G4021204 - Química Orgánica (Formación Básica) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 28.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 15.00
• Clase Interactiva Seminario: 9.00
• Horas de Titorías: 2.00
• Total: 54.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Química Orgánica
• Áreas: Química Orgánica
• Centro: Escola Técnica Superior de Enxeñaría
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
COBAS MARTINEZ, AGUSTIN ANTON.	NON
GONZALEZ BELLO, CONCEPCION.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo CLE01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLE02	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIL_01	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	SI
Grupo CLIL_02	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	SI
Grupo CLIL_03	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	SI
Grupo CLIL_04	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	SI
Grupo CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	SI
Grupo CLIS_02	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	SI
Grupo CLIS_03	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	SI
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
- Recoñecer os grupos funcionais mais importantes presentes nos compostos orgánicos e ser capaz de nomealos usando a nomenclatura sistemática(IUPAC).
- Saber representar os compostos orgánicos empregando estruturas de Lewis, fórmulas estruturais e con estereoquímica (Newmanm, Fischer, perspectiva) e mediante o uso de aplicacións informáticas.
- Ter nocións básicas de estereoisomería e análise conformacional.
- Predicir as propiedades físicas (puntos de fusión, ebulición, solubilidade en auga) según os grupos funcionais presentes na molécula.
- Coñecer os principais métodos de separación das sustancias orgánicas e a súa implantación práctica.
- Coñecer as principais reaccións químicas dos grupos funcionais estudados.
- Coñecer a importancia industrial e medioambiental dos compostos orgánicos
-Desenrolar habilidades para a comunicación oral e o traballo en grupo mediante a defensa oral e pública dos aspectos relacionados cos contidos da asignatura e as súas aplicacións e relevancia económica e social.

Contidos
TEMA 1 ESTRUCTURA E FORMULACIÓN DOS COMPOSTOS ORGÁNICOS
Historia e repercusión actual. Representación das moléculas orgánicas. Isomería estrutural. Grupo funcional. Principais grupos funcionais, nomenclatura e formulación. Estruturas de Lewis. Resonancia. Teoría de enlace de valencia e hibridación. Polaridade. Forzas intermoleculares e propiedades físicas. Acidos e bases.

TEMA 2 ALCANOS
Propiedades físicas. Análise conformacional de alcanos. Análise conformacional de cicloalcanos. Reaccións de combustión. Reaccións de haloxenación. Petróleo.

TEMA 3 ESTEREOQUIMICA
Quiralidade. Enantiómeros. Actividade óptica. Configuración absoluta. Proxeccións de Fischer. Diastereómeros. Formas meso. Isomería xeométrica de alquenos

TEMA 4 ALQUENOS E ALQUINOS
Alquenos: Estrutura e importancia industrial. Reaccións de adición electrófila a alquenos. Reducción de alquenos. Oxidación de alquenos. Polimerización de alquenos. Reacción de Diels-Alder.
Alquinos: Estrutura de alquinos. Acidez de alquinos. Reactividade de alquinos.

TEMA 5 COMPOSTOS AROMATICOS
Estrutura do benceno e aromaticidade. Reaccións de sustitución electrófila aromática. Compostos aromáticos de interese industrial.

TEMA 6 HALOALCANOS
Clasificación e importancia. Reaccións de sustitución nucleófila: SN1 e SN2. Reaccións de eliminación, mecanismos E2 e E1. Competencia entre sustitución e eliminación. Compostos organometálicos.

TEMA 7 ALCOIS E AMINAS
Alcois: Clasificación e interese industrial. Propiedades ácido base. Sustitución nucleófila con alcois. Reaccións dos alcois con ácidos. Oxidación. Éteres e epóxidos.
Aminas: Clasificación e interés industrial. Acidez e basicidade de aminas. Alquilación de aminas e sales de amonio cuaternario.

TEMA 8 ALDEHIDOS E CETONAS
Estrutura e propiedades. Reaccións de adición ao carbonilo: formación de hemiacetais e acetais, iminas e enaminas. Reactividade en alfa ao carbonilo: condensación aldólica. Reaccións de oxidación e redución.

TEMA 9 ACIDOS CARBOXÍLICOS E DERIVADOS
Estrutura e propiedades. Reaccións de adición-eliminación: transformación de ácidos carboxílicos nos seus derivados e interconversión de estes. Xabóns e deterxentes. Polímeros de condensación.

PRÁCTICAS DE LABORATORIO:
PRÁCTICA 1: Técnicas de separación:
a) Separación mediante extracción líquido-líquido.
b) Cromatografía en columna, separación dunha mestura de azul de metileno e laranxa de metilo.
PRÁCTICA 2. Esterificación polo método de Fischer: Preparación do acetato de etilo.
PRÁCTICA 3. Preparación de polímeros de adición e de condensación: Síntese do poliestireno e dunha poliamida.

PRÁCTICAS DE INFORMÁTICA:
Uso de aplicacións informáticas para representar moléculas orgánicas.

Bibliografía básica e complementaria
Libro de referencia:
HART, H.; HART, D. J.; CRAINE, L. E. "Química Orgánica". Ed McGraw Hill, 2007.

Libro auxiliar:
VOLLHARDT, K. P. C.; SHORE, N. E. "Química Orgánica.". 5ª Ed. Omega. Barcelona, 2008.

Libros de problemas:
QUIÑOÁ, E. ; RIGUERA, R. “Cuestiones y Ejercicios de Química Orgánica”. Ed. McGraw Hill, 1994.
QUIÑOA, E.; RIGUERA, R. “Nomenclatura y representación de los compuestos orgánicos”.Ed. McGraw-Hill, 1996.

Competencias
Competencias específicas:

- CB.4.2 Capacidade para comprender e aplicar os principios de coñecementos básicos e as súas aplicacións na enxeñería da Química orgánica.

Competencias xerais:

- CG.3 Coñecemento en materias básicas e tecnolóxicas, que os capacite para a aprendizaxe de novos métodos e teorías, e os dote de versatilidade para adaptarse a novas situacións.
- CG.4 Capacidade de resolver problemas con iniciativa, toma de decisións, creatividade, razoamento crítico e de comunicar e transmitir coñecementos, habilidades e destrezas no campo da enxeñería industrial.
- CG.10 Capacidade de traballar nunha contorna multilingüe e multidisciplinar.

Competencias transversais:

- CT.1 Capacidade de análise e síntese
- CT.3 Comunicación oral e escrita en linguas propias e algunha estranxeira
- CT.4 Habilidades para o uso e desenvolvemento de aplicacións informáticas
- CT.6 Resolución de problemas
- CT.8 Traballo en equipo
- CT.13 Capacidade de aplicar os coñecementos na práctica
- CT.16 Sensibilidade cara a temas ambientais

Metodoloxía da ensinanza
Docencia expositiva:
- Clases teóricas presenciais, nas que o profesor desenvolverá o contido do programa, e nas que se alternarán as explicacións teóricas coa resolución de exercicios que ilustren os conceptos explicados. Para o estudio do tema os apuntes poderán ser complementados/ampliados coa axuda de libros de texto e/ou consulta o material suministrado polo profesor.

Docencia interactiva:
- Clases de seminario, nas que se resolverán os problemas e cuestións plantexadas nos boletíns (BOLETINS-SEMINARIO). Terase en conta a participación activa dos alumnos nos mesmos ao longo do curso.

- Titorías en grupo reducido, nas que se fará un seguimento cercano do traballo desenvolto por cada alumno ao longo do curso. Cada alumno asistirá a 2 titorías obrigatorias de 1 h de duración. Ademais de aclarar dúbidas e orientar o traballo persoal, nas titorías discutiranse problemas complementarios (BOLETÍNS -TITORÍAS) que os alumnos deberán traer traballados e que entregarán ao profesor antes de comezar a titoría.

- Clases prácticas:. tres sesións de prácticas de laboratorio, de 4h de duración cada unha. En cada sesión faranse 1 -2 experimentos. Os alumnos dispoñerán de guións co fundamento e o procedemento experimental. A realización das prácticas será obrigatoria para superar a materia.

- Aula de informática: Unha sesión de tres horas para representar moléculas orgánicas mediante o uso de aplicacións informáticas

- Aula virtual: A asignatura contará cunha aula virtual, na que se introducirá todo o material de apoio docente do curso, os calendarios, enlaces a páxinas de interese, etc.

Sistema de evaluación
- Exame con cuestións teórico-prácticas: realizarase durante o período de exames, ao final do curso, para valorar a adquisición de coñecementos. (Porcentaxe na calificación: 70%).
- Avaliación continua: Realización dos exercicios dos boletíns nos seminarios, a asistencia regular e participación activa nas clases. Ademais poderanse realizar, en horas de clase, controis que consistirán na resolución dun ou varios exercicios sobre a materia explicada (15%).
- Traballo no laboratorio e na aula de informática (5%).
- Titorias: valorarase a asistencia, a participación e a entrega de boletíns resoltos(10%).

Os alumnos que tendo realizado as prácticas de laboratorio non tiveran superado a materia na oportunidade ordinaria do cuadrimestre, poderán superala tras repetir o exame final na oportunidade extraordinaria de recuperación de xullo, manténdose as calificacións obtidas nos demais apartados.
No caso de que un alumno nos se presente ao exame final (convocatoria ordinaria e extraordinara), recibirá a calificación de non presentado.

A cualificacións dos traballos, actividades e titorías se lles comunicarán aos alumno antes do exame final.

Criterios de evaluación para os alumnos repetidores:

- Os criterios de evaluación serán os mesmos que para os alumnos de primeiro ano de matrícula
- A realización das prácticas de laboratorio é opcional para aqueles alumnos que xa as completaran en anos anteriores.
Tempo de estudo e traballo persoal
Actividade Horas presenciais Horas traballo do alumno
Clases de teoría 28 37
Seminarios 9 15
Aula informática 3 2
Prácticas de laboratorio 12 8
Titorías grupo 2 3
Titorías individualizadas 2 2
Examen e revisión 5 22
Total 61 89

Recomendacións para o estudo da materia
O alumno debería ter cursado previamente as asignaturas de Química Fundamental, Fundamentos de Procesos Químicos e Química Inorgánica.
Recoméndase a asistencia as clases e a participación activa nas mesmas, preguntando dúbidas e resolvendo os exercicios na pizarra.
Recoméndase o uso e a práctica cos modelos moleculares que están a disposición dos alumnos na biblioteca
E moi importante o estudo da teoría e a realización de exercicios ao longo do curso, sendo recomendable dedicarlle unha media de tres horas semanais á asignatura. Os exercicios deberán estar traballados antes dos seminarios.

Observacións
Haberá dous grupos para as clases expositivas e de seminario:
- Un grupo no que a docencia impartirase en castelán (Prof. Agustín Cobas Martínez)
- Un grupo no que a docencia impartirase en inglés (Prof. Concepción Gonzalez Bello)

A admisión de alumnos matriculados no laboratorio de prácticas require que estes coñezan e cumpran a “normas xerais de seguridade nos laboratorios de prácticas” da Universidade de Santiago de Compostela. A devandita información atópase dispoñible na páxina web (ww.usc.es/estaticos/servizos/sprl/normalumlab.pdf)