P2101209 - I+D de Medicamentos que actúan no sistema cardiovascular (Módulo Optativo. Opción Farmacoloxía) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 3.00
- Total: 3.0
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 9.00
- Clase Interactiva Laboratorio: 6.00
- Clase Interactiva Seminario: 6.00
- Horas de Titorías: 3.00
- Total: 24.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
- Departamentos: Farmacoloxía
- Áreas: Farmacoloxía
- Centro: Facultade de Farmacia
- Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)
Profesores
| Nome | Coordinador |
|---|---|
| CAMPOS TOIMIL, MANUEL. | SI |
| GIL LONGO, JOSE. | NON |
Horarios
| Nome | Tipo Grupo | Tipo Docencia | Horario Clase | Horario exames |
|---|---|---|---|---|
| Grupo /CLE_01 | Ordinario | Clase Expositiva | SI | NON |
| Grupo /CLIL_01 | Ordinario | Clase Interactiva Laboratorio | NON | NON |
| Grupo /CLIS_01 | Ordinario | Clase Interactiva Seminario | SI | NON |
| Grupo /TI-ECTS01 | Ordinario | Horas de Titorías | NON | NON |
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
Obxectivos da materia
1.- Lograr que os alumnos profunden no coñecemento da fisiopatoloxía cardíaca e vascular, tanto no seu compoñente estático (parede dos vasos) como dinámico (células circulantes, especialmente as plaquetas), co fin de sentar as bases para a comprensión das estratexias utilizadas actualmente na terapéutica cardiovascular e antitrombótica.
2.- Conseguir que os alumnos coñezan e saiban desenvolver algunhas das metodoloxías habitualmente utilizadas para o estudo experimental dos fármacos que regulan a función cardiovascular e plaquetaria.
Contidos
Constitución do sistema cardiovascular.
Fisiopatoloxía cardíaca e vascular.
Fisiopatoloxía plaquetaria.
Principais grupos de fármacos utilizados actualmente no tratamento das diferentes patoloxías cardiovasculares.
Técnicas de estudo da función cardiovascular.
Técnicas de estudo da función plaquetaria.
Bibliografía básica e complementaria
Fisiopatoloxía e farmacoloxía do sistema cardiovascular
Bazzoni, G. e Dejana, E. Endothelial cell-to-cell junctions: molecular organization and role in vascular homeostasis. Physiol. Rev. 84, 869-901, 2004.
Birnbaum, S.G. Varga, A.W., Yuan, L.L., Anderson, A.E., Sweatt, J.D. e Schrader, L.A. Structure and function of Kv4-family transient potassium channels. Physiol. Rev. 84, 803-833, 2004.
Carmeliet, P. Angiogenesis in life, disease and medicine. Nature 438(7070), 932-936, 2005.
Davis G.E. e Senger, D.R. Endothelial extracellular matrix: biosynthesis, remodeling, and functions during vascular morphogenesis and neovessel stabilization. Circ. Res. 97(11):1093-1107, 2005.
Davis, M.J. e Hill, M.A. Signaling mechanisms underlying the vascular myogenic response (Review). Physiol. Rev. 79(2), 387-423, 1999.
Ferrara, N. e Kerbel, R.S. Angiogenesis as a therapeutic target. Nature 438(7070), 967-974, 2005.
Flórez J. Farmacología Humana. 5ª ed. Barcelona: Masson; 2008.
Gibson, A., McFadzean, I., Wallace, P. e Wayman, C.P. Capacitative Ca2+ entry and the regulation of smooth muscle tone. Trends Pharmacol. Sci. 19(7), 266-269, 1998.
Goodman L, Gilman A. Lss bases farmacológicas da terapéutica. 11ª ed. Brunton L, Lazo J, Parker K, editores. Mexico: McGraw-Hill Interamericana; 2007.
Hoeben, A., Landuyt, B., Highley, M.S., Wildiers, H., Van Oosterom, A.T. e De Bruijn, E.A. Vascular endothelial growth factor and angiogenesis. Pharmacol. Rev. 56, 549-580, 2004.
Kadl, A. e Leitinger, N. The role of endothelial cells in the resolution of acute inflammation. Antioxid. Redox Signal. 7, 1744-1754, 2005.
Kuriyama, H., Kitamura, K., Itoh, T. e Inoue, R. Physiological features of visceral smooth muscle cells, with special reference to receptors and ion channels. Physiol. Rev. 78(3), 811-920, 1998.
Laporte, R., Hui, A. e Laher, I. Pharmacological modulation of sarcoplasmic reticulum function in smooth muscle. Pharmacol. Rev. 56, 439-513, 2004.
Leri, A., Kajstura, J. e Anversa, P. Cardiac stem cells and mechanisms of myocardial regeneration. Physiol. Rev. 85, 1373-1416, 2005.
Michiels, C. Endothelial cell functions. J. Cell. Physiol. 196(3), 430-443, 2003.
Newby, A.C. Dual role of matrix metalloproteinases (matrixins) in intimal thickening and atherosclerotic plaque rupture. Physiol. Rev. 85, 1-31, 2005.
Nilsson, H. Interactions between membrane potential and intracellular calcium concentration in vascular smooth muscle. Acta Physiol. Scand. 164(4), 559-66, 1998.
Orallo, F. Regulation of cytosolic calcium levels in vascular smooth muscle. Pharmacol. Ther. 69(3): 153-171, 1996.
Oram, J.F. e Heinecke, J.W. ATP-binding cassette transporter A1: a cell cholesterol exporter that protects against cardiovascular disease. Physiol. Rev. 85, 1343-1372, 2005.
Parekh, A.B. e Putney, J.W. Jr. Store-operated calcium channels. Physiol. Rev. 85, 757-810, 2005.
Perlstein, T.S. e Le R.T. Smoking, metalloproteinases, and vascular disease. Arterioscler. Thromb. Vasc. Biol. 26(2), 250-256, 2006.
Rang HP, Dálle MM, Ritter JM, Moore PK. Farmacoloxía. 6ª ed. Churchill Livingstone: Elsevier; 2008.
Rybalkin, S.D., Yan, C., Bornfeldt, K.E. e Beavo, J.A. Cyclic GMP phosphodiesterases and regulation of smooth muscle function. Circ. Res. 93(4), 280-291, 2003.
Stassen, M.; Arnout, J. e Deckmyn, H. The hemostatic system. Curr. Med. Chem. 11, 2245-60, 2004.
Stocker, R, e Keaney, J.F. Jr. Role of oxidative modifications in atherosclerosis. Physiol. Rev. 84, 1381-1478, 2004.
Sumpio, B.E., Riley, J.T. e Dardik, A. Cells in focus: endothelial cell. Int. J. Biochem. Cell. Biol. 34(12), 1508-12, 2002.
Szekanecz, Z. e Koch, A.E. Endothelial cells in inflammation and angiogenesis. Curr. Drug Targets Inflamm. Allergy 4, 319-323, 2005.
Taniyama, E. e Griendling, K.K. Reactive oxygen species in the vasculature: molecular and cellular mechanisms. Hypertension 42(6), 1075-1081, 2003.
Velázquez. Farmacoloxía básica e clínica. 18ª ed. Lorenzo P, Moreno A, Leza JC, Lizasoain I, Mouro MA editores. Madrid: Panamericana; 2008.
Técnicas de estudo da modulación das canles iónicos transmembrana en células vasculares
Anderson, K.P., editor. Cardiac Electrophysiology Review. Kluwer Academic Publishers, Norwell, USA, 1997.
Grynkiewicz G., Poenie M. e Tsien R.E. A new generation of Ca2+ indicators with greatly improved fluorescence properties. J. Biol. Chem. 260, 3440-3450, 1985.
Hallett, M.B., Hodges, R., Cadman, M., Blanchfield, H., Dewitt, S., Pettit, E.J., Laffafian, I. e Davies, E.V. Techniques for measuring and manipulating free Ca2+ in the cytosol and organelles of neutrophils J. Inmunol. Methods 17, 232 (1-2) Special Iss.,77-88, 1999.
Neher, E. The use of fura-2 for estimating Ca buffers and Ca fluxes. Neuropharmacology 34(11), 1423-1442, 1995.
Sakmann, B. e Neher, E., editores. Single-Channel Recording. 2ª ed. Plenum Publishing Co. Ltd., London, 1995.
Soria, B. e Ceña, V., editores. Ion Channel Pharmacology. Oxford University Press, Paquistán, 1998.
Williams, D.A., Bowser, D.N. e Petrou, S. Confocal Ca2+ imaging of organelles, cells, tissues, and organs. Confocal microscopy 307, 441-469, 1999.
Técnicas de cultivo primario de células lisas vasculares e endoteliais
Barnes, D. e Mather, J.P., editores. Animal Cell Culture Methods. Academic Press Inc., Australia, 1998.
Bicknell, R., editor. Endothelial cell culture. Cambridge University Press, 1996.
Clynes, M. Animal cell culture tecniques. Springer-Verlag, New York, 1998.
Darling, D.C. e Morgan, S.J. Animal Cells - Culture & Media: Essential Data. Wiley (John) & Sons Ltd., 1995.
Doyle, A.E., Griffiths, J.B. e D.G. Newell (editores). Cell and tissue culture: Laboratory procedures. Wiley (John) & Sons, 1999.
Freshney, I. Culture of Animal Cells: A Manual of Basic Technique. 4ª ed. Wiley (John) & Sons Ltd., 2000.
Harrison, M.A. e Rae, I.F. Xeneral tecniques of cell culture. Cambridge University Press, 1997.
Técnicas de avaliación de novos fármacos con potencial actividade cardiovascular
Born, J. Handbook of Experimental Pharmacology. Springer-Verlag New York, Incorporated, 1993.
Do Río, M. J., Pardos, L. e Velasco Martín, A. Prácticas de Farmacoloxía. Universidade de Valladolid, D.L., 1995.
Flórez, J., Armijo, J.A. e Mediavilla, A. Curso práctico de Farmacologia fundamental para estudantes de medicamento. Universidade de Santander, D.L., 1977.
Janzen, W.P., editor. High throughput screening; methods and protocols. Humana Press., 2002.
Kitchen, I. Textbook of in vitro practical pharmacology. Blackwell Scientific publications, Oxford, 1984.
McNeill, J.H., editor. Measurement of Cardiovascular Function. CRC Press Inc., U. S., Londres, 1996.
Papp, J.G. e Szekeres, L. Pharmacology of smooth muscle. Springer-Verlag New York, Incorporated, 1994.
The Staff of the Department of Pharmacology. Pharmacological experiments on intact preparations. University of Edinburgh, E. And S. Livingstone, Edinburgh and London, 1970.
The Staff of the Department of Pharmacology. Pharmacological experiments on isolated preparations. University of Edinburgh, E. And S. Livingstone, Edinburgh and London, 1970.
Velasco Martín, A. e González, J.L. Curso práctico de Farmacoloxía : manual de laboratorio. 1987. 3ª ed., 1ª reimp. Secretariado de Publicacións, Universidade de Valladolid, D.L.
Competencias
VER OXETIVOS
Metodoloxía da ensinanza
Os cursos desenvolveranse a través do uso de metodoloxía combinada que inclúe:
- Lección maxistral para a impartición dos coñecementos de fisiopatoloxía e farmacoloxía do sistema cardiovascular.
- Seminarios específicos, fundamentalmente para a aclaración de posibles dúbidas sobre os conceptos de fisiopatoloxía e farmacoloxía impartidos nas leccións maxistrais.
- Realización e presentación de traballos por parte dos alumnos, basicamente relacionados con novas estratexias na investigación e desenvolvemento de fármacos útiles en patoloxías cardiovasculares.
- Sesións prácticas para realizar, utilizando as técnicas habituais, algúns experimentos enfocados a avaliar a actividade dos fármacos activos a nivel do sistema cardiovascular.
Sistema de evaluación
Realizarase a través do seguimento continuo dos progresos conseguidos polos alumnos, tanto a través do trato persoal mantido con eles durante as clases e reunións de traballo como da realización de probas (exames tipo test) sobre os coñecementos adquiridos.
Tempo de estudo e traballo persoal
Teoría: Leccións maxistrais
Horas de clase: 13
Factor de traballo do estudante: 1
Horas de traballo persoal do estudante: 13
Horas totais: 26
Créditos ECTS: 1,04
Prácticas
Aorta illada de rata (4 horas)
Cultivo de célula lisa vascular e endotelial (4 horas)
Agregación de plaquetas humanas (4 horas)
Horas de clase: 12
Factor de traballo do estudante: 0,25
Horas de traballo persoal do estudante: 3
Horas totais: 15
Créditos ECTS: 0,6
Seminarios
Horas de clase: 2
Factor de traballo do estudante: 1
Horas de traballo persoal do estudante: 2
Horas totais: 4
Créditos ECTS: 0,16
Realización e exposición de traballos
Horas de clase: 2
Factor de traballo do estudante: 9
Horas de traballo persoal do estudante: 18
Horas totais: 20
Créditos ECTS: 0,8
Avaliación: Exame tipo test
Horas de clase: 1
Factor de traballo do estudante: 9
Horas de traballo persoal do estudante: 9
Horas totais: 10
Créditos ECTS: 0,4
TOTAL:
Horas de clase: 30
Horas de traballo persoal do estudante: 45
Horas totais: 75
Créditos ECTS: 3
Recomendacións para o estudo da materia
Recoméndase, sobre todo aos alumnos que nas súas licenciaturas non cursasen nunca fisiopatoloxía, que comecen asimilando ben os conceptos básicos de fisiopatoloxía do sistema cardiovascular para logo comprender os coñecementos impartidos sobre o tratamento farmacolóxico das diferentes patoloxías cardiovasculares.