G2081322 - Química Farmacéutica I (Química) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 30.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 12.00
• Clase Interactiva Seminario: 15.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 60.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Química Orgánica
• Áreas: Química Orgánica
• Centro: Facultade de Farmacia
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
CAAMAÑO SANTOS, MARIA OLGA.	NON
CAAMAÑO SANTOS, MARIA OLGA.	NON
Fernandez Gonzalez, Franco.	NON
GARCIA MERA, XERARDO XUSTO.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
CLIS_06 (Grupo B3)	Horarios	Clase Interactiva Seminario	SI	SI
Grupo CLE01 (Grupo A)	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLE02 (Grupo B)	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo CLIL_01	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	SI
Grupo CLIL_02	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	SI
Grupo CLIL_03	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	SI
Grupo CLIL_04	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	SI
Grupo CLIL_05	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	SI
Grupo CLIL_06	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	SI
Grupo CLIL_07	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	NON	SI
Grupo CLIS_01 (Grupo A1)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	SI
Grupo CLIS_02 (Grupo A2)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	SI
Grupo CLIS_03 (Grupo A3)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	SI
Grupo CLIS_04 (Grupo B1)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	SI
Grupo CLIS_05 (Grupo B2)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	SI
Grupo TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	SI
Grupo TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	SI
Grupo TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	SI
Grupo TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	SI
Grupo TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	NON	SI
Grupo TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	NON	SI
Grupo TI-ECTS07	Ordinario	Horas de Titorías	NON	SI
Grupo TI-ECTS08	Ordinario	Horas de Titorías	NON	SI
Grupo TI-ECTS09	Ordinario	Horas de Titorías	NON	SI
Grupo TI-ECTS10	Ordinario	Horas de Titorías	NON	SI
Grupo TI-ECTS11	Ordinario	Horas de Titorías	NON	SI
Grupo TI-ECTS12	Ordinario	Horas de Titorías	NON	SI
Grupo TI-ECTS13	Ordinario	Horas de Titorías	NON	SI

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
O obxectivo planteado para a primeira parte desta materia é que o alumno coñeza e comprenda os conceptos básicos da Química Farmacéuticas: definición, nomenclatura, metabolismo, relacións estrutura química-actividade biolóxica, coñecementos básicos sobre as dianas biolóxicas sobre as que actúan os fármacos, a importancia das propiedades físico-químicas na actividade biolóxica, así como as principais estratéxias utilizadas no descubrimento, deseño e desarrollo de fármacos.
Na segunda parte da materia abordaráse o estudo de diferentes familias de fármacos dos que estudaremos, fundamentalmente, o seu mecanismo de acción, as súas particularidades estruturais, os principais procedementos sintéticos e a súa utilidade terapéutica.
Contidos
Tema 1. Conceptos básicos en Química Farmacéutica. Nomenclatura dos fármacos.
Tema 2. Evolución dos métodos de procura e descubrimento de fármacos.
Tema 3. Deseño de fármacos.
Tema 4. Aspectos fisicoquímicos e estereoquímicos na acción dos fármacos.
Tema 5. Análise de fármacos.
Tema 6. Antisépticos e desinfectantes.
Tema 7. Leprostáticos e Tuberculostáticos. Antimicóticos.
Tema 8. Antibacterianos I: Quinolonas. Sulfonamidas.
Tema 9. Antibacterianos II: Antibióticos beta-lactámicos: Penicilinas. Cefalosporinas.
Tema 10. Antibacterianos III: Antibióticos beta-lactámicos: Carbapenemas. Monobactamas. Inhibidores de beta-lactamasas.
Tema 11. Antibacterianos IV: Antibióticos Macrólidos, derivados de aminoácidos e Polipeptídicos.
Tema 12. Antibacterianos V: Antibióticos Aminoglicosídicos. Tetraciclinas.
Tema 13. Fármacos antivirais.
Tema 14. Fármacos antineoplásicos.
Tema 15. Fármacos antiparasitarios.
Tema 16. Hormonas non esteroideas: tiroideas e pancreáticas.
Tema 17. Esteroides I: conceptos fundamentais.
Tema 18. Esteroides II: Hormonas sexuais femeninas: Estróxenos e Proxestáxenos.
Tema 19. Esteroides III: Hormonas sexuais masculinas: Andróxenos. Anabolizantes.
Tema 20. Esteroides IV: Corticoesteroides.
Tema 21. Vitaminas.

Bibliografía básica e complementaria
Bibliografía recomendada.

Básica.
1. “Introducción a la Química Farmacéutica”. Editado por Mª del Carmen Avendaño. McGraw-Hill/Interamericana, S.A., 2ª edición. Madrid (2001).
2. “Introducción a la Química Terapéutica”. Antonio Delgado, Cristina Minguillón y Jesús Joglar. Ediciones Díaz de Santos, S.A., 2ª edición (2003).

Complementaria .
1. “Medicamentos”. Enrique Raviña Rubira. Editorial Servizo de Publicacións e Intercambio Científico da USC. Santiago de Compostela (2008).
2. “Panorama actual de la Química Farmacéutica”. Juan Antonio Galbis Pérez. 2ª ed. Secretariado de Publicaciones de la Universidad de Sevilla. Sevilla (2004).
3. “Química Farmacéutica. Tomos I y II”. Pelayo Camps García, Santiago Vázquez Cruz y Carmen Escolano Mirón. Publicacions i Edicions de la Universitat de Barcelona. Barcelona (2010).
4. “Química Fina Farmacéutica”. Encarnación Camacho Quesada y Joaquín María Campos Rosa. Editorial Universidad de Granada. Granada (2008).
5. “Drugs: From Discovery to Approval”. Rick Ng. Wiley-Blackwell, New Jersey (USA) (2009).
6. “Medicinal Chemistry: An Introduction”. Gareth Thomas. 2nd Edition. John Wiley & Sons, West Sussex (Inglaterra) (2007).
7. “The Practice of Medicinal Chemistry”. Edited by Camille Georges Wermuth. Academic Press-Elsevier, Amsterdam (Holanda) (2008).
8. “Wilson and Gisvold’s Textbook of Organic Medicinal and Pharmaceutical Chemistry”. 11 Edition. Edited by John H. Block and John M. Beale. Lippincott Williams & Wilkins, Philadelphia (USA) (2004).
9. “Foye's Principles of Medicinal Chemistry”. Sixth Edition. Edited by Thomas L. Lemke and David A. Williams. Lippincott Williams & Wilkins, Philadelphia (USA) (2008).
10. “Manual de nomenclatura química sistemática de los fármacos”. David Mauleón y Antonio Delgado. Ed. Promociones y Publicaciones Universitarias, S.A. Barcelona (1987).
11. Página de nomenclatura de la IUPAC: www.acdlabs.com/iupac/nomenclature
12. Glosario de terminología de Química Farmacéutica: http://www.chem.qmul.ac.uk/iupac/medchem/
13. Página de la Agencia Europea de Medicamento: www.ema.europa.eu/
14. Página de la Agencia de Alimentos y Medicamentos de Estados Unidos (FDA): www.fda.gov/

Prácticas.
1. “Técnicas experimentales en síntesis orgánica”. A. Martínez Grau y A. G. Csákÿ. 2nd Edición. Editorial Síntesis, Madrid (2012).
2. "Vogel´s Textbook of Practical Organic Chemistry”. B.S. Furniss, A.J. Hannaford, P.W.G. Smith, A.R. Tatchell, 5ª Edición. Ed. Longman, London (England) (1989).
3. “Introduction to Organic Laboratory Techniques". D.L. Pavia, G.M. Lampman and G.S. Kriz Jr., 3ª Edición. Ed. Saunders College Publishing, New York (USA) (1988).

Competencias
Competencias xerais.
Deseñar, sintetizar e analizar principios activos, fármacos e substancias máis relevantes en Química Farmacéutica, así como outros productos e materias primas de interese sanitario, de uso humano ou veterinario, sendo quen de manexar con rigor e precisión os conceptos máis importantes nesta disciplina.

Competencias específicas .
1. Identificar, deseñar, obter, analizar e producir principios activos, fármacos e outros productos e materiais de interese sanitario.
2. Seleccionar as técnicas e procedementos apropiados no deseño, aplicación e avaliación de reactivos, métodos e técnicas analíticas.
3. Levar a cabo procesos de laboratorio estándar incluíndo o uso de equipos científicos de síntese e análise, instrumentación apropiada incluida.
4. Estimar os riscos asociados á utilización de substancias químicas e procesos de laboratorio.
5. Coñecer as características físico-químicas das substancias utilizadas para a fabricación dos medicamentos.
6. Coñecer e comprender as propiedades características dos elementos e os seus compostos, así como a súa aplicación no campo farmacéutico.
7. Coñecer a orixe, natureza, deseño, obtención, análise e control de medicamentos e productos sanitarios
8. Coñecer e aplicar as técnicas principais de investigación estrutural incluíndo a espectroscopia.

Competencias transversais.
1. Capacidade crítica e autocrítica e Capacidade de análise e síntese (CP01 e CI01, respectivamente, na memoria do Grado).
2. Habilidades de xestión da información (habilidade para buscar e analizar información provinte de fontes diversas) (CI08 na memoria do Grado).

Metodoloxía da ensinanza
1. Clases expositivas. Exposición do contido fundamental da materia
2. Clases interactivas. Traballo en grupos reducidos
3. Clases prácticas. Desarrollo de tareas experimentais básicas con criterios de seguridade, eficacia
4. Titorías. Traballo personalizado
5. Avaliación. Control de capacidades e orientación do método de estudio
Fárase ampla utilización da USC Virtual para a impartición da materia.
Sistema de evaluación
1. A cualificación global do alumno na materia, un total de 10 puntos, será a suma do obtido na avaliación continua e no examen final, de acordo coa seguinte distribución:
• A avaliación continua da participación do alumno nos seminarios contribuirá cun máximo de 1.5 punto, un 15% da nota final,
• A avaliación do seu traballo de laboratorio contribuirá cun máximo de 0.5 puntos, un 5% da nota final, e
• O exame teórico realizarase en dúas etapas. Unha primeira que comprenderá o contido dos temas 1-12 do programa e contribuirá cun máximo de 4 puntos, un 40% da nota final, debendo acadar un mínimo de 2 puntos sobre 4. A segunda fase comprenderá o contido dos temas 13-21 e contribuirá cun máximo de 4 puntos, un 40% da nota final, debiendo acadar un mínimo de 2 puntos sobre 4. No global do exame teórico deberá acadarse un mínimo de 4 puntos sobre 8 para poder sumar a nota á dos otros dous apartados.
2. A asistencia ás clases interactivas é obrigatoria.
3. A realización das prácticas de laboratorio é obrigatoria; se o alumno non supera as prácticas, a cualificación do alumno na materia é de “suspenso”. Os 0.5 puntos que se lle asignan ás prácticas de laboratorio na nota total da materia poderanse conseguir coa presentación dun caderno de laboratorio, correctamente cumprimentado (presentación obrigatoria para superar as prácticas), a actitude do alumno e a resolución de determinadas cuestións antes e despois da realización da práctica. A superación das clases prácticas nun determinado curso académico terá unha validez temporal limitada a todas as convocatorias de dito curso académico e ás convocatorias dos dous cursos académicos seguintes ao mesmo. De non superar a materia nas convocatorias do curso no que superou as prácticas nen nos dous cursos seguintes, o alumno deberá volver a realizar e superar as clases prácticas.
4. No suposto de que un alumno non cumpra algún dos requisitos indicados anteriormente (como por exemplo á asistencia ás clases obligatorias ou non consiga acadar algún dos mínimos esixidos) terá unha cuantificación final de suspenso, cunha nota numérica que será función dos puntos acumulados nos diferentes apartados avaluados, e que será como máximo de 4.9 puntos sobre un total de 10 (aínda que a simple aplicación do baremo conducira a un resultado aritmético superior a 5).
5. Na segunda cualificación a que ten dereito o alumno (mes de Xullo) examinarase soamente de teoría (por tanto un máximo de 8 puntos sobre 10), xa que as cualificacións que teña conseguido tanto en seminarios como en prácticas lle serán conservadas á hora de computar a nota final.
Recomendacións para o estudo da materia
O alumno deberá:
• Mostrar unha disposición aberta e sen prexuízo cara a materia, analizando obxectivamente a relevancia da mesma no contexto da súa formación profesional e integral.
• Implicarse activamente no proceso de aprendizaxe e formación para poder así rentabilizar ao máximo o seu esforzo e “disfrutar” do descubrimento da Química Farmacéutica.
• Asistir a todas as clases, un factor que ao longo dos años ten demostrado ser crítico para o bo aproveitamento, a eficiente formación e a obtención dunha avaliación positiva na materia.
• Estudiar a materia de modo continuado.
• Resolver intensivamente exercicios adicionais aos suxeridos polos docentes ao longo de todo o curso, fundamentalmente de modo individualizado aínda que tamén en grupo; para elo recoméndase o empleo de coleccións de exercicios resoltos existentes nos diferentes libros de nomenclatura e exercicios de Química Farmacéutica recomendados na bibliografía.
• Emplear de modo continuado a Aula Virtual.
• Preparar concienzudamente cada unha das actividades de laboratorio previamente a súa celebración.
• Contar con e acudir ao seu(s) profesor(es) universitarios, que son os primeiros interesados en que os alumnos acaden a excelencia na súa formación.