Saltar ao contido principal
Inicio  »  Centros  »  Escola Técnica Superior de Enxeñaría  »  Información da Materia

P4141204 - Indicadores e metodoloxías de sustentabilidade corporativa (Investigación e Desenvolvemento) - Curso 2013/2014

Información

  • Créditos ECTS
  • Créditos ECTS: 3.00
  • Total: 3.0
  • Horas ECTS
  • Clase Expositiva: 12.00
  • Clase Interactiva Laboratorio: 8.00
  • Clase Interactiva Seminario: 6.00
  • Horas de Titorías: 1.00
  • Total: 27.0

Outros Datos

  • Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
  • Departamentos: Enxeñaría Química
  • Áreas: Enxeñaría Química
  • Centro: Escola Técnica Superior de Enxeñaría
  • Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
  • Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

NomeCoordinador
ROCA BORDELLO, ENRIQUE.SI

Horarios

NomeTipo GrupoTipo DocenciaHorario ClaseHorario exames
Grupo /CLE_01OrdinarioClase ExpositivaNONNON
Grupo /CLIL_01OrdinarioClase Interactiva LaboratorioNONNON
Grupo /CLIS_01OrdinarioClase Interactiva SeminarioNONNON
Grupo /TI-ECTS01OrdinarioHoras de TitoríasNONNON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

  • Castelán
  • Galego


    • Obxectivos da materia
    O obxectivo da materia é capacitar ao alumno na selección e aplicación de indicadores de xestión e avaliación en sustentabilidade corporativa e ecodeseño de procesos e produtos.
    O obxectivo xeral conseguirase na medida en que se acaden os seguintes obxectivos específicos na formación do alumno:
    - Capacitación do alumno na identificación e aplicación de metodoloxías de avaliación e xestión ambiental e de sustentabilidade. Preténdese familiarizar ao alumno na aplicación destas ferramentas para a obtención de indicadores de interese en diferentes ámbitos da análise da sustentabilidade corporativa e no ecodeseño de procesos e produtos.
    - Capacitación do alumno no desenvolvemento de ferramentas de avaliación ambiental e ecodeseño mediante a aplicación de técnicas de análise multicriterio para a integración dos indicadores de avaliación mais axeitados segundo o caso de estudo.

    Contidos
    Os contidos da materia desenvólvense en torno aos seguintes conceptos e/ou palabras chave: Sustentabilidade corporativa, ecodeseño, ecoetiquetado e indicadores de avaliación e xestión, metodoloxías de análise ambiental e de sustentabilidade corporativa, metodoloxías de integración de indicadores.
    A materia, que consta de 3 ECTS, está estruturada nos seguintes temas:
    1. Introdución. Indicadores de avaliación e xestión. Sustentabilidade corporativa. Ecodeseño. Ecoetiquetado.
    2. Revisión de indicadores de ecodeseño e sustentabilidade corporativa. Indicadores de fluxo de materiais e enerxía. Indicadores de base territorial. Indicadores de ciclo de vida. Indicadores de risco ambiental.
    3. Metodoloxías de avaliación ambiental e de sustentabilidade. Metodoloxía de Análise de Fluxos de Materiais e Enerxía. Análise da Pegada Ecolóxica. Avaliación de Risco Ambiental.
    4. Metodoloxías de Análise Multicriterio (AMC). Tipos de metodoloxías AMC. Lóxica borrosa. ELECTRE e PROMETHEE.
    5. Estudo de casos. Ecodeseño de produto. Priorización de tecnoloxías de proceso.
    No tema 1 introducirase o alumno na problemática da avaliación da sustentabilidade no ámbito corporativo e o ecodeseño de procesos e produtos mediante a aplicación de diferentes tipoloxías de indicadores e, polo tanto, das metodoloxías necesarias para obtelos. Destacarase a importancia da selección axeitada dos indicadores a empregar segundo o ámbito e o tipo de aplicación.
    No tema dous faise unha revisión en profundidade dos diferentes indicadores de sustentabilidade e avaliación ambiental. Revisarase a súa clasificación segundo as súas características: indicadores de fluxo de materiais e enerxía (pegada hídrica), indicadores de base territorial (espazo ambiental, pegada ecolóxica …), indicadores de ciclo de vida ambiental, indicadores de risco ambiental (índice de perigo e índice de risco de cáncer).
    No tema tres estudaranse diferentes metodoloxías para a obtención de diferentes tipoloxías de indicadores, tendo en conta que os indicadores de análise de ciclo de vida ambiental e as súas metodoloxías de cálculo se estudan en profundidade noutra materia do Master, neste tema centrarémonos nas metodoloxías de análise de fluxos de materiais e enerxía (aplicando o Software Umberto), metodoloxía de avaliación da pegada ecolóxica (orientada a procesos e produtos) e metodoloxía de avaliación de risco ambiental.
    No tema 4 introducirase o alumno no estudo das metodoloxías e análise multicriterio (AMC) para a integración de indicadores de diferentes tipos no desenvolvemento de ferramentas de utilidade en ecodeseño e análise da sustentibilidade no ámbito corporativo. Revisaranse as metodoloxías AMC existentes e indicaranse as súas fortalezas e debilidades segundo o caso de aplicación. Afondarase na aplicación de tres destas metodoloxías.
    O tema cinco consistirá na aplicación práctica a dous casos de estudo (ecodeseño de produto e priorización de tecnoloxías de proceso) dos materiais impartidos nos temas 1 a 4. Os casos de estudo servirán para propor medidas de mellora da sustentabilidade no ámbito corporativo (valorización, loxística inversa ...) así como no ecodeseño dun produto tomado como exemplo.

    Bibliografía básica e complementaria
    Bibliografía básica
    Kiely, G., 1999.Ingeniería Ambiental. Fundamentos, entornos, tecnologías y sistemas de gestión. Ed. McGraw-Hill/Interamericana.
    Figueira, J., Greco, S., Ehrgott, M. (Eds.), 2005. Multiple Criteria Decision Analysis: State of the Art Surveys. Springer, New York.
    Bibliografía complementaria
    Herva, M., Roca, E., 2013. Sostenibilidad corporativa y ecodiseño. Indicadores y ejemplos de aplicación.
    Multi-criteria Decision Analysis: Methods and Software. Alessio Ishizaka, Philippe Nemery
    Wiley, July 2013. ISBN: 978-1-1199-7407-9.
    Herva, M., Franco-Uría, A., Carrasco, E.F., Roca, E., 2011. Review of corporate environmental indicators. Journal of Cleaner Production 19, 1687-1699.
    Herva, M. 2011. Development and integration of environmental evaluation tools for the ecodesign of sustainable processes and products. Doctoral Thesis. USC.
    Herva, M., Roca, E., 2013. Ranking municipal solid waste treatment alternatives based on ecological footprint and multi-criteria analysis. Ecological Indicators 25, 77-84.
    D.W. Pennington, J. Potting, G. Finnveden, E. Lindeijer, O. Jolliet, T. Rydberg, G. Rebitzer. Life cycle assessment Part 2: Current impact assessment practice. Environment International 30 (2004) 721-739.
    Herva, M., Roca, E., 2013. Review of combined approaches and multi-criteria analysis for corporate environmental evaluation. Journal of Cleaner Production 39, 355-371.
    Herva, M., Franco-Uría, A., Carrasco, E.F., Roca, E., 2012. Application of fuzzy logic for the integration of environmental criteria in ecodesign. Expert systems with applications 39, 4427–4431.
    Herva, M., Álvarez, A., Roca, E., 2011. Sustainable and safe design of footwear integrating ecological footprint and risk criteria. Journal of Hazardous Materials 192, 1876-1881.

    Competencias
    Competencias xerais
    Nesta materia o alumno adquirirá ou practicará e reforzará as seguintes competencias xerais ou básicas de entre as que se pretenden fomentar no Master:
    • CG1.- Ter adquirido coñecementos avanzados e demostrado, nun contexto de investigación científica e tecnolóxica ou altamente especializado, unha comprensión detallada e fundamentada dos aspectos teóricos e prácticos e da metodoloxía de traballo nun ou máis campos de estudo.
    • CG2.- Saber aplicar e integrar os seus coñecementos, a comprensión destes, a súa base científica e as súas capacidades de resolución de problemas en contornos novos e definidos de forma imprecisa, incluíndo contextos de carácter multidisciplinar tanto investigadores como profesionais altamente especializados.
    • CG5.- Integrar coñecementos e enfrontarse á complexidade de emitir xuízos e toma de decisións, a partires de información incompleta ou limitada, que inclúan reflexións sobre as responsabilidades sociais e éticas do exercicio profesional.
    • CG8.- Realizar a investigación axeitada, emprender o deseño e dirixir o desenvolvemento de solucións de enxeñaría, en contornos novos ou pouco coñecidos, relacionando creatividade, orixinalidade, innovación e transferencia de tecnoloxía.
    • CG9.- Saber establecer modelos matemáticos e desenvolvelo mediante a informática apropiada, como base científica e tecnolóxica para o deseño de novos produtos, procesos, sistemas e servizos, e para a optimización doutros xa desenvolvidos.
    • CG10.- Ter capacidade de análise e síntese para o progreso continuo de produtos, procesos, sistemas e servizos utilizando criterios de seguridade, viabilidade económica, calidade e xestión medioambiental.
    • CG16.- Saber transmitir dun modo claro e sen ambigüidades a un público especializado ou non, resultados procedentes da investigación científica e tecnolóxica ou do ámbito da innovación máis avanzada, así como os fundamentos máis relevantes sobre os que se sustentan.
    Competencias específicas
    Preténdese potenciar as seguintes competencias específicas.
    • CE2.- Ter desenvolta a autonomía suficiente para participar en proxectos de investigación e colaboracións científicas ou tecnolóxicas dentro do ámbito temático da Enxeñaría Química e de Bioprocesos, en contextos interdisciplinares e, no seu caso, cunha alta compoñente de transferencia do coñecemento.
    • CE3.- Aplicar os coñecementos adquiridos e a súa capacidade de resolución de problemas en contornos novos ou pouco coñecidos dentro de contextos máis amplos (ou multidisciplinares) relacionados coa área de estudo da Enxeñaría Química.
    • CE6.- Deseñar produtos, procesos, sistemas e servizos da industria química, así como a optimización doutros xa desenvoltos, tomando como base tecnolóxica as diversas áreas da enxeñaría química, comprensivas de procesos e fenómenos de transporte, operacións de separación e enxeñaría das reaccións químicas, nucleares, electroquímicas e bioquímicas.
    • CE11.- Abordar un problema real de enxeñaría química baixo unha perspectiva científica, recoñecendo a importancia da busca e xestión da información existente.
    • CE12.- Posuír as habilidades da aprendizaxe autónoma para manter e mellorar as competencias propias da enxeñaría química que permitan o desenvolvemento continuo da profesión.
    Competencias transversais
    • CT1.- Desenvolver capacidades asociadas ao traballo en equipo: cooperación, liderado, saber escoitar. Liderar e definir equipos multidisciplinares capaces de resolver cambios técnicos e necesidades directivas en contextos nacionais e internacionais.
    • CT2.- Adaptarse aos cambios, sendo capaz de aplicar tecnoloxías novas e avanzadas e outros progresos relevantes, con iniciativa e espírito emprendedor.
    • CT4.- Capacidade analítica, crítica e de síntese.
    • CT6.- Compromiso ético no marco do desenvolvemento sostible.

    Metodoloxía da ensinanza
    A materia impartirase combinando clases de teoría e a aprendizaxe e aplicación dos coñecementos teóricos na realización de casos prácticos e/ou problemas para amplialos e afianzalos. Hai temas que son eminentemente teóricos (Tema 1 e 2), mentres que os temas 3 e 4 son eminentemente prácticos, de aprendizaxe das metodoloxías, así como da súa aplicación práctica para o que se fará uso do aula de informática (8 horas presenciais). O tema 5 de estudo de casos prácticos será descrito polo profesor a través dos seminarios, pero o traballo corresponderalle ao alumno de maneira eminentemente autónoma e seguido polo profesor nos seminarios e titorías.
    Sistema de evaluación
    Efectuarase un seguimento da aprendizaxe dos estudantes mediante a realización de actividades, traballos ou resolución de casos de estudo de maneira individual e/ou por grupo, levándose a cabo un proceso de avaliación continua. Terase en conta a asistencia e participación activa nas clases. Así mesmo, os estudantes realizarán un exame con cuestións teóricas e a resolución de problemas que permitirá individualizala cualificación final.
    O reparto da puntuación asignada será a seguinte:
    Distribución da cualificación
    Exame 40%*
    Traballos/actividades/estudo de casos 50%
    Informe profesor 10%

    - 10% da nota corresponderá ao informe do profesor considerando a asistencia e a participación activa nas clases e nas titorías.
    - 50% da nota final virá constituída pola correspondente ás actividades complementarias e a realización dos casos de estudo.
    - 40% da cualificación corresponderá ao exame, non podendo superar a materia quen non obteña un mínimo de 3 sobre 10 no exame. Así mesmo o alumno que supere o exame superará a materia. O exame estará baseado nunha serie de preguntas sobre conceptos teóricos e prácticos.
    A nota da avaliación continua (traballos/actividades/estudo de casos e informe profesor) manterase para a convocatoria de segunda oportunidade.

    Tempo de estudo e traballo persoal
    A materia ten unha carga de traballo de 3,0 ECTS, correspondendo 1 crédito ECTS a 25 horas de traballo total, que se reparten da seguinte forma:

    Actividade Horas Horas ECTS
    presenciais traballo
    alumno

    Clases maxistrais 12,0 12,0 0,96
    Seminarios 6,0 12,0 0,72
    Aula informática 8,0 16,0 0,96
    Prácticas laboratorio -- -- --
    Titorías grupo 1,0 2,0 0,12
    Subtotal 27,0 42,0 2,76
    Titorías individualizadas 1 1 0,08
    Exame e revisión 2,0 2,0 0,16
    Total 30,0 45,0 3,0


    Recomendacións para o estudo da materia
    Recoméndase, para un bo desempeño da materia, que o alumno teña coñecementos elevados do manexo de MS Word, Excel e PowerPoint. Recoméndase tamén que esté familiarizado co traballo en Matlab. É aconsellable un dominio básico do idioma inglés, especialmente na comprensión lectora, posto que gran parte da documentación do curso atópase nese idioma, ademais precísase para unha axeitada consulta de libros, artigos científicos e páxinas web.
    Observacións
    A materia impartirase en castelán.
    A asistencia ás clases de Aula de Informática e Titorías é obrigatoria.
    Horario de titorías
    Titorías obrigatorias:
    Ver a programación docente da titulación.
    Titorías do profesor:
    Horario: Luns e martes de 10 a 12, e xoves de 12 a 14.
    Despacho: D3.2 Departamento de Enxeñaría Química, ETSE