G3161330 - Dereito Procesual Penal (Materias Obrigatorias) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 6.00
- Total: 6.0
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 24.00
- Clase Interactiva Seminario: 24.00
- Horas de Titorías: 3.00
- Total: 51.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
- Departamentos: Dereito Público Especial
- Áreas: Dereito Procesual
- Centro: Facultade de Dereito
- Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: null
Profesores
Horarios
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
CastelánGalegoObxectivos da materiaObxectivos da materia
Transmitirlle ao alumno o coñecemento das institucións básicas do proceso penal, con referencia ao caso español e a lei procesual penal actualmente vixente, e familiarizalo, na medida do posible, co seu funcionamento práctico nas súas diversas modalidades procesuais.
Máis concretamente, o obxectivo ou fin perseguido é que o alumno adquira un coñecemento xeral sobre os suxeitos que interveñen nos diversos procesos penais que regula a LECRIM, así como dos feitos xuridicamente relevantes que poden constituír o seu obxecto, e da forma na que se leva a cabo, tendo en conta que o proceso é un método dialéctico e formalizado, e polo tanto hai que posuír un bo coñecemento da orde e forma que seguen as actuacións, en suma tamén dos procedementos penais.
ContidosLECCION 1ª: EL PROCESO PENAL.:1.-Concepto y fines. 2.-Eficacia. 3.-Estructura del proceso penal: fases de instrucción, intermedia, juicio oral, impugnación, y ejecución. 4.-Principios del proceso penal.
LECCION 2ª: COMPETENCIA Y PROCESO PENAL.:1.-Los tribunales del orden jurisdiccional penal. 2.-Clases de competencia. 3.-Competencia objetiva: distribución. 4.-Competencia funcional: manifestaciones. 5.-Competencia territorial: Fueros preferente y subsidiarios. 6.-La conexión: concepto y supuestos. 7.-Tratamiento procesal de la competencia en el proceso penal.
LECCION 3ª: PARTES EN EL PROCESO PENAL: ACTIVAS.:
1.-Partes en el proceso penal: concepto y clases. 2.-El Ministerio Fiscal: Concepto y legitimación. Principios de actuación. Intervención del Fiscal en el proceso penal. 3.-Los acusadores popular, particular, y privado. 4.-El actor civil.
LECCION 4ª: PARTES EN EL PROCESO PENAL: PASIVAS. 1.-El imputado: concepto y capacidad. 2.-Exenciones jurisdiccionales. 3.-La ausencia del imputado. 4.-Juicio abreviado y de faltas en ausencia del imputado. 5.-La defensa del imputado. El derecho de asistencia de abogado: contenido, nacimiento y finalización, obligatoriedad. 6.-Los responsables civiles: concepto y clases.
LECCION 5ª: EL OBJETO DEL PROCESO PENAL: 1.-El objeto del proceso penal: la pretensión punitiva del Estado y de las partes acusadoras. 2.-La identificación del objeto del proceso: el hecho a efectos procesales. 3.-Otros elementos configuradores del objeto del proceso. 4.-Objeto civil del proceso penal. 5.-Las cuestiones prejudiciales.
LECCION 6ª: LOS PROCEDIMIENTOS PENALES. 1.-El proceso común por delitos graves: fases. 2.-El proceso penal abreviado: caracteres generales; ámbito, fases. 3.-El juicio de faltas: caracteres distintivos. 4.-Los juicios rápidos por delito y por falta. 5.-El proceso penal ante el Jurado. 6.-El proceso penal de menores.
LECCION 7ª: LA FASE DE INSTRUCCIÓN: INICIACION.1.-Iniciación de oficio. 2.-La Denuncia: naturaleza y requisitos. El atestado policial. 3.-La Querella: concepto, contenido y requisitos. 4.-La fase de instrucción: función y características. 5.-Organos encargados. 6.-Instrucción judicial e investigación preliminar de Fiscal y Policía Judicial. 7.-Procedimiento.
LECCION 8ª: CONTENIDO DE LA INSTRUCCION1-Identificación del imputado. 2.-Rueda de reconocimiento y otros métodos de identificación. 3.-Declaraciones del imputado en la instrucción: naturaleza, garantías y práctica. 4.-Diligencias en relación con el Cuerpo del Delito. 5.-Autopsia. 6.-Métodos Alcoholimétricos. 7.-Inspecciones e Intervenciones corporales. 8.-Testigos en la instrucción. 9.-Diligencia de Careo. 10.-Peritos en la instrucción. 11.-Videovigilancia.
LECCION 9ª: ACTOS DE INVESTIGACIÓN RESERVADOS A LA INSTRUCCIÓN JUDICIAL1.-En general: la resolución del Juez de Instrucción. 2.-Intervención de comunicaciones: concepto y presupuestos. 3.-Detención y apertura de correspondencia. 4.-Intervenciones telefónicas. 5.-Entrada y registro de lugar cerrado. 6.-Otras medidas restrictivas: agentes encubiertos; circulación y entrega vigilada de drogas.
LECCION 10ª: LAS MEDIDAS CAUTELARES 1.-Concepto. 2.-Caracteres y presupuestos. 3.-Medidas cautelares personales. Detención: concepto y clases, plazo, derechos del detenido. Orden europea de detención. 4.-Prisión provisional: concepto, presupuestos, clases, procedimiento, duración, e indemnización. 5.-Libertad provisional: concepto, presupuestos, clases, y procedimiento. 6.-Medidas limitativas de otros derechos. 7.-Medidas de protección a la víctima: Prohibiciones de residencia. Orden de protección. 8.-Medidas cautelares reales: fianza, embargo y pensión provisional.
LECCION 11ª: LA FASE INTERMEDIA 1.-Concepto. 2.-El sobreseimiento: concepto y clases, motivos, efectos. 3.-El auto de apertura del juicio oral. 4.-Calificaciones provisionales: concepto y contenido. 5.-La conformidad del acusado: concepto, ámbito, momento procesal, y efectos.
LECCION 12ª: EL JUICIO ORAL 1.-Funciones. 2.-Celebración y publicidad. 3.-Cuestiones previas. 4.-Teoría general de la prueba en el proceso penal: concepto; fuentes y medios, objeto y carga, principios esenciales de la actividad probatoria; la prueba preconstituida. 5.-Procedimiento probatorio. 6.-Valoración de la prueba: prueba prohibida y prueba ilícita. 7.-Presunción de inocencia y principio in dubio pro reo.
LECCION 13ª: MEDIOS DE PRUEBA1.-La declaración del acusado, y del coimputado. 2.-Prueba testifical: el testigo, la víctima como testigo, los deberes testificales, la protección de testigos, procedimiento. 3.-La prueba pericial: concepto, deberes del perito, recusación, procedimiento. 4.-Prueba documental.
LECCION 14ª: FASE FINAL DEL JUICIO ORAL 1.-Las conclusiones definitivas. 2.-Planteamiento de la tesis del art. 733 LECrim. 3.-Informes y última palabra. 4.-Suspensión del juicio oral: concepto y supuestos. 5.-Terminación anormal del juicio oral: supuestos.
LECCION 15ª: SENTENCIA Y COSA JUZGADA 1.-La sentencia: concepto, génesis lógica, estructura externa, y forma de la sentencia. 2.-La cosa juzgada penal: resoluciones que la producen, efectos negativos, límites objetivos y subjetivos.
LECCION 16ª: RECURSOS EN EL PROCESO PENAL 1.-El sistema procesal penal de recursos: La garantía del doble grado jurisdiccional. 2.-Clases de recursos. 3.-Efectos devolutivo, suspensivo, y extensivo. 4.-Recursos interlocutorios: reforma y súplica, queja, apelación interlocutoria.
LECCION 17ª: RECURSOS CONTRA RESOLUCIONES DEFINITIVAS 1.-Apelación contra sentencias en juicio abreviado y de faltas: naturaleza, tramitación. 2.-Apelación contra sentencias y autos en proceso de jurado: naturaleza y motivos. 3.-Casación: concepto y naturaleza, resoluciones, motivos, tramitación.
LECCION 18ª: PROCESOS DE RESCISIÓN DE SENTENCIAS FIRMES 1.-El proceso de revisión: concepto y fundamento, motivos de revisión. 2.-El proceso de anulación: naturaleza, tramitación.
LECCION 19ª: LA EJECUCIÓN PENAL 1.-Concepto, naturaleza, y contenido. 2.-Principios de la ejecución penal. 3.-Organos y partes. 4.-La suspensión de la ejecución, y la sustitución de la pena. 5.-Conclusión de la ejecución: en especial el indulto. 6.-Ejecución de penas privativas de libertad: Juzgados de Vigilancia Penitenciaria. 7.-Ejecución de otras penas. 8.-Ejecución de la responsabilidad patrimonial
Bibliografía básica e complementariaBibliografía básica e complementaria
Comprenden un manual actualizado da materia, un exemplar igualmente actualizado da Constitución española de 1978, da Lei Orgánica do Poder Xudicial e da Lei de Axuizamento Criminal, coas súas normas complementarias. Para todos os textos legais de necesario manexo, recoméndase a adquisición daquelas edicións máis recentes que veñan acompañadas dun amplo catálogo de disposicións complementarias.
Entre os manuais que se recomendan, encóntranse:
* MORENO CATENA E CORTES DOMINGUEZ, Derecho Procesal Penal, Ed. Tirant lo Blanch, Valencia, 2005.
* MONTERO AROCA, GÓMEZ COLOMER, e outros, Derecho Jurisdiccional III, Proceso Penal, 13ª ed., Tirant lo Blanch, Valencia, 2005.
* DE LA OLIVA SANTOS e outros, Derecho Procesal Penal, Madrid, 2002.
* GIMENO SENDRA, Derecho Procesal Penal, Ed. Colex, 2004.
CompetenciasCompetencias
Ao longo do curso académico tratarase de abarcar o método do que se vale o Estado para solucionar conflitos entre individuo e sociedade: o proceso penal. Este é o instrumento único da xurisdición para a resolución dos conflitos, por isto se atopa indisolublemente unido á existencia do Estado. Sen unha mínima organización estatal non pode existir nin a xurisdición nin o proceso penal, rexurdindo entonces solucións xa periclitadas neste ámbito como as autodefensivas, autocompositivas, ou arbitrais, pero nunca ao proceso.
Preténdese que o alumno relacione distintos contidos da materia, o que con toda seguridade lle facilitará a súa actividade perante os tribunais de Xustiza. Ademais, co manexo dos textos legais, da xurisprudencia e da doutrina, faranse coa terminoloxía procesual, o que sen dúbida contribuirá a unha mellor claridade expositiva e lingüisticamente correcta. Coa súa participación nas clases prácticas, obterá unha visión global do proceso penal e dos problemas forenses, das institucións estudadas, comprobando a súa aplicación en situacións reais e as distintas formas de interpretación das normas xurídicas.
Metodoloxía da ensinanza A planificación docente da asignatura persegue un adecuado equilibrio entre o coñemento dos seus fundamentos teóricos e a iniciación na sua aplicación práctica, de modo que o alumno poida adquirir unha perspectiva completa da materia.
Crases TEORICAS: Su objeto no es el de referir íntegramente el contenido del programa, lo que sólo sería posible de forma muy esquemática y, consiguientemente de utilidad dudosa. Por ello, con independencia de que se expliquen o no todos sus epígrafes, se exige el conocimiento de todas las lecciones para aprobar la asignatura. Sin embargo, en ellas se procura destacar los temas o cuestiones más relevantes, objeto de reforma, o de actualidad polémica, que son precisamente aquéllas que más frecuentemente se preguntan en los exámenes. La adecuada preparación de la asignatura aconseja la asistencia a las clases, de modo que las explicaciones del profesor puedan servir de guía para el estudio del programa por un manual, y para la comprensión adecuada de la materia. La asistencia con regularidad a las actividades lectivas programadas, salvo casos excepcionales debidamente autorizados, es un derecho, pero también un deber del alumno, art. 31.b de los Estatutos de la USC. Se tendrá en cuenta LA ASISTENCIA A CLASE Y LA ACTIVA PARTICIPACION a la hora de la calificación final.
Crases PRACTICASs: tienen como finalidad plantear los problemas forenses que suscitan las instituciones estudiadas en las clases teóricas, además de contribuir a completar el programa, para que los alumnos obtengan una visión global de todo el proceso penal. Consiguientemente el régimen de las prácticas se basará en la realización de ejercicios de aplicación del Derecho positivo a supuestos de hecho, y otros trabajos de contenido práctico. Serán propuestas por el profesor con antelación suficiente, y deberán ser realizadas por los alumnos fuera del horario lectivo. Serán resueltas en clase, y entregadas por los asistentes a cada sesión. IGUALMENTE LA REALIZACION DE LAS PRACTICAS TENDRA RELEVANCIA A LA HORA DE LA CALIFICACION FINAL.
TiTORIAS: Las consultas o tutorías tienen como finalidad orientar a los alumnos en el aprendizaje de la asignatura y resolver las dudas que se les susciten en relación con su estudio. Se atenderán por parte del profesor encargado de la asignatura en el horario que se indique.
FICHA: todo alumno debe entregar al profesor, dentro del plazo fijado, una ficha cumplimentada debidamente en todos sus datos y con una fotografía reciente, todo ello al objeto exclusivo de valorar la asistencia y participación del alumno.
Sistema de evaluaciónSistema de avaliación da aprendizaxe
Como norma xeral, os alumnos poderán optar entre o exame escrito e o exame oral.
Para superar o exame escrito e ter a condición de aprobado esíxese un coñecemento xeral de todo o contido do programa, que abarque cada unha das súas partes. Constará de dúas partes diferenciadas. Unha primeira, 10 preguntas curtas, que deberán responderse sintetizando os conceptos e institucións fundamentais contidos no programa, de maneira breve, clara e concisa. E unha segunda parte, onde se farán unha pregunta de desenvolvemento, que teñen por obxecto apreciar a capacidade do alumno para integrar e relacionar entre si os diversos contidos do programa, a súa claridade de ideas e expositiva, e o manexo adecuado da terminoloxía procesual e, en suma, da lexislación, xurisprudencia e doutrina.
Revisión de exame. En cumprimento da normativa da USC, os profesores encargados da materia publicarán, no taboleiro de anuncios da Área de Dereito Procesual, as listas coas cualificacións de cada alumno nas semanas seguintes á realización do exame, con indicación da data e horario na que o alumno poderá exercitar o seu dereito de revisión para percibir o seu nivel de coñecementos e de carencias. En todo caso, esta revisión terá sempre lugar dentro dos dez días seguintes á publicación das cualificacións. Finalizada a revisión, serán publicadas as notas definitivas no mesmo taboleiro de anuncios.
A realización do exame de forma oral, suxeita ás dispoñibilidades horarias dos profesores, esixe que o alumno llo solicite aos profesores da materia durante o mes anterior á data oficial de inicio do calendario de exames, e será un exame oral e público que se axustará aos criterios xerais de avaliación previstos para o exame escrito. Esta modalidade de exame inclúe, como criterios propios de avaliación, a expresión oral, a argumentación e a construción lóxica e ordenada do discurso. As notas publicaranse conxuntamente coas cualificacións dos exames escritos
VALORACION DAS DIVERSAS ACTIVIDADES DOCENTES:
EXAMEN FINAL ORAL O ESCRITO: 8 puntos
ASISTENCIA CLASES E ACTIVIDADES PRACTICAS: 2 puntos
A EFECTOS DA NORMATIVA DE PERMANENCIA SO SE CONSIDERA ACTIVIDAD AVALIABLE O EXAMEN FINAL.
Tempo de estudo e traballo persoalTempo de estudos e de traballo persoal que debe dedicar un estudante para superala
Estímase que o tempo de estudo que ha de dedicar o estudante para superala, como mínimo esixible, é de dúas horas por cada unha de docencia, polo que, tendo en conta que se trata dunha materia de 6 créditos, estímase nunhas 120 horas de estudo.
Recomendacións para o estudo da materiaRecomendacións para o estudo da materia
Presupóñense e enténdense imprescindibles para a adecuada comprensión dos contidos da materia, os coñecementos básicos de INTRODUCIÓN AO DEREITO PROCESUAL. Igualmente, considéranse convenientes os coñecementos das materias DEREITO CONSTITUCIONAL e DEREITO PENAL.
A adecuada preparación da materia aconsella a asistencia dos alumnos ás clases, de modo que as explicacións do profesor poidan servir de guía para o estudo do programa e comprensión adecuada da materia. Así pois, o alumno debe prestar atención ás explicacións do profesor nas aulas, xa que é unha actividade que facilita o estudo do manual e da lexislación ao uso.
É recomendable para o estudo da materia, a asistencia ás clases prácticas, en canto teñen como finalidade primordial enunciar os problemas forenses que suscitan as institucións estudadas nas clases teóricas, ademais de contribuír a completar o programa da materia para que os alumnos obteñan unha visión global do que o proceso significa.
ObservaciónsObservaciones
MAIS DENDE O PUNTO DA APRENDIZAXE QUE DA CALIFICACION E IMPORTANTE TAMBEN A ASISTENCIA VOLUNTARIA AS VISTAS ORAIES DOS PROCESOS PENALES QUE NA AUDIENCIA PROVINCIAL, SECCION DE SANTIAGO, SE CELEBREN, NA MEDIDA DAS POSIBILIDADES DO ORGANO XURISDICCIONAL E TAMBEN DO PROPIO PROFESOR.
ACTIVIDADE QUE SE VALORARA DE FORMA DISCRECIONAL E EN TODO CASO POSITIVA POLO PROFESOR