G2081103 - Anatomía, Histoloxía e Citoloxía (Medicina e Farmacoloxía) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 6.00
- Total: 6.0
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 30.00
- Clase Interactiva Laboratorio: 14.00
- Clase Interactiva Seminario: 14.00
- Horas de Titorías: 2.00
- Total: 60.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
- Departamentos: Ciencias Morfolóxicas, Ciencias Morfolóxicas
- Áreas: Anatomía e Embrioloxía Humana, Histoloxía
- Centro: Facultade de Farmacia
- Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)
Profesores
Horarios
| Nome | Tipo Grupo | Tipo Docencia | Horario Clase | Horario exames |
|---|---|---|---|---|
| Horarios | Horas de Titorías | NON | SI | |
| Horarios | Horas de Titorías | NON | SI | |
| Horarios | Horas de Titorías | NON | SI | |
| Horarios | Horas de Titorías | NON | SI | |
| Horarios | Horas de Titorías | NON | SI | |
| Grupo CLE01 (Grupo A) | Ordinario | Clase Expositiva | SI | SI |
| Grupo CLE02 (Grupo B) | Ordinario | Clase Expositiva | SI | SI |
| Grupo CLE03 (Grupo C) | Ordinario | Clase Expositiva | SI | SI |
| Grupo CLIL_01 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIL_02 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIL_03 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIL_04 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIL_05 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIL_06 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIL_07 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIL_08 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIL_09 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIL_10 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIL_11 | Horarios | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIS_01 (Grupo A1) | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_02 (Grupo A2) | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_03 (Grupo A3) | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_04 (Grupo A4) | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_05 (Grupo B1) | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_06 (Grupo B2) | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_07 (Grupo B3) | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_08 (Grupo B4) | Horarios | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_09 (Grupo C1) | Horarios | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_10 (Grupo C2) | Horarios | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_11 (Grupo C3) | Horarios | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_12 (Grupo C4) | Horarios | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS01 (Grupo A1) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS02 (Grupo A2) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS03 (Grupo A3) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS04 (Grupo A4) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS05 (Grupo B1) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS06 (Grupo B2) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS07 (Grupo B3) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS08 (Grupo B4) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS09 (Grupo C1) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS10 (Grupo C2) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS11 (Grupo C3) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS12 (Grupo C4) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS13 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | SI |
| Grupo TI-ECTS14 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | SI |
| Grupo TI-ECTS15 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | SI |
| Grupo TI-ECTS16 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | SI |
| Grupo TI-ECTS17 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | SI |
| Grupo TI-ECTS18 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | SI |
| Grupo TI-ECTS19 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | SI |
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
Obxectivos da materia
1.- Adquirir os coñecementos morfolóxicos básicos nos que se fundamentan as ciencias da saúde.
2.- Comprender e recoñecer a estrutura normal do corpo humano, a nivel celular, tisular e orgánico nas distintas etapas da vida e nos dous sexos
3.- Coñecer, comprender e ser capaz de aplicar adecuadamente a terminoloxía anatómica (nómina anatómica) que lle permitirá coñecer as bases da linguaxe científica propio das ciencias da saúde.
4.- Coñecer os métodos básicos para o estudo microscópico.
Contidos
CLASES EXPOSITIVAS
MÓDULO I: CITOLOXÍA
Tema 1. Visión celular da organización dos seres vivos: A célula eucariota. Membrana plasmática I: Estrutura
Tema 2. Membrana plasmática II: Función. Transporte a través de membrana
Tema 3. Hialoplasma e citoesqueleto
Tema 4. Compartimentación celular I: Retículo endoplasmático e Complexo de Golgi.
Tema 5: Compartimentación celular II: Endosomas, Lisosomas, Peroxisomas e Mitocondrias.
Tema 6. Núcleo e ribosomas
Tema 7. Ciclo celular e división celular. Morte celular: Apoptose e Necrose
MÓDULO II: HISTOLOXÍA
Tema 8. - Introdución. Concepto de Histoloxía e tecido. Técnicas Histolóxicas.
Tema 9. - Tecido epitelial. Características. Clasificación. Epitelios de revestimento. Glándulas exócrinas e endócrinas.
Tema 10. - Tecido conxuntivo. Características e Tipos. Tecido conxuntivo laxo, denso, reticular e elástico. Tecido óseo. Cartilaxe. Óso.
Tema 11. - Tecido muscular. Características. Tecido muscular liso. Músculo esquelético. Músculo cardíaco.
Tema 12. - Sistema nervioso central e periférico. Tecido nervioso. Células: Neuronas e células da glía (astrocitos, oligodendrocitos, microglía, células ependimarias). Ganglios nerviosos. Nervio periférico.
Tema 13. - Aparato circulatorio. Estrutura xeral do aparato circulatorio en 3 capas: íntima, media e adventicia. Corazón (endocardio, miocardio, pericardio; sistema cardionector; válvulas cardíacas). Arterias: arterias elásticas e musculares, arteríolas. Capilares sanguíneos: continuos, discontinuos e sinuosidais. Veas: propulsivas e de distribución. Vasos linfáticos.
MÓDULO III: ANATOMÍA
Tema 14. - Introdución. Concepto de anatomía. Nómina anatómica. Posición anatómica. Planos e eixes. Organización xeral do corpo humano.
Tema 15. - Aparato locomotor: sistema esquelético. Esqueleto axial e apendicular.
Tema 16. - Aparato locomotor: sistema articular.
Tema 17. - Aparato locomotor: sistema muscular.
Tema 18. - Aparato circulatorio: xeneralidades. Corazón. Cavidades cardíacas. Sistema cardionector. Vascularización e inervación.
Tema 19. - Aparato circulatorio: arterias. Veas. Linfáticos
Tema 20. - Aparato dixestivo: organización xeral. Boca. Farinxe. Esófago. Estómago
Tema 21. - Aparato dixestivo: intestino delgado. Intestino groso. Recto. Fígado e vías biliares. Páncreas. Bazo.
Tema 22. - Aparato urinario: ril e vías urinarias
Tema 23. - Sistema nervioso: organización xeral. Sistema nervioso central. Sistema nervioso periférico. Sistema nervioso vexetativo. Meninxes.
Tema 24. - Sistema nervioso: Medula espiñal. Organización xeral.
Tema 25. - Madeiro do encéfalo. Núcleos principais. Formación reticular. Pares craniais. IV ventrículo.
Tema 26. - Sistema nervioso: Diencéfalo. Telencéfalo. III, II e I ventrículo.
Tema 27. - Sistema nervioso vexetativo. Simpático e Parasimpático. Organización funcional.
Tema 28. - Sistema nervioso. Anatomía funcional da motricidade e a sensibilidade.
CLASES INTERACTIVAS
MÓDULO I: CITOLOXÍA
SEMINARIOS: Os alumnos preparan e expoñen diferentes Temas relacionados ca materia.
PRÁCTICAS DE LABORATORIO
P1: Obtención e observación microscópica das células sanguíneas.
P2: Estudio microscópico de preparacións de mitose e cromosomas metafísicos.
MÓDULO II: ANATOMÍA
SEMINARIOS
1. -Aparato Respiratorio. Xeneralidades. Vías respiratorias. Pulmóns. Pleuras.
2.- Aparato Dixestivo. Circulación Abdominal. Sistema Porta. Sistema Cava.
3. -Aparato Reprodutor feminino, placenta e aparato reprodutor masculino
4.- Órganos dos sentidos
PRÁCTICAS (Sala de disección anatómica. Facultade de Medicina)
1.- Aparato locomotor. Esqueleto. Articulacións e principais músculos.
2.- Esplacnología. Órganos torácicos. Corazón. Grandes vasos. Pulmóns e pleuras. Maquetas e preparacións anatómicas.
3.- Esplacnología. Órganos abdomino-pélvicos. Cavidade abdominal e o seu contido. Peritoneo. Cavidade pélvica e o seu contido. Maquetas e preparacións anatómicas
4.- Sistema nervioso. Morfoloxía da medula espiñal e o encéfalo en maquetas e preparacións anatómicas.
MÓDULO III: HISTOLOXÍA
SEMINARIOS:
1.- Aparato Circulatorio
2.- Aparato dixestivo
3.- Respiratorio e Urinario
4.- Endócrino
PRÁCTICA DE LABORATORIO
P1 (2): Técnicas histolóxicas: Tinguidura Hematoxilina-Eosina. Recoñecemento microscópico dos tecidos básicos.
P2 (1): Estudo de tecidos cun microscopio virtual.
Bibliografía básica e complementaria
BLOQUE I. CITOLOXÍA
1.-Biología Molecular y Celular. Chandar N, Viseli S. Editorial Lippincott, Williams Wilkins.
2.-Introducción a la biología celular. Alberts B, Bray D, Lewys J, Hopkin K, Jonson A, Lewis J, Raff M, Roberts K, Walter P. Editorial Médica Panamericana.
3.-Biología celular y molecular, conceptos y experimentos. Karp, G. Editorial McGraw-Hill.
4.-La Célula. Cooper GM, Hausman RE. Editorial Marban.
BLOQUE II.HISTOLOXÍA
1.- Histología Humana. Stevens y Lowe. Ed. Elsevier Mosby.
BLOQUE III. ANATOMÍA
1.- GRAY Anatomía para estudiantes. Drake R.L., A. Wayne Vogl, Adam W.M. Mitchell. Ed. Elsevier Churchill Livingstone.
ATLAS DE ANATOMÍA E HISTOLOXÍA ACONSELLADOS
1.- Prometheus. Atlas de Anatomía. Gilroy A.M., Brian R. MacPherson, Lawrence M. Ross, Michael Schünke, Erik Schulte, Udo Schumacher. Ed. Panamericana.
2.- Atlas de Anatomía Humana. Netter, F. H. Ed. Elsevier/ Masson
3.- Wheaters Histología Funcional. Young e Heath. Ed. Harcourt.
BIBLIOGRAFIA COMPLEMENTARIA
1.-El mundo de la Célula. Becker WM, Kleinsmith LJ, Hardin J, Bertoni GP. Pearson Education.
2.-Biologia Molecular de la Célula. Alberts, B, Bray, D., Watson, J.D. Editorial Omega.
3.-Biología Celular y Molecular. Lodish H, Berk A, Matsudaira P, Kaiser CA, Krieger M, Scott MP, Zipursky SL, Darnell J. Editorial Médica Panamericana.
4.- Anatomía con orientación clínica. Moore Kl, Dalley AF, Agur Amr. Ed. Wolters Kluwer Health.
5.- Anatomía humana: descriptiva, topográfica y funcional. Rouviere Hm Delmas A.
Ed. Masson.
Competencias
Competencias transversais
CI01. Capacidade de análise e síntesis.
CP01 Capacidade crítica e autocrítica.
As competencias específicas desta materia inclúense entre as do módulo de Medicina e Farmacoloxía (ORDE CIN/2137/2008 do 3 de xullo (BOE 174)
MF02: Coñecer e comprender os fundamentos básicos das análises clínicas e as características e contidos dos ditames do diagnóstico de laboratorio
MF12: Coñecer e comprender a estrutura e función do corpo humano, así como os mecanismos xerais da enfermidade, alteracións moleculares, estruturais e funcionais, expresión sindrómica e ferramentas terapéuticas para restaurar a saúde.
Metodoloxía da ensinanza
- Docencia Expositiva: O profesor expoñerá os contidos do programa con apoio de medios audiovisuais e informáticos, destacando os apartados máis importantes e a bibliografía.
- Docencia interactiva: Nos seminarios, os alumnos, en grupos reducidos e coa axuda do profesor, responderán questións e/ou farán excercicios sobre aplicación dos contidos teóricos. Ademáis, proxectaránse imaxes que deben ser interpretadas polo estudantado coa axuda do docente,
-Nas prácticas trátase de observar, describir e recoñecer microscopicamente as diferentes células e tecidos, tanto mediante microscopía óptica como electrónica, así como identificar sobre as maquetas, preparacións anatómicas e sobre o cadáver os diferentes órganos e aparatos. Nas prácticas de anatomía o alumno dispoñerá dun manual orientativo do traballo.
-Titorías programadas polo profesor: Nela realizarase a supervisión de traballos dirixidos, aclaración de dúbidas sobre teoría ou as prácticas.
Sistema de evaluación
É obligatoria a asistencia tanto ás clases teóricas como ás prácticas e seminarios. O alumno noN será evaluado se non supera as prácticas.
Docencia expositiva: Os contidos do programa, desenvolvidos nas clases expositivas, serán avaliados mediante un test de opción múltiple. A nota obtida supoñerá un 60% da calificación final
Docencia interactiva: A súa avaliación supoñerá o 40% da nota final. Os traballos e actividades realizados nos seminarios e as prácticas serán avaliados de forma continua e cun exame final.
Tempo de estudo e traballo persoal
Tempo de estudo individual dos contidos do programa 50 horas e da preparación das prácticas 20 horas
Elaboración de traballos e preparación de seminarios, 20 horas
Recomendacións para o estudo da materia
Para un axeitado desenvolvemento das clases prácticas, é imprescindible que os estudantes preparen previamente a práctica por medio de material bibliográfico (atlas, libros, e imaxes dixitais presentadas na aula virtual). Nas prácticas de anatomía será obrigatorio o uso dunha bata branca e é recomendable que se dispoña dun atlas anatómico durante esta.
Observacións
A materia contará dunha aula virtual na que os alumnos poderán dispoñer de material didáctico e imaxes dixitalizadas de apoio, así mesmo, publicarase un calendario de actividades e prácticas, así como recomendacións sobre o estudo e os traballos a desenvolver