G2021102 - Bioloxía (Formación Básica Común) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 6.00
- Total: 6.0
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 24.00
- Clase Interactiva Laboratorio: 12.00
- Clase Interactiva Seminario: 12.00
- Horas de Titorías: 3.00
- Total: 51.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
- Departamentos: Enfermaría, Ciencias Morfolóxicas, Ciencias Morfolóxicas
- Áreas: Enfermaría, Anatomía e Embrioloxía Humana, Histoloxía
- Centro: Facultade de Enfermaría
- Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)
Profesores
| Nome | Coordinador |
|---|---|
| GOMEZ SEGADE, LUIS ALBERTO. | NON |
| Nogueira Carballedo, Mª Luz. | NON |
| PEREZ CASTUERA, MARIA ISABEL. | SI |
Horarios
| Nome | Tipo Grupo | Tipo Docencia | Horario Clase | Horario exames |
|---|---|---|---|---|
| Grupo /CLE_01 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | SI |
| Grupo /CLE_02 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | SI |
| Grupo /CLIL_01 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | NON |
| Grupo /CLIL_02 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | NON |
| Grupo /CLIL_03 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | NON |
| Grupo /CLIL_04 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | NON |
| Grupo /CLIL_05 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | NON |
| Grupo /CLIL_06 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | NON |
| Grupo /CLIL_07 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | NON |
| Grupo /CLIL_08 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | NON |
| Grupo /CLIS_01 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_02 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_03 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_04 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /TI-ECTS01 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS02 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS03 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS04 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS05 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS06 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS07 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS08 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS09 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS10 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS11 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS12 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS13 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS14 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
Obxectivos da materia
O alumno:
1. Comprende as bases moleculares e funcionais das células e os tecidos.
2. Comprende como se organiza, transmite e expresa o material xenético do núcleo celular.
3. Entende a base celular da reprodución e o desenvolvemento humano.
4. Relaciona a estrutura coa función das biomoléculas, e coñece a actividade dinámica dos orgánulos celulares.
5. Observa e describe seccións de diversas células e tecidos, procedendo sempre do xeral ao específico, sinalando similitudes e diferenzas entre as diversas mostras examinadas.
6. Identifica as técnicas histolóxicas empregadas en cada caso.
7. Recoñece as distintas estirpes celulares e tecidos, tanto desde ou punto de vista óptico como ultraestructural.
Contidos
Docencia expositiva
UNIDADE TEMÁTICA I - Ciclo celular e división celular (mitosis e meiosis). Apoptosis.
UNIDADE TEMÁTICA II - O material hereditario: organización, transmisión e expresión.
UNIDADE TEMÁTICA III - Cambios do material xenético: mutacións génicas e anomalías
cromosómicas.
UNIDADE TEMÁTICA IV - Bioloxía humana da reprodución: gametogénesis e fecundación.
UNIDADE TEMÁTICA V - Bioloxía humana do desenvolvemento: segmentación e embriogénesis.
UNIDADE TEMÁTICA VIN - Membrana plasmática: estrutura e función dos seus compoñentes.
UNIDADE TEMÁTICA VII - Transporte de membrana. Proteínas transportadoras. Canles iónicos. Potencial de membrana. Transmisión de sinais.
UNIDADE TEMÁTICA VIII - Estrutura e función da mitocondria. Metabolismo oxidativo. Formación de ATP.
UNIDADE TEMÁTICA IX - Sistema endomembranoso. Compartimentación, procesamiento e transporte intracelular.
UNIDADE TEMÁTICA X - Comunicación celular: sinalización celular. Receptores.
UNIDADE TEMÁTICA XI - Interaccións entre as células e a súa contorna.
UNIDADE TEMATICA XII - Histología Humana. Concepto de tecido. Técnicas Histolóxicas.
UNIDADE TEMATICA XIII - Tecido epitelial. Epitelios de revestimento e epitelios glandulares.
UNIDADE TEMATICA XIV - Tecidos de unión e sostén. Tecido conjuntivo: variedades. Tecido adiposo branco e pardo. Tecido cartilaginoso. Tecido óseo.
UNIDADE TEMATICA XV - Tecidos contráctiles. Tecido muscular estriado esquelético. Tecido muscular estriado cardíaco. Tecido muscular liso.
UNIDADE TEMÁTICA XVI-- Tecido nervioso. A neurona. Sinapsis. Fibras nerviosas. Neuroglía.
UNIDADE TEMÁTICA XVII - Sangue e hematopoyesis. Aparello circulatorio: histología básica dos vasos sanguíneos.
Docencia Interactiva
Prácticas de laboratorio
1- Tecido epitelial. Epitelios de revestimento. Epitelios glandulares exocrinos e endocrinos. Analizásense mostras de intestino, traquea con tiroides, pel, lingua, glándulas salivares ou páncreas, e ril.
2- Tecidos conjuntivo e de sostén. Analizásense mostras de pel, traquea, mama, costela, mandíbula ou fémures de animais de laboratorio, exemplos de cartílagos noutros vertebrados (larvas de renacuajos, etc.). Ademais veranse exemplos de arterias e veas (preparación de aorta e de pulmón)
3- Tecido muscular e nervioso. Analizaranse mostras de lingua e algún outro exemplo de músculo esquelético, ademais de parede intestinal ou estomacal (músculo liso). De tecido nervioso estudaranse mostras de medula espinal, cerebelo e cortiza cerebral.
4- División celular: mitosis e meiosis
5- Cromosomas metafásicos e cariotipo humano
6- Mutacións génicas e alteracións cromosómicas
7- Instrucións e manexo do equipo do laboratorio de Bioloxía molecular.
8- ADN: extracción de ADN en células humanas. Aplicacións clínicas.
Seminarios e discusión de casos:
1- Observación e discusión de imaxes de microscopía óptica e electrónica de tecidos epiteliales de revestimento e de epitelios glandulares.
2- Observación e discusión de imaxes de microscopía óptica e electrónica de tecidos conjuntivo e de sostén.
3- Observación e discusión de imaxes de microscopía óptica e electrónica de tecidos muscular e nervioso.
4-Problemas de herdanza autosómica
5- Problemas de herdanza ligada a X
6- Gametogénesis e fecundación. Fecundación in vitro
7- Neurotransmisión: interacción neurotransmisor - receptor. Caso clínico.
8- Plegamiento proteico anormal: transcendencia clínica.
9- Organismos transxénicos
Bibliografía básica e complementaria
Bioloxía molecular da célula. Alberts, B. Bray, D., Watson, J.D. Editorial Omega.
Bioloxía celular e molecular. Karp, G. Editorial McGraw-HiII. lnteramericana.
Introdución á Bioloxía Celular. Alberts. 2007
O mundo da célula. Becker,WM; Kleinsmith, Ou; Hardin, J. Editorial Pearson Addison-Wesley.
Xenética Médica. Jorde LB., Carey, J.C., White, R.L. Editorial Mosby.
Xenética Humana. Fundamentos e aplicacións en Medicamento. Solari, AJ. Editorial
Panamericana.
Xenética en Medicamento. Thompson, M.W., Mclnnes, R.R.,Willard, H.S.Editorial Masson.
Embriología Básica. Moore, K.L. Editorial lnteramericana.
Embriología Médica. Hib,J. Editorial O Ateneo.
Embriología Médica. Langman, J. Sadler, T.W. Editorial Panamericana
Atlas de Citología e Anatomía microscópica. Kühnel,W. Editorial Omega.
Embriología. Cadernos prácticos. David,G., Haegel, P. EditorialToray-Masson.
Wheater's Histología Funcional. Young e Heath. 4a edición. Harcourt, 2000.
Histología Humana. Stevens e Lowe. 3ª edición. Elsevier Mosby, 2006.
Histología Básica. Junqueira e Carneiro. 6ª edición. Masson, 2005.
Histology and Cell Biology. An introduction to pathology. 2nd ed. Kierszenbaum.
Mosby, 2007.
Competencias
Competencias específicas da materia (*ORDE CIN/2134/2008):
Coñecer e identificar a estrutura e función do corpo humano. Comprender as bases moleculares e fisiológicas das células e os tecidos*.
Metodoloxía da ensinanza
DOCENCIA TEORICA:
O profesor/a explicará o tema con apoio de imaxes dixitais ou esquemas por medio do
computador. Ensino homoxéneo nos grupos: cada profesor explicará os mesmos temas en cada grupo.
DOCENCIA PRÁCTICA:
Prácticas de laboratorio: cada estudante realizará as técnicas que figuran no programa de prácticas.
Prácticas microscópicas: trátase de observar, describir e recoñecer microscópicamente as diferentes células e tecidos. O profesor resolverá no microscopio de cada estudante as dúbidas que vaian xurdindo. As dúbidas xerais serán aclaradas proxectando as imaxes das preparacións nunha pantalla.
Para un correcto desenvolvemento da sesión, é imprescindible que os estudantes preparen previamente a práctica.
SEMINARIOS:
Para complementar a docencia teórica realizaranse seminarios relacionados cos contidos da materia, onde se realizarán exercicios prácticos ou se proxectarán imaxes de preparacións microscópicas para realizar a súa interpretación, empregando a metodoloxía activo-participativa e fomentando a comunicación e participación do alumno.
DISCUSIÓN DE CASOS:
Unha vez presentado o caso, o profesor guiará ao estudante no proceso de resolución, orientándolle na selección das fontes de información, fomentando o traballo en equipo e a aplicación integrada dos coñecementos adquiridos.
Sistema de evaluación
A asistencia a clase será obrigatoria e exixible polo menos un 80% de presencialidad para poder presentarse a exámen e superar a materia.
DOCENCIA EXPOSITIVA - (50% da cualificación final = 5 puntos)
Test de 40 preguntas de elección múltiple con resposta única (5 respostas posibles e só unha válida) no que se penalizan os erros (cada resposta incorrecta resta 0.25 puntos).
DOCENCIA INTERACTIVA - (50% da cualificación final = 5 puntos)
-Exame
Interpretación de imaxes.
Cuestións e resolución de problemas.
-Traballo de seminario.
- Avaliación continuada.
Tempo de estudo e traballo persoal
Docencia expositiva: estudo individual- 36 horas
Docencia interactiva: seminario- 18 horas
laboratorio- 18 horas
Recomendacións para o estudo da materia
Manexo da bibliografía recomendada para o estudo dos temas (teoría e práctica).
Procura e elaboración de información complementaria.
Uso das horas de tutorías para resolver dúbidas e recibir orientación.
O estudo diario facilitará o proceso de aprendizaxe, favorecendo unha mellor comprensión e asimilación de conceptos.