P2022206 - Atención Sociosanitaria (Módulo Especialidade Xerontoloxía Social (USC)) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 6.00
- Total: 6.0
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 18.00
- Clase Interactiva Seminario: 24.00
- Horas de Titorías: 6.00
- Total: 48.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
- Departamentos: Enfermaría
- Áreas: Enfermaría
- Centro: Facultade de Enfermaría
- Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)
Profesores
Horarios
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
CastelánGalegoObxectivos da materiaO propósito básico é a capacitación do alumno tanto científica como técnica e humanitariamente para o adecuado desempeño das súas funcións. Os obxectivos xerais deberán ir dirixidos cara a formación que contemple ao paciente xeriátrico, no seu entorno, seguindo una cadea que comeza nos cambios morfolóxicos, psicolóxicos e funcionais causados por o avellentamento, que continúe coa prevención e o manexo de las distintas situacións de doenza e incapacidade e que termine coa actuación interdisciplinar nos distintos niveis asistenciais.
Os obxectivos describen de forma concreta o que o alumno debe coñecer despois da aprendizaxe: o que denominamos coñecementos, o que o alumno debe saber facer: obxectivos procedimentais, e os obxectivos actitudinais, que fan referencia a actitude con que se abordan determinadas situacións: saber ser, saber estar, valorar.
Deben posuír una serie de características como as de ser pertinentes, precisos, realizables, lóxicos e observables.
ContidosO programa que se propón nesta guía docente toma como referencia o programa existente na titulación de Xerontoloxía. Este programa inclúe 19 temas:
Lección 1.- Aparato uroxenital. Factores de risco. Fisiopatoloxía de las doenzas uroxenitais más frecuentes no ancián. Incontinencia e retención urinaria. Causas. Prevención. Complicacións. Repercusións.
Lección 2.- Aparato locomotor. Factores de risco. Alteracións do aparato locomotor máis frecuentes no ancián. Fisiopatoloxía de las doenzas do aparato locomotor. Xestión de casos. Implicacións para a asistencia na comunidade.
Lección 3.- Síndrome de inmobilización. Causas e factores que favorecen a inmobilidade. Complicacións da inmobilidade. Prevención. Xestión de casos. Implicacións para a asistencia na comunidade.
Lección 4.- Sistema endócrino e metabólico. Alteracións endócrinas e metabólicas más frecuentes no ancián.
Lección 5.- Infeccións no ancián. Localización. Factores predispoñentes. Prevalencia e prevención.
Lección 6.- Hematoloxía. Alteracións hematolóxicas más frecuentes no ancián.
Lección 7.- Inmunoloxía. Envellecemento do sistema inmunitario. Alteracións inmunolóxicas más frecuentes no ancián.
Lección 8.- Pel. Envellecemento cutáneo. Lesiones cutáneas más frecuentes no ancián.
Lección 9.- Hábitos nutricionais no ancián. Necesidades nutricionais no ancián. Alteracións nutricionais más frecuentes no ancián. A nutrición do ancián no seu domicilio. Adecuación do entorno.
Lección 10.- Hixiene. Necesidades de hixiene no ancián. Acondicionamento do medio. Influencia do entorno na capacidade de independencia do ancián.
Lección 11.- Oncoloxía xeriátrica. Epidemioloxía do cáncer no ancián. Tumores más frecuentes.
Lección 12.- Estabilidade e caídas. Alteracións da marcha más frecuentes no ancián. Factores de risco de las caídas. Prevención. Apoio da comunidade.
Lección 13.- Axudas técnicas. As barreiras arquitectónicas. Necesidade de axudas técnicas en anciáns. Relación de las distintas axudas técnicas.
Lección 14.- Intervencións terapéuticas para a terceira idade. Principios de electroacupuntura. Balnearioterapia. Tratamentos xeriátricos no convencionais. Novos xacementos asistenciais.
Lección 15.- Podoloxía. O pe do ancián. Patoloxía más frecuente do pe no ancián. Prevención.
Lección 16.- Lei da dependencia. Orientacións sociosanitarias.
Lección 17.- Recursos sociosanitarios. Niveles asistenciais sociosanitarios. Tipoloxía de paciente sociosanitario.
Lección 18.- Xestión de casos. Modelos de atención sociosanitarios. Guías clínicas de atención.
Lección 19.- Planes de coidados sociosanitarios. Alzheimer. Paliativos.
Bibliografía básica e complementariaBibliografía básica:
Mayan Santos JM y otros. Gerontología Clínica. Ediciones SEGA. I.S.B.N. 84-607-7397-3, 2003
Bibliografía complementaria:
Abrams W B y Cols. El Manual de Merck de Geriatría. Barcelona. Ed. Doyma. 1992
Alarcón MT. Gerontología 1993. Barcelona. Ediciones Científicas y técnicas. 1992
Alberto Salgado Alba. Tratado de Geriatría y Asistencia Geriátrica. Salvat
Alsina. Atlas práctico médico general. Nefrología, urología. 1988
Arbelo A. Demografía sanitaria de la ancianidad. Madrid. Ministerio de Sanidad y Consumo. 1989
Arguabella y cols. Análisis de las necesidades de personas adultas con grave discapacidad. Instituto Nacional de Servicios Sociales. 1996
Arroyo MP, Serrano A. Ética y Legislación en Enfermería. Madrid. Ed Interamericana. 1987
Barber A. Ponz F. Principios de Fisiología Animal. Ed. Síntesis 1998
Bazo MT. La ancianidad del futuro. Barcelona. Ed. SG. 1992
Bekding S. Cuidados geriátricos en enfermería. Barcelona. Ed. Doyma. 1987
Belsky JK. Psicología del envejecimiento: teoría, investigaciones e intervenciones. Barcelona. Masson. 1996
Bock CD, Simpson WM. ¿Demencia, depresión o reacción de duelo?. Burns Cape R. Geriatría. Salvat. 1982
Carnevali D y cols. Tratado de geriatría y gerontología. México. Ed Interamericnaa. 1992
Carstensen, Edelstein. Gerontología clínica. El envejecimiento y sus trastornos. Ed. Martínez Roca SA 1989
Cruz Jentoft AJ. Síndromes geriátricos específicos. 1996
De Nicola P. Fundamentos de gerontología y geriatría. Barcelona. JIMS. 1978
De Nicola P. Geriatría. El manual moderno. México. Interamericana. 1992
Fernández A y cols. Aspectos actuales del envejecimiento normal y patológico. Madrid Ela. 1990
Fernández Ballesteros R. Calidad de vida en la vejez en distintos contextos. 1996
Forbes. Atlas de medicina interna. 1999
Friedman HH. Manual de diagnóstico médico (3ª edición) Edit. Salvat. Barcelona 1989
Fundación Mapfre medicina. Actualización clínica: El dolor crónico y los diversos profesionales implicados en su asistencia. Ed Mapfre 2000
García M. Y cols. Enfermería geriátrica. Barcelona. Masson-Salvat. 1992
Garther. Atlas color de la histología. 1995
González merlo. Atlas práctico médico general: Ginecología, 1983
Guillén F, Pérez del Molino J. Síndromes y cuidados en el paciente geriátrico. Barcelona Masson 1994
Guyton. Tratado de Fisiología Médica. McGraw Hill. Interamericana de España 1995
Hall. Atlas a color de endocrinología
Hayflick L. Biología celular y bases del envejecimiento humano. Barcelona. Martínez Roca. 1989 Pp 15-30
Hurst. Atlas del corazón. 1989
Isadore Rossman. Geriatría clínica. Salvat 1974
Jiménez C, Sepúlveda D. El paciente anciano. Madrid. McGraw-Hill 1998
Jiménez Herrero F. Gerontología. Barcelona. Masson-Salvat 1992
Jiménez Herrero F. Iniciación en geriatría y gerontología I. Ferrer Internacional SA. 1981
Juncos O. Lenguaje y envejecimiento. Bases para la intervención. Barcelona. Masson. 1998
Kamal A. Ilustraciones diagnósticas en medicina geriátrica. Buenos Aires. Ed. Interamericana 1991
Kane R. Evaluación de las necesidades en los ancianos. Barcelona. SG editores 1993
Kane R. Geriatria clínica, 1997
Langarica R. Gerontología y geriatría. México. Nueva editorial Interamericana. 1987
Leblanc, A. Atlas de órganos de la audición y el equilibrio. Guía práctica. 1998
Los segundos 50 años. Barcelona. Ed Ancora SA 1992
Mace, Ravins V. 36 horas al día. Guía para los familiares de los pacientes de Alzheimer. Barcelona. Ancora. 1990.
Manual de patología general. Etiología. Fisiepatología. Semiología. Sindromes..Ediciones Científicas y Técnicas S.A. Barcelona. 1993. (reimpresión 1996).
Marriner A. El proceso de atención de enfermería. México. El Manual Moderno. 1983.
Martín A, Gambrill EC. Geriatría. Madrid. Aula médica. Saned. 1989.
Martín Martín F. Medicina Interna en el Paciente Geriátrico. Saned S.A. Ed. Volúmenes 1 y 11. 1989
Norman Exton-Smith-Marc E. Weksler. Tratado de geriatría. JIMS. 1987.
Paola S. Trmiras. Bases Fisiológicas del Envejecimiento y Geriatría. Masson, S.1997.
Pathy M.S.J. Principios y práctica de la medicina geriátrica I y II. Ed. CEA Madrid-Barcelona. 1988.
Pathy M.S.J. Principios y práctica de la medicina geriátrica III yIV.Ed.CEA S.A.Madrid-Barcelona. 1989.
Pathy M. S.J. Principios y práctica de la medicina geriátrica V yVI. Ed.CEA S.A.Madrid-Barcelona. 1990.
Pérez Melero, A. Guía de cuidados de personas mayores. 2000.
Perlado Fernando. Teoría y Práctica de la Geriatría. Ed. Díaz de Santos. 1995.
Pichot Pierre et als. DSM-IV. Barcelona. Masson. 1995.
Piedrola G y cols. Medicina preventiva y salud pública. Barcelona.Ediciones Científicas y Técnicas. 199 1.
Polaino A. La depresión. Barcelona. Ed. Martínez Roca. 1985.
Reichart. Atlas de patología oral. 2000.
Ribera Casado, Gil Gregorio. Factores de riesgo en la patología geriátrica. 1996.
Ribera JM y cols. Enfermería geriátrica. Madrid. Idepsa. 1991
Ribera JM, Cruz AJ. Geriatría. Barcelona. Uriach. 1991.
Rodríguez R. Geriatría. 2000
Rodríguez Rodríguez P. Personas mayores en España. Instituto Nacional de Servicios Sociales, 1996
Rodríguez Rodríguez, P. Residencias para personas maiores. 2000.
Rozadilla. Atlas de reumatología del adulto. 1993.
Ruipérez, Baztán, Jiménez, Sepúlveda. El paciente anciano.50 casos clínicos. McGraw-Hill Interamer.Madrid. 1998.
Salgado A, Guillén F. Manual de geriatría. Barcelona. Masson-Salvat. 1994.
Salgado A. Valoración del paciente anciano. Barcelona. Masson. 1993.
Salgado Alba A, Guillén F, Díaz de la Peña J. Tratado de geriatría y asistencia geriátríca. Salvat. 1986.
CompetenciasNesta materia o alumno adquirirá una serie de competencia xenéricas, desexable en calquera titulación universitaria, e específicas, propias da xerontoloxía. Dentro do cadro de competencias que destacamos las seguintes:
Xerais:
1.- Recoñecer a repercusión que está ocasionando o aumento da poboación ancián.
2.- Describir las características xerais do proceso do avellentamento no ser humano, identificando las consecuencias que ten sobre los aspectos físicos, psíquicos e sociais.
3.- Definir o modelo de atención sociosanitario.
4.- Coñecer las prestacións que ofrecen tanto o sistema sanitario como o social e compromiso de participación.
5.- Adquirir una visión global de todo o campo sociosanitario de nosa comunidade sen perder de vista o resto de comunidades.
Específicas:
•Coñecer los aspectos preventivos más importantes de las doenzas que afectan a los anciáns.
•Coñecer a necesidade de hixiene corporal e los distintos tipos de coidados hixiénicos no ancián.
•Coñecer cómo debe ser a dieta no ancián.
•Coñecer los principais tumores que aparecen nos anciáns.
•Identificar las barreiras arquitectónicas que inflúen negativamente na vellez.
•Coñecer las principais patoloxías do pe do ancián e a súa prevención.
Metodoloxía da ensinanza As propostas na metodoloxía da ensinanza- aprendizaxe deberían incluír situacións interactivas nas que o coñecemento de los alumnos se contraste cos feitos permitindo a construcción de conceptos más avanzados, sendo moi importante a reflexión sobre a propia práctica docente. A metodoloxía a utilizar sería a clase maxistral na que o profesor diserta sobre un tema teórico e los alumnos son, fundamentalmente, receptores da información emitida. O profesor utiliza un linguaxe verbal pero tamén un linguaxe non verbal, o que implica que ademáis de contidos, ideas, reflexións ou conceptos transmite tamén actitudes, sentimentos, opinións e dúbidas. Os alumnos responden na súa actitude física e mental, interactuando con o profesor, indicando o seu grado de comprensión, de recepción da mensaxe, de interese. Esta resposta retroalimenta a actuación do profesor, é dicir, a súa motivación, dedicación e rendemento.
A clase maxistral é un método adecuado para transmitir muchos contidos teóricos a un número elevado de alumnos nun tempo corto. Aínda mais, pode ser facilmente acompañada de outros medios audiovisuais, técnicos ou seminarios e prácticas.
Tamén é conveniente utilizar formas alternativas de docencia no aula, é dicir, sesións de clase dedicadas a discusión de temas, resolución de dúbidas, realización de exercicios ou cuestionarios sobre un determinado tema, exposición oral de traballos realizados polos alumnos. E una actividade interesante que en determinadas ocasións a lo longo do curso se plántea como necesaria anque está fortemente limitada por a dispoñibilidade de tempo.
Entraría asemade dentro da docencia alternativa a sesión previa a las fechas de exame ónde o alumno xa ten estudiado a materia e centra los puntos básicos de esta mediante a resolución de dúbidas. Si se pode completar esta sesión con outra posterior na que se expliquen las respostas do exame, se reforza o aprendizaxe.
Sistema de evaluaciónA atención sociosanitaria é una materia teórico-práctica. A ensinanza práctica permite e obriga a los alumnos a realizar algo por si mesmos, en canto de seren simples espectadores, ao mesmo tempo que complementa a lección teórica máis pasiva.
A avaliación é un proceso sistemático e multidimensional de recollida de información, mediante instrumentos válidos e fiables, coa finalidade de mellorar los procesos de enseñanza-aprendizaxe.
Realizarase un exame final da materia, de acordo con o temario presentado, nas fechas e aulas fixadas ao efecto por a Xunta de Facultade.
A avaliación personalizada da asistencia e a corrección das libretas de prácticas completa o proceso e permite aquilatar a cualificación final.