G3061230 - Historia Económica da España Contemporánea (Materias Obrigatorias) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 17.00
• Clase Interactiva Seminario: 31.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 51.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Historia e Institucións Económicas
• Áreas: Historia e Institucións Económicas
• Centro: Facultade de Económicas e Empresariais
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
BARREIRO GIL, MANUEL JAIME.	NON
FREIRE ESPARIS, MARIA DEL PILAR.	SI
RODRIGUEZ GALDO, MARIA JOSEFINA FRANCISCA.	NON

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo CLE01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLE02	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	SI
Grupo CLIS_02	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	SI
Grupo CLIS_05	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	SI
Grupo CLIS_06	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	SI
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS07	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS08	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS09	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS10	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
1) Aproximar o alumnado ás características e tendencias máis destacadas da historia económica española desde finais do século XVIII ata a actualidade, constatando as particularidades económicas que aproximan e separan a España da tendencia xeral dos países máis desenvolvidos de Europa.

2) Tendo en conta que as formacións socioeconómicas son históricas, insistirase na comprensión de que o crecemento económico ten sempre lugar dentro de formacións sociais. Polo tanto, para entender a complexidade do mundo socioeconómico, é necesaria a análise histórica, que supere as aproximacións meramente "presentistas".

3) Relacionado co obxectivo anterior, ensinaráselles ao alumnado a analizar series históricas e a interpretalas coa axuda da teoría económica e co recurso aos métodos cuantitativos.

4) Buscarase que o conxunto do alumnado desenvolva habilidades enfocadas á comprensión dos continuos procesos de cambio que afectan ao conxunto das sociedades humanas así como a súa actividade individual.
Contidos
1.INTRODUCIÓN. DA ESPAÑA DO ANTIGO RÉXIME Á REVOLUCIÓN LIBERAL (1789-1840)

1.1. A crise da sociedade de Antigo Réxime. 1. 2. As contradicións do legado histórico e os factores conxunturais. 1.3. Os cambios institucionais de carácter liberal. 1.4. A parálise manufactureira e os cambios no comercio. 1.5. A situación monetaria e bancaria. 1.6. Un balance do período.


2. O CRECEMENTO ECONÓMICO DE ESPAÑA NOS SÉCULOS XIX e XX: AS PRINCIPAIS MACROMAGNITUDES.

2.1. O aumento da poboación. 2.2. A evolución do Produto Nacional e da Renda per cápita. 2.3. Diñeiro e prezos. 2.4. As diferenzas rexionais


3. A INDUSTRIALIZACIÓN ESPAÑOLA (1840-1880). FREOS E IMPULSOS

3.1. España ante os cambios no comercio e a industrialización europea. 3.2. Estado, infraestruturas e capitais. 3.3. Creación e crise da banca moderna. 3.4. A expansión agraria e os seus límites. 3.5. O desenvolvemento mineiro. 3.6. A industria: téxtil, siderometalurxia e sectores non líderes

4. DA CRISE FINISECULAR Á PRIMEIRA GUERRA MUNDIAL

4.1. Da Gran Depresión á modernización económica. 4.2. As políticas comercial, monetaria e fiscal. 4.3. O transporte, as comunicacións e as relacións exteriores. 4.4. O auxe intersecular, a nova banca mixta e o arranque da segunda revolución industrial


5. A ECONOMÍA ESPAÑOLA ENTRE A PRIMEIRA GUERRA MUNDIAL E A GUERRA CIVIL.

5.1. O impacto da Primeira Guerra Mundial sobre a economía española. 5.2. A crise de posguerra, a prosperidade dos anos vinte e a distribución do ingreso. 5.3. Crecemento e cambios estruturais durante a ditadura. 5.4. As políticas económicas da Ditadura de Primo de Rivera e da Segunda República. 5.5. A inversión estranxeira e o crecemento industrial. 5.6. A depresión dos anos trinta e o fracaso do reformismo social e político


6. A ESPAÑA DO PRIMEIRO FRANQUISMO (1939-1959)

6.1. A economía española durante a Guerra Civil. 6.2. Autarquía, intervencionismo e contrarreforma social. 6.3. O fracaso da autarquía e as reformas dos anos cincuenta. 6.4. A industrialización substitutiva de importacións


7. A ETAPA DO "DESARROLLISMO". DO PLAN DE ESTABILIZACIÓN Á CRISE DO PETRÓLEO

7.1. O Plan de Estabilización e a apertura externa. 7.2. A modernización agraria. 7.3. Un acelerado crecemento industrial. 7.4. A política económica e as debilidades do proceso de modernización


8. A ECONOMÍA ESPAÑOLA NO PERÍODO DEMOCRÁTICO (1976-2007)

8.1. “Shock” enerxético, crise económica e transición política en España. 8.2. Reconversión industrial, saneamento bancario e políticas estruturais. 8.3. A economía española desde a entrada na CEE ata a creación da Unión Monetaria Europea. 8.4. A economía española na Unión Económica e Monetaria.

9. A ECONOMÍA ESPAÑOLA NO PERÍODO 2007-2013


Bibliografía básica e complementaria
MANUALES BÁSICOS:

COMÍN, F.; HERNÁNDEZ, M. e LLOPIS, E. (eds) (2002), Historia Económica de España (siglos X - XX). Barcelona, Crítica.
CARRERAS, A. y TAFUNELL, X. (2003), Historia económica de la España contemporánea. Barcelona, Crítica.

REFERENCIAS COMPLEMENTARIAS:
ALCAIDE INCHAUSTI, J. (Dir.) (2007): Evolución de la población española en el siglo XX por provincias y comunidades autónomas. Bilbao, Fundación BBVA.
BARCIELA, C.; LÓPEZ, M. I.; MELGAREJO, J.; MIRANDA, J. A. (2005): La España de Franco (1939-1975). Madrid, Síntesis.
BRODER, A. (2000), Historia económica de la España Contemporánea. Madrid, Alianza.
CARMONA, J. y SIMPSON, J. (2003), El laberinto de la agricultura española. Zaragoza, PUZ.
CARRERAS, A., TAFUNELL, X. (coord.) (2005), Estadísticas históricas de España, siglos XIX y XX. Madrid, Banco Exterior de España.
CATALÁN, J. (1995), La economía española y la Segunda Guerra Mundial. Barcelona, Ariel.
COMÍN, F. (1996), Historia de la Hacienda Pública II. España (1808-1995). Barcelona, Crítica.
ETXEZARRETA, M. (coord.) (1991), La reestructuración del capitalismo en España, 1970-1990. Barcelona, Icaria.
FERNANDEZ DE PINEDO, E. y HERNANDEZ MARCO, J.L. (eds.) (1988), La industrialización del norte de España. Barcelona, Univ. País Vasco/Crítica.
FONTANA, J. (ed.) (1986), España bajo el franquismo. Barcelona, Crítica.
GARCÍA DELGADO, J. L. (dir.) (1993), España. Economía. Madrid, Espasa Calpe.
GARCÍA SANZ, A.; GARRABOU, R.; JIMÉNEZ BLANCO, J. I. y BARCIELA, C. (eds.) (1985), Historia agraria de la España Contemporánea. 3 Vols. Barcelona, Crítica.
GARRABOU, R. (ed.) (1988), Las crisis agrarias de fines del siglo XIX. Barcelona, Crítica.
GERMÁN, L.; LLOPIS, E.; MALUQUER, J. y ZAPATA, S. (eds.) (2001), Historia económica regional de España, siglos XIX y XX. Barcelona, Crítica.
GÓMEZ MENDOZA, A. (1989), Ferrocarril, industria y mercado en la modernización de España. Madrid, Espasa Calpe.
GRUPO DE ESTUDIOS DE HISTORIA RURAL (1981), Estadísticas históricas de la producción agraria española, 1859-1935. Madrid, Ministerio de Agricultura.
HERNÁNDEZ ANDREU, J. y GARCÍA RUÍZ, J. L. (coords.) (1996), Historia monetaria y financiera de España. Madrid, Síntesis.
LLOPIS, E. (ed.) (2004), El legado económico del Antigo régimen en España. Barcelona, Crítica.
LLOPIS, E. e MALUQUER DE MOTES, J. (EDS.) (2013): España en crisis. Las grandes depresiones económicas, 1348-2012. Barcelona, Pasado y Presente.
NADAL, J. (1975), El fracaso de la Revolución Industrial en España, 1814-1913. Barcelona, Ariel.
NADAL, J. (1984), La población española (siglos XVI a XX). Barcelona, Ariel.
NADAL, J.; CARRERAS, A. y SUDRIÀ, C. (eds.) (1987), La economía española en el siglo XX. Una perspectiva histórica. Barcelona, Ariel.
NAREDO, J. M. (1996), La evolución de la agricultura en España (1940-1990). Granada, Univ. de Granada.
NÚÑEZ, C. E. (1992), La fuente de la riqueza. Educación y desarrollo económico en la España contemporánea. Madrid, Alianza.
PÉREZ MOREDA, V. y REHER, D.S. (eds.), (1988), Demografía histórica en España. Madrid, El Arquero.
PRADOS DE LA ESCOSURA, L. (1988), De Imperio a nación. Crecimiento y atraso económico en España (1780-1930), Madrid, Alianza.
PRADOS DE LA ESCOSURA, L. (2003): El progreso económico de España (1850-2000). Bilbao, Fundación BBVA.
SÁNCHEZ ALBORNOZ, N. (1988), Españoles hacia América. La emigración en masa, 1880-1930, Madrid, Alianza.
SÁNCHEZ ALONSO, B. (1995), Las causas de la emigración española, 1880-1930, Madrid, Alianza.
TORTELLA, G. (1973), Los orígenes del capitalismo en España. Banca, industria y ferrocarriles en el siglo
TORTELLA CASARES, G. (1994), El desarrollo económico de la España Contemporánea. Historia económica de los siglos XIX y XX. Madrid, Alianza.

Competencias
COMPETENCIAS DA TITULACIÓN ÁS QUE CONTRIBUE A MATERIA:
• Coñecer e comprender os principios básicos da economía e da historia económica.
• Orientar o proceso de aprendizaxe desde unha perspectiva interdisciplinar.
• Recoller e manexar información relevante de fontes bibliográficas, documentais e estatísticas.
• Iniciarse na elaboración e presentación oral e escrita de informes e traballos.
• Participar no traballo en equipo.

COMPETENCIAS ESPECÍFICAS DA MATERIA:

- Coñecemento dos principais trazos da economía preindustrial española e dos elementos que levaron á crise do Antigo Réxime.
- Comprensión do proceso de transformación polo que atravesaron os sectores produtivos españois ao longo do século XIX, incluíndo atrancos e avances e tendo en conta o papel xogado polas políticas económicas implementadas
- Entender os cambios económicos, sociais e políticos que se produciron na España do século XX, diferenciando claramente as principais etapas dun século marcado por dúas guerras mundiais, a Guerra Civil española e a formación da Comunidade Europea, na que España se integra tardiamente.
- Os futuros economistas, despois de cursar esta materia, deberían ter unha perspectiva xeral da evolución económica de España desde o século XVIII ata a actualidade, ser capaces de inserir o caso español dentro da evolución da economía europea e de comprender as diferenzas rexionais existentes dentro de España.

Metodoloxía da ensinanza
1. Leccións: a cargo do profesor ou profesora, baseándose preferentemente na lección maxistral, aínda que co apoio de novas técnicas docentes (proxeccións, promoción da intervención e o debate) e, sobre todo, do fomento dos hábitos de lectura.

2. Seminarios: trátase de sesións sobre temas específicos do programa ás que o alumnado debe acudir tendo realizadas algunhas lecturas previamentes sinaladas e outras complementarias de propia selección, para realizar intervencións, redaccións ou debates sobre o seu contido.

3. Aula virtual da materia no campus virtual da USC, para unha docencia interactiva coa presentación pola profesora ou profesor de textos, cadros ou estatísticas que serán comentadas polo alumnado a través da propia Web. Na aula virtual ofrácese información do desenvolvemento da materia e das súas cualificaciones.

4. Informes (Traballos de curso): realizados polo alumnado baixo tutela da profesora ou do profesor, quen preestablecerá o formato dos mesmos, así como o calendario para a súa realización e exposición pública.

5. Resolución de exercicios prácticos na aula por parte do alumnado.

Sistema de evaluación
O primeiro criterio para a avaliación do aproveitamento académico do alumnado será a comprobación da súa asistencia regular ás clases, que será comprobada día a día ao longo do curso. Logo, poderá optar por acollerse a un dos dous sistemas seguintes:

a) Sistema de avaliación continua: consiste na realización de traballos de curso (coa súa correspondente exposición pública) e a intervención na aula virtual da materia e nos seminarios e debates que a profesora ou profesor promova ao longo do curso (60% da nota final). Así mesmo, o alumnado participará no exame final convocado polas autoridades académicas segundo o calendario escolar de cada ano (40% da nota final).

b) Sistema de avaliación única: consiste na participación nos exames finais convocados polas autoridades académicas, segundo o calendario escolar de cada ano, e na realización dun traballo de curso.
A valoración das distintas actividades concretarase cada curso na correspondente guía docente.

A inasistencia non xustificada documentalmente a máis do 10% das clases e a falta de participación inxustificada en algunha das actividades desenvolvidas no sistema de avaliación continua, implica o traspaso da alumna ou alumno ao sistema de avaliación única, a partir do momento mesmo do incumprimento dun mínimo do 90% de asistencia ás clases ou da incomparecencia a algunha actividade, sen que haxa reserva algunha das puntuacións que se acumularan mediante a participación anterior en probas ou actividades.

Tempo de estudo e traballo persoal
Horas presenciais:

- Clases en grupos grandes…………………………………................................................... 15 horas
- Clases interactivas en grupos reducidos............................................................. 31 horas
- Titorías en grupos moi reducidos …………………………….…..........................................3 horas
- Exame final …………………………………………………...................................................... ..2 horas

TOTAL (en clase) ……………………………………………………………...........................................51 horas

Traballo persoal da alumna oo alumno:

- Estudo autónomo persoal ou en grupo ……………………………………………………………..…………65 horas
- Participación na aula virtual da materia …………………………………………………………….. 10 horas
- Lecturas recomendadas………………………………………………………………………………………………… 12 horas
- Preparación de presentacións orais, traballos e exercicios…………………………………..12 horas

TOTAL (traballo persoal) ………………………………………………………………………………………………….99 horas


Recomendacións para o estudo da materia
1. Asistir regularmente ás clases.
2. Participar na aula virtual, onde se fai un seguimento da materia (materia explicada, traballos, textos, % de asistencia, cualificaciones, etc.)
3. Asumir o hábito de lectura.
4. Incorporarse ao sistema de avaliación continua.
5. Hábitos continuos de traballo persoal.