P3271101 - Didáctica, Currículo e Organización Escolar (Módulo Xenérico) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 4.50
• Total: 4.5
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 13.50
• Clase Interactiva Seminario: 18.00
• Horas de Titorías: 4.50
• Total: 36.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
• Departamentos: Didáctica e Organización Escolar
• Áreas: Didáctica e Organización Escolar
• Centro: Facultade de Formación do Profesorado
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
GONZALEZ FERNANDEZ, RUFINO.	SI

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo /CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo /CLIS_02	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
Prefiro no denominalos obxectivos de aprendizaxe e expresalos en forma de evocación, máis que determinalos de forma prescriptiva, posto que, ata que non chegue a oportunidade de ser, estar e saber con quén, no parece razoable un avance que ofreza unha maior firmeza.
A tendencia permanente da miña acción, terá que ver coa profundización no sentido das condiciones que enmarcan a profesión e as actividades de planificación e acción curriculares e a súa avaliación nos procesos educativos ós que pretende acceder o alumnado do master. Para ilo, buscarei aquelas características que permitan un deseño e un desenvolvemento de calidade, partindo, sempre que sexa posible, de documentos reais da escola ou de traballos de elaboración propia (miña e do alumnado) que formarán parte dos traballos prácticos, porque o mellor modo de espertar interese por unha materia é conseguir que valga a pena coñecela, o que significa que o coñecemento adquirido poda utilizarse máis aló da situación na que tivo lugar o seu aprendizaxe.
Si tivese que reflexalo nunha síntese mínima diría que a finalidade permanente do traballo nesta materia tende a que cada alumno e cada alumna empece a ser consciente de si esta profesión que elixiu lle chea ou é simplemente unha máis entre as moitas posibles. Si cada uno e cada una va vendo, pouco a pouco, que si está no bo camiño, e será suficiente.
Como propósitos máis específicos estarán os que seguen:
1) Iniciar un proceso consciente sobre o desenvolvemento profesional a que debe dedicarse o alumnado desde hoxe ata a súa saída da docencia.
2) Interactuar con estratexias e recursos curriculares reais que permitan o análise das actividades docentes que se desenvolven nas escolas como elementos do curriculum práctico e susceptibles de ser avaliados.
3) Tomar postura sobre os procesos de innovación e analizar as secuencias que poidan favorecer y/o perxudicar a súa implementación.
4) Empezar a atisbar una visión nova sobre a singularidade e a complexidade organizativa nas que se desenvolve o curriculum de (y en) as escolas, así como das limitacións e virtualidades que ese novo paradigma ocasiona.
5) Proporcionar unha visión máis multidisciplinar que de unha mirada menos lineal e aillada de todos e cada uno dos procesos educativos.
6) Proporcionar unha mirada máis democrática sobre os procesos de avaliación que se desenvolven e os que poden e deben ser desenvoltos.
7) Proporcionar posibilidades de experimentar acciones valorativas de documentos e realidades educativas ou simulacións de acciones didácticas, programas institucionais e realidades de escolas.
8) Proporcionar voz autorizada ó alumnado que debe empezar a estar, xa, en disposición de facela oír, o que ocasionará, inevitablemente, unha disponibilidade metodolóxica participativa e non, exclusivamente, representativa e/ou delegable, polo que o alumnado non debe esconder a súa responsabilidade no seu proceso formativo.
9) Propiciar que o alumnado non se deixe esclavizar pola linguaxe técnico co que, máis veces das convenientes, as instancias formativas soen iniciales no seu propio proceso formativo e que crea, sobre os modos de intervención profesional futuros, uns tics que non son, en xeral, ben aceptados por moitos dos simples mortais cos que deben interactuar.
Estes propósitos serán complementados cos de aquelas outras materias iniciais do master.

Contidos
(Nota: a secuencia que aparece non ten que ser necesariamente a secuencia a seguir, dado que as peculiaridades do grupo, dictarán a mesma)
1.- Un repaso sobre lo invisible de la profesión.
2.- Algunhas ideas xerais sobre a estrutura dos CPIS e dos IES. A tendencia á singularidade organizativa.
3.- As interrelacións personais variadas que temos que atender.
4.- O curriculum como ferramenta de traballo permanente: os seus elementos, o seu deseño, a súa innovación e a súa valoración.
5.- Innovación, cambio e investigación como dimensións profesionalizadoras.

Bibliografía básica e complementaria
Bibliografía literaria sugerida.-
Aldecoa, J.: Historia de una maestra.
Aleixandre, M.: La banda sin futuro.
Benedetti, M.: Pedro y el capitán.
Cándido: Memorias prohibidas.
Dickinson, P: El clan.
Doherty, B.: Querido nadie.
Husley, Aldoux: Un mundo feliz.
Kleinbaum, N.H.: El club de los poetas muertos.
Lomas, C. : Érase una vez la escuela.
Orwell, George: 1984.
Orwell, George: Rebelión en la granja.
Pascual, Emilio: Días de Reyes Magos.
Santiago y Olmo: Prohibido tener 14 años.
Skinner, B.F.: Walden 2.
Tamaro, S.: Dónde le corazón te lleve.
Tortajada, A.: Nahid, mi hermana afgana.
Valls, M.: ¿Dónde estás, Ahmed?
Bibliografía profesional sugerida.
Barceló, F. (1997): Trozos de escuela. Erein. San Sebastián.
Barlow, M. (1978): Diario de un profesor novato. Sígueme. Salmanca.
Begaudeau, B. (2009): A Clase. Xerais. Vigo.
Bonás, M. (2007): La experiencia de una comunidad de aprendizaje. Graó. Barna.
Casamayor, G. (2007): Los trucos del formador. Arte, oficio y experiencia. Graó. Barna
Farias, X. (1996): Á sombra do mestre. Alfaguara Obradoiro, Madrid.
Gilbert, R. (1980): ¿Quién es bueno para enseñar? Gedisa. Buenos Aires.
Lomas, C. (2007): Érase una vez la escuela. Graó. Barna.
Marujo, H., Neto, L. y Perloiro, M. (2003): Pedagogía del optimismo. Narcea. Madrid.
Meirieu, Ph. (2006): Carta a un joven profesor. Grao. Barna.
Pennac, D. (2008): Mal de escuela. Mondadori. Barna.
Perrenoud, Ph. (2004): Diez nueva competencias para enseñar. Invitación al viaje. Graó. Barna.
Rodari, G. (2003): La escuela de la fantasía. Popular. Madrid.
Santos Guerra, M.A. (1993): La evaluación: un proceso de diálogo, comprensión y mejora. Aljibe. Málaga.
Santos Guerra, M.A. (1999): Yo te educo, tú me educas. Sarriá. Malaga.
Santos Guerra, M.A. (2000): La escuela que aprende. Morata. Madrid.
Surdo, E. (1997): La magia de trabajar en equipo. S&A. Pozuelo. Madrid.
Tejada, J. (1998): Los agentes de la innovación en los centros educativos. Aljibe. Málaga.
Wagernsberg, J. (2009): Yo, lo superfluo y el error. Tusquets. Barna.
Wilson, J.D. (1992): ¿Cómo valorar la calidad de la enseñanza? Paidós/MEC.Barcelona.
Zabalza, M.A. (1991): Diseño y desarrollo curricular. Narcea. Madrid.

Competencias
As competencias a desenvolver ó logo de todo o proceso formativo serán as seguintes:
Competencias Xerais:
- Coñecer as áreas e materias curriculares da Educación Secundaria, a relación interdisciplinar entre elas, os criterios de avaliación e o corpo de coñecementos didácticos en torno ós procedimentos de ensenanza e aprendizaxe respectivos.
- Deseñar e regular espacios de aprendizaxe en contextos de diversidade e que aiendan á igualdade de xénero,á equidade e ó respecto ós dereitos humanos que conformen os valores da formación cidadana.
- Fomentar a convivencia na aula e fora dela, resolver problemas de disciplina e contribuir á resolución pacífica de conflitos. Estimular e valorar o esfuerzo, a constancia e a disciplina personal nos estudantes.
- Reflexionar sobre as prácticas de aula para innovar e mellorar a labor docente. Adquirir hábitos e destrezas para o aprendizaje autónomo e cooperativo e promovelo entre os estudiantes.
- Coñecer e aplicar nas aulas as tecnologías da información e da comunicación. Discernir selectivamente a información audiovisual que contribua ós aprendizaxes, á formación cívica e á riqueza cultural.
Competencias Específicas:
- Analizar e comprender os procesos educativos na aula e fora dela relativos ó periodo 12-18.
- Coñecer os procesos de interacción e comunicación na aula.
- Abordar e resolver problemas de disciplina.
- Promover o traballo cooperativo e o traballo e esfuerzo individual.
- Promover accións de educación en valores orientadas á preparación dunha cidadanía activa e democrática.
- Coñecer e abordar situacións escolares en contextos multiculturales.
Competencias Básicas:
- Que os estudiantes saiban aplicar os seus coñecementos o seu traballo ou vocación dunha forma profesional e posean as competencias que soen demostrarse por medio da elaboración e defensa de argumentos e a resolución de problemas dentro da súa área de estudio.
- Que os estudiantes teñan a capacidade de reunir e interpretar datos relevantes (normalmente dentro da súa área de estudio) para emitir xuicios que incluan unha reflexión sobre temas relevantes de índole social, científica ou ética.
- Que os estudiantes poidan transmitir información, ideas, problemas e solucións a un público tanto especializado como non especializado.
- Que os estudiantes desenvolvan aquelas habilidades de aprendizaxe necesarias para emprender estudios posteriores cun alto grao de autonomía.
Competencias transversais:
- Coñecemento instrumental das tecnoloxías da información e da comunicación.

Metodoloxía da ensinanza
Considero imprescindible una metodoloxía activa, participativa e colaborativa.
Para ilo, como docente, exisiré ó grupo, entre outros traballos, aa elaboración do 'Diario de clase' en base á lectura que cada estudante faga da cotidianeidade de la mesma. Será o primeiro documento pedagóxico propio individual que inicie a construción dunha posición socio-pedagóxica. Este documento será un elemento clave para a avaliación.

Sistema de evaluación
O procedimento avaliativo abarcará 3 ámbitos de traballo:
a) Cada alumno/alumna, individualmente, elaborará o seu 'Diario de clase' no que aparecerán todo tipo de reflexiones ocasionais. O formato será elexido por cada quen en todos os factores materiais de elaboración. Tendrá una valoración do 50% do total da nota.
b) Cada grupo de 4 elaborará una recensión de Mal de escuela de Daniel Penac, para referenciar o que están dispostos a usar na súa futura profesión e o que aborrecerán. Terá un valor do 20% da nota final.
c) Tras un seguimento de 1 mes dun periódico nacional ou rexional (ou varios) e recoller as noticias relacionadas coa educación, se seleccionarán 3, que serán obxecto dunha análise emocional. Terá una valoración do 20% da nota.
Como profesor me reservo un 10% da nota para valorar outros aspectos relacionados co desenvolvemento do proceso formativo.
Os tres documentos se entregarán no prazo establecido ó respecto.
É imprescindible a participación e superación dos 3 ámbitos para poder APROBAR a materia.
Tabla de correspondencia numérica de las correccións:
SUSPENSO APROBADO NOTABLE SOBRESALIENTE
DIARIO -3 3 4 5
RECENSIÓN -1 1 1,5 2
PRENSA -1 1 1,5 2

Tempo de estudo e traballo persoal
Horas en Aula Trabajo Individual TOTAL
Presentación y negociación de la
dinámica del proceso 2 0 2
Grupo expositivo 13 15 28
Grupo interactivo: Actividades en
el aula (debates, exposicións, ...). 10 15 25
Grupo interactivo: Traballo prensa. 1 8 9
Traballo Individual: Diario. 0 17 17
Traballo de recensión. 3 5 8
Titorías programadas. 3 5 8
Avaliación 1 0 1
Exame 2 0 2
TOTAL 35 65 100

Recomendacións para o estudo da materia
Traballo diario.
Asistencia a clase de acordo coa normativa de USC.

Observacións
Este programa pode sufrir pequenas modificacións en relación os eu desenvolvemento.