G2031104 - Fisioloxía Humana (Formación Básica Común) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 9.00
• Total: 9.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 36.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 9.00
• Clase Interactiva Seminario: 27.00
• Horas de Titorías: 4.50
• Total: 76.5

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Campus Lugo
• Áreas: Escola Universitaria de Enfermaría [L]
• Centro: Escola Universitaria de Enfermaría [L]
• Convocatoria: Anual de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
López Racamonde, Olga.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo CLE01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIL_01	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo CLIL_02	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo CLIL_03	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo CLIS_02	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
Obxectivos da materia:

OBXECTIVO XERAL:Coñecer e identificar a estrutura e funcióndel corpo humano. Comprender as bases moleculares e fisiológicas das células ylos tecidos.

OBXECTIVOS ESPECÍFICOS:
1.Introducir ao alunno na linguaxe específica da fisiología.
2. Coñecer a fisiología dos distintos órganos,aparellos e sistemas que conforman que forman o ser humano.
3. Relacionar as funcións de cada órgano, aparello e sistema entre si e do corpo humano como un todo integrado.
4.Diferenciar entre funcionamento normal e patológico do corpo humano .
5.Realizar a valoración de enfermería de cada aparello e sistema.
6. Coñecer as técnicas enfermeiras indicativas das constantes vitais do ser humano.
7. Coñecer as bases teóricas da realización do E.C.G; medición do gasto cardíaco e presión venosa central.
8. Diferenciar entre constantes vitais nomales e as distintas desviacións da normalidad
Coñece e aplica ciencias naturais e da vida.
9.Recoñece e utiliza con propiedade a terminología de uso común relativa á estrutura e función do corpo humano de aplicación no seu campo profesional, a nivel de órgano, sistemas e aparellos.
10.Utiliza de forma coherente os coñecementos adquiridos sobre a función dos diferentes órganos e sistemas, así como os mecanismos de regula
Contidos
TEMA 1: INTRODUCCIÓN A FIXIOLOXIA
Definición de fisioloxía.
Evolución histórica.
Relación da fisioloxía con outras ciencias.
TEMA 2: ORGANIZACIÓN DO CORPO HUMANO
Concepto de medio interno.
A hemostasia.
Órganos e sistemas do corpo humano.
TEMA 3: FISIOLOXÍA CELULAR
Membranas celulares.
Órganos celulares e as súas funcións.
Transporte de sustancias a través da membrana celular.
TEMA 4: FISIOLOXÍA CARDÍACA
Anatomofisioloxía cardíaca.
Orixe e conducción do ritmo cardíaco.
O ciclo cardíaco; cambios de presión e de volume , apertura e peche das válvulas cardíacas, ruídos cardíacos.
O ciclo cardíaco; actividade eléctrica; electrocardiograma.
Gasto cardíaco; concepto, factores reguladores e cuantificación.
Mecanismos reguladores da actividade cardíaca.
TEMA 5: FISIOLOXÍA DO SISTEMA VASCULAR SANGUÍNEO
Hemodinámica.
O fluxo sanguíneo , características, mecanismos de regulación.
Circulación maior, menor e capilar.
Función arterial, presión arterial e mecanismos reguladores.
O pulso arterial
Circulación venosa: presión venosa central e periférica, retorno venoso, factores que a determinan.
Concepto de precarga e postcarga.
Circulación pulmonar, coronaria e cerebral.
Circulación linfática.
Fisioloxía da microcirculación.
TEMA 6: FISIOLOXÍA DOS SISTEMAS DE TRANSPORTE E DEFENSA
O Sangue: funcións xenerais, composición.
Eritrocitos: formación, destrucción, funcións, índices eritrocitarios, grupos sanguíneos eritrocitarios, a hemoglobina e metabolismo do ferro.
Plaquetas e fisioloxía da hemostasia: características e funcións das plaquetas; etapas da hemostasia; inhibidores da coagulación; probas de coagulación.
Os leucocitos: clasificación, funcións; xéneses e vida media; fórmula leucocitaria.
Fisioloxía do sistema inmune: inmunidade específica e inespecífica; os antíxenos; inmunidade celular e humoral; o sistema complemento.
TEMA 7: APARATO URINARIO.
Anatomofisiloxía do ril e da vexiga e vías urinarias.
A nefrona: formación dos ouriños.
Mecanismos de regulación renais.
O ril como regulador dos líquidos corporais e do pH.
Aparato iuxtaglomerular, secreción de sustancias.
Función da vexiga e vías urinarias; eliminación dos ouriños.
TEMA 8: OS LÍQUIDOS CORPORAIS.
Auga corporal total: ingresos e perdidas.
Compartimentos líquidos do organismo: líquidos intra e extracelulares.
Equilibrio osmótico e movemento dos líquidos corporais.
TEMA 9:FISIOLOXÍA DO APARATO RESPIRATORIO.
Fisioloxía das vías respiratorias.
Ventilación pulmonar; inspiración e expiración.
Propiedades elásticas do tórax e pulmóns.
Volumes e capacidades pulmonares.
Intercambio e transporte de gases.
Regulación da respiración.
TEMA 10: FISIOLOXÍA DO APARATO DIXESTIVO
Principios xenerais da función gastrointestinal: motilidade; control nervioso e hormonal; tipos de movementos e fluxo sanguíneo.
Transporte e mestura dos alimentos no tubo dixestivo:mastigación y deglución; función motora do estómago; motilidade do intestino delgado e colon; defecación.
Dixestión e absorción no tubo dixestivo: dixestión dos distintos alimentos; principios básicos da absorción intestinal; absorción distintos tramos.
Función secretora do tubo dixestivo: salivación; secreción esofáxica, gástrica, do intestino delgado e groso, pancreática e da bile.
TEMA 11:METABOLISMO E TEMPERATURA
Anabolismo e catabolismo.Metabolismo basal.
Factores que modifican o metabolismo.
Producción e perdida de calor.
Regulación da temperatura corporal.
TEMA12:SISTEMAS DE CONTROL ENDOCRINO.
Hormonas:clasificación; mecanismos de acción; órganos endócrinos e as súas hormonas.
Eixe hipotálamo-hipófisis.
Glándulas tiroides e paratiroides.
Función endócrina do páncreas.
Hormonas da cortiza e medula suprarrenal.
Hormonas sexuais.
A placenta como órgano endócrino.
TEMA13: REPRODUCCIÓN E DESENROLO.
Anatomo fisioloxía do aparato reproductor feminino
Tipos de hormonas femininas; funcións.
Ciclo reproductor feminino; factores reguladores.
Pubertade, menarquía e menopausa.
Fisioloxía da fecundación, embarazo, parto e lactación.
Anatomo fisioloxía do aparato reproductor masculino.
Hormonas sexuais masculinas;espermatoxéneses.
TEMA14:INTRODUCCIÓN A FISIOLOXÍA DO SISTEMA NERVIOSO.
A neurona;niveis principais de funcionamento do sistema nervioso.
Sinapses.
Función da medula espinal: actos reflexos.
Control da función motora pola cortiza e talo cerebral.
Funcións intelectuais.
TEMA 15:FISIOLOXÍA DOS SISTEMAS DE SOPORTE E MOVEMENTO
Funcións xenerais: potenciais da membrana e potenciais de acción.
Excitación e contracción do músculo esquelético e liso.
Aspectos funcionais do tecido óseo.
TEMA 16:FISIOLOXÍA DOS ÓRGANOS DOS SENTIDOS


Bibliografía básica e complementaria
Bibliografía básica e complementaria


1.BEST-TAYLOR: Bases fisiológicas de la práctica medida. Ed. Panamericana. 1992. 12 ed.
2.FERNÁNDEZ-TRESQUERRES: Fisiología Endrocrina. Ed.. Eudema Universidad.
3.GANONG, W: Fisiología Médica. Ed.. Manual Moderno. 9ª edc.
4.GUYTON, AC.: Tratado de Fisiología Medida. Ed. Interamericana. 10ª Edc. 2001.
5.MEYER, P.: Fisiología Humana. Ed. Salvat.
6.SCMIDT, R.F.: THEWS, G.: Fisiología Humana. Ed. Interamericana . 1992. 24 edc.
7.TORTORA, J.; GRABOWSKI.: Principios de anatomía y fisiologia. Ed. Oxford. 2001.
8.TRESGUERRES, S.A.F.: Fisiología Humana. Ed. Interamericana, 2ª edc. 1999
9.FOX.: Fisiología humana. Ed. McGraw-Hill/Interamericana. 7ª ed. 2003.
10.Cindy L Stanfield.Principios de fisiología humana 4e. Pearson España. 2011.
11.NETTER. FISIOLOGIA HUMANA + STUDENT CONSULT: FUNDAMENTOS BASICO P ARA CIENCIAS DE LA SALUD .V.AA., MASSON, 2011.
12. Linda S. Costanzo.fisiologia humana.Editorial: Elsevier España

Competencias
Competencias

1. O estudiante ha de ser capaz, no ámbito da enfermaría, de prestar unha atención sanitaria técnica e profesional axeitada ás necesidades de saúde das persoas que atenden, de acordo co estado dedesarrollo dos coñecementos científicos de cada momento.
2.O estudiante ha de ser capaz de basear as intervencións da enfermaría na evidencia científica e nos medios dispoñibles.
3.Promover e respectar o dereito de participación, información, autonomía e o consentimento informado en a toma de decisións das persoas atendidas, acorde coa forma en que viven o seu proceso desalude -enfermidade.
4.Fomentar estilos de vida saudables.
5.Establecer unha comunicación eficaz.
6.Trabajar en equipo.
7.El estudiiante ha de ser capaz tomar decisións en función dos coñecementos adquiridos.
8. Fomentar o razoamento crítico na toma de decisións.
que se establecen nas normas legais e deontolóxicas aplicables.
9.O alumno será capaz de realizar unha completa valoración de enfermería de cada un dos órganos, sistemas e aparatos diferenciando as situacións de normalidade fisiolóxica das que impliquen unha desviación da normalidade.
10.Saberá realiza-la medición de tódalas constantes vitais , presión venosa central, gasto cardíaco, espirometria e electrocardiograma e a súa interpretación clínica.
11.Coñecerá a nova terminoloxía aplicándoa adecuadamente.
12.Relacionará os coñecementos de fisioloxía cos adquiridos noutras áreas de coñecemento

Metodoloxía da ensinanza
DOCENCIA EXPOSITIVA: realizaranse clases expositivas para cada tema dos contidos formativos, segundo o número de horas establecida no horario, coa participación activa do alumno. O obxectivo é alcanzar o coñecemento teórico da materia.

DOCENCIA INTERACTIVA; realizásense traballos escritos e/o exposicións orais dos temas presentados nas clases expositivas; se persige unha aprendizaxe baseada na resolución de problemas, casos. Facilitarase bibliografia e recursos informáticos.

DOCENCIA TUTORIZADA EN GRUPOS REDUCIDOS: se persige unha aprendizaxe baseada na resolución de problemas, casos Coa participación activa do alumno. Facilitarase bibliografia e recursos informáticos.

DOCENCIA INDIVIDUAL: tutorias individualizadas a demanda do alumno segundo o horario establecido. O obxectivo é facilitar ao alumno a resolución de dúbidas e a comprensión da materia.
Sistema de evaluación

Realizarase un sistema de avaliación continua do modo que segue:

a. A avaliación de coñecementos consiste na realización de dúas probas parciais e unha final escritas con cuestionarios tipo test e cuestiónes a desarrollar.Las probas parciais son eliminatorias, cando o alumno obteña unha cualificación de 5, e por iso escusan o alumno de realizar a proba final. Opcionalmente o alumno que o desexe poderá presentarse ao exame final para mellorar a súa cualificación.

A calificación obtida neste apartado representa o 50% da cualificación final (5 sobre 10) e para superar a materia o alumno deberá obter, como mínimo, unha cualificación de 5 nelas.

b.La avaliación de habilidades e actitudes realizarase mediante a elaboración e/ou exposición oral ou escrita dos temas que se impartan o as clases expositivas. Está actividade tendra lugar nas clases interactivas e titorías grupales.La elaboración e/ou exposición oral ou escrita dos temas realizarase por cada dous temas presentados previamente nas clases expositivas.La cualificación obtida representa o 30% da cualificación final (3 sobre 10) e para superar a materia o alumno deberá obter, como mínimo, unha cualificación de 5 en cada exposición.A non exposición supondra un suspenso para esa exposición.
Os estudantes que teñas exposicións suspensas poderán recuperalas no exame final contestando, correctamente, ás cuestións dos temas incluídos nas exposicións suspensas.


c.Os alumnos que obtivesen a cualificación mínima, dos dous apartados anteriores, poderán incorporar á cualificación final a porcentaxe obtida pola asistencia participativa a clase (10%, 1 sobre 10), así como pola elaboración de traballos e participación de actividades desenvolvidas na Escola (10% 1 sobre10).
d.La asistencia participativa a clase realizará mediante a firma diaria do alumno. Obterá a cualificación correspondente a este apartado cando supere o 80% de asistencia.

e.A calificación da elaboración de traballos e participación de actividades desenvolvidas na Escola realizásese:
1. 0.5 puntos pola elaboración de poster ou comunuicaciones ás xornadas anuais de enfermaría que organiza A Escola de Enfermaría de Lugo.
2. 0.5 puntos pola asistencia ás xornadas anuais de enfermaría que organiza A Escola de Enfermaría de Lugo.

. Aqueles estudantes que opten por realizar unicamente o exame final ou que se presenten á convocatoria extraordinaria, deberán demostrar que adquiriron as competencias establecidas na guía docente,el exame constará das seguintes partes:
1. Avaliación de conocimientos( representará o 60% da nota total) a través da realización dun exame tipo test con cuestións referidas á totalidade dos contidos da materia.
2.Evaluación de habilidades (representará o 40% da cualificación final) mediante a crealización escrita de cuestións practicas referidas á totalidade dos contidos da materia.
Para superar a materia o alumno deberá obter unha cualificación mínima de 5 en cada un das partes.
g.La asistencia a clases é obrigatoria e o alumno deberá xustificar as faltas de asistencia.
Tempo de estudo e traballo persoal
Actividades formativas en horas e metodoloxías de ensino aprendizaxe:

1.Docencia expositiva:36horas presencial máis 54 horas de estudo individual.

3.Discusión de casos/traballos en grupo: 27 horas presencial máis 61 para preparación de traballos individuais.

4.Aprendizaxe baseado enproblemas: Seminario -Laboratorio 16 horas presenciais máis 20 horas para lecturas recomendadas,actividades debiblioteca ou similares.

5.Tutorización presencial engrupos reducidos:9 horas.

TOTAL DE HORAS DE TRABALLO PERSOAL DO ESTUDIANTE:135 HORAS.
Recomendacións para o estudo da materia
Utilización de Atlas de anatomía nas clase e para o estudo.

Realización de debuxos das estruturas e as súas relacións.

Visualización dos videos recomendados nas clases expositivas

Utilización de programas informáticos específicos da materia.


Ampliación dde coñecementos a través da bibliografía e utilización das tutorias