P3171202 - Paz e Conflitos Armados (Fundamentos da orde xurídica internacional) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 3.00
- Total: 3.0
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 9.00
- Clase Interactiva Seminario: 12.00
- Horas de Titorías: 3.00
- Total: 24.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
- Departamentos: Dereito Público e Teoría do Estado
- Áreas: Dereito Internacional Público e Relacións Internacionais
- Centro: Facultade de Dereito
- Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)
Profesores
Horarios
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
CastelánGalegoObxectivos da materiaProporcionar ao estudante un coñecemento de carácter xeral das normas regulan o uso da forza nas relacións internacionais e as diferentes cuestións que suscita o mantemento da paz e a seguridade internacionais.
Analizar as normas que regulan a protección das vítimas nos conflitos armados e que establecen obrigacións concretas para os contendentes. Para iso prestarase unha especial atención ao Dereito internacional humanitario e aos problemas que suscita a súa aplicación nos actuais conflitos armados.
ContidosI. LOS CONFLITOS ARMADOS NA SOCIEDADE INTERNACIONAL.
Lección 1: Os conflitos armados na sociedade internacional contemporánea
1. A realidade dos conflitos armados na sociedade internacional
2. Cambios nas características dos conflitos armados
3. Novas tipoloxías de conflitos armados: as “novas guerras”
A. Diminución dos conflitos entre Estados e crecente relevancia da tecnoloxía militar: as guerras asimétricas
B. Debilitamento do Estado e auxe de actores armados non estatais: os conflitos desestruturados
C. “Privatización” da violencia nos conflitos armados
D. Impacto dos conflitos sobre a poboación civil
II. A REGULACIÓN XURÍDICA INTERNACIONAL DOS CONFLITOS ARMADOS
Lección 2: O control do uso da forza nas relacións internacionais
1. Uso da forza e Dereito internacional contemporáneo: a Carta das Nacións Unidas
2. Natureza e contido da norma que prohibe o uso da forza
3. Supostos de uso lícito da forza. Lexítima defensa individual e colectiva
4. As Nacións Unidas e o mantemento da paz
A. O Capítulo VII da Carta e a súa aplicación polo Consello de Seguridade
B. As operacións de mantemento da paz
C. Uso da forza e dereitos humanos: Intervención humanitaria e responsabilidade de protexer
III. A LIMITACIÓN DA VIOLENCIA NOS CONFLITOS ARMADOS
Lección 3: O Dereito Internacional Humanitario (I): Aspectos xerais
1. Os conflitos armados e o desenvolvemento da súa normativa internacional
A. Orixes e evolución
B. Noción e características xerais
2. Ámbito de aplicación
3. Dereito Internacional Humanitario e Dereito Internacional dos Dereitos Humanos
4. Principios xerais do Dereito Internacional Humanitario
Lección 4: O Dereito Internacional Humanitario (II): Condución das operacións militares
1. Límites na elección dos obxectivos cuxo ataque é lícito
A. Obxectivos militares
B. Bens de carácter civil
2. Condución das hostilidades e protección contra os danos colaterais
A. Prohibición dos ataques indiscriminados
B. O principio de proporcionalidade
C. Medidas de precaución na preparación dos ataques
3. Límites na elección de medios e métodos de combate
A. Métodos de combate prohibidos ou limitados
B. Medios de combate prohibidos ou limitados
Lección 5: Dereito Internacional Humanitario (III): Protección das vítimas dos conflitos armados
1. Protección das vítimas dos conflitos armados
A. Protección de los combatentes. Noción de combatente
a) Feridos, enfermos e náufragos
b) Prisioneiros de guerra
B. Protección da poboación civil.
a) Noción de persoa civil e de poboación civil
b) Protección da poboación civil contra os efectos das hostilidades
c) Protección da poboación civil en poder do inimigo
3. Dereito Internacional Humanitario e conflitos armados internos
Lección 6: Dereito Internacional Humanitario (IV): Aplicación e respecto.
1. Mecanismos para asegurar o respecto do Dereito Internacional Humanitario
A. Medios preventivos
B. Papel das potencias protectoras
C. Especial referencia o CICR
2. Control da aplicación do Dereito Internacional Humanitario: A Comisión Internacional de Determinación dos Feitos
3. Represión das violacións e responsabilidade internacional do individuo
A. Desenrolo normativo: Noción de infraccións graves
B. Mecanismos para perseguir as violacións do Dereito Internacional Humanitario
a) Tribunais nacionais: Principio de xurisdición universal
b) Creación dunha xurisdición penal internacional: A Corte Penal Internacional
C. Responsabilidade internacional dos Estados
4. A ONU e a aplicación do Dereito Internacional Humanitario
Bibliografía básica e complementariaARENAS MEZA, M.: Los límites al recurso a la fuerza transfronteriza en el actual Derecho internacional. El principio de proporcionalidad, Tórculo, Santiago, 2004
CASTILLO DAUDI, M.; SALINAS ALCEGA, S.: Responsabilidad penal del individuo ante los tribunales internacionales, Tirant lo blanch, Valencia, 2007
COSTAS TRASCASAS, M.: Violencia interna y protección de la persona, Tirant lo blanch, Valencia, 2008
GARCÍA, C.; RODRIGO, A.J. (eds.): La seguridad comprometida. Nuevos desafíos, amenazas y conflictos armados, Tecnos/Universidad Pompeu Fabra, Madrid, 2008
JORGE URBINA, J.: Derecho internacional humanitario. Conflictos armados y conducción de las operaciones militares, Torculo, Santiago, 2000
KALDOR, M.: Las nuevas guerras. La violencia organizada en la era global, Tusquets, Barcelona, 2001
MANGAS MARTÍN, A.: Conflictos armados internos y Derecho internacional humanitario, Ediciones Universidad de Salamanca, salamanca, 1990
LIROLA DELGADO, I.; MARTÍN MARTÍNEZ, M.: La Corte Penal Internacional. Justicia versus Impunidad, Ariel, Barcelona, 2001
MARTÍNEZ PISÓN CAVERO, J.M.; URREA CORRES, M. (coord.): Seguridad internacional y guerra preventiva, Perla ediciones, Logroño, 2008
OJINAGA RUIZ, R.: Emergencias humanitarias y Derecho internacional: la asistencia a las víctimas, Tirant lo blanch, Valencia, 2005
OLASOLO ALONSO, H.: Ataques contra personas o bienes civiles y ataques desproporcionados, Tirant lo blanch, Valencia, 2007
RODRÍGUEZ-VILLASANTE Y PRIETO, J.L. (ed.): Derecho internacional humanitario, 2ª ed., Tirant lo blanch, Valencia, 2007
Competencias- Capacidade de comprensión e análise crítica dos problemas que suscita o
mantemento da paz e a seguridade internacionais.
- Profundizar no coñecemento das normas internacionais dirixidas a asegurar
a protección das vítimas dos conflitos armados.
- Proporcionar os intrumentos necesarios para a resolución de problemas que suscita a aplicación do Dereito internacional humanitario nos actuais conflitos armados.
- Promover o traballo en equipo para a solución de casos da práctica
internacional relacionados co mantemento da paz e a solución dos
conflitos, ofrecendo respostas baseadas no cumprimento das normas
internacionais.
Metodoloxía da ensinanza A metodoloxía da materia combina a realización das seguintes actividades no aula:
Clases teóricas: Desenvolveranse seguindo o formato da lección maxistral. As explicacións atenderán, prioritariamente, a aquelas cuestións que pola súa dificultade ou interese así o requiran, promovendo a participación do alumno. Apoiaranse, sempre que iso resulte factible, no emprego de medios audiovisuais e novas tecnoloxías.
Clases prácticas: Comentario e resolución de supostos prácticos, recorrendo para iso ao manexo e análise da documentación e dos instrumentos xurídicos.
Seminarios: Onde se busca analizar cuestións da realidade internacional que afectan a aspectos concretos da materia.
Asistencia a titorías: Ten por obxecto a atención persoal ao estudante para unha mellor orientación e seguemiento da súa formación académica. Tamén se pode realizar a través do correo electrónico cando sexa necesario.
Como apoio á docencia presencial, utilizarase o Campus Virtual da USC, no que se incluirán certos recursos e actividades de utilidade para o estudo da materia.
Sistema de evaluaciónA avaliación terá lugar mediante un exame, que estará integrado por unha banda
teórica e un caso práctico, a través do cal búscase valorar os
coñecementos teóricos do alumno e a súa capacidade para aplicalos nun
suposto práctico. Este exame supoñerá, polo menos, o 60% da cualificación. A
participación activa do alumno ao longo do curso nas actividades
programadas (seminarios, casos prácticos, traballos monográficos, comentarios
de xurisprudencia, exposicións) supoñerá, como máximo, o 40%
da cualificación.
Certas actividades avaliables poden realizarse a través do Campus Virtual da USC.
En todo caso, e á marxe dos criterios de avaliación específicos sinalados anteriormente, a superación da materia requirirá a asistencia, como mínimo, ao 80% das actividades presenciais programadas.
Tempo de estudo e traballo persoalA actividade presencial no aula débese completar co traballo individual ou en grupo do alumno, baixo a orientación do profesor, para realizar as seguintes actividades: Preparación das clases teóricas, das prácticas e dos seminarios e estudo individual. O conxunto de actividades deste tipo sumarán un total de 52 horas.
Recomendacións para o estudo da materiaO estudo desta materia require certos coñecementos xerais previos en ámbitos como a estrutura e funcionamento das Nacións Unidas. O alumno debe coñecer estes aspectos xerais da principal organización encargada do mantemento da paz e a seguridade internacionais.
ObservaciónsOs alumnos que non superasen a materia, pero cumprisen o requisito da asistencia ás clases, estarán exentos da devandita asistencia durante o curso seguinte, aínda que se lles poderá someter a un sistema de seguimento alternativo. Esta situación non quere dicir que queden exonerados da realización do exame final.