00
• Total: 80.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
• Departamentos: Didáctica e Organización Escolar
• Áreas: Didáctica e Organización Escolar
• Centro: Facultade de Ciencias da Educación
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
SANJUAN ROCA, MARIA DEL MAR.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo /CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
1. Coñecer a organización e a estrutura dos Ciclos Formativos.
2. Identificar os diferentes niveis de concreción curricular referidos aos módulos da súa especialidade.
3. Deseñar unha Programación Didáctica
4. Coñecer cómo implementala no aula, coñecendo estratexias, métodos e recursos, tanto para as actividades de desenvolvemento como para as relacionadas con procesos avaliativos.

Contidos
Descritores
Organización e estrutura dos Ciclos Formativos. Niveis de concreción curricular. Análise do deseño curricular dos módulos da especialidade. Programación didáctica: deseño e elementos. Selección, deseño e desenvolvemento de actividades formativas, estratexias metodolóxicas, inclusión de TIC’s e recursos didácticos. Avaliación: obxecto, criterios, métodos e instrumentos.

Contidos da materia
Organizáronse tres bloques de contido asociándoos aos Obxectivos antes propostos e estruturados a través de cinco temas. A secuenciación non obedece a unha prelación por importancia ou relevancia dos contidos, senón pola necesidade dunha introdución gradual na temática que axude á comprensión.

Bloque 1: Formación Profesional (Obxectivo 1)
Tema 1: Organización e Estrutura dos Ciclos Formativos
Bloque 2: Curriculum (Obxectivo 2)
Tema 2: Concepto de Curriculum
Tema 3: Niveis de Concreción Curricular
Bloque 3: Programación Didáctica (Obxectivo 3 e 4)
Tema 4: Elementos estruturales dunha Programación Didáctica e dunha Unidade de Traballo ou Didáctica
Tema 5: Deseño dunha Programación

Bibliografía básica e complementaria
ˉ Angulo, Felix. e Branco, Neves (1994). Teoría e desenvolvemento do currículum. Archidona: Edit. Aljibe.
ˉ Camas, F. (2007). A formación profesional nos ámbitos educativo e laboral. Análise trala O 2/2006, de Educación, e do RD 395/2007 de Formación Profesional para o Emprego. Pamplona: Aranzadi, SA.
ˉ Coll, C. (1991). Psicología e Curriculum. Unha aproximación psicopedagógica á elaboración do currículum escolar. Barcelona: Cadernos de Pedagogía - Paidós.
ˉ Fernández Pérez, M. (1994). As tarefas da profesión de ensinar. Madrid: Edit. S. XXI. Pag. 881-899.
ˉ Gairín, J. (2000): “A planificación de propostas formativas”, en Monclús, A. (Coord.): Formación e emprego: Ensino e Competencias, Granada, Comares, pp. 109-164.
ˉ López Camps, J. (2005). Planificar a formación con calidade. Barcelona: CissPraxis.
ˉ Raposo Rivas, M.; Sarceda Gorgoso, M.C. e Sanjuán Roca, M.M. (2002). Teoría e práctica para a elaboración de programaciones de aula Como facemos unha unidade didáctica? Santiago de Compostela: Tórculo Artes Gráficas, S.A.
ˉ Tejada, J; Ferrández, A. et ao (1998). “O perfil do formador de formación profesional e as súas necesidades formativas (percibidas). Implicaciones para a súa formación”, en Domingo Segovia, J. et a o: Formación e desenvolvemento dos profesores de Educación Secundaria no marco curricular da Reforma, Granada; Grupo FORCE/Grupo Editorial Universitario, pp. 765-774.
ˉ Villar Angulo, L.M. (1999). Construción e análise de procesos de ensino, Barcelona, Oikos-tau
ˉ Zabalza, M.A. (1995). Deseño e desenvolvemento curricular. Madrid: Narcea.
ˉ Páxina da Consellería de Traballo da Xunta de Galicia dedicada á Formación e ás Cualificaciones http://traballo.xunta.é/contidos/gl/menu_transversal/formacion_cualificaciones/sec_formacion_profesional (consultado 10-3-2009)
ˉ Páxina do Instituto Galego dás Cualificaciónshttp://emprego.xunta.é/cualificacions/index.jsp (consultado 10-3-2009)
ˉ Páxina do Instituto Nacional de Cualificaciones http://www.mepsyd.é/educa/incual/ice_incual.html (consultado 10-3-2009)
ˉ Páxina da Unión Europea coa lexislación referida a Formación Profesional http://europa.eu/legislation_summaries/education_training_youth/vocational_training/index_é.htm (consultado 10-3-2009)
ˉ Páxina da Fundación Tripartita da Formación para o Emprego en España http://www.fundaciontripartita.org/index.asp?MP=8&MS=88&MN=2(consultado 7-9-2010)
ˉ Páxina da Consellería de Educación da Xunta de Galicia dedicada á Formación Profesional http://www.edu.xunta.é/fp/ (consultado 10-11-2011)
ˉ Páxina do Ministerio de Educación do Goberno de España dedicada á Formación Profesional http://www.todofp.é/ (consultado 10-11-2011)
ˉ Páxina do Instituto de Tecnoloxías Educativas do Ministerio de Educación http://www.ite.educacion.é/ (consultado 10-11-2011)
ˉ Páxina da Rede Andaluza de Formación Profesional http://redfp.org/(consultado 17-12-2011)
ˉ Lexislación estatal e autonómica referida á Formación profesional: organización, currículos, centros e profesorado

Competencias
Competencias Xerais Álvaro Page, M (Dir) (1993). Evaluación de los módulos profesionales, estudio de la reforma experimental de la enseñanza técnico-profesional. Madrid: CIDE.

1. Coñecer os contidos curriculares das materias relativas á especialización docente correspondente.
2. Planificar, desenvolver e avaliar o proceso de ensino e aprendizaxe potenciando procesos educativos que faciliten a adquisición das competencias propias dos respectivos ensinos, atendendo ao nivel e formación previa dos estudantes, así como á orientación dos mesmos, tanto individualmente como en colaboración con outros docentes e profesionais do centro.
3. Buscar, obter, procesar e comunicar información (oral, impresa, audiovisual, digital ou multimedia), transformala en coñecemento e aplicala aos procesos de ensino e aprendizaxe nas materias propias da especialización cursadas.
4. Contextualizar o currículo que se vaia a implantar nun centro docente participando na planificación colectiva do mesmo.
5. Deseñar e desenvolver metodoloxías didácticas tanto grupais como personalizadas, adaptadas á diversidade dos estudantes.
6. Deseñar e desenvolver espazos de aprendizaxe, con especial atención á equidade, a igualdade de dereitos e oportunidades entre homes e mulleres, a formación cidadá e o respecto aos dereitos humanos que faciliten a vida en sociedade, tómaa de decisións e a construción dun futuro sostenible.
7. Deseñar e realizar actividades formais e non formais que contribúan a facer do centro un lugar de participación e cultura na contorna no que está situado.
Competencias específicas asociadas ao módulo específico
1. Coñecer o valor formativo e cultural das materias correspondentes á especialización.
2. Coñecer os contidos que se cursan nos respectivos ensinos.
3. Coñecer contextos e situacións en que se usan ou aplican os diversos contidos curriculares
4. Coñecer os desenvolvementos teórico-prácticos do ensino e a aprendizaxe das materias correspondentes.
5. Transformar os currículos en programas de actividades e de traballo.
6. Adquirir criterios de selección e elaboración de materiais educativos.
7. Fomentar un clima que facilite a aprendizaxe e poña en valor as achegas dos estudantes.
8. Integrar a formación en comunicación audiovisual e multimedia no proceso de ensino-aprendizaxe.
9. Coñecer estratexias e procedementos de avaliación e entender a avaliación como un procedemento de regulación da aprendizaxe e estímulo ao esforzo.
Competencias específicas asociadas ao prácticum
1. Adquirir experiencia na planificación, na docencia e na avaliación das materias correspondentes á especialización

Metodoloxía da ensinanza
A metodoloxía será activa e participativa, o desenvolvemento da materia deberá facilitar a actividade de cada alumno/a para que sexa capaz de construír o seu coñecemento, así como propiciar unha aprendizaxe autónoma. Por outra banda, esas características levaranse a cabo coa combinación de diferentes metodoloxías (método expositivo, método de discusión, método de indagación, estudo independente…), para ter a oportunidade de implicarse nunha gran variedade de experiencias de aprendizaxe.

1. Desenvolvemento das sesións de aula
A organización do traballo en cada bloque de contido terá unha estrutura similar:
- Iniciarase cada Bloque de Contido cunha explicación de cal é o seu obxectivo con respecto á Materia e cales serán os Temas en que se estrutura, así como a duración e os traballos que implicará e os materiais e recursos necesarios para o seu desenvolvemento.
- Cada Tema, implicará un diagnóstico de coñecementos previos, para despois iniciar unha exposición dos contidos básicos por parte da docente, en función dos epígrafes establecidos.
- Ademais dependendo dos temas realizaranse traballos individuais ou en grupo, que darán lugar a un posterior debate ou posta en común.
- E, para rematar, consolidación, coa exposición e aclaración dos puntos crave tratados.

2. Acceso á documentación utilizada no aula e á de ampliación
A documentación utilizada para a exposición do tema, estará a disposición dos alumnos/as no Aula Virtual da USC.Esta mesma dinámica seguirase con calquera material complementario presentado no aula.

3. Traballos a realizar polos alumnos/as
Traballo individual
ˉ Lectura da documentación correspondentes a cada bloque, que permitirá unha toma de contacto individual cos contidos, de maneira que posteriormente poidan realizar achegas, comentarios, expoñer dúbidas, etc. Nas sesións co grupo-clase.
ˉ Lecturas de obras monográficas para ampliar certos puntos dalgún tema.
ˉ Confección de esquemas e apuntes persoais, que lle facilitarán o repaso posterior da materia e a asimilación da mesma.
ˉ Recopilación bibliográfica e lexislativa sobre algún tema concreto, para que se vaia familiarizando coas técnicas investigadoras e iniciándose na propia investigación.
ˉ Estudo independente.
Traballo en grupo
ˉ Os traballos a realizar en grupos serán de dous tipos:
ˉ Traballos de resolución de cuestións suscitadas nos temas
ˉ Traballos prácticos de aplicación dos coñecementos da materia
ˉ Os equipos de traballo han de ser estables e estarán compostos por 2 ó 3 alumnos/as dependendo da actividade concreta a desenvolver.
ˉ Os traballos realizados serán postos en común e debatidos no aula.
ˉ As pautas para a realización de cada un deles e os criterios para o seu corrección, serán explicados pola docente e entregados en clase.
Proposta de actividades
ˉ Elaboración dun esquema sobre a Formación Profesional Inicial en base á lexislación vixente (grupos de 2 alumnos).
ˉ Procura documental e elaboración dun informe das características da Familia Profesional e dentro desta o Ciclo Formativo da especialidade do alumno ou alumnos que realizan o traballo (grupos de 2 alumnos).
ˉ Deseño dunha programación didáctica dun módulo concreto e para un curso específico do ciclo formativo escolleito (grupos de 2 alumnos).

4. Medios e Recursos para a realización das actividades
ˉ Bibliografía.
ˉ Documentos lexislativos; notas e artigos procedentes da prensa ou de medios de comunicación escritos de tipo divulgativo, xornalístico e especializados.
ˉ Recursos dixitais e informáticos.

Sistema de evaluación
A consecución dos obxectivos se avaliará a través de tres instrumentos:
ˉ proba escrita (exame): 40% da cualificación final
ˉ realización das actividades suscitadas nas sesións de clase e a implicación dos alumnos/as no desenvolvemento das sesións (asistencia e participación): 10% da cualificación final
ˉ traballo en grupo sobre un ciclo formativo (Programación): 60% cualificación final
A puntuación será sobre 10, estando en 5 o aprobado e sendo imprescindible aprobar a parte teórica (exame) e a parte práctica (Programación).
Os traballos individuais ou grupais deberán ser orixinais. Calquera traballo copiado supoñerá o suspenso da materia na correspondente convocatoria. Para efectos avaliativos un mesmo traballo non pode ser utilizado para varias materias, salvo que se programasen de forma coordinada.
Tempo de estudo e traballo persoal
Traballos a realizar polos alumnos/as
Traballo individual
ˉ Lectura da documentación correspondentes a cada bloque, que permitirá unha toma de contacto individual cos contidos, de maneira que posteriormente poidan realizar achegas, comentarios, expoñer dúbidas, etc. Nas sesións co grupo-clase.
ˉ Lecturas de obras monográficas para ampliar certos puntos dalgún tema.
ˉ Confección de esquemas e apuntes persoais, que lle facilitarán o repaso posterior da materia e a asimilación da mesma.
ˉ Recopilación bibliográfica e lexislativa sobre algún tema concreto, para que se vaia familiarizando coas técnicas investigadoras e iniciándose na propia investigación.
ˉ Estudo independente.
Traballo en grupo
ˉ Os traballos a realizar en grupos serán de dous tipos:
ˉ Traballos de resolución de cuestións suscitadas nos temas
ˉ Traballos prácticos de aplicación dos coñecementos da materia
ˉ Os equipos de traballo han de ser estables e estarán compostos por 2 ó 3 alumnos/as dependendo da actividade concreta a desenvolver.
ˉ Os traballos realizados serán postos en común e debatidos no aula.
ˉ As pautas para a realización de cada un deles e os criterios para o seu corrección, serán explicados pola docente e entregados en clase.
Proposta de actividades
ˉ Elaboración dun esquema sobre a Formación Profesional Inicial en base á lexislación vixente (grupos de 2 alumnos).
ˉ Procura documental e elaboración dun informe das características da Familia Profesional e dentro desta o Ciclo Formativo da especialidade do alumno ou alumnos que realizan o traballo (grupos de 2 alumnos).
ˉ Deseño dunha programación didáctica dun módulo concreto e para un curso específico do ciclo formativo escolleito (grupos de 2 alumnos).
Observacións
ASISTENCIA A CLASE
O Consello de Goberno de 25 de marzo de 2010 aprobou a Normativa de asistencia a clase nas ensinanzas adaptadas ao EEES
(http://www.usc.es/export/sites/default/gl/normativa/descargas/normaasistenclase.pdf).
Na mesma expóñense os beneficios da asistencia á clase, entre eles facilita unha “mellor comprensión da materia, a adquisición de competencias en grupos e individuais, a aprendizaxe continua, a interacción directa con outros alumnos e alumnas ou a posibilidade dunha metodoloxía docente-discente máis participativa”. Cabe lembrar que a USC é unha universidade presencial, polo que a asistencia a un mínimo do 80% das sesións de clase é obrigatoria. Nos casos contemplados na normativa da Facultade, os/as alumnos/as poderán solicitar exención oficial de docencia.

RESPONSABILIDADE MEDIOAMBIENTAL:
En relación aos traballos persoais ou de grupo que se realicen para a materia ter en conta as seguintes indicacións:
- Evitar tapas de plástico ou outros envoltorios externos innecesarios.
- Sempre que sexa posible empregar grampas en lugar de encanutillados.
- Imprimir a dúas caras en calidade “aforro de tinta”.
- Non empregar folios en branco como separadores de capítulos ou partes.
- Evitar anexos que no teñan referencia directa cos temas desenvolvidos.