G4051425 - Redes Xeodésicas (Astronomía e Xeodesia) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 4.50
• Total: 4.5
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 24.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 6.00
• Clase Interactiva Seminario: 6.00
• Horas de Titorías: 2.00
• Total: 38.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Enxeñaría Agroforestal
• Áreas: Enxeñaría Cartográfica, Xeodésica e Fotogrametría
• Centro: Escola Politécnica Superior
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	NON
Grupo /CLIL_01	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo /CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo /TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
Todos os profesionais da Xeomática e a Topografía necesitan ter claros conceptos de Geodesia, co fin de comprender a natureza dos datos espaciais e de usalos correctamente. Na actualidade pódense obter determinacións de latitude e lonxitude de elevada precisión grazas á xeneralización da tecnoloxía GNSS (Global Navigation Satellite Systems), dunha forma sinxela e rápida. Esta facilidade de obtención de posicionamentos globais cambiou os paradigmas da topografía clásica e o posicionamento relativo; é neste novo contexto no que as Redes Xeodésicas cobran unha especial importancia.
O obxectivo global da materia de Redes Xeodésicas é o de achegar ao estudante á materia desde un punto de vista teórico e práctico, analizando a evolución das redes xeodésicas e a súa importancia para a sociedade actual, o seu interese de uso no ámbito da Xeomática e a Topografía, os tipos de redes xeodésicas, o seu deseño e observación -tanto desde un punto de vista metodolóxico clásico, como a partir dos máis modernos métodos de planificación, observación e cálculo dunha rede a partir de tecnoloxía GNSS- así como a súa evolución futura máis probable, a través do coñecemento das máis novedosas tecnoloxías ou de interesantes iniciativas globais como GGOS (Global Geodetic Observing System).
Outros obxectivos relacionados coa materia son:
I. Explicar a relación existente desta materia e outras intimamente relacionadas dentro da titulación.
II. Que o alumno coñeza os conceptos xerais sobre xeodesia xeométrica e xeodesia física.
III. Que o alumno coñeza os conceptos básicos sobre sistemas de referencia, datums horizontais e verticais, cambio de datum e sistemas de proxección.
IV. Que o alumno coñeza os conceptos básicos sobre o campo gravitatorio terrestre e teoría do potencial gravitatorio.
V. Que o alumno coñeza os principais marcos de referencia internacional e a rede xeodésica española.
VI. Que o alumno coñeza diferentes conceptos sobre a precisión das redes xeodésicas.
VII. Que alumno desenvolva capacidade de deseño, elaboración, dirección e xestión de proxectos xeomáticos e topográficos.
VIII. Que o alumno se familiarice coa literatura anglosaxona, co fin de que poida manterse actualizado ao longo da súa vida profesional, nun campo en continua evolución.

Contidos
A continuación expóñense os temas e as horas de clase expositiva, ás que haberá que sumar as sesións interactivas que abarcarán varios temas.
• Tema 1: Introdución ás redes xeodésicas (1 h).
• Tema 2: Xeodesia xeométrica: Cuestións xerais e a súa aplicación ás redes xeodésicas (3 h).
• Tema 3: Xeodesia física: Cuestións xerais e a súa aplicación ás redes xeodésicas (2 h)
• Tema 4: A rede xeodésica española (1 h)
• Tema 5: Instrumentación e metodoloxía para a medición xeodésica (2 h).
• Tema 7: Deseño e observación de redes xeodésicas (3 h).
• Tema 8: Cálculo e compensación de redes xeodésicas (4 h).
• Tema 9: Problema do Datum e a súa elección en relación en relación con las Redes Libres. Inversas xeneralizadas (3 h).
• Tema 10: Análise estatística de resultados (4 h).
• Tema 11: Deseño de Redes: necesidade, utilidade e perspectivas futuras (1 h).

Bibliografía básica e complementaria
Bibliografía básica
Carpio Hernández, JP. 2001. Redes topométricas. Biblioteca técnica universitaria – Sección de geodesia e topografía. Bellisco edicións técnicas e científicas, 422 pp. ISBN: 8495279487.
Chueca Pazos, M., Herráez Boquera, J., Berné Valero, JL. 1996. Redes Topográficas e Locais. Microgeodesia. Editorial Paraninfo, Madrid, España, 447 pp. ISBN 84-283-2310-06.
Franquet Bernis, JM., Querol Gómez, A. 2010. Nivelación de terreos por regresión tridimensional. Unha aplicación dos métodos estatísticos. UNED, 471 pp. ISBN: 8493842001.
Grafarend EW., Sansó, F. 2011. Optimization and Design of Geodetic Networks (2nd ed.). Springer Verlag, Berlin, Germany, 628 pp. ISBN: 3642706614.
Kuang, S. 1996. Geodetic Network Analysis and Optimal Design: Concepts and Applications. Ann Arbor Press, 368 pp. ISBN: 1575040441
Martin Asin, F. 1990. Geodesia e cartografía matemática (3ª ed). Editorial Paraninfo, Madrid, España, 422 pp. ISBN: 84-398-0248-X.
Mena, JB. 2008. Geodesia superior (Vol. I). Editado por Centro Nacionao de Información Xeográfica (CNIG) e Instituto Xeográfico Nacional (IGN). Ministerio de Fomento. Madrid. España, 700 pp. ISBN: 8441607680.
Mena, JB. 2008. Geodesia superior (Vol. II). Editado por Centro Nacionao de Información Xeográfica (CNIG) e Instituto Xeográfico Nacional (IGN). Ministerio de Fomento. Madrid. España, 500 pp. ISBN: 8441607680.
Mikhail, EM., Ackermann, F. 1976. Observations and least squares. A Dunn-Donnelley Publisher, 497 pp. ISBN: 978-0819123978.
Rodríguez Jordana, J. 2009. Axuste de observacións: o método dos mínimos cuadrados con aplicacións át opografía. Ediciones UPC, 170 pp. ISBN: 978-8483018347.
Wolf, PR., Ghilani, CD. 1997. Adjustment computations statistics and least squares ins urveying and GIS. John Wiley and Sons, 584 pp. ISBN: 978-0471168331.
Bibliografía complementaria
Altamimi, Z., Collilieux, X., Métivier, L. 2011. ITRF2008: A nimproved solution of the internacional terrestrial reference frame. J. Geod., 85: 457–473.
Kaplan, ED., Hegarty, CJ (eds.). Understanding GPS: Principles and applications (2nd ed). Artech House, Inc., 682 pp. ISBN 1-58053-894-0.
Peñafiel, J., Zayas, J. 2001. Fundamentos do sistema GPS e aplicacións na topografia. Colexio oficial de enxeñeiros técnicos en topografía - Delegacion territorial de Madrid-Castilla a Mancha, 134 pp.
Plag, HP., Pearlman, M. 2009. Global Geodetic Observing System. Meeting the requirements of a g lobal society on a changing planet in 2020. Springer, 332 pp. ISBN: 3642026877.
Sanchez Méndez, FJ. 2004. Geodesia e cartografía: Os conceptos e a súa aplicación práctica. EOGIS S. L., 124 pp.

Competencias
Tendo en conta que o Grado en Enxeñería en Xeomática e Topografía habilita para exercer a profesión regulada de Enxeñeiro Técnico de Topografía e as competencias xerais que figuran na Orde CIN/353/2009, de 9 de febreiro (BOE nº 44, de 20 de febreiro de 2009), pola que se establecen os requisitos para a verificación dos títulos universitarios oficiais, que habilitan para o exercicio da profesión de Enxeñeiro Técnico de Topografía, os alumnos que cursen esta materia adquirirán competencias relacionadas con:
IX. Coñecementos e aplicación da xeodesia xeométrica (Módulo común á rama Topográfica).
X. Coñecemento e aplicación dos métodos e técnicas propios da xeodesia física e espacial; xeomagnetismo; sismoloxía e enxeñería sísmica; gravimetría (Módulo de Tecnoloxía Específica).
XI. Coñecementos e aplicación de métodos de axuste mínimo cadrados no ámbito de observacións topo-xeodésicas, fotogramétricas e cartográficas (Módulo de Tecnoloxía Específica).
Ademais, as competencias específicas da materia son: Capacidade para coñecer, comprender e utilizar os principios da xeodesia xeométrica, xeodesia física, xeodesia aplicada e o deseño, observación e axuste de redes xeodésicas.

Metodoloxía da ensinanza
Céntrase na adquisición dos conceptos esenciais, de forma gradual e con avaliacións continuadas, co propósito de coñecer o avance dos alumnos e detectar posibles deficiencias no proceso da aprendizaxe que deban ser corrixidas.
Sistema de evaluación
A avaliación farase en catro bloques:
Bloque I Clases expositivas: Exame final con cuestións teóricas e exercicios prácticos nas datas fixadas pola Dirección da Escola Politécnica Superior (EPS) nas convocatorias oficiais. Será necesario superar de forma independente a parte de teoría e a de exercicios e obter polo menos 2,5 puntos sobre 5 neste bloque, para que se poida superar a materia, facendo uso dos puntos obtidos nos bloques restantes. Esta proba supón o 50% da nota e versará sobre as partes teóricas e exercicios prácticos explicados nas clases expositivas.
Bloque II Clases expositivas: Probas parciais de curta duración con cuestións teóricas básicas e exercicios prácticos. Avaliaranse estas probas en conxunto, sendo necesario superar de forma independente a parte de teoría e a de exercicios. As probas parciais contan un 30% da nota. A asistencia as clases expositivas e probas parciais non será obrigatoria.
Bloque III Prácticas: Informe das prácticas, que se entregará antes da data do exame final da convocatoria correspondente. As prácticas de laboratorio realizaranse en campo (nas zonas axardinadas da EPS) e nas aulas de informática. Este bloque supón un 20% do total da nota. Os alumnos que non entreguen o informe das prácticas e no obteñan puntuación neste bloque poden compensalo coa puntuación optativa do Bloque IV. A asistencia a prácticas no será obrigatoria.
Bloque IV – Seminarios e visitas de campo: Poderase valorar cun máximo de 2 puntos a participación nos seminarios e visitas de campo, o traballo durante os mesmos ou actividades complementarias optativas. Esta valoración aplicarase a mellorar a puntuación total da materia (excepto no caso dos alumnos que non obteñan puntuación nos Bloques II e III, xa que neste caso unicamente servirá para compensar parte da nota non acadada). A asistencia aos seminarios e visitas de campo non será obrigatoria.

Tempo de estudo e traballo persoal
Actividades formativas en horas:
Clases teóricas (expositivas de grupo grande): 24 horas de traballo presencial.
Traballo persoal do alumno: Lectura e preparación de temas, 24 horas.
Actividades en seminarios (interactivos, con grupos reducidos): 6 horas de traballo presencial.
Traballo persoal do alumno: Realización de informes, traballos optativos ou actividades complementarias, 7 horas.
Prácticas (con grupos reducidos): 6 horas de traballo presencial
Traballo persoal do alumno: Preparación previa das prácticas e traballo posterior sobre as mesmas, 12 horas.
Titorías individuais: 2 horas de traballo presencial
Traballo persoal do alumno: Preparación de probas de avaliación, 5 horas.
Total de horas de clase: 38.
Total de horas de traballo do alumno: 48.

Recomendacións para o estudo da materia
Asistencia ás clases, tanto expositivas como interactivas, realización das actividades de avaliación de seguimento continuo, estudo da materia ao ritmo que se imparten as clases.
Para un correcto seguimento da materia é necesario ter coñecementos básicos de matemáticas (trigonometría), física (teoría do potencial gravitatorio) e estatística (regresión), polo que é recomendable haber cursado previamente as materias de Matemáticas I, II e III, Físico I e II e Modelos Estatísticos de Axuste de Observacións.
Tamén é aconsellable estar familiarizado co uso dos Sistemas de Información Xeográfica (SIG) e Sistemas de posicionamento Global (GNSS), que se imparten nas materias que levan ese mesmo nome.
Pola súa banda a xeodesia xeométrica, que se ocupa da descrición das localizacións e en consecuencia do sistemas de coordenadas e sistemas de referencia é unha disciplina de especial interese para esta materia e pódense obter coñecementos relacionados nas materias de Xeodesia Matemática.