Saltar ao contido principal
Inicio  »  Centros  »  Escola Politécnica Superior  »  Información da Materia

G4081223 - Operacións Básicas de Alimentos (Operacións Básicas e Procesos Agroindustriais) - Curso 2013/2014

Información

  • Créditos ECTS
  • Créditos ECTS: 6.00
  • Total: 6.0
  • Horas ECTS
  • Clase Expositiva: 24.00
  • Clase Interactiva Laboratorio: 24.00
  • Horas de Titorías: 3.00
  • Total: 51.0

Outros Datos

  • Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
  • Departamentos: Enxeñaría Química
  • Áreas: Enxeñaría Química
  • Centro: Escola Politécnica Superior
  • Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
  • Docencia e Matrícula: null

Profesores

NomeCoordinador
Veiga Garcia, Jose Luis.SI

Horarios

NomeTipo GrupoTipo DocenciaHorario ClaseHorario exames
Grupo /CLE_01OrdinarioClase ExpositivaSINON
Grupo /CLIL_01OrdinarioClase Interactiva LaboratorioNONNON
Grupo /TI-ECTS01OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo /TI-ECTS02OrdinarioHoras de TitoríasNONNON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

  • Castelán
  • Galego


  • Obxectivos da materia
    - Iniciar o alumno nas operacións básicas de maior importancia na industria alimentaria.
    - Familiarizarse cos termos específicos da materia, necesarios para a súa comprensión.
    - Identificar cales son as operacións básicas controladas polo transporte de materia, enerxía ou cantidade de movemento.
    - Coñecer os equipos utilizados en cada unha das operacións básicas estudadas e o seu funcionamento.

    Contidos
    Programa de Teoría:
    T = Horas de Teoría, S = Horas de Seminario.


    I parte: Introducción. (2T, 1S)

    Tema 1.
    Breve historia de los procesos industriales.- Introducción a la industria alimentaria.- Aspectos importantes de la Ingeniería Química en la industria de procesado de alimentos.- Operaciones Básicas.- Conceptos fundamentales de las mismas.- Tipos y clasificación de las mismas.

    Tema 2.
    Herramientas básicas: Unidades y aspectos relacionados.- Análisis dimensional: Teoría y métodos.- Módulos Adimensionales.


    Los temas de esta primera parte incluyen la presentación de la materia, así como conocimientos fundamentales para la comprensión del resto de los temas y partes del programa.




    II parte: Operaciones controladas por el transporte de cantidad de movimiento. (4T, 5S)

    Tema 3.
    Introducción y generalidades.- Tipos de fluidos.- Propiedades de los líquidos en la industria del procesado de alimentos.

    Tema 4.
    Flujo de fluidos.- Características de flujo.- Régimen laminar y turbulento.- Ecuaciones básicas del flujo de fluidos.- Pérdidas de presión en el flujo de fluidos.- Accesorios de las tuberías.- Cálculo de la potencia de bombeo.



    III parte: Operaciones controladas por la transmisión de calor. (4T, 4S)

    Tema 5.
    Mecanismos de transmisión de calor.- Ecuaciones básicas.- Cambiadores de calor.- Descripción de equipos de transmisión de calor en este tipo de industrias.

    Tema 6.
    Evaporación.- Transmisión de calor en un evaporador.- Evaporadores de simple efecto.- Evaporadores de múltiples efectos.- Equipos y aplicaciones a la industria alimentaria.


    IV parte: Operaciones controladas por la transferencia de materia. (4T, 5S)

    Tema 7.
    Introducción.- Mecanismos de la transferencia de materia.- Difusión.- Convección natural y forzada.- Coeficientes de transferencia de materia.

    Tema 8.
    Lixiviación: introducción.- Operación en una etapa.- Operación en múltiples etapas en corriente directa.- Operación en múltiples etapas en contracorriente.


    V parte: Operaciones controladas por la transferencia simultánea de materia y energía. (3T, 5S)

    Tema 9.
    Humidificación y acondicionamiento de aire.- Secado de sólidos.- Consideraciones sobre el secado de alimentos.- Velocidad de secado.- Períodos de secado.- Cálculo del tiempo de secado.- Secaderos.


    Los temas comprendidos en las partes II a V son el bloque fundamental de la materia, y en todas las partes se comienza con un tema en donde se explican los conceptos fundamentales de esa parte para pasar a describir la Operación Básica correspondiente a dicha parte en el tema o temas siguientes.




    VI parte: Operaciones Básicas complementarias. (1T)

    Tema 10.
    Agitación y mezcla de sustancias: generalidades.- Equipos utilizados en la industria alimentaria.- Emulsificación.- Reducción del tamaño de sólidos: trituración y molienda.


    En el tema 10 se describen de una manera muy general una serie de Operaciones Básicas complementarias que también tienen su aplicación en Industrias de tipo Alimentario.

    Programa de prácticas:

    Práctica 1.- Calibrado de un estrechamiento.

    Práctica 2.- Variación de la concentración con el tiempo en un tanque con agitación.

    Práctica 3.- Lixiviación.

    Práctica 4.- Secado.

    Práctica 5.- Coeficientes de Convección Natural y Forzada.

    Bibliografía básica e complementaria
    CLASES DE TEORÍA


    BIBLIOGRAFÍA BÁSICA

    Aguado, José y col., "Ingeniería de la industria alimentaria", vol I-III, Ed. Síntesis, Madrid (1999-2002)

    Albert Ibarz, G. V. Barbosa-Cánovas., “Operaciones unitarias en la ingeniería de alimentos”, Ediciones mundi-prensa (2005)

    Brennan, J.G., Butters, J.R., Cowell, N. D. and Lilley, A.E.V., “Las operaciones de la ingeniaría de los alimentos”, 3ª Ed., Editorial Acribia, Zaragoza (1998).

    Calleja Pardo, G. y col., “Introducción a la Ingeniería Química”. Ed. Síntesis, Madrid (1999)


    BIBLIOGRAFÍA COMPLEMENTARIA

    Levenspiel, O.; "Flujo de Fluidos e Intercambio de Calor", Reverté, Barcelona (1993)

    Ocón, J. y Tojo, G., “Problemas de Ingeniería Química”, Vol. 1 y 2, Aguilar, Madrid (1974)Costa Novella, E. y col.; "Ingeniería Química. Vol. 3. Flujo de Fluidos", Alhambra, Madrid (1985)

    McCabe, W.L., Smith, J.C. y Harriott, P.; “Operaciones Unitarias en Ingeniería Química”, 6ª Ed., McGraw-Hill, Madrid (2002)

    Costa Novella, E y col.; "Ingeniería Química. Vol 4. Transmisión de Calor", Alhambra, Madrid (1986)

    Hollman, J.P. "Transferencia de Calor"; McGraw Hill , 8ºEd, 1998.

    Mills, A.F.; “Transferencia de Calor”, IRWIN, México (1995)

    PRÁCTICAS DE LABORATORIO
    - Barbosa-Cánovas, G.V.; Ma, L. y Barletta, B.;"Manual de laboratorio de ingeniería de alimentos"; Ed. Acribia, Zaragoza (2000).
    - Ibarz, A.; Barbosa, G.; Garza, S. y Gimeno V.; "Métodos experimentales en la ingeniería alimentaria"; Ed. Acribia, Zaragoza (2000).
    - Sharma, S.K.; Mulvaney, S.J. y Rizvi S.S.H.;"Ingeniería de alimentos: Operaciones básicas y prácticas de laboratorio", Ed. Limusa-Wiley, México (2003).

    Competencias
    Conceptuais:

    - Coñecer a importancia da Enxeñaría Química na industria do procesado dos alimentos.
    - Coñecer o termo de operación básica e as súas posibles clasificacións.
    - Coñecer as principais operacións básicas controladas polo transporte de cantidade de movemento.
    - Distinguir entre os distintos tipos de fluídos, as súas propiedades, tipos de fluxo e equipos usados no transporte de fluídos.
    - Coñecer as principais operacións básicas controladas polo transporte de materia, enerxía e cantidade de movemento.

    Procedimentais:

    - Resolver de forma razoada problemas numéricos relacionados cos contidos teóricos.
    - Aprender a buscar información relacionada coa materia en diversas fontes.
    - Aprender a desenvolver procesos de laboratorio estándar e elaborar os resultados obtidos.
    - Habilidades básicas no manexo dun dispositivo experimental.
    - Ser capaces de analizar e entender nas clases prácticas de laboratorio os conceptos teóricos estudados.

    Actitudinais:

    - Desenvolver capacidade de razoamento.
    - Capacidade de aprender e compromiso persoal de esforzo para o aprendizaxe.

    Metodoloxía da ensinanza
    As clases impártense en castelán

    - 3 horas de teoría e 2 horas de problemas á semana.
    As clases maxistrais teóricas complementaranse con clases de problemas onde poder aplicar os coñecementos adquiridos.

    Nas clases de teoría utilizaranse transparencias, presentacións e encerado para a explicación do temario.

    Nas clases de problemas o profesor resolverá problemas modelo e os estudantes corrixirán no encerado algúns dos problemas propostos. Con certa periodicidade, o profesor proporá problemas para facer fóra das horas de clase (ou na clase) que é conveniente resolver para dispor de notas adicionais á do exame final á hora de avaliar a materia.

    Os alumnos disporán de fotocopias das transparencias e presentacións, que estarán dispoñibles na fotocopiadora do centro.

    Clases virtuais con Blackboard software


    - 20 horas de prácticas de laboratorio (obrigatorias).

    O alumno ten que asistir obrigatoriamente as clases prácticas de laboratorio, ao final das que deberá entregar unha memoria de prácticas que será valorada. O traballo realizado no laboratorio tamén será cualificado.

    - Os alumnos deberán realizar un traballo sobre algunhas das Operacións Básicas que non se poden expoñer nas clases teóricas debido á amplitude do programa da materia. Os alumnos realizarán estes traballos ao longo do cuadrimestre e presentaranos ao final de cuadrimestre ante os seus compañeiros. Os alumnos deberán responder as preguntas que xurdan tras a súa exposición. Isto será valorado na nota final do curso. A elaboración e asistencia á presentación dos traballos serán obrigatorias.

    - A asistencia ás titorías ao longo do cuadrimestre é altamente recomendable, xa que permite a solución de dúbidas puntuais dos alumnos, serán unha boa ferramenta para estimar o aproveitamento dos alumnos das clases maxistrais e detectar posibles lagoas ou aspectos que sería necesario reforzar.

    Sistema de evaluación
    - A materia avaliarase mediante un exame ao final do cuadrimestre que constará dunha parte de teoría e outra parte de problemas, onde o alumno deberá aprobar cada unha das partes para superar a materia (80% da nota final).

    - Avaliarase o traballo realizado no laboratorio e a memoria de prácticas presentada. Para aprobar a materia é necesario superar a avaliación de laboratorio (20% da nota final).

    - Ao longo do cuadrimestre, o profesor intentará facer un seguimento continuo da evolución do alumno mediante problemas propostos (e posteriormente resoltos) e preguntas na clase. Por tanto, tamén será valorada na nota final da materia a participación do alumno na clase e a resolución e entrega de problemas propostos.

    - Os traballos relacionados coa materia elaborados ao longo do cuadrimestre, valoraranse na puntuación final do alumno, tanto a súa presentación como a súa exposición.

    No caso en que o alumno dispoña de notas de laboratorio, memoria de prácticas, resolución e entrega de problemas propostos e presentación e exposición de traballos relacionados coa materia, poderán chegar a representar ata un 40% da nota final. Neste caso para poder superar a materia o alumno deberá ter unha nota mínima de 3 en cada un dos apartados que entren a formar parte da avaliación.
    Tempo de estudo e traballo persoal
    Horas presenciais:
    Teóricas e de problemas: 75
    De prácticas de laboratorio: 20 (obrigatorias)

    Horas non presenciais:
    Como é unha materia que se imparte diariamente, é importante que o alumno leve ao día a materia (3-4 horas semanais) para poder entender e realizar posteriormente os problemas que se presenten na clase.
    Recomendacións para o estudo da materia
    Coñecementos previos:
    O alumno deberá coñecer e saber resolver balances de materia e enerxía, así como os conceptos básicos da Enxeñería Química. Para poder aproveitar a materia deberá ter cursada a materia de Enxeñería Química do curso de complementos de formación.

    É importante a asistencia diaria á clase e o traballo continuado tanto na clase como nas horas fóra do horario de clase. O alumno debe intentar facer por si mesmo os boletíns de problemas entregados (ademais doutros que busque na bibliografía recomendada) para que o profesor poida resolver as dúbidas que se lle presenten e poida, desta forma, facer un seguimento continuado da evolución do alumno na materia.

    É necesario e obrigatorio acudir ás prácticas de laboratorio para superar a materia.