Saltar ao contido principal
Inicio  »  Centros  »  Facultade de Formación do Profesorado  »  Información da Materia

P3271102 - A Función Titorial e a Orientación Académica (Módulo Xenérico) - Curso 2013/2014

Información

  • Créditos ECTS
  • Créditos ECTS: 2.50
  • Total: 2.5
  • Horas ECTS
  • Clase Expositiva: 7.50
  • Clase Interactiva Seminario: 10.00
  • Horas de Titorías: 2.50
  • Total: 20.0

Outros Datos

  • Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
  • Departamentos: Métodos de Investigación e Diagnóstico en Educación
  • Áreas: Métodos de Investigación e Diagnóstico en Educación
  • Centro: Facultade de Formación do Profesorado
  • Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
  • Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

NomeCoordinador
VALCARCE FERNANDEZ, MARGARITA.SI

Horarios

NomeTipo GrupoTipo DocenciaHorario ClaseHorario exames
Grupo /CLE_01OrdinarioClase ExpositivaSISI
Grupo /CLIS_01OrdinarioClase Interactiva SeminarioSINON
Grupo /CLIS_02OrdinarioClase Interactiva SeminarioSINON
Grupo /TI-ECTS01OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo /TI-ECTS02OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo /TI-ECTS03OrdinarioHoras de TitoríasNONNON
Grupo /TI-ECTS04OrdinarioHoras de TitoríasNONNON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

  • Castelán
  • Galego


  • Obxectivos da materia
    - Comprender os conceptos de orientación e de titoría e as súas relacións coa función docente.

    - Valorar a importancia da orientación e a titoría no ensino.

    - Sensibilizar ó profesorado da necesidade de participar activamente na orientación e titoría sistemática dos seus alumnos/as.

    - Coñecer as principais referencias lexislativas relacionadas coa orientación e a titoría.

    - Coñecer a organización e funcionamento dos servizos de orientación existentes na Comunidade Autónoma Galega.

    - Comprender a organización e a estrutura do Plano de Acción Titorial para un centro de ensino.

    - Delimitar as funcións, tarefas, contidos e destinatarios da intervención titorial.

    - Analizar as actividades a desenvolver polo profesorado nas súas funcións titoriais.

    - Coñecer algunhas técnicas e instrumentos de traballo a empregar na realización da labor titorial.

    Contidos
    Dado que a titoría forma parte da actividade docente, é necesario que os/as
    profesionais se impliquen nas tarefas orientadoras e titoriais do centro educativo para
    acadar o desenvolvemento óptimo das súas funcións.

    Baixo estas premisas, os contidos desta materia estrutúranse, desde as cuestións máis globais e teóricas ás máis específicas e prácticas. Os núcleos de contidos serán os seguintes:

    1. Conceptos de orientación e de titoría.
    2.Marco formal e real da Orientación Académica e a función titorial.
    3.A relación da orientación coa educación e a titoría educativa e as súas funcións.
    4.Modelos de Orientación e tipos de titorías.
    5.A planificación da orientación académica e a acción titorial.
    6.Actividades e recursos para desenvolver a función titorial e a orientación académica.


    Bibliografía básica e complementaria
    Bibliografía Básica:

    ÁLVAREZ, M. e BISQUERRA, R. (1996). Manual de orientación y tutoría. Barcelona, Praxis.
    ARNAIZ, P. e ISUS, S. (1997): La tutoría, organización y tareas. Barcelona, Graó.
    CAMPOY ARANDA, T.J. (2000): “Técnicas de acción tutorial en la evaluación psicopedagógica”. En T.J. Campoy Aranda, e Pantoja Vallejo, A., Orientación y calidad docente. Pautas y estrategias para el tutor. Madrid, EOS.
    Decreto 120/1998, do 23 de abril, polo que se regula a orientación educativa e profesional na Comunidade Autónoma de Galicia (DOG. nº 79, 27 de abril de 1998).
    Decreto 324/1996 do 26 de xullo, polo que se aproba o regulamento orgánico dos institutos de educación secundaria (DOG. nº 156, 9 de agosto de 1996).
    FERNÁNDEZ SIERRA, J. (1995): El trabajo docente y psicopedagógico en educación secundaria. Málaga, Aljibe.
    GALLEGO, S. e RIART, J. (coord.) (2006): La tutoría y la orientación en el siglo XXI: nuevas propuestas. Barcelona, Octaedro.
    Lei Orgánica 2/2006, de 3 de maio, de Educación (LOE).
    MARTÍ, E. e TIRADO, V. (Coords.) (1997): La orientación educativa y profesional en la educación secundaria. Barcelona, Horsori.
    Orde do 24 de xullo de 1998 pola que se establece a organización e funcionamento da orientación educativa e profesional na Comunidade Autónoma de Galicia regulada polo Decreto 120/1998 (DOG. nº 147, 31 de xullo de 1998).
    PASTOR, E. e outros (1995): La tutoría en secundaria. Barcelona, CEAC.
    VICENTE, F., PAJUELO, C. e SÁNCHEZ, S. (2000): “Asesoramiento psicopedagógico en las distintas etapas educativas”. En J. N. García Sánchez (Coord.), De la psicología de la instrucción a las necesidades curriculares. Barcelona, Oikos-Tau.

    Bibliografía Complementaria:

    ÁLVAREZ, J. (2001): Guía de orientación y tutoría: Educación Secundaria Obligatoria. Cuaderno del alumno. Málaga, Aljibe.
    AUZMENDI, E.; SOLABARRIETA, J. e VILLA, A. (2003): Como diseñar materiales y realizar tutorías en la formación "on line". Bilbao, Universidad de Deusto.
    BALLESTEROS, M. e outros (2002): Las competencias del profesorado para la acción tutorial. Barcelona, CISSPRAXIS.
    BISQUERRA, R. (coord.) (2002): La práctica de la orientación y la tutoría. Barcelona, CISSPRAXIS.
    BLANCHARD, M. e outros (1997): Plan de ación tutorial en la Educación Secundaria Obligatoria: elaboración, desarrollo y materiales. Madrid, Narcea.
    BLASCO CALVO, P. e PEREZ BOULLOSA, A. (2001): Orientación e Inserción profesional. Competencias y entrenamiento para su práctica. Valencia, Nau Llibres.
    BORREGO, M. e DIAZ, J. (2000): Orientación vocacional y profesional: materiales de asesoramiento para ESO y Bachillerato. Madrid, CCS.
    BOZA, A. e outros (2001): Ser profesor, ser tutor: orientación educativa para docentes. Huelva, Hergué.
    BRANDIT, A. (2000): El tutor: procesos de tutela entre alumnos. Barcelona, Paidós.
    BRAVO, Mª J. e outros (2001): A titoría na ESO. Vigo, A Nosa Terra.
    DELGADO CASTELLANO, L. e DELGADO SÁNCHEZ, J. (2001): “La formación de tutores en Educación Secundaria”. Revista de Educación de la Universidad de Granada, 14, 217-229.
    DUARTE BLANCO, M. (coord.) (2002): Plan de orientación profesional. Guía de recursos. Santiago, Xunta de Galicia.
    FERNÁNDEZ SIERRA, J. (coord.) (1999): Acción psicopedagógica en educación secundaria: reorientando la orientación. Málaga, Aljibe.
    GARCÍA, L. e MARTÍNEZ, Mª. (2003): Orientación educativa en la familia y en la escuela. Casos resueltos. Madrid, Dykinson.
    GARCÍA LABIANO, J. M. (2004): Programa de acción tutorial para la Educación Secundaria Obligatoria. Madrid, CISSPRAXIS.
    GONZÁLEZ PONTE, L. e MONTANERO FERNÁNDEZ, M. (2002): “Cómo mejorar la autorregulación del estudio en la Educación Secundaria. Valoración de un programa de acción tutorial”. Contextos Educativos: Revista de Educación, 5, 215-226.
    LOPEZ URQUIZAR, N. e SOLA MARTINEZ, T. (1999): Orientación escolar y tutoría. Granada, Grupo editorial universitario.
    LÓPEZ, N. e SOLA, T. (1999): Orientación escolar y tutoría. Granada, Editorial Universitaria.
    LORENZO, M. L. (2004): Conflictos, tutoría y construcción democrática de las normas. Bilbao, Descée de Brouwer.
    LUCAS, S. e CARBONERO, M.A. (2002): Construyendo la decisión vocacional. Valladolid, Servicio de Publicaciones e Intercambio Editorial. Universidad de Valladolid.
    MARTÍN GARCÍA, X. e outros (2003): Tutoría, técnicas, recursos y actividades. Madrid, Alianza Editorial.
    MARTÍNEZ BONAFÉ, A. (2003): “¿Qué dices tú, hoy, de la democracia en la escuela?”. Revista Interuniversitaria de Formación del Profesorado, 48, 105-128.
    M.E.C. (1990): La orientación educativa y la intervención psicopedagógica. Madrid, Ministerio de Educación y Ciencia.
    M.E.C. (1992): Orientación y tutoría. Madrid, Secretaria de Estado de Educación.
    MÉNDEZ RAYÓN, J.L. (2002): Aprender y vivir mejor en la escuela, orientaciones y dinámicas para la tutoría en Secundaria. Madrid, CCS.
    NIETO, J. M. e BOTIAS, F. (2000): Los equipos de orientación educativa y psicopedagógica. Barcelona, Ariel.
    PANTOJA, A.; CAMPOY, T. e CAÑAS, A. (2001): Orientación y acción tutorial en los niveles no universitarios de la provincia de Jaén. Jaén, Universidad de Jaén.
    PEREZ BOULLOSA, A. e BLASCO CALVO, p. (2001): Orientación e inserción profesional: Fundamentos y tendencias. Valencia, Nau Llibres.
    PÉREZ, M. (2002): Orientación educativa y dificultades de aprendizaje. Madrid, Thomson.
    RIART VENDRELL, J. (2007): Manual de tutoría y orientación en la diversidad. Madrid, Pirámide.
    RINCÓN, B. del, LÓPEZ, V. e PALOMARES, Mª C. (2000): La intervención psicopedagógica en secundaria. Cuenca, Ediciones de la Universidad de Castilla-La Mancha.
    RODRÍGUEZ MORENO, M.L. (2003): Cómo orientar hacia la construcción del proyecto profesional. Bilbao, Desclée de Brouwer.
    ROYO, F. (2002): “Desempeño profesional de los orientadores de los institutos de Educación Secundaria de Salamanca. Creación de un instrumento de valoración y autovaloración”. Revista Española de Orientación y Psicopedagogía, Vol. 13, Nº 1, 31-50.
    SAMPASCUAL, G., NAVAS, L. e CASTEJÓN, J.L. (1999): Funciones del orientador en primaria y secundaria. Madrid, Alianza Editorial.
    SANTANA VEGA, L. (2003): Orientación educativa e intervención psicopedagógica. Cambian los tiempos, cambian las responsabilidades profesionales. Madrid, Pirámide.
    SANTANA VEGA, L. (coord.) (2003): Programa de orientación educativa y sociolaboral. Madrid, EOS.
    SÁNCHEZ, S. (1993): La tutoría en los centros docentes: manual del profesor tutor. (5ª ed.). Madrid, Escuela Española.
    SANZ ORO, R. (Ed.) (1995): Tutoría y orientación. Barcelona, Cedecs.
    SANZ ORO, R. (coord.) (2002): Programa de formación de tutores para la ESO. Granada, Grupo Editorial Universitario.
    SANZ ORO, R. (2001): Orientación psicopedagógica y calidad educativa. Madrid, Pirámide.
    SIMÓN, R. e SÁNCHEZ, L. (2006): “La tutoría como marco en las aulas de Secundaria”. Cuadernos de Pedagogía, 356, 84-87.
    SOBRADO FERNÁNDEZ, L. (1993): Intervención Psicopedagógica y Orientación Educativa. (3ª ed.). Barcelona, PPU.
    SOBRADO, L. e OCAMPO, C. (1997): Evaluación psicopedagógica y orientación educativa. Barcelona, Estel.
    TOREGO, J.C. e outros (1997): Orientación académica y profesional: manual para la tutoría. Educación secundaria obligatoria. Madrid, Comunidad de Madrid, Dirección General de Educación.
    XUNTA DE GALICIA (2000): A orientación educativa e profesional en Galicia. Santiago de Compostela, Xunta de Galicia.
    XUS MARTIN e outros (2003): Tutoría: técnicas, recursos y actividades. Madrid, Alianza Editorial.

    Competencias
    -Ser capaz de desenvolver as funcións de titoría e orientación dos estudantes de maneira colexiada.

    -Saber como informar e asesorar ás familias acerca do proceso de ensino e aprendizaxe e sobre a orientación persoal, académica e profesional dos seus fillos.

    -Saber recoñecer as características dos estudantes, os seus contextos sociais e motivacións.

    -Saber aplicar recursos e estratexias de información, titoría e orientación académica e profesional.

    -Saber como participar na definición do proxecto educativo e nas actividades xerais do centro atendendo a criterios de mellora da calidade, atención á diversidade, prevención de problemas de aprendizaxe e convivencia.

    -Ser capaz de relacionar a educación co medio e comprender a función educadora da familia e a comunidade, tanto na adquisición de competencias e aprendizaxes como na educación no respecto dos dereitos e liberdades, na igualdade de dereitos e oportunidades entre homes e mulleres e na igualdade de trato e non discriminación das persoas con discapacidade.

    Metodoloxía da ensinanza
    Promoverase a participación activa dos alumnos e alumnas por medio de actividades que posibiliten a reflexión (individual ou colectiva) e o traballo en equipo, así como a análise e aplicación dos temas tratados a través do estudo de casos, a realización de supostos prácticos sobre as tarefas a desempeñar na orientación académica e a titoría e a simulación de accións profesionais.
    Sistema de evaluación
    - Asistencia e participación nas distintas sesións da materia. (15%)
    - Entrega dos produtos propostos pola profesora. (25%)
    - Realización, en grupo, dun traballo final da materia. (60%)

    *Os traballos individuais ou grupais deberán ser orixinais. Calquera traballo copiado supoñerá o suspenso da materia na correspondente convocatoria. Para efectos avaliativos un mesmo traballo non pode ser utilizado para varias materias, salvo que se programasen de forma coordinada.



    Tempo de estudo e traballo persoal
    Actividades presenciais: 20 horas repartidas en:
    • Clases expositivas: 7,5 horas
    • Clases interactivas: 10 horas
    • Titorías: 2,5 horas

    Traballo persoal do estudante: 42´5 horas repartidas en:
    • Estudo: 22 horas
    • Lecturas recomendadas: 20´5 horas

    Tempo estimado total: 62´5horas

    Recomendacións para o estudo da materia
    - Asistencia regular ás clases expositivas e interactivas.
    - Consulta e estudo dos materiais recomendados polo profesorado da materia.
    - Realización e participación activa nas actividades prácticas.
    - Traballo do alumno/a dun modo progresivo para acadar a comprensión da materia.

    Observacións
    ASISTENCIA A CLASE

    O Consello de Goberno de 25 de marzo de 2010 aprobou a Normativa de asistencia a clase nas ensinanzas adaptadas ao EEES

    (http://www.usc.es/export/sites/default/gl/normativa/descargas/normaasistenclase.pdf).

    Na mesma expóñense os beneficios da asistencia á clase, entre eles facilita unha “mellor comprensión da materia, a adquisición de competencias en grupos e individuais, a aprendizaxe continua, a interacción directa con outros alumnos e alumnas ou a posibilidade dunha metodoloxía docente-discente máis participativa”. Cabe lembrar que a USC é unha universidade presencial, polo que a asistencia a un mínimo do 80% das sesións de clase é obrigatoria. Nos casos contemplados na normativa da Facultade, os/as alumnos/as poderán solicitar exención oficial de docencia.

    RESPONSABILIDADE MEDIOAMBIENTAL

    En relación aos traballos persoais ou de grupo que se realicen para a materia ter en conta as seguintes indicacións no caso de ter que entregalos de forma física:

    - Evitar tapas de plástico ou outros envoltorios externos innecesarios.
    - Sempre que sexa posible empregar grampas en lugar de encanutillados.
    - Imprimir a dúas caras en calidade “aforro de tinta”.
    - Non empregar folios en branco como separadores de capítulos ou partes.
    - Evitar anexos que no teñan referencia directa cos temas desenvolvidos.