G4071230 - Topografía (Enxeñaría do Medio Forestal) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 24.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 24.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 51.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Enxeñaría Agroforestal
• Áreas: Enxeñaría Cartográfica, Xeodésica e Fotogrametría
• Centro: Escola Politécnica Superior
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
PARDIÑAS GARCIA, JOSE ANTONIO.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	NON
Grupo /CLIL_01	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	NON
Grupo /CLIL_02	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
Os obxectivos marcados, de acordo co establecido na Memoria do novo Plan adaptado ao EEES, poden quedar como segue:

i. Acadar os coñecementos básicos para entender os procedementos necesarios para a realización dun levantamento topográfico.
ii. Coñecer as características dos Instrumentos da Topografía clásica.
iii. Coñecer as características dos Sistemas GNSS e a súa conexión coa topografía clásica e outros recursos para Proxectar ou para dirixir Obra.
iv. Ser capaz de aplicar a metodoloxía topográfica clásica ou por satélite para levar a cabo un levantamento topográfico, calcular e obter resultados correctos.
v. Poder interpretar planos, mapas e ortofotos.
vi. Coñecer e manexar a nivel de usuario os Sistemas de Información Xeográfica no eido da ordenación e usos do solo forestal.
vii. Entender os procesos básicos da teledetección para a súa aplicación na inventariación e estudo de masas forestais.
viii. Realizar as prácticas de campo, laboratorio suficientes para aprender a planificar un levantamento topográfico, a realizar a toma de datos de campo, e a executar os cálculos e a representación gráfica correcta dos resultados.
ix. Ser capaz de planificar e personalizar un Sistema de Xestión de Bases de Datos Espaciais con Información Xeográfica.


Contidos
II. Contidos e temporización.

II.a Teoría ( 24 horas )


2. Contidos BLOQUE I FUNDAMENTOS TEÓRICOS BÁSICOS 2 horas
Temas
1.1 Fundamentos da Topografía. Referencias e Medidas. Unidades e Sistemas.
1.2 Teorías de erros e a súa aplicación.

BLOQUE II INSTRUMENTACIÓN TOPOGRÁFICA 4horas
Temas
• Instrumentación topográfica I.
Para Topografía clásica:
2.1 Estación Total.
2.2 Niveis Topográficos
2.3 Tecnoloxía Láser.

BLOQUE III MÉTODOS TOPOGRÁFICOS 5 horas
Temas
3.1 Métodoloxía topográfica.
Planimetría
Altimetría
3.2 Axustes para o traballo de campo.
3.3 Sistemas de representación topográfica.

BLOQUE IV SISTEMAS DE POSICIONAMENTO 3 horas
Temas
• Topografía por satélite.
4.1 Sistemas GNSS.
4.2 GPS.
4.3 GLONASS
4.4 Sistemas de aumentación.
4.5 Redes GNSS.

BLOQUE V CARTOGRAFÍA 3 horas
Temas
• Xeodesia
5.1 Conceptos xerais.
5.2 Sistemas de Referencia Xeodésicos: ED50, ETRS89.
5.3 Redes Xeodésicas españolas
• Cartografía
5.4 Cartografía e Sistemas de Proxección.
5.5 Proxección UTM ED50.
5.6 Proxección UTM ETRS89.

BLOQUE VI SISTEMAS DE INFORMACIÓN XEOGRÁFICA 4 horas
Temas
6.1 Funcións básicas dun SIX.
6.2 Propiedades dos mapas dun SIX.
i. Sistemas de Coordenadas e Proxeccións.
ii. Diversos formatos de mapas dixitais.
6.3 Principais SIX para xestión forestal:
i. Aproveitamentos de recursos forestais
ii. Xestión de concas
iii. Avaliación de incendios
iv. Modelos de erosión
v. Xestión integral do Medio Natural
6.4 As persoas como sensores. O Técnico Forestal como axente actualizador dun SIX.

BLOQUE VII TELEDETECCIÓN 3 horas
Temas
7.1. Introducción á Teledetección.
–Tipos de sensores.
–Introducción ao tratamento dixital de imaxes.
7.2. Interpretación visual.
–Elementos de interpretación visual, textura, sombra, asociación, combinacións entre bandas.
–Filtros.
–Axuste do contraste por medio do histograma.
7.3. Transformacións á imaxe
–Diagramas de dispersión.
–Análise de Compoñentes Principais.
–Índices de vexetación.
–Transformacións:fusión de imaxes.
7.4. Correccións radiométricas e xeométricas.
–Calibración.
–Corrección de erros radiométricos.
–Xeorreferenciación dunha imaxe.
–Ortoimaxe.
7.5. Clasificación
–Clasificación non supervisada e supervisada.


 

II.b Prácticas ( 24 horas )


Contidos
PRÁCTICA 1 INSTRUMENTACIÓN TOPOGRÁFICA 2 horas
Temas
• Instrumentación topográfica I.
1.1 Estudio e manexo da Estación Total.
1.2 Estudio e manexo dos Niveis topográficos.

PRÁCTICA 2 MÉTODOS TOPOGRÁFICOS 12 horas
Temas
2.1 Aplicación da Métodoloxía topográfica.
Levantamento topográfico Planimétrico
Nivelación topográfica
2.2 Cálculos dos datos do traballo de campo.
2.3 Aplicación de Topcal21 para o cálculo topográfico.

PRÁCTICA 3 SISTEMAS DE POSICIONAMENTO 4 horas
Temas
• Topografía por satélite.
2.1 Prácticas con GPS bifrecuencia RTK.
2.2 Prácticas con navegadores cartográficos.
2.3 Procesado de datos GPS.

PRÁCTICA 4 CARTOGRAFÍA 2 horas
Temas
• Elaboración cartografía Proxecto Prácticas
4.1 Metodoloxía aplicada.
4.2 Elaboración de planos.
• Cartografía dixital para SIX
4.3 Cartografía e Sistemas de Proxección.

Contidos PRÁCTICA 5 SISTEMAS DE INFORMACIÓN XEOGRÁFICA 4 horas
Temas
5.1 Estudio de uso dun determinado SIX para aplicación forestal.


 

Bibliografía básica e complementaria
III. Bibliografía básica e complementaria. Webgrafía e outros recursos.

BIBLIOGRAFÍA RECOMENDADA


1. MÉTODOS TOPOGRÁFICOS. Chueca Pazos y otros. U.P. Valencia, 1997.
2. INSTRUMENTACIÓN PARA LA TOPOGRAFÍA Y SU CÁLCULO. Dioptra. 2000.
3. TELEDETECCIÓN. Sobrino, J.A. Servicio Publicacións Universidade Valencia. 2000.
4. TELEDETECCIÓN AMBIENTAL: LA OBSERVACIÓN DE LA TIERRA DESDE EL ESPACIO. Chuvieco, E. Ariel Ciencia. 2002.
5. FUNDAMENTOS DE TELEDETECCIÓN ESPACIAL. Chuvieco, E. RIALP. 1990.
6. LA EXPLORACIÓN GEODIGITAL. Gustavo D. Buzai. Lugar. 2000.
7. SIG: Sistemas de Información Geográfica. Puebla, J.G. Sintesis. 1994.
8. LOS SISTEMAS DE INFORMACIÓN GEOGRÁFICA VECTORIALES: EL FUNCIONAMIENTO DE ARCGIS. Santos Preciado, José Miguel. UNED. 2008.
9. TEORÍA DE ERRORES E INSTRUMENTACIÓN TOPOGRÁFICA. Chueca Pazos y otros. Ed. Paraninfo 1997.
10. TOPOGRAFÍA. Chueca Pazos. Ed. Dossat. Barcelona, 1982.
11. TOPOGRAFÍA. Valdés Domenech. Ceac. Barcelona, 1985.
12. TOPOGRAFÍA GENERAL Y APLICADA. Domínguez García-Tejero. 12ª Edición. Mundi-Prensa. Barcelona, 1992.
13. MÉTODOS TOPOGRÁFICOS Y OFICINA TÉCNICA. Ojeda, J.L.1984.
14. MANUAL DE GEODESIA Y TOPOGRAFÍA. M. Ruiz Morales. Sevilla 1992.
15. GEODESIA Y CARTOGRAFÍA MATEMÁTICA. Martín Asín. 1990.
16. TOPOGRAFÍA. López Cuervo, Serafín. Madrid, 1994.
17. TOPOGRAFÍA ABREVIADA. Domínguez García-Tejero.
18. REDES TOPOGRÁFICAS Y LOCALES. MICROGEODESIA. Chueca Pazos y otros. Ed. Paraninfo 1996.



WEBGRAFÍA


1. http://www.ign.es
2. http://www.icv.gva.es/ICV/
3. http://www.icc.cat/
4. http://sitga.xunta.es/sitganet/
5. http://sitna.navarra.es/geoportal/?lang=
6. http://www.cartesia.org/
7. http://www.mundogps.com
8. http://www.elgps.com
9. http://www.leica-geosystems.es/es/Leica-Viva_79268.htm
10. http://www.al-top.com/
11. http://www.grupoglobal.eu/
12. http://foro.toponorte.com/
13. http://www.topocal.com/
14. http://www.digi21.net
15. http://www.topografia.upm.es/
16. http://www.citop.es/
17. http://www.fomento.es
18. http://www.esri.es
19. http://www.intergraph.com/global/es/
20. http://www.erdas.com/Homepage.aspx
21. http://www.aet.org.es/
22. http://www.nasa.gov/about/highlights/En_Espanol.html



Competencias
De acordo coa orde CIN/324/2009 do Ministerio de Ciencia e Innovación polo que se establecen os obxectivos a conseguir coa nova titulación de Grao en Enxeñaría Forestal e do Medio Natural, á materia TOPOGRAFÍA, pódenselle asociar as seguintes

i. COMPETENCIAS XERAIS:

• Capacidade para comprender os fundamentos biolóxicos, químicos, físicos, matemáticos e dos sistemas de representación necesarios para o desenvolvemento da actividade profesional, así como para identificar os diferentes elementos bióticos e físicos do medio forestal e os recursos naturais renovables susceptibles de protección, conservación e aproveitamentos no ámbito forestal.
• Capacidade para analizar a estrutura e función ecolóxica dos sistemas e recursos forestais, incluindo as paisaxes.
• Coñecemento dos procesos de degradación que afecten aos sistemas e recursos forestais (contaminación, pragas e enfermidades, lumes, etc.) e capacidade para o uso das técnicas de protección do medio forestal, de restauración hidrolóxico forestal e de conservación da biodiversidade.


ii. COMPETENCIAS ESPECÍFICAS:

• Capacidade para medir, inventariar e avaliar os recursos forestais.
• Capacidade para resolver os problemas técnicos derivados da xestión dos espazos naturais.
• Capacidade para aplicar as técnicas de ordenación forestal e planificación do territorio.


Metodoloxía da ensinanza
O número total de horas de traballo do alumnado en cada materia é igual ao número de créditos que teña por 25, situándose o traballo presencial por crédito entre as 7 e as 10 horas.
As clases de teoría, expositiva e de carácter maxistral, desenvólvense na aula por parte do profesorado, axudado dos medios materiais que considere oportunos e seguindo os contidos pormenorizados da materia que aparecen reflectidos na Guía Docente anual.
Os seminarios e prácticas, realizadas en grupos reducidos de 20 alumnos e de carácter interactivo, son actividades complementarias impartidas polo profesorado responsable das clases teóricas e/ou das prácticas. Estas actividades permiten ao alumnado a adquisición de habilidades e a posta a punto dos coñecementos adquiridos a través do traballo persoal e das clases de teoría. Así mesmo, nas titorías en grupo, con non máis de 10 alumnos/ás, e nas individuais aténdese o alumnado para discutir, comentar, aclarar ou resolver cuestións concretas en relación coas súas tarefas dentro da materia (recompilación de información, preparación de probas de avaliación, traballos, ...).
En calquera caso, todas estas tarefas desenvolvidas persoalmente polo alumnado, dentro da súa aprendizaxe autónoma, serán orientadas e supervisadas polo profesorado da materia.

Para unha correcta adquisición de coñecementos cos que alcanzar as competencias previstas, organízase a docencia sobre dous piares fundamentais:

• CLASES TEÓRICAS:
As sesións Teóricas dedicaranse a tres tipos de actividade docente:
ou Clases expositiva nas que se explicarán as liñas máis importantes e vertebradoras do coñecemento da materia e as súas aplicacións na vida profesional.
ou Clases interactivas nas que se desenvolverán problemas específicos e supostos prácticos de cálculo topográfico.
ou Clases tecnolóxicas para dar a coñecer recursos informáticos de aplicación na xestión e cálculo topográfico e tamén ferramentas e apoio técnico en internet.


• CLASES PRÁCTICAS:
As clases Prácticas organízanse en grupos pequenos, de 25 alumnos, e están orientadas a reproducir o máis fielmente posible a activida profesional de obra.
Clasificaranse en tres grandes grupos:
 Prácticas de Campo: Nas que se coñecerán as características e o manexo dos diferentes instrumentos topográficos e se realizarán medicións e replanteos.
 Prácticas de Laboratorio: Nas que se aprenderán as aplicacións dos fundamentos de cálculo na topografía e se iniciarán os usos de ferramentas informáticas aplicadas á topografía e cartografía.
 Prácticas TIC: Aplicaranse ao desenvolvemento práctico da aprendizaxe adquirida nas clases teóricas tecnolóxicas. Estarán orientadas á adquisición de hábitos de busca de recursos técnicos orientados á profesión en páxinas web generalistas e especializadas tanto de produtores privados coma da administración pública. Ao mesmo tempo orientarase ao alumnado sobre a metodoloxía a seguir para a produción do Proxecto de Prácticas en soporte dixital.


Sistema de evaluación
A aprendizaxe a través dos créditos ECTS e a adquisición das competencias asociadas axústase a unha avaliación continuada, que debe contribuír de forma decisiva a estimular o alumnado a seguir o proceso e a involucrarse cada vez máis na súa propia formación.
Asi pois, farase unha avaliación que inclúa algunha ou todas consideracións seguintes:
1. Asistencia.
2. Proba ou probas, orais e/ou escritas tipo test centradas na comprobación dos coñecementos teóricos.
3. Aproveitamento das prácticas. Exame práctico de manexo instrumental e de software. Avaliación das súas prácticas integrais por medio do documento Proyectos de Prácticas entregado individualmente por cada alumna ou alumno.
4. Traballos entregados e/ou presentados. Suxeriranse dous traballos específicos relacionados coa materia e o seu impacto e importancia na actividade profesional do Graduado en Enxeñaría Forestal e do Medio Natural, que obrigue ao alumno a documentarse e a afondar en determinados aspectos da súa futura vida laboral.
5. Participación do alumnado nas actividades da aula/laboratorio
6. Exame final. Obrigatorio para todo o mundo.

O peso de cada apartado queda fixado como segue:

1. Asistencia 5% s/10
2. Test teoría 25% s/10
3. Prácticas 25% s/10
4. Traballos 5% s/10
5. Participación 5% s/10
6. Exame Final 35% s/10

Todos os apartados se puntuarán sobre 10 puntos e a nota adquirida acumularase á nota final, na porcentaxe indicada, se é maior ou igual a 5 puntos.
A nota de asistencia só se terá en conta se o nivel de asistencia comprobada é do 90%, salvo que as faltas se xustifiquen axeitadamente.
Faltas de asistencia por enriba do 20% darán lugar á perda do dereito á avaliación continua e o alumno terá que ir obrigatoriamente ao exame final. Neses casos, coa porcentaxe indicada, as notas que se acumularán para obter a final serán as de prácticas, traballos e exame final.

Tempo de estudo e traballo persoal
Baseándose nos criterios novos que se establecen para as titulacións de grao e tendo en conta a carga lectiva dirixida polo profesor, estímase que o tempo que o alumno debe destinar á preparación desta materia ha de acomodarse aos conceptos e á distribución que se indica a continuación:

Lectura e preparación de temas 40 horas
Realización de exercicios 2 horas
Preparación previa das prácticas e traballo posterior sobre estas 32 horas
Elaboración de traballos de curso (en grupo ou individuais) 5 horas
Preparación de probas de avaliación 15 horas
TOTAL 94 horas


Recomendacións para o estudo da materia
A experiencia docente durante moitos anos e despois de ver pasar varios plans de estudios sen que case nada cambiase, demostra que o alumnado, en xeral, non se implica de forma activa na súa propia formación. É dicir, limítase a copiar o que o profesor "dita" ou explica, pasa a limpo os seus apuntamentos para que sexan lexibles e finalmente estuda de forma compulsiva un mes ou menos antes de todos os seus exames e, se consegue aprobar, esquece sistematicamente todo o aprendido,como se borrase ao disco duro para facer espazo co fin de repetir o mesmo método o curso seguinte e, ás veces, destrúe o material didáctico. Parece que o EEES quere provocar unha maior implicación do alumno na súa propia formación valorando o seu esforzo. Pero iso servirá de moi pouco se realmente o profesor non incita a realizar ese esforzo e non habilita mecanismos para avalialo e consideralo.
A avaliación continua é un bo método. O uso de novas tecnoloxía para o seguimento do esforzo do alumno permitirán ao profesor obrigalo continuamente a estar ao día. A participación dos alumnos nas actividades formativas teórico-prácticas de forma activa pero avaliable só será efectiva e produtiva para eles se están ao día na materia.

Pero de pouco valen as recomendacións para o estudio da materia se o profesor non é consciente de que non está só na titulación. A distribución de contidos ha de ser lóxica e proporcional para que o alumno poida cumprir a única recomendación viable: ESTUDAR DÍA A DÍA!

Iso permitiralle participar na formación interactiva e formular dúbidas e realizar comentarios e establecer debates. Iso tamén permitirá ao profesor ser o "director" do traballo dos diferentes grupos. Os contidos están nos libros, no material elaborado polo profesor, nos recursos de internet, etc. A actividade docente será orientadora e explicativa dos contidos máis difíciles da materia. O resto é traballo do alumno.
 

Observacións
Ao longo do curso e en función de todos os factores que poden condicionar a evolución do traballo dun grupo humano pódense producir modificacións en aspectos específicos deste programa, tanto en contidos como en criterios.
Por elo, recoméndase ás alumnas e alumnos que estean pendentes das notificacións que o profesor vaia xenerando ao longo do semestre e que serán sempre publicadas e anunciadas por tres medios:
1. Información na clase.
2. Tablón de anuncios da materia na pranta 2ª inferior do Pavillón II, a carón do laboratorio de Xeomática e Fotogrametría.
3. Página web persoal do profesor:
http://webspersoais.usc.es/persoais/joseantonio.pardinas