Saltar ao contido principal
Inicio  »  Centros  »  Escola Universitaria de Enfermaría (Lugo)  »  Información da Materia

G2031121 - Fundamentos de Enfermaría (Ciencias da Enfermaría) - Curso 2013/2014

Información

  • Créditos ECTS
  • Créditos ECTS: 12.00
  • Total: 12.0
  • Horas ECTS
  • Clase Expositiva: 48.00
  • Clase Interactiva Laboratorio: 20.00
  • Clase Interactiva Seminario: 28.00
  • Horas de Titorías: 6.00
  • Total: 102.0

Outros Datos

  • Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
  • Departamentos: Campus Lugo
  • Áreas: Escola Universitaria de Enfermaría [L]
  • Centro: Escola Universitaria de Enfermaría [L]
  • Convocatoria: Anual de Titulacións de Grao/Máster
  • Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

NomeCoordinador
Ferreira Díaz, María José.NON
Pérez Taboada, María Jesús.NON
Rodríguez Pérez, Isidoro.NON
Rodríguez Pérez, Isidoro.NON
Ropero Mengibar, Caridad.SI

Horarios

NomeTipo GrupoTipo DocenciaHorario ClaseHorario exames
Grupo CLE01OrdinarioClase ExpositivaSISI
Grupo CLIL_01OrdinarioClase Interactiva LaboratorioSINON
Grupo CLIL_02OrdinarioClase Interactiva LaboratorioSINON
Grupo CLIL_03OrdinarioClase Interactiva LaboratorioSINON
Grupo CLIS_01OrdinarioClase Interactiva SeminarioSINON
Grupo CLIS_02OrdinarioClase Interactiva SeminarioSINON
Grupo TI-ECTS01OrdinarioHoras de TitoríasSINON
Grupo TI-ECTS02OrdinarioHoras de TitoríasSINON
Grupo TI-ECTS03OrdinarioHoras de TitoríasSINON
Grupo TI-ECTS04OrdinarioHoras de TitoríasSINON
Grupo TI-ECTS05OrdinarioHoras de TitoríasSINON
Grupo TI-ECTS06OrdinarioHoras de TitoríasSINON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

  • Castelán
  • Galego


  • Obxectivos da materia
    1. Identificar, integrar e relacionar o concepto de saude e
    os coidados dende unha perspectiva histórica para
    comprender a evolución do cuidado de enfermaría.

    2. Comprender dende una perspectiva ontolóxica e
    epistemiolóxica os conceptos centrais que
    configuran a disciplina de enfermaría así coma os
    modelos teóricos máis relevantes, aplicando a
    metodoloxía científica no proceso de coidar e
    desarrollando os plans de coidados
    correspondentes.

    3. Fomentar no alumnado un espíritu crítico e
    de integración con vistas o traballo en
    equipo.

    4. Iniciar o alumnado na metodoloxía do
    Proceso de Atención da Enfermaría.

    5. Adquirir os coñecementos necesarios da
    enfermaría básica para proporcionar unha
    atención integral o ser humano san e mailo
    enfermo.

    6. Coñecer o concepto de saude, enfermidade e coidados de cada época da historia.

    7. Identificar os tipos de personas e institucions que exercían os coidados, así como a formación que recibían, en las diferentes etapas de la historia.

    8. Proporcionar os instrumentos necesarios para iniciarse n a investigación histórica, bibliográfica e de campo na enfermaría.

    9. Adquirir os coñecementos e cimentos básicos fundamentais para prestar coidados enfocados o benestar da persoa, familia e comunidad dunha forma continuada, individualizada e de calidade.

    10. Desarrollar as aptitudes, habilidades e destrezas que habiliten o alumno para desenvolver as diferentes técnicas básicas propias da profesión, permiténdolle a introdución no traballo do equipo, integrándose no mismo de forma eficaz.

    11. Coñecer e recoñecer as técnicas e materiais que o alumno utilizará na sua práctica no Hospital, no PAC ou noutros.































    Contidos
    A materia divídese en catro partes:1.Historia da Enfermaría, 2.Fundamentos,3.Metodoloxía da Enfermaría e 4.Módulo Teórico Práctico.

    1. HISTORIA DA ENFERMARÍA
    I. Conceptos de Historia e Historiografía: aplicación á enfermaría.
    II. Fundamentos históricos dos coidados de Enfermaría.
    III. Prehistoria e coidados da saúde. Animismo.
    IV. Etapa religioso-institucional.
    V. Etapas pre-profesional e profesional.
    VI. Evolución da enfermaría ate o día de hoxe. A Enfermaría do futuro.
    VII-3- Dentro desta parte da materia está a realización do Curso en competencias Informacionais, Online impartido pola Biblioteca Intercentros de Lugo

    2. FUNDAMENTOS Y METODOLOGIA ENFERMERA
    A selección e secuenciación dos contidos da materia son os de respetar a estructura cientifica dos coñecementos que constituyen o corpo da mesma, extrayendo de forma racional os conceptos clave máis representativos no marco social de referencia.
    Se han agrupado en Unidades temáticas que formen conxuntos significativos pra os alumnos:
    UNIDAD I BASES CONCEPTUAIS DA ENFERMERÍA
    Tema I.-Introducción na ciencia enfermera.Orixenes.Desarrollo.Natureza do servicio enfermeiro.Enfermería coma profesión.Funcions da enfermaria.Campos de actuación.
    UNIDAD II MODELOS CONCEPTUAIS E TEORIAS
    Tema I.-Modelos conceptuais e Teorías.Relación entre os modelos conceptuales e as teorías de enfermería.Clasificación dos modelos conceptuais de enfermería.Resumen dos modelos máis representativos de cada Escuela.Modelo de V.Henderson como marco conceptual.
    UNIDAD III PROCESO DE ENFERMERIA.Tema I.-INTRODUCCIÓN
    O proceso cientifico como método de traballo: análisis e evolución histórica do proceso.
    Tema II Valoración.Definición .Elementos de la valoración.Marco conceptual para la valoración.
    Tema III.- Diagnostico.Introducción.Identificación de problemas.Orixen do diagnostico enfermero.Taxonomía NANDA.
    Tema IV.- PLanificación.Introducción.Propósitos do plan de coidados.Tipos de planes de coidados.Clasificación NOC y NIC.
    TEMA VI.-Evaluación.Introducción.Elementos pra a evaluación.Fin do proceso de coidados.
    UNIDAD IV .-CUIDADOS BASICOS
    TEMA 1. Ingreso do doente nunha Institución Sanitaria
    -A enfermeira e o home doente.-O ingreso do doente na institución sanitaria.
    -Procedimiento na admisión do doente no hospital e na unidade.
    -Exemplo óptimo da comunicación có doente e asua familia. Información que requieren.
    TEMA 2. Introducción.A persoa e a suas necesidades básicas segúndo o modelo de Virginia Henderson.
    TEMA 3. Necesidades de oxigenación.Definición.Factores que influyen nesta necesidad.Valoración.Problemas/Diagnósticos de Enfermería.Planificación de los cuidados. Procedimientos máis usuais.
    TEMA 4. Necesidad de nutrición e hidratación.Definición.Factores que influyen nesta necesidad.Valoración.Problemas/Diagnósticos de Enfermería.Planificación dos coidados. Procedimientos máis usuais.
    TEMA 5. Necesidad eliminación.Definición.Factores que influyen nesta necesidad.Valoración.Problemas/Diagnósticos de Enfermería.Planificación coidados. Procedimientos máis usuais.
    TEMA 6. Necesidad de moverse y mantener una buena postura.Definición.Factoresque influyenestanecesidad.Valoración.Problemas/Diagnósticos de Enfermería.Planificación dos cuidados. Procedimientos máis usuais.
    TEMA 7. Necesidad de descanso e sono.Definición.Factores que influyen .Problemas/Diagnósticos de Enfermería.Planificación dos coidados.
    TEMA 8. Necesidad de usar prendas de vestir adecuadas.Definición.
    -Factores que influyen en esta necesidad.Valoración.Problemas/Diagnósticos de Enfermería.
    -Planificación dos coidados.
    TEMA 9. Necesidad de termorregulación.Definición.
    -Factores que influyen en esta necesidad.Valoración.Problemas/Diagnósticos de Enfermería.
    -Planificación de los cuidados. Procedimientos máis usuais.
    TEMA 10. Necesidad de hixiene protección da pel.Definición.Factores que influyen nesta necesidad.Valoración.Problemas/Diagnósticos de Enfermería.Planificación dos coidados. Procedimientos máis usuais.
    TEMA 11. Necesidad de evitar los peligros.Definición.
    -Factores que influyen en esta necesidad.Valoración.Problemas/Diagnósticos de Enfermería.
    -Planificación dos coidados.
    TEMA 12. Necesidad de comunicarse.Definición.
    -Factores que influyen en esta necesidad.Valoración.Problemas/Diagnósticos de Enfermería.
    -Planificación dos coidados.
    TEMA 13. Necesidad de vivir según as súas creencias e valores.
    -Definición.Factores que influyen en esta necesidad.Valoración.Problemas/Diagnósticos de Enfermería.Planificación dos coidados.
    TEMA 14. Necesidad de traballar e realizarse.
    -Definición.Factores que influyen en esta necesidad.Valoración.Problemas/Diagnósticos de Enfermería.Planificación dos coidados.
    TEMA 15. Necesidad de participar en actividades recreativas.Definición.Factores que influyen nesta necesidad.Valoración.Problemas/Diagnósticos de Enfermería.Planificación dos coidados.
    TEMA 16. Necesidad de aprendizaxe.Definición.
    -Factores que influyen en esta necesidad.Valoración.Problemas/Diagnósticos de Enfermería.
    -Planificación dos cuidados.
    TEMA 17. Resolución dos problemas de salud.
    A alta do doente.Coidados o doente moribundo. Atención á familia.

    3. MODULO TEORICO PRÁCTICO
    1.-Técnicas de asepsia e antisepsia.Lavado y enguantado.
    2.-Hixiene do doente.Arreglo da cama:Abierta.Cerrada.Cama cirúrxica
    3.-Movilidad do doente.Mecánica corporal.Cambios posturais.Posiciones adecuadas.
    4.-Administracion de medicamentos.Vias parenteral e no parenteral.
    5.-Fluidoterapia.Cánulas venosas.Técnica de inserción e coidados.
    6.-Aporte de 02.Nebulizacions.Aspiracións da secrecions
    7.-Sondaxe vesical.Permanente eno permanente.
    9.-Sondaxe nasogástrico.Alimentación por sonda.
    10.-Técnicas básicas de curas.Instrumental básico de curas.
    11.-Recoxida de muestras. Orina. Heces .Hemocultivos. Tiras de orina.
    12.Técnica de gasometría arterial.
    13.- Vendaxes.Clases de vendaxes.Técnica de vendaxes.
    Bibliografía básica e complementaria
    1.HISTORIA DA ENFERMARÍA.
    Lectura obrigatoria:
    - Siles, J.,Historia de la Enfermería. Alicante,Aguaclara, 1999.

    Lectura recomendada:
    - Donahue M. Historia de la Enfermería, Barcelona; Doyma; 1987.
    - Doval,G.,Nuevo diccionario de historia. Términos, acontecimientos, instituciones: Madrid,
    Temas de Hoy; 1995.
    - Eco, Humberto, Como se hace una tesis. Barcelona, Gedisa; 2001.
    - Eseverri Chaverri, C. Historia de la Enfermería española e hispanoamericana, Madrid; Ed.
    Universitas, S.A. ; 1995.
    - García Barrios, Calvo Charro. Historia de la Enfermería, Malaga: Secretariado de Publicaciones
    e Intercambio Científico de la Universidad de Málaga; 1996.
    - Henderson V. Principios Básicos de los Cuidados de Enfermería, Ginebra: Consejo
    Internacional de Enfermeras; 1971.
    - Hernández Conesa, J. M.ª. Un Análisis Histórico de los Cuidados de Enfermería, Madrid:
    Interamericana McGraw – Hill; 1995.
    - Hernández Martín, F. Historia de la Enfermería en España, Madrid: Síntesis; 1996.
    - Ken Plumer, Los documentos personales.Madrid,SigloXXI editores; 1989.
    - Martín – Caro, Martinez Martín, Historia de la Enfermería: Evolución histórica del Cuidado
    Enfermero, Madrid; Edc. Harcourt, S.A.; 2001.
    - Nigtingale F.; Notas sobre Enfermería. Qué es y qué no es, Barcelona: Salvat; 1.990.
    - Prats (etal.), Diccionario de Historia, Madrid, Anaya, 1986.
    - Villares,R., Historia de Galicia, Vigo, Galaxia; 2004.
    - Valverde, J-M.,Diccionario de Historia, Barcelona, Planeta; 1997.
    - Ventosa F. Historia de la Enfermería Española, Madrid: Ciencia 3; 1983.

    2.FUNDAMENTOS:
    MARRINER-TOMAY Modelos y Teorías de Enfermería Mosby/Doyma 1994 Madrid
    FERNANDEZ FERRIN , CARMEN Enfermería Fundamental Masson 1995 Barcelona
    KOZIER, et all Enfermería Fundamental, Concepto, Procesos y Prácticas Interamericana/Mc Graw Hill 1993 Madrid
    HENDERSON-NITE Enfermería Teoría y Práctica Prensa Medica Mexicana 1987 México
    ALBERDI CASTELL et all Conceptos de Enfermería UNED 1980 Madrid
    HENDERSON La Naturaleza de la Enfermería. Reflexiones 25 años después Interamericana/Mc Graw Hill 1994 Madrid
    RIOPELLEL et all Cuidados de Enfermería. Un Proceso Centrado en las Necesidades de la Persona Interamericana 1989 Madrid
    ROPER, et all Modelo de Enfermería Interamericana 1987 Barcelona
    POTTER, PERRY Fundamentos de Enfermería Mosby/ Doyma Barcelona

    Revistas de enfermería: ROL, NURSING,METAS

    3. METODOLOXÍA:
    Alfaro-LeFevre R. Aplicación del Proceso Enfermero. Fomentar el Cuidado en Colaboración. Barcelona. Masson 5ª Edición; 2003
    Alfaro-LeFevre R. El Pensamiento Crítico en Enfermería: Un Enfoque Práctico. Barcelona. Masson ; 1997
    NANDA Internacional. Diagnósticos enfermeros: definiciones y clasificación 2012-2014. Madrid: Elsevier; 2012
    Moorhead S, Johnson M, Maas M, Swanson E. Clasificación de resultados de enfermería (NOC). 4ª edición. Madrid: Mosby; 2009
    Bulechek G. M., Butcher H. K., McCloskey J. Clasificación de Intervenciones de Enfermería (NIC). Barcelona. Elsevier 5ª Edición 2011
    Johnson M & col. Vínculos de NOC y NIC a NANDA-I y diagnósticos médicos. Barcelona. Elsevier 1ª edición 2012.







    Competencias

    - Potenciar a adquisición de coñecementos que expliquen e contextualicen a evolución profesional da enfermaría.

    - Adquirir habilidades para identificar ás persoas e institucións que, co seu traballo, contribuíron o desenvolvemento da enfermaría.

    - Adquirir habilidades na búsca de datos, de documentación e maila súa interpretación.

    -Potenciar a adquisición de coñecementos que expliquen e contextualicen a evolución da profesión enfermeira.

    - Adquirir habilidades para identificar ás persoas e instituciones que con su traballo contribuiron ó desenrolo da enfermaría

    - Adquirir habilidades na busca de datos, documentación e maila sua interpretación.

    - Obter as habilidades para emplear a información do pasado e do presente, da profesión de enfermaría, e poder proxectala hacia o futuro profesional.

    - Potenciar a adquisición de coñecementos que expliquen e contextualicen a evolución da profesión enfermeira.

    - Adquirir habilidades para identificar ás personas e institucións que co seu traballo contribuieron o desenrolo da Enfermería.

    - Fomentar no alumno un espiritu positivo cara a su futura profesión enfermeira.

    - Adquirir os coñecementos e alicerces para prestar coidados enfocados ó benestar da persoa, familia e comunidade dunha forma continuada, individualizada e de calidade.

    - Desenvolver as aptitudes, habilidades e destrezas que habiliten o alumno pra desarollar as diferentes técnicas básicas propias da profesión, permiténdolle a introducción no traballo do equipo, integrándose no mismo de forma eficaz.

    - Aplicar o Proceso de Atención de Enfermería (PAE)

    - Adquirir a destreza no manexo das tecnicas e máis do material básico de uso en enfermaría no traballo de cote.

    Metodoloxía da ensinanza
    1. HISTORIA DA ENFERMARÍA
    A materia dividímola en dúas partes: teórica e práctica.
    1- A parte teórica, desenvolverase por medio de:
    - Clases expositivas.
    - Clases interactivas.
    - Seminarios, nos que este coñecerá:
    · A profesión da enfermaría baseándose na evolución dos coidados a través das distintas
    épocas.
    · A evolución dos estudios de Enfermería e a situación actual dos mesmos.
    · As técnicas para pescudar na historia da enfermaría e máis dos coidados, e chegando a
    conclusións aplicables para a evolución dos coñecementos e mesmo da profesión de
    enfermaría.
    2- A parte práctica, realizarase a través de:
    - Dinámica de grupos. Cada grupo escollerá diferentes temas do programa da materia, para
    realizar as diferentes exposicións que se indicarán no seu momento. Estes traballos serán
    expostos na aula.
    -Titorías individualizadas, nas que cada alumno recibirá o asesoramento para a realización
    dun traballo individual, de investigación da historia da enfermaría. Que
    posteriormente será exposto e defendido.
    3- Dentro desta parte da materia está a realización do Curso en competencias Informacionais, Online impartido pola Biblioteca Intercentros de Lugo

    2.FUNDAMENTOS Y METODOLOGIA
    EL PROGRAMA SE DESARROLLARÁ EN CLASES EXPOSITIVAS, CLASES INTERACTIVAS Y CLASES GRUPALES DEL ALUMNO SE ESPERA EL MAXIMO INTERES , SIENDO COMO ES UNA MATERIA PRESENCIAL EN EL CURRICULUM DE ENFERMARÍA.

    3. TEÓRICO PRACTICO
    Aplicar coñecementos teóricos na sa de demostracións. Familiarizarse coas técnicas e material para desenvolverse posteriormente na practica profesional.

    Sistema de evaluación
    A materia divídese en catro partes:1.Historia da Enfermaría, 2.Fundamentos,3.Metodoloxía da Enfermaría e 4.Módulo Teórico Práctico.
    O alumno deberá ter superada cada unha destas partes para realizarlle a nota media ponderada, en relación co desenvolvemento programático, e obter así unha avaliación final.


    1. HISTORIA DA PROFESIÓN.
    Esta parte do temario consta dunha parte teórica e unha parte práctica.
    A avaliación realizarase independente e obrigatoriamente, da parte teórica e máis da parte práctica de que consta o programa.
    O alumno realizará exame, respondendo a cuestións sobre a materia da historia da profesión, previamente o alumno terá presentado e defendido o seu traballo de investigación historiográfica.
    A realización do Curso en competencias Informacionais, Online impartido pola Biblioteca Intercentros de Lugo, sumará un punto unha vez superada esta parte da materia.
    A incomparecencia a unha das partes (tanto teórica como práctica) supón a non presentación na materia.

    2. FUNDAMENTOS E METODOLOXÍA DA ENFERMARÍA:
    EVALUACIÓN CONTINUA:
    La evaluación continua se llevará a cabo según los siguientes criterios:
    Evaluación de conocimientos mediante prueba o pruebas objetivas que representarán el 70%de la evaluación final de la parte de fundamentos.
    Evaluación de trabajos individuales y de grupos 20%
    La asistencia a clase, según Normativa de la USC , será considerada imprescindible en cualquiera de las partes de la Materia, salvo faltas imponderables, que seran debidamente justificadas.

    3. TEORICO PRACTICO
    Superación do alumno de tódalas partes que compoñen esta parte da materia.
    Asistencia a clase imprescindible, salvo las faltas debidamente justificadas.
    Coñecementos un 70% e traballos individuais e máis grupais un 20%

    É NECESARIA A PRESENTACIÓN E SUPERACIÓN POLO ALUMNO DE TODALAS PARTES QUE COMPOÑEN A MATERIA PARA PODER SER AVALIADO FINALMENTE.
    Tempo de estudo e traballo persoal
    HORAS TOTALES DE LA MATERIA:240

    HORAS CORRRESPONDIENTES A FUNDAMENTOS 60%
    " " HISTORIA 16%
    " " PRACTICAS DE SALA DE DEMOSTRACIONES 24%



    ES NECESARIA LA PRESENTACIÓN Y SUPERACIÓN POR EL ALUMNO DE TODAS LAS PARTES QUE COMPONEN LA MATERIA PARA PODER SER EVALUADO FINALMENTE.







    Recomendacións para o estudo da materia
    Dada la complexidad y extensión da materia y su relevancia dentro do curriculum ,recomendamoslle o alumno o seguimiento diario das distintas actividades da materia, segundo as pautas que o profesor vai marcando no transcorrer do curso.