P3241228 - Innovación Docente e Iniciación á Investigación Educativa na Área da Formación Profesional (Módulo Específico Sector Servizos) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 18.00
• Clase Interactiva Seminario: 24.00
• Horas de Titorías: 6.00
• Total: 48.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
• Departamentos: Didáctica e Organización Escolar
• Áreas: Didáctica e Organización Escolar
• Centro: Facultade de Ciencias da Educación
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
SANJUAN ROCA, MARIA DEL MAR.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo /CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
1. Comprender a importancia de implicarse en procesos de innovación para mellorar a súa práctica docente
2. Analizalos procesos que teñen lugar no contexto do aula e que son susceptibles de investigación e de mellora
3. Comprender a transcendencia da análise do posto de traballo e o seu vinculación coa actividade formativa
4. Suscitar adecuadamente un problema de investigación e deseñar un proxecto para profundar en dita temática.


Contidos
Descritores
Concepto de innovación, tipos de innovación, deseño e implementación da innovación. O docente como investigador da súa propia práctica, a investigación-acción, deseño e métodos de investigación, o tratamento e análise dos datos de investigación. A investigación no traballo e en Formación Profesional.

Contidos da materia
Organizáronse tres bloques de contido asociándoos aos Obxectivos antes propostos e estruturados a través de cinco temas. A secuenciación non obedece a unha prelación por importancia ou relevancia dos contidos, senón pola necesidade dunha introdución gradual na temática que axude á comprensión:
ˉ Bloque 1: Innovación en educación (Obxectivo 1 e 2)
Tema 1: Innovación educativa
Tema 2: O docente como investigador
ˉ Bloque 2: A análise do traballo (Obxectivo 3)
Tema 3: Análise do traballo
ˉ Bloque 3: Investigación Educativa (Obxectivo 4)
Tema 4: Principios básicos da investigación
Tema 5: Deseño dunha investigación


Bibliografía básica e complementaria
ˉ Braña, T.; Rial, A. e Varela, J. (1998). Deseños de investigación e proceso de datos con SPSS. Santiago: Edicións Nino.
ˉ Buendía, L. et a o. (1999). Modelos de análises na investigación educativa. Sevilla: Alfar.
ˉ Buendía, L.; Colás, P. e Hernández, L. (1997). Métodos de Investigación en Psicopedagogía. Madrid: McGraw-Hill.
ˉ Cohen, L. e Manion, L. (1990). Métodos de investigación educativa. Madrid: A Muralla.
ˉ Colas, M.P. e Buendía, L. (1993). Investigación Educativa. Sevilla: Alfar.
ˉ Cook, T.D. e Reichardt, Ch.S. (1986). Métodos cuantitativos e cualitativos en investigación educativa. Madrid: Morata.
ˉ Do Recuncho, D. et a o. (1995). Técnicas de investigación en Ciencias Sociais. Madrid: Dykinson.
ˉ Díaz de Rad, V. (1999). Técnicas de análises de datos para investigadores sociais. Aplicacións prácticas con SPSS para Windows. Madrid: Ra-Ma.
ˉ Downie, N. (1977). Métodos estatísticos aplicados. Madrid: Castelo.
ˉ Elliott, John. (1990). A investigación-acción en educación. Madrid, Morata.
ˉ Etxeberría, J. e Tejedor, J. (2005). Análise descriptivo de datos en educación. Madrid: A Muralla.
ˉ Fox, D. J. (1981). O proceso de investigación en educación. Pamplona: Eunsa.
ˉ Hernández, R. et a o. (1991). Metodoloxía da investigación. México: McGraw-Hill.
ˉ Krueger, R.A. (1991). O grupo de discusión. Guía práctica para a investigación aplicada. Madrid: Pirámide.
ˉ Latorre, A.; Recuncho, D. de o, e Arnal J. (1996). Bases Metodológicas da Investigación Educativa, Barcelona: GR92.
ˉ Mckernan, J. (1999). Investigación-acción e curriculum. Madrid: Morata
ˉ Morais, P. (1988). Medición de actitudes en psicología e educación. Construción de escalas e problemas metodológicos. San Sebastián: Tarttalo.
ˉ Nisbet, J.D. e Entwistle, N.J. (1980). Métodos de investigación educativa. Barcelona: Oikos-Tau.
ˉ Pérez Gómez, A. (1983). “Paradigmas contemporáneos de investigación didáctica” en Gimeno, J. e Pérez Gómez, A. o ensino: a súa teoría e a súa práctica, Madrid: Akal. Pag. 95-138
ˉ Rosales, C. (2009). Didáctica: Innovación no ensino. Santiago: Andavira
ˉ Taylor, S.J. e R. Bogdan. (2004). Introdución aos métodos cualitativos de investigación. Barcelona: Paidós.
ˉ Tejada, J. (1997). O proceso de investigación científica. Barcelona: Edicións da Fundación “A Caixa”.
ˉ Tejada, J. (1997). Instrumentos de medida. En Gairín, J. e Ferrández, A., Planificación e xestión de Institucións de Formación. Barcelona: Praxe.
ˉ Tejada, J. (1998). Os axentes da innovación nos centros educativos (Profesores, directivos e asesores). Málaga: Ed. Aljibe, S.L.
ˉ Welckowilz, J. (1981). Estatística aplicada ás ciencias da educación. Madrid: Santillana.

Competencias

Competencias Xerais
ˉ Adquirir estratexias para estimular o esforzo do estudante e promover a súa capacidade para aprender por si mesmo e con outros e desenvolver habilidades de pensamento e de decisión que faciliten a autonomía, a confianza e iniciativas persoais.
ˉ Coñecer os procesos de interacción e comunicación no aula e dominar destrezas e habilidades sociais necesarias para fomentar a aprendizaxe e a convivencia no aula e abordar problemas de disciplina e resolución de conflitos.
ˉ Deseñar e realizar actividades formais e non formais que contribúan a facer do centro un lugar de participación e cultura na contorna no que está situado.
ˉ Participar na avaliación, investigación e a innovación dos procesos de ensino e aprendizaxe, comunicando as súas conclusións e as razóns que as sustentan á comunidade educativa e outros profesionais da educación.
Competencias específicas asociadas ao módulo xenérico
ˉ Coñecer os procesos de interacción e comunicación no aula e no centro, abordar e resolver posibles problemas.
ˉ Participar na definición do proxecto educativo e nas actividades xerais do centro atendendo a criterios de mellora da calidade, atención á diversidade, prevención de problemas de aprendizaxe e convivencia.
Competencias específicas asociadas ao módulo específico
ˉ Coñecer e aplicar propostas docentes innovadoras no ámbito da especialización cursada.
ˉ Analizar críticamente o desempeño da docencia, das boas prácticas e da orientación utilizando indicadores de calidade.
ˉ Identificar os problemas relativos ao ensino e a aprendizaxe das materias da especialización e suscitar alternativas e solucións.
ˉ Coñecer e aplicar metodoloxías e técnicas básicas de investigación e avaliación educativas e ser capaz de deseñar e desenvolver proxectos de investigación, innovación e avaliación.
Competencias transversais
ˉ Utilizar bibliografía e ferramentas de procura de recursos bibliográficos xenerais e específicos, incluíndo o acceso por Internet.
ˉ Xestionar de forma óptima o tempo de traballo e organizar os recursos dispoñibles, establecendo prioridades, camiños alternativos e identificando erros lóxicos en tómaa de decisións.
ˉ Potenciar a capacidade para o traballo en contornas cooperativos e pluridisciplinarios.

Metodoloxía da ensinanza
A metodoloxía será activa e participativa, o desenvolvemento da materia deberá facilitar a actividade de cada alumno/a para que sexa capaz de construír o seu coñecemento, así como propiciar unha aprendizaxe autónoma. Por outra banda, esas características levaranse a cabo coa combinación de diferentes metodoloxías (método expositivo, método de discusión, método de indagación, estudo independente…), para ter a oportunidade de implicarse nunha gran variedade de experiencias de aprendizaxe.

1. Desenvolvemento das sesións de aula
A organización do traballo en cada bloque de contido terá unha estrutura similar:
ˉ Iniciarase cada Bloque de Contido cunha explicación de cal é o seu obxectivo con respecto á Materia e cales serán os Temas en que se estrutura, así como a duración e os traballos que implicará e os materiais e recursos necesarios para o seu desenvolvemento.
ˉ Cada Tema, implicará un diagnóstico de coñecementos previos, para despois iniciar unha exposición dos contidos básicos por parte da docente, en función dos epígrafes establecidos.
ˉ Ademais dependendo dos temas realizaranse traballos individuais ou en grupo, que darán lugar a un posterior debate ou posta en común.
ˉ E, para rematar, consolidación, coa exposición e aclaración dos puntos crave tratados.

2. Acceso á documentación utilizada no aula e á de ampliación
A documentación utilizada para a exposición do tema, estará a disposición dos alumnos/as no Aula Virtual da USC.Esta mesma dinámica seguirase con calquera material complementario presentado no aula.

3. Traballos a realizar polos alumnos/as
3.1. Traballo individual
ˉ Lectura da documentación correspondentes a cada bloque, que permitirá unha toma de contacto individual cos contidos, de maneira que posteriormente poidan realizar achegas, comentarios, expoñer dúbidas, etc. Nas sesións co grupo-clase.
ˉ Lecturas de obras monográficas para ampliar certos puntos dalgún tema.
ˉ Confección de esquemas e apuntes persoais, que lle facilitarán o repaso posterior da materia e a asimilación da mesma.
ˉ Recopilación bibliográfica e lexislativa sobre algún tema concreto, para que se vaia familiarizando coas técnicas investigadoras e iniciándose na propia investigación.
ˉ Estudo independente.
3.2. Traballo en grupo
ˉ Os traballos a realizar en grupos serán de dous tipos:
ˉ Traballos de resolución de cuestións suscitadas nos temas
ˉ Traballos prácticos de aplicación dos coñecementos da materia
ˉ Os equipos de traballo han de ser estables e estarán compostos por 3 ó 4 alumnos/as dependendo da actividade concreta a desenvolver.
ˉ Os traballos realizados serán postos en común e debatidos no aula.
ˉ As pautas para a realización de cada un deles e os criterios para o seu corrección, serán explicados pola docente e entregados en clase.

3.3. Proposta de actividades
ˉ Análise de documentación e posta en común (2 alumnos).
ˉ Propostas innovadoras argumentadas (grupos de 2 alumnos).
ˉ Formulación dunha investigación-acción (grupos de 2 alumnos).
ˉ Deseño dun proxecto de investigación (grupos de 4 alumnos).

4. Medios e Recursos para a realización das actividades
ˉ Bibliografía.
ˉ Documentos lexislativos; notas e artigos procedentes da prensa ou de medios de comunicación escritos de tipo divulgativo, xornalístico e especializados.
ˉ Recursos dixitais e informáticos.

Sistema de evaluación
A consecución dos obxectivos se avaliará a través de tres instrumentos:
ˉ proba escrita (exame): 40% da cualificación final
ˉ realización das actividades suscitadas nas sesións de clase e a implicación dos alumnos/as no desenvolvemento das sesións (asistencia e participación): 10% da cualificación final
ˉ traballo en grupo sobre un ciclo formativo (Proxecto de Investigación): 60% cualificación final
A puntuación será sobre 10, estando en 5 o aprobado e sendo imprescindible aprobar a parte teórica (exame) e a parte práctica (proxecto investigación).

Os traballos individuais ou grupais deberán ser orixinais. Calquera traballo copiado supoñerá o suspenso da materia na correspondente convocatoria. Para efectos avaliativos un mesmo traballo non pode ser utilizado para varias materias, salvo que se programasen de forma coordinada.
Tempo de estudo e traballo persoal
Clase s expositivas e interactivas 60 horas, traballo do alumno incluíndo titorías estudo e traballo práctico 300 horas.


Recomendacións para o estudo da materia
Estudo de textos básicos de investigación seleccionados da bibliografía, traballo práctico titorizado sobre tema de investigación. Análise de investigacións realizadas sobre este campo.


Observacións
ASISTENCIA A CLASE
O Consello de Goberno de 25 de marzo de 2010 aprobou a Normativa de asistencia a clase nas ensinanzas adaptadas ao EEES
(http://www.usc.es/export/sites/default/gl/normativa/descargas/normaasistenclase.pdf).
Na mesma expóñense os beneficios da asistencia á clase, entre eles facilita unha “mellor comprensión da materia, a adquisición de competencias en grupos e individuais, a aprendizaxe continua, a interacción directa con outros alumnos e alumnas ou a posibilidade dunha metodoloxía docente-discente máis participativa”. Cabe lembrar que a USC é unha universidade presencial, polo que a asistencia a un mínimo do 80% das sesións de clase é obrigatoria. Nos casos contemplados na normativa da Facultade, os/as alumnos/as poderán solicitar exención oficial de docencia.

RESPONSABILIDADE MEDIOAMBIENTAL:
En relación aos traballos persoais ou de grupo que se realicen para a materia ter en conta as seguintes indicacións:
- Evitar tapas de plástico ou outros envoltorios externos innecesarios.
- Sempre que sexa posible empregar grampas en lugar de encanutillados.
- Imprimir a dúas caras en calidade “aforro de tinta”.
- Non empregar folios en branco como separadores de capítulos ou partes.
- Evitar anexos que no teñan referencia directa cos temas desenvolvidos.