G4041226 - Deseño e Construción de Obras Lineais (Enxeñaría do Transporte) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 24.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 12.00
• Clase Interactiva Seminario: 12.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 51.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Enxeñaría Agroforestal
• Áreas: Enxeñaría e Infraestruturas dos Transportes
• Centro: Escola Politécnica Superior
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
CASTRO PONTE, ALBERTE.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	NON
Grupo /CLIL_01	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo /CLIL_02	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo /CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo /CLIS_02	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo /TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo /TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo /TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
- Expor os conceptos fundamentais e a metodoloxía básica que permitan a análise do tráfico e o estudo e determinación das súas variables características.
- Presentar os elementos fundamentais do trazado dunha estrada, así como as bases teóricas e normativas para o seu deseño.
- Explicar os conceptos fundamentais que permitan abordar tanto o proxecto, como a construción da infraestrutura dunha estrada.
- Expor os conceptos fundamentais de firmes, tanto desde o punto de vista do proxecto e construción como da conservación.
- Presentar os conceptos fundamentais que permitan abordar o dimensionamento e o proxecto dos elementos que compoñen as dotacións viarias básicas.
- Expor as características fundamentais do transporte por ferrocarril.
- Presentar os elementos fundamentais da vía do ferrocarril, así como as bases teóricas e normativas para o seu deseño.
- Explicar os principios esenciais que rexen o deseño da vía do ferrocarril, tanto desde o punto de vista xeométrico como estrutural.
- Presentar os conceptos básicos de calidade de vía, construción, renovación e mantemento da mesma.
- Expor as características fundamentais do material móbil.

Contidos
TEMA 1. INTRODUCIÓN Á MATERIA
Introdución. Concepto de Obra Lineal. Tipoloxías de Obra Lineal. Obxectivos da materia. Contidos da materia. Bibliografía recomendada. Metodoloxía de traballo. Sistema de avaliación.

BLOQUE I. ENXEÑARÍA DE ESTRADAS

TEMA 2. ENXEÑARÍA DO TRÁFICO Introdución. Elementos da circulación. Variables características do tráfico por estrada. Capacidade e niveis de servizo en circulación continua.

TEMA 3. TRAZADO DE ESTRADAS Introdución. Parámetros básicos. A traxectoria dos vehículos. Interacción roda - pavimento. Trazado en planta. Trazado en alzado. Sección transversal.

TEMA 4. EXPLANACIÓNS
Introdución. Estudos xeolóxicos e xeotécnicos. Compactación. Capacidade de soporte. Construción de explanacións. Formación de explanadas. Estabilización.

TEMA 5. DRENAXE
Introdución. Drenaxe superficial. Drenaxe subterránea.

TEMA 6. FIRMES E CONSERVACIÓN DE VÍAS
Introdución. Descrición e funcións dos firmes. Características funcionais e estruturais. Constitución do firme e funcións das súas capas. Materiais utilizados na formación de firmes. Tipoloxías de firmes. Factores de deseño. Explotación e conservación de estradas.

TEMA 7. DOTACIÓNS VIARIAS
Introdución. Sinalización, marcas viarias e balizamento. Dispositivos de contención de vehículos. Outras dotacións viarias.

BLOQUE II. ENXEÑARÍA DE FERROCARRÍS

TEMA 8. O FERROCARRIL
Introdución. Definición. Características do transporte ferroviario. Clasificación das liñas ferroviarias. Medida do tráfico ferroviario. O Ferrocarril no sector Transportes.

TEMA 9. ESTRUTURA DA VÍA
Introdución. Consideracións xerais. O carril. Aparellos de vía. A travesa. Suxecións. Estruturas de asento.

TEMA 10. DESEÑO XEOMÉTRICO DA VÍA
Conceptos xerais. Aliñacións en alzado. Peralte. Insuficiencia e exceso de peralte. Aceleración sen compensar. Curvas de transición. Trazado de acordos. Outras curvas de transición. Lonxitude da curva de transición. Outros parámetros.

TEMA 11. COMPORTAMENTO MECÁNICO DA VÍA
Introdución. Esforzos a considerar. Elasticidade da vía. Análise baixa cargas estáticas verticais. Análise baixa cargas dinámicas verticais. Solicitacións debidas a esforzos transversais. Solicitacións debidas a esforzos lonxitudinais.

TEMA 12. CONSERVACIÓN E REPARACIÓN DA VÍA
Introdución. Formulación do problema. Parámetros da vía. Tipos de conservación. Labores de vía. Outra maquinaria de vía. Renovación integral de vía. Seguridade e explotación ferroviaria.

TEMA 13. O MATERIAL MÓBIL
Introdución. Características esenciais dun vehículo ferroviario. Tipoloxías de material móbil. Resistencias ao avance. Esforzo de tracción. Adherencia. Ecuación do movemento. Tracción eléctrica.

Bibliografía básica e complementaria
BIBLIOGRAFÍA BÁSICA
- Kraemer, C. et al. Ingeniería de Carreteras. Volumen I. Ed. McGraw-Hill, 2004
- Kraemer, C. et al. Ingeniería de Carreteras. Volumen II. Ed. McGraw-Hill, 2004
- Instrucción de carreteras. Norma 3.1 - IC. Trazado
- Instrucción de carreteras. Norma 5.2 - IC. Drenaje superficial
- Instrucción de carreteras. Norma 6.1 - IC. Secciones de firme
- Pliego de prescripciones técnicas generales para obras de carreteras y puentes, PG-3
- García Díaz-de-Villegas, J. M. Ferrocarriles: Apuntes de clase. Ed. E.T.S. Ingenieros de Caminos, Canales y Puertos de Santander, 2006
- López Pita, A. Infraestructuras Ferroviarias. Ed. Universidad Politécnica de Cataluña, 2006
- Normas Renfe Vía (NRV), Fichas UIC (Unión Internacional de Ferrocarriles), Normativa ADIF

BIBLIOGRAFÍA COMPLEMENTARIA
- U. S National Research Council (NRC) Highway Capacity Manual. Transportation Research Board, 2000
- Valdés González-Roldán, A. Ingeniería de Tráfico. Ed. Bellisco, Madrid, 2008
- Oña López, J. y Oña Esteban, J. Problemas de Tráfico resueltos según el Highway Capacity Manual 2000. Ed. Colegio de Ingenieros de Caminos, Canales y Puertos, 2004
- Oña López, J. y Oña Esteban, J. Problemas resueltos de caminos y aeropuertos. Trazado
Ed. Colegio de Ingenieros de Caminos, Canales y Puertos, 2005
- Oña López, J. y Oña Esteban, J. Problemas resueltos de drenaje, explanaciones y firmes
Ed. Colegio de Ingenieros de Caminos, Canales y Puertos, 2004
- Alias, J y Valdés, A. La Vía del Ferrocarril. Ed. Bellisco, Madrid, 1990
- Esveld, C. Modern Railway Track. MRT Productions, Duisburg, 2001
- Profillidis, V. A. Railway Management and Engineering. Asghate, 2006
- Oliveros Rives, F., López Pita, A. y Megía Puente, M. Tratado de Ferrocarriles. Tomo I. Ed. Rueda, 1980
- Seling, E. T. y Waters, J. M. Track geotechnology and substructure management. Ed. Thomas Telford, Londres, 1994
- García Díaz-de-Villegas, J. M. y Rodríguez Bugarín M. D. Desvios Ferroviarios. Ed. Incan, Santander, 1995
Competencias
COMPETENCIAS XERAIS
- Capacitación científico-técnica para o exercicio da profesión de Enxeñeiro Técnico de Obras Públicas e coñecemento das funcións de asesoría, análise, deseño, cálculo, proxecto, construción, mantemento, conservación e explotación.
- Coñecemento, comprensión e capacidade para aplicar a lexislación necesaria durante o exercicio da profesión de Enxeñeiro Técnico de Obras Públicas.
- Capacidade para proxectar, inspeccionar e dirixir obras, no seu ámbito.
- Coñecemento da historia da Enxeñaría Civil e capacitación para analizar e valorar as obras públicas en particular e a construción en xeral.

COMPETENCIAS ESPECÍFICAS
- Capacidade para a construción e conservación de estradas, así como para o dimensionamento e o proxecto dos elementos que compoñen as dotacións viarias básicas.
- Capacidade para a construción e conservación das liñas de ferrocarrís con coñecemento para aplicar a normativa técnica específica e diferenciando as características do material móbil.

Metodoloxía da ensinanza
Nesta materia emprégase un sistema de aprendizaxe continua no que se premia a regularidade no traballo. As actividades metodolóxicas da asignatura son as seguintes:

CLASES EXPOSITIVAS
Presentación e desenvolvemento dos contidos fundamentais da materia por parte do profesor, mediante explicacións teóricas e exemplos prácticos dirixidos a grupos grandes de alumnos. Durante as sesións animarase ao alumno a participar activamente nas mesmas, suscitando dúbidas ou a necesidade de profundar en determinadas cuestións. Ademais de asistir e atender ás explicacións, o alumno deberá dedicar un determinado tempo á lectura e preparación previa de cada un dos temas, e ao seu estudo posterior para poder realizar adecuadamente as demais actividades contempladas na asignatura.

SEMINARIOS INTERACTIVOS
Resolución de exercicios e problemas breves relacionados co temario práctico da asignatura, co obxectivo de aplicar os coñecementos adquiridos durante as clases expositivas. Os alumnos traballarán en grupos reducidos, baixo a supervisión do profesor, sendo fundamental unha participación activa por parte de todos os membros do grupo. Ao finalizar a sesión, cada grupo entregará os seus exercicios resoltos ao profesor para o seu corrección. Unha vez corrixidos, os exercicios devolveranse aos grupos para que poidan entregar, si é necesario, unha versión definitiva dos mesmos.

PROXECTO BÁSICO DE TRAZADO
Resolución dun suposto práctico relacionado co trazado dunha estrada ou dunha infraestrutura ferroviaria mediante Aprendizaxe Baseada en Proxectos. Nesta actividade colabórase con outras asignaturas do mesmo semestre para aplicar de forma integradora os contidos e as competencias traballadas en varias disciplinas a través dun proxecto de Enxeñaría Civil. Para iso, deberán asistir a unha serie de prácticas de ordenador onde aprenderán a manexar un programa comercial de uso estendido a nivel profesional. Os alumnos traballarán en grupos reducidos e deberán entregar un documento final do proxecto que deberá cumprir unha serie de requisitos mínimos de estrutura e contidos.

TITORÍAS EN GRUPO REDUCIDO
As titorías en grupo reducido utilizaranse principalmente para planificar cos grupos o proxecto de trazado, aclarar as posibles dúbidas que poidan xurdir durante a súa realización e emendar os posibles erros antes da entrega final. Tamén poden servir para resolver dúbidas relacionadas coas tarefas propostas noutras actividades da asignatura (seminarios interactivos, clases expositivas, etc.).

TITORÍAS INDIVIDUAIS
Fixarase ao comezo do semestre un horario no que os alumnos poderán acudir ao despacho do profesor para suscitar e resolver as dúbidas que teñan en relación ás súas tarefas dentro da materia.

EXAME
Os alumnos deberán realizar un exame final (dúas oportunidades: Xuño e Xullo) no que se avaliarán os coñecementos teóricos e prácticos adquiridos durante o curso académico. O exame divídese en dous partes independentes que se corresponden, cada unha delas, aproximadamente co 50% da materia. Sobre mediados do semestre académico suscítase tamén a posibilidade de realizar un exame parcial non oficial no que se avaliarán os coñecementos adquiridos ata esa data. En caso de realizarse, o exame parcial permitirá liberar materia para o exame final da asignatura.


Sistema de evaluación
Nesta materia emprégase a un sistema de avaliación continua no que se premia a regularidade no traballo, e se avaliarán diferentes aspectos relacionados co proceso de aprendizaxe e os coñecementos adquiridos polo alumno.

A continuación, recóllense os aspectos que se utilizarán para levar a cabo a avaliación do alumno e o valor porcentual sobre un máximo de 10 puntos que ese aspecto pode alcanzar no cómputo da cualificación global da asignatura:

1) Asistencia e participación nas sesións presenciais: 10%
2) Realización de exercicios e problemas breves propostos: 20%
3) Proxecto básico de trazado: 30%
4) Exame: 40%

Para aprobar a asignatura o alumno deberá cumprir dúas condicións:
- Obter unha cualificación mínima de APTO en cada aspecto de avaliación.
- Obter unha cualificación global superior a 5 puntos sobre 10 puntos.

OPORTUNIDADE ORDINARIA (XUÑO)
Aqueles alumnos que non superen algún dos aspectos de avaliación terán a seguinte cualificación final en función do aspecto non superado
1) Asistencia e participación nas sesións presenciais: NON PRESENTADO
2) Realización de exercicios e problemas breves propostos: NON PRESENTADO
3) Proxecto básico de trazado: NON PRESENTADO
4) Exame: CUALIFICACIÓN OBTIDA NO MESMO
Aqueles alumnos que superen TODOS os aspectos de avaliación terán unha cualificación final igual á media ponderada das cualificacións obtidas en cada aspecto de avaliación.

OPORTUNIDADE EXTRAORDINARIA (XULLO)
A cualificación obtida polo alumno naqueles aspectos de avaliación superados durante a oportunidade ordinaria de avaliación (Xuño) conservarase para a oportunidade extraordinaria de avaliación (Xullo).
Os aspectos de avaliación non superados durante a oportunidade ordinaria de avaliación (Xuño) poderanse recuperar ata obter unha cualificación mínima de APTO mediante a realización das actividades de recuperación propostas polo profesor.
No caso do exame, si una das dúas partes independentes do exame superouse durante a oportunidade ordinaria de avaliación (Xuño) conservarase para a oportunidade extraordinaria de avaliación (Xullo).
Unha vez superados TODOS os aspectos de avaliación os alumnos terán unha cualificación final na oportunidade extraordinaria (Xullo) igual á media ponderada das cualificacións obtidas en cada aspecto de avaliación.

ALUMNOS REPETIDORES
En caso de non superar a asignatura e matricularse novamente o alumno no seguinte curso académico (alumnos repetidores), a cualificación obtida nos aspectos de avaliación superados durante o curso académico anterior conservaranse baixo as seguintes condicións:
1) Asistencia e participación nas sesións presenciais: CONSÉRVASE DURANTE UN CURSO ACADÉMICO
2) Realización de exercicios e problemas breves propostos: NON SE CONSERVA
3) Proxecto básico de trazado: CONSÉRVASE
4) Exame: NON SE CONSERVA

Tempo de estudo e traballo persoal
De xeito orientativa suscítase a seguinte distribución de horas non presenciais correspondentes a cada unha das actividades metodolóxicas propostas:

Clases expositivas: 36 horas aproximadamente
Seminarios interactivos: 15 horas aproximadamente
Proxecto básico de trazado: 15 horas aproximadamente
Titorías: 2 horas aproximadamente
Exame: 20 horas aproximadamente