G3151227 - Ensino e Aprendizaxe da Xeometría (Didáctico-Disciplinar) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 24.00
• Clase Interactiva Laboratorio: 24.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 51.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Didáctica das Ciencias Experimentais
• Áreas: Didáctica da Matemática
• Centro: Facultade de Formación do Profesorado
• Convocatoria: 2º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
CLIL_01	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
CLIL_02	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
CLIL_03	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
CLIL_04	Ordinario	Clase Interactiva Laboratorio	SI	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo /TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo /TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo /TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo /TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON
Grupo /TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	SI	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
- Coñecer o tratamento curricular da matemática na Educación Primaria e as implicacións cara á súa ensinanza e aprendizaxe.

- Adquirir unha formación matemática básica que capacite aos estudantes para levar a cabo o seu labor docente, con énfase nos contidos que atinxen á Xeometría.

- Desenvolver a capacidade de analizar, razoar e comunicar eficazmente argumentacións matemáticas

- Coñecer elementos necesarios para intervir no proceso de ensinanza/aprendizaxe da xeometría: dificultades e erros, estratexias, recursos e métodos didácticos.

- Interrelacionar as nocións matemáticas con situacións reais, tentando fomentar no futuro docente de Primaria unha idea positiva sobre a ensinanza da matemática e a matemática en xeral.

- Descubrir na contorna as matemáticas e o uso que delas facemos.

- Percibir o coñecemento matemático como parte da nosa cultura, con un carácter interdisciplinar e socialmente útil.


Contidos
Temas a desenvolver:

1. Elementos para unha análise didáctica da Xeometría.

2. A representación elemental do espazo: sistemas de referencia, planos e mapas, itinerarios e redes.

3. Estudo das formas xeométricas planas e espaciais. Clasificacións, relacións e propiedades

4. Introdución ás transformacións xeométricas.


Contidos recorrentes:
Resolución de problemas
Materiais e recursos
Currículo escolar de matemáticas
Bibliografía básica e complementaria
Dentro da colección "MATEMÁTICAS. CULTURA Y APRENDIZAJE" da editorial Síntesis, os libros que tratan os contidos do programa constitúen un recurso básico. Outro material bibliográfico orientador dos contidos:
- ALSINA, A. (2004): Desarrollo de competencias matemáticas con recursos lúdico-manipulativos para niños y niñas de 6 a 12 años. Ed. Narcea.
- ALSINA, C. (2005): Geometría cotidiana, Ed. Rubes.
-ÁLVAREZ, A. (1996): Actividades matemáticas con materiales didácticos. MEC. Madrid. -- --- ALSINA, C. e FORTUNY, J.Mª. (1992). Miralandia. Un viaje geométrico al país de los espejos. Proyecto SUR. Granada.
- BALL, J. (2005):¡Alucina con las Mates!, Círculo de Lectores.
- CANALS, Mª A. (2009):Superficies, volúmenes y líneas, nº 105 de Los dossiers de Mª Antonia Canals. Ed. Rosa Sensat
- CANALS, Mª A. (2009):Transformaciones geométricas, nª 106 de Los Dossiers de Mª Antonia Canals. Ed. Rosa Sensat.
- CASADO, M. J. (1999): Geometría dinámica con papel, Eds. Proyecto Sur.
- CASTRO, E. (ed.) (2001). Didáctica de la matemática en Educación Primaria. Síntesis. Madrid.
- CHAMORRO, M.ª C. (2003): Didáctica de las Matemáticas, Ed. Pearson.
- DICKSON, L., BROWN, M. e GIBSON, O. (1991). El aprendizaje de las matemáticas. Labor e MEC. Barcelona.
-ERNST, B. (1994). El espejo mágico de M.C. Escher. Taschen. Holanda.
- GARCÍA, J. e BERTRÁN, C. (1987). Geometría y experiencias. Biblioteca de Recursos didácticos, Alhambra. Madrid.
- GODINO, J. D. e RUIZ, F. (2003). Geometría y su didáctica para maestros. Departamento de Didáctica de las Matemáticas. Universidad de Granada. ISBN: 84-932510-1-1. [ 164 páginas; 8,3MB] (Recuperable en, http://www.ugr.es/local/jgodino/)
- GOÑI, J. M. (2000): El curriculum de Matemáticas en los inicios del siglo XXI, Biblioteca UNO, ed. GRAÓ.
- GUIBERT, A. et al. (1993): Actividades Geométricas, Ed. Narcea.
- GUILLÉN, G. (1991). El mundo de los poliedros. Síntesis. Madrid.
-JAIME, A. e GUTIÉRREZ, A. (1990). Una propuesta de fundamentación para la enseñanza de la geometría: el modelo de Van Hiele. En Teoría y práctica en Educación Matemática. Alfar. Sevilla. Pp. 295-384.
-JAIME, A. e GUTIERREZ, A. (1996). El grupo de las isometrías del plano. Síntesis. Madrid.
-HOLLOWAY, G.E.T. (1986). Concepción de la geometría en el niño según Piaget. Paidós. Barcelona.
- MEC. (2006). RD 1513/2006, de 7 de decembro, polo que se establecen as ensinanzas mínimas da Educación Primaria. BOE, 8 de decembro de 2006, núm. 293.
- NCTM (2003). Principios y Estándares para la Educación Matemática. Sevilla: SAEM Thales. - XUNTA DE GALICIA (2007). Decreto 130/2007, do 28 de xuño, polo que se establece o currículo da educación primaria na Comunidade Autónoma de Galicia. Diario Oficial de Galicia, 9 de xullo de 2007, núm. 132.

WEBGRAFÍA:
http://www.aulainfantil.com
http://www.buenaonda.fm/mates
http://capileiraticrecursos.wikispaces.com/RECURSOS+PARA+E.+PRIMARIA
http://descartes.cnice.mecd.es
http://www.divulgamat.net/
http://www.educa.madrid.org
http://www.matematicalia.net/
http://www.matematicas.net
http://www.redemat.com
http://thales.cica.es
http://www.ugr.es/~jgodino/edumat-maestros/welcome.htm

Revistas españolas de investigación e experiencias en Educación Matemática:
- "EPSILON", publicada pola Sociedad Andaluza de Profesores de Matemáticas THALES.
- "GAMMA", publicada pola Asociación Galega de Profesores de Educación Matemática.
- "NÚMEROS", da Sociedad Canaria de P. de M. ISAAC NEWTON.
- "SUMA", editada pola Federación Española de Profesores de Matemáticas.
- "UNO", editada por GRAÓ.

No desenvolvemento do programa farase uso doutros documentos que salientaremos no momento oportuno.
Competencias
Competencias e resultados da aprendizaxe que o alumnado debe adquirir:
Competencias xerais (G):
G1. Coñecer as áreas curriculares da Educación Primaria, a relación interdisciplinar entre elas, os criterios de avaliación e o corpo de coñecementos didácticos ao redor dos procedementos de ensinanza e aprendizaxe respectivos.
G2. Deseñar, planificar e avaliar procesos de ensinanza e aprendizaxe, tanto individualmente como en colaboración con outros docentes e profesionais do centro.
G4. Deseñar e regular espazos de aprendizaxe en contextos de diversidade e que atendan á igualdade de xénero, á equidade e ao respecto aos dereitos humanos que conformen os valores da formación cidadá.
G8. Manter unha relación crítica e autónoma respecto dos saberes, os valores e as institucións sociais públicas e privadas.
G11. Coñecer e aplicar nas aulas as tecnoloxías da información e da comunicación. Discernir selectivamente a información audiovisual que contribúa ás aprendizaxes, á formación cívica e á riqueza cultural.

Competencias específicas (E) da materia:
E38. Adquirir competencias matemáticas ( xeométricas, representacións espaciais).
E39. Coñecer o currículo escolar de matemáticas.
E40. Analizar, razoar e comunicar propostas matemáticas.
E41. Expor e resolver problemas vinculados coa vida cotiá.
E42. Valorar a relación entre matemáticas e ciencias como un dos alicerces do pensamento científico.
E43. Desenvolver e avaliar contidos do currículo mediante recursos didácticos apropiados e promover as competencias correspondentes nos estudantes.

Competencias transversais (T):
T3. Coñecemento instrumental das tecnoloxías da información e da comunicación.



Metodoloxía da ensinanza
Metodoloxía da ensinanza

A distribución semanal das clases constará dunha sesión de 1,5 horas en grupo expositivo e unha de 1,5 horas en grupo de laboratorio. Cada estudante contará así mesmo con 3 horas de titorías programadas, distribuídas ao longo do transcurso da materia.

As actividades formativas en grupo expositivo están concebidas para desenvolver, aclarar e comentar os contidos que ofrecen maior dificultade de comprensión, incidindo nos aspectos básicos e máis relevantes, ao tempo que se resolven os problemas de aprendizaxe iniciais que poida presentar o alumnado. O profesorado utilizará a exposición, e o alumnado resolverá determinados supostos de acordo cos contidos abordados. Permiten desenvolver fundamentalmente as seguintes competencias: G1, G8, G11; E38, E39, E40, E41, E42; B1, B4; T3. Tamén servirán para que os/as estudantes presenten traballos e outras producións ante os seus compañeiros, e para o debate en grupo clase.

As actividades en grupo interactivo ou de laboratorio desenvolveranse no marco de métodos de resolución de problemas matemáticos e didácticos, preferentemente, coa utilización de recursos e materiais didácticos, implicando tamén un importante traballo autónomo individual e en grupo. Isto propiciará o desenvolvemento das competencias máis ligadas ao pensamento crítico e, en xeral, á boa parte das competencias citadas (G1, G2, G4, G11; E38, E39, E40, E41, E42, E43; B2; T3).
O debate, a lectura e comentario de documentos e a exposición de traballos, requerirá unha porcentaxe elevada de horas de traballo persoal do alumnado, co fin de propiciar unha aprendizaxe autónoma, cooperativa e que desenvolva a capacidade de expoñer publicamente os resultados do traballo realizado.
Outras actividades prácticas: Prácticas de Campo
As prácticas a realizar no exterior terán un carácter máis trasversal e interdisciplinar que as demais actividades. No seu desenvolvemento poderán estar implicadas outras áreas de coñecemento. Como exemplos dalgunhas destas prácticas citamos: Itinerarios matemáticos nunha contorna natural
Así mesmo, o alumnado disporá de aula virtual de apoio á materia

Nas sesións de titorías programadas o alumnado será atendido en grupos moi reducidos, tratarase de orientar o seu traballo e de dirixir a súa aprendizaxe, co fin de desenvolver as competencias G1, G2, G8, G11; E38, E39; E40; B1, B2, B3.

Así mesmo, o alumnado disporá de aula virtual de apoio á materia.
Sistema de evaluación
A avaliación levarase a cabo en función do seguinte esquema:

Parte I:

A) PARTICIPACIÓN NAS SESIÓNS PRESENCIAIS (G8, G11, E38, E39, E40, E41, E42, E43, B1, B2, B3, T3): 10%

B) INFORMES E OUTRAS PRODUCIÓNS ESCRITAS OU ORAIS (G1, G2, G4, G8, E38, E39, E40, E41, E43, B1, B2, B3, T3): 30%

C) PRESENTACIÓNS ORAIS (G1, G2, G8, G11, E38, E39, E40, E41, E43, B1, B2, B3, B4, T3): 10%

Parte II:

D) PROBAS ESPECÍFICAS (G1, G8, E38, E39, E40, E41, B1, B2, B3): 50%

PARA SUPERAR A MATERIA SERÁ NECESARIO TER SUPERADAS AS DÚAS PARTES: parte I e parte II.


Orientacións cara á avaliación:

- Parte I: A implicación nas sesións presenciais e nas actividades programadas, así como a presentación en tempo e forma dos documentos, proxectos e traballos requeridos, será entón, condición necesaria para a superación da materia.
Os apartados (B) e (C) corresponderanse en boa medida coa avaliación de traballos
en grupo sobre estratexias e recursos manipulables, fundamentalmente para a ensinanza da Xeometría en Primaria
As producións entregadas deberán ser orixinais; a entrega dun traballo copiado suporá o suspenso na materia, sedundo a normativa vixente na USC.
- Para poder optar a cualificación positiva no apartado (A) será necesaria, que non suficiente, a asistencia a un mínimo do 80% das sesións presenciais. O alumnado en condición de dispensa de asistencia ás clases teóricas, contactará co profesorado da materia nas dúas primeiras semanas de inicio das clases.

- A proba específica, recollida como parte II, consistirá nun exame ou exames escritos sobre coñecementos de matemáticas e da súa didáctica reflectidos no programa. Será por tanto necesario superar tamén esta proba para ter a opción de, á súa vez, superar a materia.

- A criterio do profesorado, poderanse conservar algunhas das cualificacións para xullo e para o curso académico seguinte.











Tempo de estudo e traballo persoal
Tempo de estudos e de traballo persoal que debe dedicar un estudante para superala

HORAS PRESENCIAIS: 51 horas en función de
- ACTIVIDADES EN GRUPO EXPOSITIVO (24 horas)
Actividade expositiva
Práctica en grupo clase
Presentación dun plan de traballo
Realización de proba específica

- ACTIVIDADES EN GRUPO INTERACTIVO /LABORATORIO (24 horas)
Resolución de problemas
Estudo de casos
Debates
Proxectos e traballos

- ACTIVIDADES EN PEQUENO GRUPO OU INDIVIDUAIS (3 horas)
Reflexión traballo grupo
Discusión de proxectos

HORAS DE TRABALLO AUTÓNOMO: 99 horas en función de

- ACTIVIDADES EN GRUPO EXPOSITIVO (35 horas)
Lectura de documentos
Estudo
Preparación de proba específica

- ACTIVIDADES EN GRUPO INTERACTIVO/LABORATORIO (45 horas)
Lectura de documentos
Preparación de presentacións e materiais
Búsqueda de información complementaria
Reflexión en pequenos grupos

- ACTIVIDADES EN PEQUENO GRUPO OU INDIVIDUAIS (19 horas)
Resolución de dúbidas
Discusión de proxectos e traballo en pequeno grupo
Actividades de autoavaliación

HORAS TOTAIS: 150
Recomendacións para o estudo da materia
Recomendacións para o estudo da materia
Atendendo á metodoloxía que se vai seguir, e ao sistema de avaliación exposto, a asistencia ás clases e o traballo nelas favorecerá a adquisición dos contidos e a recollida de información.

Por outra banda, a consulta da bibliografía e a webgrafía que se recomendan , axudará ao alumnado a avanzar nas súas aprendizaxes e consolidalas.
Dada a formación heteroxénea que o alumnado amosa ao respecto dos contidos matemáticos, faise necesario un seguimento e atención ás veces individualizado, cobrando especial importancia o traballo en titorías e a implicación do alumnado na súa propia aprendizaxe.

O alumnado que necesite dalgún tipo de adaptación ou apoio específico por características de NEAE (Necesidades Específicas de Apoio Educativo) deberá facelo saber ao profesorado, pero só se terán en conta a estes efectos aqueles casos que sexan valorados e informados polo SEPIU (Servizo de Participación e Integración Universitaria: http://www.usc.es/gl/servizos/sepiu).

Observacións
O alumnado con dispensa de asistencia ás clases teóricas, deberá respectar os prazos de entrega de traballos e demais requisitos establecidos, sendo necesario, como xa quedou sinalado, que manteña contacto co profesorado para garantir o óptimo desenvolvemento da materia.