P3271102 - A Función Titorial e a Orientación Académica (Módulo Xenérico) - Curso 2013/2014
Información
- Créditos ECTS
- Créditos ECTS: 2.50
- Total: 2.5
- Horas ECTS
- Clase Expositiva: 7.50
- Clase Interactiva Seminario: 10.00
- Horas de Titorías: 2.50
- Total: 20.0
Outros Datos
- Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
- Departamentos: Métodos de Investigación e Diagnóstico en Educación
- Áreas: Métodos de Investigación e Diagnóstico en Educación
- Centro: Facultade de Formación do Profesorado
- Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
- Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)
Profesores
Horarios
Programa
Existen programas da materia para os seguintes idiomas:
CastelánGalegoObxectivos da materia- Comprender os conceptos de orientación e de titoría e as súas relacións coa función docente.
- Valorar a importancia da orientación e a titoría no ensino.
- Sensibilizar ó profesorado da necesidade de participar activamente na orientación e titoría sistemática dos seus alumnos/as.
- Coñecer as principais referencias lexislativas relacionadas coa orientación e a titoría.
- Coñecer a organización e funcionamento dos servizos de orientación existentes na Comunidade Autónoma Galega.
- Comprender a organización e a estrutura do Plano de Acción Titorial para un centro de ensino.
- Delimitar as funcións, tarefas, contidos e destinatarios da intervención titorial.
- Analizar as actividades a desenvolver polo profesorado nas súas funcións titoriais.
- Coñecer algunhas técnicas e instrumentos de traballo a empregar na realización da labor titorial.
ContidosDado que a titoría forma parte da actividade docente, é necesario que os/as
profesionais se impliquen nas tarefas orientadoras e titoriais do centro educativo para
acadar o desenvolvemento óptimo das súas funcións.
Baixo estas premisas, os contidos desta materia estrutúranse, desde as cuestións máis globais e teóricas ás máis específicas e prácticas. Os núcleos de contidos serán os seguintes:
1. Conceptos de orientación e de titoría.
2.Marco formal e real da Orientación Académica e a función titorial.
3.A relación da orientación coa educación e a titoría educativa e as súas funcións.
4.Modelos de Orientación e tipos de titorías.
5.A planificación da orientación académica e a acción titorial.
6.Actividades e recursos para desenvolver a función titorial e a orientación académica.
Bibliografía básica e complementariaBibliografía Básica:
ÁLVAREZ, M. e BISQUERRA, R. (1996). Manual de orientación y tutoría. Barcelona, Praxis.
ARNAIZ, P. e ISUS, S. (1997): La tutoría, organización y tareas. Barcelona, Graó.
CAMPOY ARANDA, T.J. (2000): “Técnicas de acción tutorial en la evaluación psicopedagógica”. En T.J. Campoy Aranda, e Pantoja Vallejo, A., Orientación y calidad docente. Pautas y estrategias para el tutor. Madrid, EOS.
Decreto 120/1998, do 23 de abril, polo que se regula a orientación educativa e profesional na Comunidade Autónoma de Galicia (DOG. nº 79, 27 de abril de 1998).
Decreto 324/1996 do 26 de xullo, polo que se aproba o regulamento orgánico dos institutos de educación secundaria (DOG. nº 156, 9 de agosto de 1996).
FERNÁNDEZ SIERRA, J. (1995): El trabajo docente y psicopedagógico en educación secundaria. Málaga, Aljibe.
GALLEGO, S. e RIART, J. (coord.) (2006): La tutoría y la orientación en el siglo XXI: nuevas propuestas. Barcelona, Octaedro.
Lei Orgánica 2/2006, de 3 de maio, de Educación (LOE).
MARTÍ, E. e TIRADO, V. (Coords.) (1997): La orientación educativa y profesional en la educación secundaria. Barcelona, Horsori.
Orde do 24 de xullo de 1998 pola que se establece a organización e funcionamento da orientación educativa e profesional na Comunidade Autónoma de Galicia regulada polo Decreto 120/1998 (DOG. nº 147, 31 de xullo de 1998).
PASTOR, E. e outros (1995): La tutoría en secundaria. Barcelona, CEAC.
VICENTE, F., PAJUELO, C. e SÁNCHEZ, S. (2000): “Asesoramiento psicopedagógico en las distintas etapas educativas”. En J. N. García Sánchez (Coord.), De la psicología de la instrucción a las necesidades curriculares. Barcelona, Oikos-Tau.
Bibliografía Complementaria:
ÁLVAREZ, J. (2001): Guía de orientación y tutoría: Educación Secundaria Obligatoria. Cuaderno del alumno. Málaga, Aljibe.
AUZMENDI, E.; SOLABARRIETA, J. e VILLA, A. (2003): Como diseñar materiales y realizar tutorías en la formación "on line". Bilbao, Universidad de Deusto.
BALLESTEROS, M. e outros (2002): Las competencias del profesorado para la acción tutorial. Barcelona, CISSPRAXIS.
BISQUERRA, R. (coord.) (2002): La práctica de la orientación y la tutoría. Barcelona, CISSPRAXIS.
BLANCHARD, M. e outros (1997): Plan de ación tutorial en la Educación Secundaria Obligatoria: elaboración, desarrollo y materiales. Madrid, Narcea.
BLASCO CALVO, P. e PEREZ BOULLOSA, A. (2001): Orientación e Inserción profesional. Competencias y entrenamiento para su práctica. Valencia, Nau Llibres.
BORREGO, M. e DIAZ, J. (2000): Orientación vocacional y profesional: materiales de asesoramiento para ESO y Bachillerato. Madrid, CCS.
BOZA, A. e outros (2001): Ser profesor, ser tutor: orientación educativa para docentes. Huelva, Hergué.
BRANDIT, A. (2000): El tutor: procesos de tutela entre alumnos. Barcelona, Paidós.
BRAVO, Mª J. e outros (2001): A titoría na ESO. Vigo, A Nosa Terra.
DELGADO CASTELLANO, L. e DELGADO SÁNCHEZ, J. (2001): “La formación de tutores en Educación Secundaria”. Revista de Educación de la Universidad de Granada, 14, 217-229.
DUARTE BLANCO, M. (coord.) (2002): Plan de orientación profesional. Guía de recursos. Santiago, Xunta de Galicia.
FERNÁNDEZ SIERRA, J. (coord.) (1999): Acción psicopedagógica en educación secundaria: reorientando la orientación. Málaga, Aljibe.
GARCÍA, L. e MARTÍNEZ, Mª. (2003): Orientación educativa en la familia y en la escuela. Casos resueltos. Madrid, Dykinson.
GARCÍA LABIANO, J. M. (2004): Programa de acción tutorial para la Educación Secundaria Obligatoria. Madrid, CISSPRAXIS.
GONZÁLEZ PONTE, L. e MONTANERO FERNÁNDEZ, M. (2002): “Cómo mejorar la autorregulación del estudio en la Educación Secundaria. Valoración de un programa de acción tutorial”. Contextos Educativos: Revista de Educación, 5, 215-226.
LOPEZ URQUIZAR, N. e SOLA MARTINEZ, T. (1999): Orientación escolar y tutoría. Granada, Grupo editorial universitario.
LÓPEZ, N. e SOLA, T. (1999): Orientación escolar y tutoría. Granada, Editorial Universitaria.
LORENZO, M. L. (2004): Conflictos, tutoría y construcción democrática de las normas. Bilbao, Descée de Brouwer.
LUCAS, S. e CARBONERO, M.A. (2002): Construyendo la decisión vocacional. Valladolid, Servicio de Publicaciones e Intercambio Editorial. Universidad de Valladolid.
MARTÍN GARCÍA, X. e outros (2003): Tutoría, técnicas, recursos y actividades. Madrid, Alianza Editorial.
MARTÍNEZ BONAFÉ, A. (2003): “¿Qué dices tú, hoy, de la democracia en la escuela?”. Revista Interuniversitaria de Formación del Profesorado, 48, 105-128.
M.E.C. (1990): La orientación educativa y la intervención psicopedagógica. Madrid, Ministerio de Educación y Ciencia.
M.E.C. (1992): Orientación y tutoría. Madrid, Secretaria de Estado de Educación.
MÉNDEZ RAYÓN, J.L. (2002): Aprender y vivir mejor en la escuela, orientaciones y dinámicas para la tutoría en Secundaria. Madrid, CCS.
NIETO, J. M. e BOTIAS, F. (2000): Los equipos de orientación educativa y psicopedagógica. Barcelona, Ariel.
PANTOJA, A.; CAMPOY, T. e CAÑAS, A. (2001): Orientación y acción tutorial en los niveles no universitarios de la provincia de Jaén. Jaén, Universidad de Jaén.
PEREZ BOULLOSA, A. e BLASCO CALVO, p. (2001): Orientación e inserción profesional: Fundamentos y tendencias. Valencia, Nau Llibres.
PÉREZ, M. (2002): Orientación educativa y dificultades de aprendizaje. Madrid, Thomson.
RIART VENDRELL, J. (2007): Manual de tutoría y orientación en la diversidad. Madrid, Pirámide.
RINCÓN, B. del, LÓPEZ, V. e PALOMARES, Mª C. (2000): La intervención psicopedagógica en secundaria. Cuenca, Ediciones de la Universidad de Castilla-La Mancha.
RODRÍGUEZ MORENO, M.L. (2003): Cómo orientar hacia la construcción del proyecto profesional. Bilbao, Desclée de Brouwer.
ROYO, F. (2002): “Desempeño profesional de los orientadores de los institutos de Educación Secundaria de Salamanca. Creación de un instrumento de valoración y autovaloración”. Revista Española de Orientación y Psicopedagogía, Vol. 13, Nº 1, 31-50.
SAMPASCUAL, G., NAVAS, L. e CASTEJÓN, J.L. (1999): Funciones del orientador en primaria y secundaria. Madrid, Alianza Editorial.
SANTANA VEGA, L. (2003): Orientación educativa e intervención psicopedagógica. Cambian los tiempos, cambian las responsabilidades profesionales. Madrid, Pirámide.
SANTANA VEGA, L. (coord.) (2003): Programa de orientación educativa y sociolaboral. Madrid, EOS.
SÁNCHEZ, S. (1993): La tutoría en los centros docentes: manual del profesor tutor. (5ª ed.). Madrid, Escuela Española.
SANZ ORO, R. (Ed.) (1995): Tutoría y orientación. Barcelona, Cedecs.
SANZ ORO, R. (coord.) (2002): Programa de formación de tutores para la ESO. Granada, Grupo Editorial Universitario.
SANZ ORO, R. (2001): Orientación psicopedagógica y calidad educativa. Madrid, Pirámide.
SIMÓN, R. e SÁNCHEZ, L. (2006): “La tutoría como marco en las aulas de Secundaria”. Cuadernos de Pedagogía, 356, 84-87.
SOBRADO FERNÁNDEZ, L. (1993): Intervención Psicopedagógica y Orientación Educativa. (3ª ed.). Barcelona, PPU.
SOBRADO, L. e OCAMPO, C. (1997): Evaluación psicopedagógica y orientación educativa. Barcelona, Estel.
TOREGO, J.C. e outros (1997): Orientación académica y profesional: manual para la tutoría. Educación secundaria obligatoria. Madrid, Comunidad de Madrid, Dirección General de Educación.
XUNTA DE GALICIA (2000): A orientación educativa e profesional en Galicia. Santiago de Compostela, Xunta de Galicia.
XUS MARTIN e outros (2003): Tutoría: técnicas, recursos y actividades. Madrid, Alianza Editorial.
Competencias-Ser capaz de desenvolver as funcións de titoría e orientación dos estudantes de maneira colexiada.
-Saber como informar e asesorar ás familias acerca do proceso de ensino e aprendizaxe e sobre a orientación persoal, académica e profesional dos seus fillos.
-Saber recoñecer as características dos estudantes, os seus contextos sociais e motivacións.
-Saber aplicar recursos e estratexias de información, titoría e orientación académica e profesional.
-Saber como participar na definición do proxecto educativo e nas actividades xerais do centro atendendo a criterios de mellora da calidade, atención á diversidade, prevención de problemas de aprendizaxe e convivencia.
-Ser capaz de relacionar a educación co medio e comprender a función educadora da familia e a comunidade, tanto na adquisición de competencias e aprendizaxes como na educación no respecto dos dereitos e liberdades, na igualdade de dereitos e oportunidades entre homes e mulleres e na igualdade de trato e non discriminación das persoas con discapacidade.
Metodoloxía da ensinanza Promoverase a participación activa dos alumnos e alumnas por medio de actividades que posibiliten a reflexión (individual ou colectiva) e o traballo en equipo, así como a análise e aplicación dos temas tratados a través do estudo de casos, a realización de supostos prácticos sobre as tarefas a desempeñar na orientación académica e a titoría e a simulación de accións profesionais.
Sistema de evaluación- Asistencia e participación nas distintas sesións da materia. (15%)
- Entrega dos produtos propostos pola profesora. (25%)
- Realización, en grupo, dun traballo final da materia. (60%)
*Os traballos individuais ou grupais deberán ser orixinais. Calquera traballo copiado supoñerá o suspenso da materia na correspondente convocatoria. Para efectos avaliativos un mesmo traballo non pode ser utilizado para varias materias, salvo que se programasen de forma coordinada.
Tempo de estudo e traballo persoalActividades presenciais: 20 horas repartidas en:
• Clases expositivas: 7,5 horas
• Clases interactivas: 10 horas
• Titorías: 2,5 horas
Traballo persoal do estudante: 42´5 horas repartidas en:
• Estudo: 22 horas
• Lecturas recomendadas: 20´5 horas
Tempo estimado total: 62´5horas
Recomendacións para o estudo da materia- Asistencia regular ás clases expositivas e interactivas.
- Consulta e estudo dos materiais recomendados polo profesorado da materia.
- Realización e participación activa nas actividades prácticas.
- Traballo do alumno/a dun modo progresivo para acadar a comprensión da materia.
ObservaciónsASISTENCIA A CLASE
O Consello de Goberno de 25 de marzo de 2010 aprobou a Normativa de asistencia a clase nas ensinanzas adaptadas ao EEES
(http://www.usc.es/export/sites/default/gl/normativa/descargas/normaasistenclase.pdf).
Na mesma expóñense os beneficios da asistencia á clase, entre eles facilita unha “mellor comprensión da materia, a adquisición de competencias en grupos e individuais, a aprendizaxe continua, a interacción directa con outros alumnos e alumnas ou a posibilidade dunha metodoloxía docente-discente máis participativa”. Cabe lembrar que a USC é unha universidade presencial, polo que a asistencia a un mínimo do 80% das sesións de clase é obrigatoria. Nos casos contemplados na normativa da Facultade, os/as alumnos/as poderán solicitar exención oficial de docencia.
RESPONSABILIDADE MEDIOAMBIENTAL
En relación aos traballos persoais ou de grupo que se realicen para a materia ter en conta as seguintes indicacións no caso de ter que entregalos de forma física:
- Evitar tapas de plástico ou outros envoltorios externos innecesarios.
- Sempre que sexa posible empregar grampas en lugar de encanutillados.
- Imprimir a dúas caras en calidade “aforro de tinta”.
- Non empregar folios en branco como separadores de capítulos ou partes.
- Evitar anexos que no teñan referencia directa cos temas desenvolvidos.