G2081106 - Botánica (Bioloxía) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 4.50
- Total: 4.5
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 23.00
- Clase Interactiva Laboratorio: 17.00
- Clase Interactiva Seminario: 3.00
- Horas de Titorías: 2.00
- Total: 45.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
- Departamentos: Botánica
- Áreas: Botánica
- Centro: Facultade de Farmacia
- Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)
Profesores
Horarios
| Nome | Tipo Grupo | Tipo Docencia | Horario Clase | Horario exames |
|---|---|---|---|---|
| Horarios | Horas de Titorías | NON | SI | |
| Horarios | Horas de Titorías | NON | SI | |
| Horarios | Horas de Titorías | NON | SI | |
| Horarios | Horas de Titorías | NON | SI | |
| Grupo CLE01 (Grupo A) | Ordinario | Clase Expositiva | SI | SI |
| Grupo CLE02 (Grupo B) | Ordinario | Clase Expositiva | SI | SI |
| Grupo CLE03 (Grupo C) | Ordinario | Clase Expositiva | SI | SI |
| Grupo CLIL_01 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIL_02 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIL_03 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIL_04 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIL_05 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIL_06 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIL_07 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIL_08 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIL_09 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIL_10 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIL_11 | Horarios | Clase Interactiva Laboratorio | NON | SI |
| Grupo CLIS_01 (Grupo A1) | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_02 (Grupo A2) | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_03 (Grupo A3) | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_04 (Grupo A4) | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_05 (Grupo B1) | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_06 (Grupo B2) | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_07 (Grupo B3) | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_08 (Grupo B4) | Horarios | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_09 (Grupo C1) | Horarios | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_10 (Grupo C2) | Horarios | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_11 (Grupo C3) | Horarios | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo CLIS_12 (Grupo C4) | Horarios | Clase Interactiva Seminario | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS01 (Grupo A1) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS02 (Grupo A2) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS03 (Grupo A3) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS04 (Grupo A4) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS05 (Grupo B1) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS06 (Grupo B2) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS07 (Grupo B3) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS08 (Grupo B4) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS09 (Grupo C1) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS10 (Grupo C2) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS11 (Grupo C3) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS12 (Grupo C4) | Ordinario | Horas de Titorías | SI | SI |
| Grupo TI-ECTS13 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | SI |
| Grupo TI-ECTS14 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | SI |
| Grupo TI-ECTS15 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | SI |
| Grupo TI-ECTS16 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | SI |
| Grupo TI-ECTS17 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | SI |
| Grupo TI-ECTS18 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | SI |
| Grupo TI-ECTS19 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | SI |
| Grupo TI-ECTS20 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | SI |
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
Obxectivos da materia
+ Obter un coñecemento xeral da bioloxía e sistemática dos grandes grupos de organismos que constitúen o obxecto de estudo da botánica: algas, briófitos, fentos, espermatófitos e hongos.
+ Conocer as características xerais das familias de plantas de maior interese farmacéutico e os seus principais aplicaciones.
+ Reconocer as especies máis comúns da nosa flora, especialmente aquelas plantas de interese farmacéutico, toxicolóxico, alerxénico, bromatolóxico, ecolóxico ou medioambiental.
+ Aprender o manexo de claves dicotómicas para a identificación taxonómica de plantas vasculares.
Contidos
Teóricos. –
A clasificación da diversidade vexetal. Sistemática, taxonomía e nomenclatura. Claves de identificación. O Código Internacional de Nomenclatura Botánica. Características dos Fungos: Eumycota e Oomycota. Líquenes. Cianobacterias (Cyanophyta). Algas eucarióticas: Dinoflagelados (Dinophyta), Diatomeas (Bacillarophyceae). Algas Vermellas (Rhodophyta), Pardas (Heterokontophyta) e Verdes (Chlorophyta). Características xerais das plantas (Embriófitos). Os Briófitos (Bryophytina). As plantas vasculares (Traqueófitos) e os seus órganos vexetativos: raíz, talo e follas. Os Fentos (Pteridophytina). Os Espermatófitos, Ximnospermas e Anxiospermas. A flor. Ciclo biolóxico. Polinización. Fecundación. A semente e o froito. Anxiospermas: Monocotiledóneas e Dicotiledóneas. Plantas de interese farmacéutico, ecolóxico, bromatolóxico e industrial.
Seminarios. -
Seminario 1. - Conceptos básicos de morfoloxía e manexo de claves dicotómicas
Seminario 2. - Exposición dun traballo de curso
Prácticas. -
Estudaranse fundamentalmente os aspectos morfolóxicos das plantas vasculares, con énfase na descrición e determinación destas con claves dicotómicas.
Bibliografía básica e complementaria
Básica
- Strasburger, E. et. al. 2004. Tratado de Botánica. 35ª ed, Edit. Omega.
- Izco, J. y col., 2004. Botánica, 2ª ed., Edit. McGraw-Hill Interamericana.
- Nabors M.W. 2006. Introducción a la Botánica. Edit. Pearson Educación S.A.
- Díaz T.E. y col. 2004. Curso de Botánica, Edit. Trea.
Complementaria (teoría)
- Raven, P. H.; Evert, R. F. & Eichorn, S. E, Biología de las Plantas. 1991,vol I y II. Edit. Reverté.
- Font Quer, P. 2000. Diccionario de Botánica, Edit. Labor.
Complementaria (prácticas y seminarios)
- Aizpuru, I. y col.1999. Claves ilustradas de la Flora del País Vasco, Servicio de Publicaciones del Gobierno Vasco.
- Bárbara, I. & Cremades, J. 1987. Guía de las algas del litoral gallego. Casa de las Ciencias. Ayuntamiento de La Coruña.
- Bonnier G. & de Layens, G. 1997. Claves para la determinación de plantas vasculares, 5ª reimpresión, Edit. Omega.
- Castroviejo, S. y col. 2001. Claves de Flora Ibérica, vol. I. Real Jardín Botánico de Madrid. Dpto de Publicaciones del CSIC, Madrid.
- García. X.R. 2008. Guía das plantas de Galicia. Edit. Xerais.
- Gerhardt, E.; Vila, J. y Llimona, X. 2000. Hongos de España y Europa. Manual de Identificación. Edit. Omega.
- López-González, G. 2004. Guía de los árboles y arbustos de la Península Ibérica y Baleares. Edit. Mundi-Prensa
Salvo Tierra, E. 1990. Guía de helechos de la Península Ibérica y Baleares. Edit. Pirámide
- Wirth, V. y col. 2004. Guía de campo de líquenes, musgos y hepáticas. Edit. Omega.
Recursos en Internet
- Aula virtual da materia
- www.floraiberica.org
- www.anthos.es
- www.sci.sdsu.edu/plants/plantsystematics
- www.rjb.csic.es/
- www.kew.org
- www.usc.es/herbario
- www.arbolesoramentales.com
- www.labiblio.com/flora.htm
- www. unex.es/botanica
Competencias
1) Xerais
Preténdese que o alumnado obteña unha visión xeral da diversidade dos organismos vexetais e afíns, da súa bioloxía e morfoloxía.
As competencias da titulación ás que contribúe esta materia son:
- Desenvolver habilidades relacionadas co uso dos efectos beneficiosos das plantas medicinais.
- Familiarizarse coa sistemática e coa nomenclatura dos seres vivos.
- Coñecer as plantas medicinais: diversidade botánica, usos tradicionais e actuais.
- Fomentar o aprecio pola biodiversidade vexetal e concienciar da necesidade de conservar as especies vexetais.
2) Competencias transversais que se desenvolven na materia
Instrumentais
- Capacidade de análise e síntese.
- Coñecementos xerais básicos. Adquisición de destrezas no manexo de claves de identificación de grupos botánicos, particularmente dos que teñan interese farmacéutico.
- Habilidades de xestión da información (habilidade para buscar e analizar información proveniente de fontes diversas). Manexo da documentación específica sobre plantas medicinais, de comercialización en oficinas de farmacia e en herboristerías. Acceso a herbarios reais e virtuais.
- Toma de decisións.
Interpersoais
Traballo en equipo.
- Apreciación da diversidade. Recoñecer de visu as plantas máis comúns do seu ámbito, especialmente aquelas que teñan algunha aplicación farmacéutica.
- Compromiso ético. Desenvolver habilidades no uso dos efectos beneficiosos das plantas medicinais e coñecer os riscos asociados co uso indebido.
Sistémicas
- Capacidade de aplicar os coñecementos a práctica.
- Capacidade de aprendizaxe.
- Habilidade pra traballar de forma autónoma.
Metodoloxía da ensinanza
- Clases expositivas 4 horas semanais ao longo do 2º cuadrimestre (total 22,5 horas), en semanas alternas. As sesións expositivas acompañaranse de apoio gráfico (transparencias, diapositivas, vídeos) e dunha aula virtual, na que o alumno dispoñerá de información e recursos didácticos complementarios.
- Clases interactivas:
- A) Dos seminarios, cunha duración total de 3 horas. O primeiro (S1), de 1 hora de duración impartirase no Laboratorio de Botánica e versará sobre os conceptos básicos de morfoloxía e manexo de claves dicotómicas. O segundo seminario (S2) de 2 horas de duración, dedicarase á exposición do traballo de curso.
- B) Clases prácticas de laboratorio, terán unha duración total de 15 horas en sesións de 3 horas diarias durante 5 días seguidos.
- Titorías:
Organízanse en dúas sesións de 1 hora de duración cada unha delas. A primeira destinarase á organización do traballo de curso, formaranse grupos de 3-4 alumnos, tratarase o tema de estudo e as características deste (prazo de entrega, formato, amplitude, etc.). Na segunda titoría, os alumnos poderán participar nun itinerario botánico no campus universitario e arredores.
Ademais, os alumnos contan con 6 horas semanais de consulta ao profesor durante todo o cuadrimestre, para consultar calquera dúbida acerca da materia co profesor (titorías de atención ao alumno).
Sistema de evaluación
O aprobado alcánzase con 5 puntos dun total de 10, dos cales polo menos 3,5 puntos serán da parte teórica.
Os coñecementos teóricos puntuarán ata 7 puntos. Para avalialos, realizarase un exame final de toda a materia que constituirá ata un máximo de 7 puntos da nota final. Tamén se realizará un control unha vez finalizada a impartición dos primeiros 9 temas, que poderá servir de eliminatorio de materia para o exame final.
Os coñecementos prácticos puntuarán ata 1,5 puntos. Para avalialos realizarase unha proba ao rematar a semana correspondente ás prácticas, que consistirá na descrición e determinación dunha ou máis plantas vasculares, mediante claves dicotómicas.
O traballo de curso puntuará ata 1,5 puntos. Na súa avaliación considerarase positivamente a participación do alumno no "curso de Competencias Informacionais", curso on-line desenvolvido pola Biblioteca da Facultade.
A asistencia ás clases interactivas (prácticas de Laboratorio), é obrigatoria para todos os alumnos de primeira matrícula. Se o alumno non asiste ás devanditas clases, poderá superar a materia nin na oportunidade ordinaria nin na recuperación. Os alumnos repetidores que non desexen repetir as prácticas renuncian á obtención de 1,5 puntos.
A asistencia ás clases interactivas (seminarios), é obrigatoria para todos os alumnos. Se o alumno non asiste ás devanditas clases, renuncia á obtención de 1,5 puntos.
A asistencia ás titorías é voluntaria. Non obstante, recórdase aos alumnos que na Titoría 1 se organizan os grupos para realizar o traballo polo tanto, deben asistir aqueles que vaian desenvolver este. Recórdase que no exámen de teoría tamén se inclúen preguntas sobre o itinerario botánico que se imparte na Titoría 2.
As cualificacións obtidas manteranse exclusivamente durante o curso académico (dúas oportunidades).
Tempo de estudo e traballo persoal
O tempo de traballo individual do alumno nesta materia estímase en 112,5 horas, das cales 45 son presenciais. Distribúense da seguinte forma:
- 23 horas para clases expositivas máis 46 horas de estudo
- 15 horas para clases interactivas (prácticas de laboratorio) máis 1,5 non presenciais
- 3 horas para clases interactivas (seminarios) e 2 horas de titorías máis 20 horas de elaboración do traballo de curso
- 2 horas para exames e revisión
Recomendacións para o estudo da materia
- Recoméndase utilizar unha parte do tempo de estudo, para practicar a descrición e determinación de plantas vasculares con axuda dunha guía de campo, preferentemente de abril a xuño (período óptimo de floración para moitas especies).
- Acceder ás páxinas Web dos principais xardíns botánicos e sacar partido dos recursos que ofrecen.
- Asistencia a clases expositivas, estudo continuado e consulta da bibliografía recomendada.
Observacións
Ningunha