P4161111 - Sistemas de protección integrada (Tecnoloxía da Produción Vexetal e Animal) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 3.00
• Total: 3.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 12.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 12.00
• Horas de Titorías: 1.50
• Total: 25.5

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
• Departamentos: Produción Vexetal
• Áreas: Produción Vexetal
• Centro: Escola Politécnica Superior
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
CABALEIRO SOBRINO, CRISTINA.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	NON
Grupo /CLIL_01	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	NON
Grupo /CLIL_02	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
O obxectivo último da asignatura e que o alumno coñeza os Sistemas de Protección Integrada e todas as actividades que un técnico asesor ten que levar a cabo; utilizaranse como modelo alguns dos principais cultivos para os que na actualidade hay normativa específica de PI.

O obxectivo último da materia é que o alumno coñeza os programas de Protección Integrada e en que se basean todas as actividades que un técnico asesor ten que levar a cabo; para abordalo utilizaranse como modelo algúns dos principais cultivos para os que na actualidade hai normativa específica de PI.

1. Obxectivos ou competencias relacionados cos coñecementos ou habilidades:
a. Coñecer e recoñecer en campo os síntomas e signos de enfermidades e os distintos estadíos vitais de pragas dos cultivos.
b. Coñecer a metodoloxía básica para levar a cabo o tipo de mostraxes e/ou toma de datos que permiten determinar se a densidade de praga/inóculo de patóxenos e as condicións ambientais son tales que chegou ao momento/limiar que producirá perdas económicas ao agricultor se non se intervén.
c. Utilizar todos os coñecementos sobre patóxenos, pragas, malas herbas, cultivos e técnicas de control e sobre as vantaxes e inconvenientes de cada unha, para a toma de decisións encamiñadas á prevención e/ou control de danos nos distintos cultivos modelo

2.Obxectivos ou competencias relacionados co dominio de certas ferramentas de aprendizaxe e/ou de formación:
a.Ser capaz de xeneralizar a partir de coñecementos puntuais
b.Ser capaz de particularizar a partir de coñecementos xerais.
c.Ser capaz de extrapolar os casos que se presentan nun contexto determinado a outras situacións.
d.Ser capaz de interpretar situacións complexas
e.Ser capaz de comunicar de forma clara e precisa información básica a varios niveis (estudantes, agricultores, investigadores)
3.Obxectivos ou competencias vinculados a valores ou actitudes importantes en función da materia ou do seu sentido no Plan de Estudos (certos valores, actitudes, visións do traballo profesional que nos gustaría reforzar no noso traballo docente).
a.O alumno debe ser capaz de reflexionar sobre a formación e información recibida, debe valorar as consecuencias das decisións tomadas en temas como o diagnóstico, as recomendacións de uso de fitosanitarios, novas variedades híbridas melloradas, variedades transgénicas, a viabilidade e sostenibilidade das medidas adoptadas…
b.O alumno debe ser crítico coa información recibida e ter criterio á hora de tomar decisións.
c.O alumnos debe ser capaz de traballar en equipo cos agricultores, outros técnicos, outros investigadores.

Contidos
DOCENCIA EXPOSITIVA (12 h P e 12 h NP)

PROGRAMA

Tema 1: Protección Integrada nos programas de Produción Integrada
Normativa-O asesor fitosanitario- as guías de cultivo/normativas de Pi de cultivos-Tendencias na estratexia de control integrado de pragas, patóxenos e malas herbas dentro da PI de cultivos (docencia non presencial): cultural, físico, químico, xenético, biolóxico, biotécnico.
Tema 2: Puntos críticos no control integrado.
Pragas clave - Momentos/decisións clave: plantación, variedades, estratexia xeral - Toma de datos: mostraxes, seguimento de poboacións, condicións que determinan a evolución de epidemias - elección de técnicas e momentos de intervención, -relación entre perdas de produción/calidade e densidade de poboación/inóculo de axentes nocivos - cálculo de limiares de intervención e implementación de sistemas de predición de risco
Sistemas de produción integrada en cultivos modelo:
En cada tema os apartados serán, con certas variacións segundo o cultivo:
1.Principais pragas e patóxenos, pragas e patóxenos limitantes e non limitantes (docencia non presencial). 2. Programación da produción, condicionantes, desenvolvemento do cultivo. Normativa de Produción Integrada do cultivo/guía de cultivo).
3. Factores que afectan aos albores de tratamento, predición de ataques e posibilidades/necesidade de intervención e selección de técnica a utilizar.

Tema 3: Protección Integrada no cultivo da pataca
Tema 4: Protección integrada nos cultivos hortícolas en invernadoiro
Tema 5: Protección integrada en cultivos leñosos: froiteiros de pebida e vide

DOCENCIA INTERACTIVA

LABORATORIO (8 h P)

Práctica 1: Identificación de problemas nos cultivos modelo en campo de prácticas / laboratorio. Instrucións para preparación de herbario e/ou colección de insectos
Práctica 2: Seguimento do ciclo de vida de organismos nocivos para os cultivos/bioensayos: nematodos, insectos e fungos (dependendo da dispoñibilidade)
Práctica 3: Programas de simulación de ataques de patóxenos: Phytophthora infestans e/ou Venturia inaequalis (aula de informática)

SEMINARIOS (4 h P)

Presentacións de traballos de alumnos:
-Pataca: determinación de número medio de tratamentos contra o mildeu nunha zona determinada
-Horta invernadoiro: alternativas non químicas para o control de pragas.
-Vide/froiteiros: determinación de número medio de tratamentos contra o mildeu/oidio/moteado, nunha zona determinada

Bibliografía básica e complementaria
BASIC
Agrios, GN, Plant pathology. 5th ed. 2004. Elsevier, Versión española, 1995, Fitopatología, 2ª ed. Noriega,
Andrés, M.F. y S. Verdejo. 2011. Enfermedades causadas por nematodos fitoparásitos en España. Phytoma SEF. 255 pp.
Carrero, J.M. 1996 La lucha integrada contra las plagas agrícolas y forestales. Mundi-Prensa, Madrid.
Coscollá, R. 2004. Introducción a la Protección Integrada. Phytoma España. 356 pp
Ferrari, M., E. Marcon ed A. Menta. 1994. Fitopatologia ed Entomologia Agraria, 2ªed. Edagricole, Bologna.
Herbert, H. R. 1982. Introducción a la entomología general y aplicada. Edic Omega. Barcelona
Jacas, J., P. Caballero y J. Avilla (eds). El control biológico de plagas y enfermedades. Universitat Jaume I.
Jarvis, W.R. 1992. Managing Diseases in Greenhouse Crops. APS, Press, St. Paul, MN. Versión española, Mundi-Prensa.
Jiménez Díaz, R.M. 2010. Enfermedades de las plantas causadas por hongos y oomycetos. Naturaleza y Control Integrado. Phytoma-SEF, 330 pp..

COMPLEMENTARY
Cabello, T., Torres, M., Barranco, P. 1997. Plagas de los cultivos: guía de identificación. Universidad de Almería, Servicio de Publicaciones. E
Cook, R.J. y R.J. Veseth. 1991. Wheath Health Management. APS Press.
Powelson M.L. Y D.A. Johnson. 2009. Potato Health Management. 2nd Edition. APS Press. M.
García, F. y Ferragut, F. 2002. Plagas agrícolas. 3ª Edic. Phytoma
Liñan, C. de. (cada año). Vademecum de Productos Ftosanitarios. C. de Liñan, Madrid.
Liñán, C. 1998. Entomología agroforestal: insectos y ácaros que dañan montes, cultivos y jardines.: Ediciones Agrotécnicas, D.L. Madrid. E
Messianen, C.M., D. Blancard, F. Rouxel y R. Lafon. 1995. Enfermedades de las hortalizas. Mundi-Prensa, INRA..
García de Otazo,J. Sió Torres; R. Torá, M Torá. 1982. Peral. Control integrado de plagas y enfermedades. Agro Latino.
Varios APS. Compendium of Plant Diseases. Enfermedades de diferentes cultivos: patata, vid, frutales, maíz, lechuga, tomate, pimiento, judía...
Varios SEF. Monografías sobre enfermedades de diferentes cultivos.
Boletín de Plagas: articulos investigación y experimentación agraria en Protección Vegetal.
Phytoma: artículos de divulgación en Protección Vegetal.

web:

http://www.mapa.es/es/agricultura/pags/fitos/registro/menu.asp Registro de productos fitosanitarios
http://www.sef.es/sef/ Sociedad Española de fitopatología
http://www.seea.es/ Sociedad Española de entomología aplicada
http://www.efa-dip.org/ Página de la Estación Fitopatológica de O Areeiro
http://mediorural.xunta.es/areas/agricultura/horta/producion_integrada/regulamentos_tecnicos/ normativa de PI gallega
http://mediorural.xunta.es/areas/agricultura/sanidade_vexetal/rexistro_fitosanitarios/ sanidade vexetal
http:/www.apspress.org American Phytopathological Society – especialmente las secciones de educación
http://www.eppo.org Página web de la European Plant Protection Organization
http://www.pk.uni-bonn.de/ppigb/ppigb.htm The Plant Pathology Internet Guide Book
http://www.infoagro.com/agrovademecum/ Vademécum
http://www.agrodigital.com/IndSec_sanv.asp?xSector=1&xSubSector=13 Página de información sobre sanidad, COMERCIAL (BASF)
http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/crops-agriculture.html
http://www.inra.fr/Internet/Produits/HYP3/index.html Página virtual del INRA sobre Protección Vegetal
http://www.etsmre.upv.es/pcult/ Página Web de la Universidad Politécnica de Valencia

Competencias
- Identificación dos principais grupos de pragas e patóxenos: interpretación de sintomatoloxía nos principais cultivos que se utilizaron como modelo, diagnóstico básico e recompilación de información a enviar coas mostras a laboratorios de diagnóstico. Utilización de kits de diagnóstico rápido e bioensaios como apoio á toma de decisións.
- Extrapolación deses coñecementos a outros cultivos e as súas pragas e patóxenos.
- Seguimento do estado sanitario dun cultivo e cumplimentación de estadillos e informes de xustificación de intervencións a enviar ás autoridades competentes. Base de datos para utilizar a información na propia explotación.
- Elección dos sistemas de seguimento de pragas e predición de ataques de patóxenos.
- Elección das medidas de control, produtos e momentos de intervención - determinación de limiares: integración de medidas de control en programas de loita integrada dentro da normativa de Produción Integrada
- Emisión e interpretación de informes sobre diagnóstico e control de pragas e patóxenos.



Metodoloxía da ensinanza
A docencia expositiva impartirase mediante clases maxistrais aínda que se intercalarán intervencións dos alumnos ou aclaracións sobre o material obxecto de docencia non presencial. A docencia interactiva impartirase en laboratorio, campo e seminarios. Na maioría de sesións haberá unha exposición previa de contidos pero a maior parte do tempo os alumnos realizarán actividades (preparacións, microscopio/lupa, claves, exercicios, presentacións, observación de vídeos, etc). No laboratorio e campo, os alumnos, individualmente ou en grupos de dous, realizarán as actividades recollidas no Guión de prácticas, porán en común as súas observacións/resultados (preparacións, observacións, test de diagnóstico, resolución de cuestións finais, etc).
Nos primeiros seminarios pasaranse vídeos e comentaranse ao final e durante a emisión; nos seminarios correspondentes a PI haberá exercicios a realizar en aula ou fóra dela ou ben presentacións dos alumnos de temas que se proporán en tutorías de grupo e para os cales buscarán información e prepararán as presentacións.
Nas tutorías en grupo axudarase aos alumnos a buscar información e seleccionaranse os temas de presentación e a bibliografía a utilizar.
A aula virtual servirá tanto para proporcional información como para avisos sobre diversos temas de interese para a materia. Poderanse abrir foros de discusión.

Sistema de evaluación
O programa teórico avaliarase en base a un exame final que cubrirá toda a docencia teórica e práctica presencial; pero haberá varios controis sobre a materia dos temas Non Presenciais (técnicas de control e pragas/patóxenos modelo): moi breves, tipo test con respostas múltiples. O exame final escrito estará formado por preguntas de resposta breve, recoñecemento de organismos nocivos que afectan os cultivos modelo, establecemento de hipótese de diagnóstico en situacións de campo e resolución de casos prácticos de intervención similares aos presentados en clase. As notas dos controis serán 1/3 da nota de teoría. En conxunto a nota de teoría suporá o 33% da nota final. No test e exame é necesario chegar ao 4 para que a nota téñase en consideración. O test suspensos pódense repetir o día do exame final ou facelos de novo para subir nota.
Proporanse actividades complementarias/voluntarias que no exame final poden aparecer como %ou201Cpreguntas comodín%ou201D.
As actividades interactivas en laboratorio avaliaranse no mesmo día en que se realicen ou en base a entrégaa/presentación de informes ou traballos de seguimento (individuais ou en grupo). As presentacións que constitúen os seminarios valorarase a procura de información, a súa elaboración, a presentación e a exposición (4 notas). En conxunto a docencia interactiva supón o 66% da nota final (33% laboratorio e 33% seminarios).
É necesario un mínimo de 4 no tres compoñentes da nota final (teoría, laboratorio, seminarios) para ter calquera nota en consideración. A asistencia non é obrigatoria pero a ausencia do alumno en calquera das actividades interactivas avaliables ou a non entrega de traballos supón un 0 nesa actividade.


Tempo de estudo e traballo persoal
Como orientación, aínda que depende da capacidade de cada alumno e do aproveitamento que faga das clases presenciais:
Lectura e preparación de temas sen docencia presencial: 10 horas.
Preparación de prácticas e traballo posterior: 5 horas
Elaboración de presentacións individuais ou en grupo: 20 horas
Preparación específica de probas de avaliación (controis e exame final): 20 horas

Recomendacións para o estudo da materia
- Sentido común
- Asistencia e participación en clase
- Repaso da materia cursada no Grao
- Realización de todas as actividades voluntarias
- Estudo con material gráfico a man
- Lectura e utilización de bibliografía e artigos de investigación
- Constancia na revisión do que se ten visto na materia
- Colaboración con compañeiros
- Aproveitamento das actividades prácticas
- Saír ao campo antes de que chegue o outono/inverno: observar

Observacións
O complemento ideal para alumnos/as con interese neste campo e con ambición de ser "Asesor fitosanitario" é a realización de prácticas en empresas que estean a funcionar dentro da Produción Integrada e/ou a realización de Estudo técnico/traballo fin de carreira de investigación en calquera destes campos. O grupo de investigación "Produción e Protección Vexetal" admite alumnos de traballo fin de MÁSTER en patoloxía, entomología, mantemento do chan, protección do viñedo, protección en pataca etc.







Este programa en galego é unha tradución automática do programa en castelán; aínda que se corrixiron algúns erros, pode haber outros non detectados.