G2021121 - Fundamentos de Enfermaría (Ciencias da Enfermaría) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 12.00
- Total: 12.0
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 48.00
- Clase Interactiva Laboratorio: 24.00
- Clase Interactiva Seminario: 24.00
- Horas de Titorías: 6.00
- Total: 102.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
- Departamentos: Enfermaría
- Áreas: Enfermaría
- Centro: Facultade de Enfermaría
- Convocatoria: Anual de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)
Profesores
| Nome | Coordinador |
|---|---|
| GONZALEZ PETEIRO, MARIA MERCEDES. | NON |
| MIGUEZ FREIRE, ANA MARIA. | NON |
| REAL RUIZ, ROSA MARIA. | SI |
Horarios
| Nome | Tipo Grupo | Tipo Docencia | Horario Clase | Horario exames |
|---|---|---|---|---|
| Grupo /CLE_01 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | SI |
| Grupo /CLE_02 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | SI |
| Grupo /CLIL_01 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | NON |
| Grupo /CLIL_02 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | NON |
| Grupo /CLIL_03 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | NON |
| Grupo /CLIL_04 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | NON |
| Grupo /CLIL_05 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | NON |
| Grupo /CLIL_06 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | NON |
| Grupo /CLIL_07 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | NON |
| Grupo /CLIL_08 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | NON |
| Grupo /CLIS_01 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_02 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_03 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /CLIS_04 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /TI-ECTS01 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS02 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS03 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS04 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS05 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS06 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS07 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS08 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS09 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS10 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS11 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS12 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS13 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS14 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
Obxectivos da materia
Conseguir unha resposta positiva do alumno de acordo co concepto de Enfermaría actual.
Iniciar ao alumno na a metodoloxía do Proceso de Atención de Enfermaría e nas taxonomías enfermeiras que na actualidade están a utilizarse.
Adquirir coñecementos básicos de Enfermaría, para proporcionar unha atención integral ao ser humano san ou enfermo.
Desenvolver habilidades e destrezas que permitan realizar as técnicas básicas de Enfermaría.
Fomentar no alumno un espírito crítico e de integración ao traballo en equipo.
Contidos
BLOQUE I: MARCO HISTÓRICO DE ENFERMARÍA:
Tema 1.-Introdución á Historia da Enfermaría.
Tema 2.-Etapa doméstica dos coidados.
Tema 3.-Etapa vocacional dos coidados.
Tema 4.-Etapa técnica dos coidados.
Tema 5.-Etapa profesional dos coidados de Enfermaría.
En cada un destes temas trataranse os seguintes contidos: contexto histórico e social, saúde-enfermidade, atención sanitaria (coidados), persoal sanitario (enfermaría), e institucións sanitarias de cada unha das etapas.
BLOQUE II: MARCO CONCEPTUAL DE ENFERMARÍA:
Tema 6.-Enfermaría profesional. Función da profesión de enfermaría.
Tema 7.-Modelos e Teorías en Enfermaría. Elementos fundamentais da disciplina enfermeira: persoa, contorna, saúde, enfermaría.
Tema 8.-Modelos de coidados en Enfermaría máis representativos.
Tema 9.-Modelo de Necesidades de Virginia Henderson.
BLOQUE III: METODOLOXÍA EN ENFERMARÍA:
Tema 10.-Metodoloxía científica no proceso de coidar: Proceso de Atención de Enfermaría.
Tema 11.-Etapa de Valoración.
Tema 12.-Diagnósticos enfermeiros. Taxonomía NANDA.
Tema 13.-Planificación. Taxonomía NOC. Taxonomía NIC.
Tema 14.-Execución do Plan de Coidados.
Tema 15.-Avaliación.
BLOQUE IV: NECESIDADES HUMANAS E COIDADOS BÁSICOS:
Tema 16.-Respiración.
Tema 17.-Alimentación.
Tema 18.-Hidratación.
Tema 19.-Eliminación urinaria
Tema 20.-Eliminación intestinal.
Tema 21.-Mobilidade.
Tema 22.-Descanso e soño.
Tema 23.-Termorregulación.
Tema 24.-Hixiene.
Tema 25.-Comunicación.
En cada un dos temas deste bloque trataranse os seguintes contidos:
-Valoración da necesidade.
-Patróns normais de satisfacción.
-Factores que inflúen na satisfacción da necesidade.
-Problemas en cada unha das necesidades e as súas manifestacións.
-Diagnósticos de enfermaría.
-Coidados básicos de enfermaría para manter a independencia das necesidades e ante os problemas de cada unha.
BLOQUE V PRÁCTICAS: TÉCNICAS E PROCEDEMENTOS BÁSICOS EN ENFERMARÍA:
Práctica 1.-Procedementos básicos de: hixiene, desinfección e asepsia.
Práctica 2.-Unidade do paciente hospitalizado. Mobilizacións.
Práctica 3.-Constantes vitais.
Práctica 4.-Material de curas.
Práctica 5.-Sondajes: gástrico, vesical, rectal.
Práctica 6.-Administración de osíxeno.
Práctica 7.-Administración de medicamentos: vías intradérmica, subcutánea e intramuscular.
Práctica 8.-Vía intravenosa: administración de fármacos e solucións; extracción de sangue.
Bibliografía básica e complementaria
BIBLIOGRAFÍA POR BLOQUE TEMÁTICO:
BLOQUE I:
-DOMÍNGUEZ ALCÓN, C. Os coidados e a profesión enfermeira en España. Ed. Pirámide; 1986.
-DONAHUE, M. Historia da enfermaría. Ed. Harcourt; 1999.
-ESEVERRI CHAVERRI, C. Historia da Enfermaría española e hispanoamericana. Ed. Universitas; 1995.
-HERNÁNDEZ MARTÍN, F. Historia da Enfermaría en España. Ed. Síntese; 1996.
-MARTÏNEZ MARTÍN, et ao. Historia da Enfermaría: Evolución do coidado enfermeiro. 2ªed. Elsevier; 2011.
-SILES GONZÁLEZ. Historia da Enfermaría. Ed. Aguaclara; 1999.
-VENTOSA ESQUINALDO, F. Historia da Enfermaría española. Ed. Ciencia3; 1984.
REVISTAS.
-Cultura dos coidados.
-Híades.
-Index de Enfermaría.
BLOQUE II:
-BENAVENT GARCÉS, M. et ao. Fundamentos de Enfermaría, 2ª ed. Madrid: Difusión Avances de Enfermaría; 2003
-BERMAN, et al. Fundamentos de Enfermería. Conceptos, proceso y práctica, 8ª ed. (2 vol.) . Madrid: Pearson; 2008.
-FERNANDEZ FERRIN, C et ao. Enfermaría Fundamental. Barcelona: Masson; 2000
-GORDON, M. Diagnóstico enfermeiro. Proceso e Aplicación.3ª ed. Madrid; Mosby/Doyma; 1996.
-HENDERSON, V. A natureza da Enfermaría. Reflexións 25 anos despois. Madrid: Interamericana-MacGraw Hill; 1994.Barcelona: Masson; 1999.
-LUÍS RODRIGO, M. T. Da teoría á práctica. O pensamento de Virginia Henderson no século XXI.3ª ed. Barcelona: Masson; 2005.
-MARRINER TOMEY et ao. Modelos e teorías en enfermaría. 7ª ed. Barcelona: Mosby; 2011.
-NIGHTINGALE, F. Notas sobre enfermaría. Que é e que non é. Barcelona: Salvat; 1990
REVISTAS:
- Rol de Enfermaría
- Nursing
BLOQUE III:
-ALFARO-LEFEVRE, R. Aplicación do Proceso de Enfermaría. 4ª ed. Madrid: Doyma; 1999.
-BENAVENT GARCÉS, M. et ao. Fundamentos de Enfermaría. 2ª ed. Madrid: Difusión Avances de Enfermaría; 2003
-CARPENITO, L. Diagnóstico de Enfermaría: aplicacións á práctica clínica. 9ª ed. Madrid: McGraw Hill-Interamericana; 2002.
-FERNANDEZ FERRIN, C et ao. Enfermaría Fundamental. Barcelona: Masson; 2000
-FERNÁNDEZ FERRIN, C. et ao. O Proceso de Atención de Enfermaría. Estudo de casos. Barcelona: Masson; 1993.
-JOHNSON, M. et ao. Interrelaciones NANDA, NIC e NOC: Diagnósticos enfermeiros, Resultados e Intervencións. 2 ed. Madrid: Harcourt-Mosby; 2007.
-JOHNSON, M. et ao. Clasificación de resultados de Enfermaría. (NOC). 3ª ed. Barcelona: Harcourt-Mosby; 2005.
-LUÍS RODRIGO, M. T. Da teoría á práctica. O pensamento de Virginia Henderson no século XXI.3ªed. Barcelona: Masson; 2005.
-LUÍS RODRIGO, M. T. Os diagnósticos enfermeiros: revisión crítica e guía práctica. 8ª ed. Barcelona: Masson; 2008.
-McCLOSKEY, J. et ao. Clasificación de intervencións de Enfermaría. (NIC). 5ª ed. Madrid: Elsevier; 2009.
-NANDA. Diagnósticos enfermeiros: definicións e clasificación, 20012-0014. Madrid: Elsevier; 2012.
REVISTAS:
- Rol de Enfermaría
- Nursing.
BLOQUE IV:
-BERMAN, et al. Fundamentos de Enfermería. 9ª ed, (2 vol) Madrid; Pearsos. 2012.
-FERNÁNDEZ FERRÍN,C. et ao. O proceso da atención da enfermaría. Estudo de casos. Barcelona: Masson; 1993.
-PERRY, A y POTTER, P. Enfermaría clínica: técnicas e procedementos. 4ª ed. Madrid: Harcourt; 1999.
-POTTER, P y PERRY, A. Fundamentos da Enfermaría (2vol) 5ª ed. Barcelona: Harcourt; 2001
-RIOPELL,L. et ao. Coidados da enfermaria. Un proceso centrado nas necesidades das persoas. Madrid: Interamericana; 1993.
-SALVADORES FUENTES, P. Manual de Fundamentos da Enfermaría. Barcelona; Ariel. 2002.
REVISTAS:
-Rol de Enfermaría.
-Nursing.
BLOQUE V:
-BERMAN, et al. Fundamentos de Enfermería. 9ª ed, (2 vol) Madrid; Pearsos. 2012.
-ESTEVE REIG, J. Enfermaría: técnicas clínicas I, II. Madrid. Interamericana, 2000,2003.
-JAMIESON, E. Procedementos da Enfermaría clínica. 5ª ed, Barcelona. Elsevier. 2008.
-PERRY, A y POTTER, P. Enfermaría clínica: técnicas e procedementos. 4ª ed, Madrid; Harcourt. 1999.
-SALVADORES FUENTES, P. Manual de Fundamentos da Enfermaría. Barcelona; Ariel. 2002.
-WIEK,L. KING,E. Técnicas da Enfermaría. Nueva York; Interamericana. 1996.
REVISTAS:
-Rol de Enfermaría.
-Nursing.
Competencias
Competencias específicas da materia:
1. Identificar, integrar e relacionar o concepto de saúde e os coidados desde unha perspectiva histórica para comprender a evolución do coidado de enfermaría.
2. Comprender desde unha perspectiva ontológica e epistemológica os conceptos centrais que configuran a disciplina de enfermaría así como os modelos teóricos máis relevantes, aplicando a metodoloxía científica no proceso de coidar e desenvolvendo os plans de coidados correspondentes.
3. Aplicar o proceso de enfermaría para proporcionar e garantir o benestar, a calidade e seguridade ás persoas atendidas.
4. Coñecer e aplicar os principios que sustentan os coidados integrais de enfermaría.
5. Ser consciente dos diversos roles, responsabilidades e funcións dunha enfermeira.
6. Capacidade para considerar os coidados emocionais, físicos e persoais, incluíndo satisfacer as necesidades de confort, nutrición e hixiene persoal e permitir o mantemento das actividades cotiás (utilizando as habilidades...).
7. Coñecemento relevante e capacidade para aplicar teorías de enfermaría e práctica enfermeira.
Resultados que adquire o alumnado:
Sitúa ao alumno dentro dun marco de referencia da profesión de enfermaría.
Descobre o porqué da existencia da Enfermaría.
Analiza a evolución da enfermaría como grupo específico na sociedade ao longo da historia
O alumnado alcanza unha resposta positiva de acordo co concepto de enfermaría actual.
Fomenta no alumnado un espírito crítico e de integración con vistas ao traballo en equipo.
Inicia ao alumnado na metodoloxía do Proceso de Atención de Enfermaría.
Adquire os coñecementos necesarios da enfermaría básica para proporcionar unha atención integral ao ser humano san ou enfermo.
Desenvolve habilidades e destrezas que permitan realizar as técnicas básicas de enfermaría.
Metodoloxía da ensinanza
Docencia expositiva: explicaranse os contidos teóricos dos distintos bloques da materia.
Docencia interactiva:
Seminarios: realización e exposición dun traballo, sobre os bloques Metodoloxia en Enfermaría/Necesidades humanas e coidados básicos, no que o alumno aplicará o PAE a un caso clínico.
Prácticas: desenvolveranse no laboratorio cos simuladores e material específico para a realización das técnicas contidas no programa práctico.
Sistema de evaluación
A avaliación desta materia farase de forma continuada e global:
Docencia expositiva: avaliarase a asistencia e o dominio dos coñecementos teóricos da materia por medio de exames escritos. Terá un valor na nota final do 60%.
Docencia interactiva:
-Prácticas: avaliarase o cumprimento de horarios, participación, coñecementos, actitude e aptitudes. A asistencia é obrigatoria, cinco horas de falta de asistencia supoñerá a non superación das Prácticas. A nota de Prácticas terá un valor do 20% na nota final.
-Seminarios: avaliarase o cumprimento de horarios, a estrutura e secuencia do traballo, calidade da documentación, participación e colaboración no grupo, presentación e exposición. A asistencia é obrigatoria. O valor dos Seminarios na nota final será do 20%.
Para superar a materia será necesario, como mínimo, alcanzar o 50% de puntuación tanto na Docencia Expositiva coma nas Prácticas e Seminarios.
Cando o alumno non se presente á proba final escrita considerarase non presentado.
Na proba de recuperación de xullo manterase a avaliación continuada da docencia interactiva
Tempo de estudo e traballo persoal
Estudo individual: 72 horas
Lecturas recomendadas, actividades de biblioteca ou similares: 60 horas
Traballo persoal para prácticas de simulador: 48 horas
Total horas traballo persoal do estudante: 180 horas
Recomendacións para o estudo da materia
Debido á diversa metodoloxía do ensino e secuencia do programa recoméndase ao alumno un seguimento diario das distintas actividades a realizar, o que lle facilitará avanzar no proceso de aprendizaxe.