G4041448 - Urbanismo e Ordenación do Territorio (Intensificación en Transportes e Servizos Urbanos) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 4.50
- Total: 4.5
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 18.00
- Clase Interactiva Laboratorio: 18.00
- Horas de Titorías: 2.00
- Total: 38.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
- Departamentos: Enxeñaría Agroforestal
- Áreas: Enxeñaría e Infraestruturas dos Transportes
- Centro: Escola Politécnica Superior
- Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: null
Profesores
| Nome | Coordinador |
|---|---|
| IGLESIAS RODRIGUEZ, MARIO. | SI |
Horarios
| Nome | Tipo Grupo | Tipo Docencia | Horario Clase | Horario exames |
|---|---|---|---|---|
| Grupo /CLE_01 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | NON |
| Grupo /CLIL_01 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | SI | NON |
| Grupo /TI-ECTS01 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
| Grupo /TI-ECTS02 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
Obxectivos da materia
OBXECTIVOS ESPECÍFICOS:
A continuación relaciónanse os obxectivos específicos da materia, vinculados aos novos coñecementos ou habilidades a adquirir coa mesma:
• Coñecer os trazos fundamentais do urbanismo: os seus principios xurídicos, o seu asento lexislativo, os organismos competentes, … Entender o por que da división clásica do urbanismo entre planeamento, xestión e disciplina
• Entender o concepto de ordenación do territorio, a partir do de urbanismo. Coñecer os diferentes organismos con competencias sobre ordenación do territorio e entender a lóxica da súa división de funcións
• Coñecer e manexar as ferramentas do planeamento, con especial incidencia nas súas diferentes funcións e obxectivos: plans territoriais, plans xerais, plans parciais ou de sectorización, plans especiais. Coñecer a lexislación incidente, desde o ámbito europeo ao autonómico
• Entender o mecanismo de posta en práctica dun planeamento e dun proxecto urbanístico. Coñecer os recursos da xestión: o seu funcionamento, os principios xurídicos que os animan e os organismos competentes para implementalos
• Analizar criticamente exemplos concretos de planeamento e xestión: áreas degradadas ou singulares [cascos históricos, antigas áreas industriais, enclaves paisaxísticos ou patrimoniais], novos barrios de crecemento da cidade
OBXECTIVOS XENÉRICOS:
A continuación relaciónanse os obxectivos xenéricos da materia, vinculados á destreza no manexo de ferramentas de análise, aprendizaxe, coñecemento e formación, a adquirir coa mesma:
• Desenvolvemento de capacidade de abstracción e modelización. O contido da materia forzará o alumno ao estudo e investigación de fenómenos complexos, resultado de multitude de axentes e sucesos aparentemente independentes. Para a súa comprensión, a materia deberá estimular no alumno a súa capacidade para a modelización dun fenómeno como paso previo á súa análise
• Aprendizaxe en procura e selección de información.- No seu futuro exercicio profesional, o alumno necesitará unha constante actualización dos seus coñecementos, polo cal, no seu período de estudante deberá familiarizarse con calquera técnica que, de xeito autodidacta, lle axude a mellorar a súa formación. Neste sentido, a materia deberá fomentar a habilidade e versatilidade do alumno na procura de información e a súa inmediata e adecuada selección e tratamento
• Manexo de aplicacións informáticas.- O contido da materia animará ao alumno a iniciarse en aplicacións informáticas específicas
OBXECTIVOS ACTITUDINAIS:
Desenvolvemento da crítica e a análise como actitude vital
Son múltiples as ocasións en que a materia se adentra en áreas suxeitas a debate, ou nas que existen formulacións de moi recente introdución que chocan coas ata entón asentadas. Iso ocorreu, singularmente, cos modelos teóricos de cidade: os modelos CIAM dos anos 30 postos en práctica máis adiante por Le Corbusier; a cidade sistema dos anos 60 e 70, coas súas experiencias de zoning, a primacía da planificación e o seu corolario nos 80 con Aldo Rossi ou o urbanismo de redes [Dupuy, 1991] aínda baixo desenvolvemento. Toda esta controversia resulta comprensible dado que se centra en fenómenos debidos ao home e cuxa natureza, problemática e dimensión variaron enormemente nos últimos anos. Resulta por iso de esperar que se sucedan as estratexias, as análises e as teorías. Existe, por iso e coas lóxicas limitacións, un amplo campo para a controversia e o debate. A materia debería aproveitalo para espertar no alumno unha actitude vital reflexiva, crítica e analítica que o afaste de simplezas doutrinais
Contidos
Organízase a materia en catro bloques temáticos e cinco temas:
BLOQUE TEMÁTICO 1.- O URBANISMO: LEXISLACIÓN, PLANEAMENTO E GOBERNO DO MEDIO URBANO
TEMA 1.- INTRODUCIÓN AO URBANISMO
RAZÓN E OBXECTO DO URBANISMO. INTRODUCIÓN
• Planeamento, xestión e disciplina: a división clásica do urbanismo
FUNDAMENTACIÓN XURÍDICA
• A necesidade de fundamento xurídico e a súa articulación
• O dereito a urbanizar e edificar
• O ius variandi
• As plusvalías
• O principio de equidistribución de cargas e beneficios
• O deber de conservación das edificacións
• LEXISLACIÓN DE REFERENCIA: As leis do solo. Leis sectoriais
FERRAMENTAS DO URBANISMO
• A clasificación do solo
• O concepto de aproveitamento
• As áreas de reparto
• Os Sistemas Xerais
INSTRUMENTOS DE INTERVENCIÓN NO MERCADO DO SOLO
• Reservas de Solo e Patrimonios Municipais de Solo
TEMA 2.- FORMULACIÓN PRÁCTICA DO URBANISMO: A PLANEAMENTO
CONCEPTO DE PLANEAMENTO
ORDENACIÓN E INTERVENCIÓN: AS DÚAS CARAS DO PLANEAMENTO
SISTEMATIZACIÓN DO PLANEAMENTO: NIVEIS, PRINCIPIOS DE ARTICULACIÓN, AUTORIDADES COMPETENTES E OBXECTIVOS
• Niveis e obxectivos dos diferentes plans
• Figuras de planeamento de ámbito supramunicipal: plans territoriais e comarcais
• Planeamento de ámbito municipal: o Plan Xeral
• Planeamento de desenvolvemento: plans parciais e de sectorización
• Planeamento especial: plans de protección, de reforma interior, de mellora,… Análise de casos particulares: o litoral, contornas históricas, áreas degradadas,…
• A iniciativa privada na planeamento
PLANEAMENTO PARA A SUSTENTABILIDADE
• Aplicación do concepto de sustentabilidade ó planeamento
• Estándares de sustentabilidade no planeamento
BLOQUE TEMÁTICO 2.- XESTIÓN E DESENVOLVEMENTO DE PROXECTOS URBANÍSTICOS
TEMA 3.- A EXECUCIÓN DO PLANEAMENTO
INTRODUCIÓN Á XESTIÓN URBANÍSTICA
A EXECUCION DO PLANEAMENTO
• Figuras para a execución do planeamento: as reparcelacións
• Marco territorial e ferramentas para a execución do planeamento: unidades e sistemas de actuación
• Técnica da reparcelación
• Autoridades competentes en xestión urbanística
• Xerencias municipais
BLOQUE TEMÁTICO 3.- A PROTECCIÓN DA LEGALIDAD URBANÍSTICA
TEMA 4.- CONTROL DA EDIFICACIÓN E PROTECCIÓN DA LEGALIDAD URBANÍSTICA
O CONTROL DA EDIFICACIÓN
• O principio de esixencia de edificación
• O deber de conservación
• A inspección técnica de edificios
• Licenzas. Concepto e Tipos
A PROTECCIÓN DA LEGALIDAD URBANÍSTICA
• INFRACCIONES E SANCIONES
• Lexislación de referencia
• Autoridades competentes
• As Axencias de Protección da Legalidade Urbanística
• Análise crítica
BLOQUE TEMÁTICO 4.- ORDENACIÓN DO TERRITORIO
TEMA 5.- ORDENACIÓN DO TERRITORIO
INTRODUCIÓN E RECENSIÓN HISTÓRICA. CONCEPTO DE ORDENACIÓN DO TERRITORIO
• Obxectivos
FERRAMENTAS E METODOLOXÍA
• Caracterización do Medio. Unidades ambientais
• Caracterización de usos e actividades
• Modelos de aptitude e impacto
• Definición do ámbito
A ORDENACIÓN DO TERRITORIO NA ACTUALIDADE
• Marco lexislativo e competencias
• Exemplos recentes. Crítica
• Conflitos
Bibliografía básica e complementaria
Bibliografía xeral
• J. A. SANTAMERA, Introducción al planeamiento urbano. CICCP, 1996
• L.MOYA, Práctica del planeamiento urbanístico, Ed. SINTESIS, Barna, 1994. Ambos libros pretenden expoñer de manera global o urbanismo como disciplina científica e práctica, nas súas facetas de planeamento e xestión. A amplitud do obxectivo provoca brevidade, a veces excesiva, nas exposicións. Con todo, trátase de dous libros singularmente útiles para o estudante
• F. STUART CHAPIN, Planificación del Uso del Suelo Urbano. OIKOS-TAU. 1977
BLOQUE TEMÁTICO 1.- O URBANISMO: LEXISLACIÓN, PLANIFICACIÓN E GOBERNO DO MEDIO URBANO
• SERRATOSA, Objetivos y metodología de un plan metropolitano. OIKOS-TAU 1989.-
• Varios autores, Planeamiento especial y rehabilitación urbana. MOPT 1994.-
• F. STUART CHAPIN , Planificación del uso del suelo urbano. OIKOS-TAU., 1988
• Varios autores. El impacto ambiental en el planeamiento urbanístico. Fundación COAM, 1996
BLOQUE TEMÁTICO 2.- XESTIÓN E DESENVOLVEMENTO DE PROXECTOS URBANÍSTICOS
M.M.GONZÁLEZ, Planeamiento y gestión urbanística, UNED, 1995
• Varios autores, Práctica de la reparcelación. MOPT 1994.-
• Varios autores, Gerencias y oficinas municipales de gestión urbanística. MOPT., 1992
BLOQUE TEMÁTICO 4.- ORDENACIÓN DO TERRITORIO
• D.GÓMEZ OREA, Ordenación Territorial, Ed. Mundi Prensa, Madrid, 1992
Competencias
COMPETENCIAS XERAIS
Comprensión dos múltiples condicionamentos de carácter técnico e legal que se suscitan na construción dunha obra pública, e capacidade para empregar métodos contrastados e tecnoloxías acreditadas, coa finalidade de conseguir a maior eficacia na construción dentro do respecto polo medio ambiente e a protección da seguridade e saúde dos traballadores e usuarios da obra pública.
Capacidade para a realización de estudos de planificación territorial e dos aspectos medioambientais relacionados coas infraestruturas, no seu ámbito.
COMPETENCIAS TRANSVERSAIS
Capacidade de análise e síntese.
Capacidade para o razoamento e a argumentación.
Capacidade de traballo individual, con actitude autocrítica.
Capacidade para obter información adecuada, diversa e actualizada.
Utilización da información bibliográfica e de internet.
Capacidade para resolver problemas mediante a aplicación integrada dos coñecementos
COMPETENCIAS ESPECÍFICAS DA MATERIA
Coñecemento da influencia das infraestruturas na ordenación do territorio e para participar na urbanización do espazo público urbano, e nos proxectos de servizos urbanos, tales como distribución de auga, saneamento, xestión de residuos, sistema se transporte, tráfico, iluminación, etc. Coñecemento do marco de regulación da xestión urbanística.
Obter coñecemento suficiente de principios, estratexias e axentes do urbanismo e a ordenación territorial. Obter un coñecemento suficiente da práctica urbanística.
Coñecemento dos campos integrantes do urbanismo: planeamento, xestión e disciplina. Coñecemento da estratexia de realización do planeamento territorial por niveis. Coñecemento das diferentes figuras de planeamento. Coñecemento de principios, axentes, ferramentas e modelos da planeamento urbano. Coñecemento do mecanismo de execución da planeamento. Coñecemento dos principios e axentes da disciplina urbanística.
Metodoloxía da ensinanza
CLASES EXPOSITIVAS
Presentación e desenvolvemento dos contidos fundamentais da materia por parte do profesor, mediante explicacións teóricas e exemplos prácticos dirixidos a grupos grandes de alumnos. Durante as sesións animarase ao alumno a participar activamente nas mesmas, suscitando dúbidas ou a necesidade de profundar en determinadas cuestións.
PRÁCTICAS
Resolución de exercicios e problemas breves relacionados co temario práctico da materia, co obxectivo de aplicar os coñecementos adquiridos durante as clases expositivas.
Durante o curso académico, os alumnos deberán realizar un traballo práctico que consistirá na execución en grupos reducidos dun traballo sobre a temática da materia. Estas prácticas servirán de complemento e ampliación dos contidos teóricos relacionados co exposto no temario.
Os grupos deberán entregar os seus traballos ao profesor para a súa corrección. Trala mesma entregarase a versión definitiva do informe coas correccións e suxestións realizadas polo profesor.
TITORÍAS
As titorías en grupo reducido utilizaranse principalmente para resolver dúbidas relacionadas coas tarefas propostas noutras actividades da materia (seminarios interactivos, prácticas, etc.).
Sistema de evaluación
Exercicio de ordenación [en torno ao 50% da cualificación]
Exame [restante]
Tempo de estudo e traballo persoal
ACTIVIDADES FORMATIVAS EN HORAS:
Traballo presencial na aula:
Clases teóricas: 18 horas
Prácticas: 18 horas
Titoría en grupos: 2 horas
Actividades de avaliación: 4 horas
Total: 42 horas
Traballo persoal do alumnado:
Lectura e preparación de temas: 30 horas
Realización de exercicios: 10 horas
Prácticas: 20 horas
Elaboración de traballos de curso: 5 horas
Preparación de probas de avaliación: 5 horas
Total: 70 horas