P3281108 - Natureza, paisaxe e arquitectura rural (Os Elementos do Medio Natural) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 3.00
• Total: 3.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 9.00
• Clase Interactiva Seminario: 12.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 24.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Máster RD 1393/2007
• Departamentos: Historia da Arte, Enxeñaría Agroforestal, Botánica
• Áreas: Historia da Arte, Enxeñaría Agroforestal, Botánica
• Centro: Facultade de Formación do Profesorado
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: Primeiro Curso (1º 1ª vez)

Profesores

Nome	Coordinador
DIAZ VARELA, RAMON ALBERTO.	NON
LOPEZ SILVESTRE, FEDERICO ANTONIO.	SI
ORTIZ SANZ, JUAN PEDRO.	NON

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo /CLIS_01	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	NON
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Obxectivos da materia
Nesta materia os alumnos e alumnas deben alcanzar un coñecemento técnico da paisaxe e as construcións tradicionais para que poidan ser aplicados dun modo práctico ao deseño de percorridos turístico e/ou educativos que permitan gozar destes recursos do medio natural. Os alumnos e alumnas deberán ser capaces de identificar, localizar analizar e valorar o interese dos recursos paisaxísticos e construtivos tradicionais dunha zona para poder así incluír os máis valiosos nos percorridos turísticos e/ou educativos.
Contidos
PROGRAMA TEÓRICO

1.- Natureza e paisaxe.
2.- Paisaxe, dinámica, sistemas de clasificación e tipoloxías
3.- Historia dos conceptos e a súa relación coa arte e a cultura.
4.- Presenza da paisaxe no imaxinario colectivo contemporáneo.
5.- Exemplos de análises de paisaxes e problemas na avaliación da súa calidade.
6.- Importancia da arquitectura rural.
7.- Fontes de información en arquitectura rural.
8.- Técnicas de análises e valoración de construcións tradicionais dun territorio

PROGRAMA PRÁCTICO

Práctica de campo
Realización dun traballo práctico
Bibliografía básica e complementaria
-Maderuelo, Javier (2007): El paisaje. Historia de un concepto, Madrid, Abada.
-Maderuelo, Javier & Rivera, Javier: Arquitectura: paisaje y patrimonio, Madrid, Universidad de Alcalá, 2011.
-Nogué, Joan; Puigbert, Laura; Bretcha, Gemma i Losantos, Agata: Paisatge i educació, Olot & Barcelona, Observatori del Paisatge, 2011.
-Proxecto Terra: http://proxectoterra.coag.es/
- Estévez, Xerardo; Fernández, Mª Xosé, eds., (2007): Territorio, paisaxe, identidade, Santiago, Museo do Pobo Galego.
- Díaz-Fierros, Francisco; López Silvestre, Federico, eds., (2009): Olladas críticas sobre a paisaxe, Santiago, Consello da Cultura Galega.
- Fernández De Rota, José Antonio (1984): Antropología de un viejo paisaje gallego, Madrid, Siglo XXI.
- López Silvestre, Federico (2008): Os límites da paisaxe na Galicia dos Austrias (1517-1700), Madrid, Biblioteca Nueva.
- López Silvestre, Federico (2009): A emerxencia da paisaxe na Galicia da Ilustración (1700-1833), Madrid, Biblioteca Nueva.
- AA. VV.: Paisaxe e cultura. Ensaios, Galaxia, Vigo, 1955.
- Bas López, B., (1983). As construcción populares: un tema de etnografía en Galicia. Cuadernos do Seminario de Sargadelos, núm. 44, Edicións do Castro. Sada. A Coruña.
- Llano Cabado, P. de. (1981-1983). Arquitectura popular en Galicia. Santiago de Compostela. Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia.
- Llano Cabado, P. de. (1996). Arquitectura popular en Galicia. Razón e construcción. COAG. Santiago de Compostela.
- Caamaño Suárez, M. (2003). As Construccións da arquitectura popular: Patrimonio etnográfico de Galicia. Santiago de Compostela. Consello Galego de Colexios de Aparelladores e Arquitectos Técnicos.
- Caamaño Suárez, M. 1999). As construccións adxectivas. Cadernos do Museo do Pobo Galego, núm. 9, Santiago de Compostela.
- Nogué, J., Puigbert, L., Bretcha, G. y Losantos, A.: Paisatge i educació, Olot & Barcelona, Observatori del Paisatge, 2011.
- Maderuelo, J. y Rivera, J.: Arquitectura: paisaje y patrimonio, Madrid, Universidad de Alcalá, 2011.
- http://proxectoterra.coag.es/

Competencias
4.1- Básicas:

Que os estudantes sexan capaces de integrar coñecementos e enfrontarse á complexidade de formular xuízos a partir dunha información que, sendo incompleta ou limitada, inclúa reflexións sobre as responsabilidades sociais e éticas vinculadas á aplicación dos seus coñecementos e xuízos.

4.2.- Específicas.

Que os estudantes desenvolvan a capacidade de valorar a riqueza educativa do medio natural e construír recursos para a realización de actividades.
Que os estudantes teñan actitudes e comportamentos positivos en relación coa paisaxe e os elementos naturais primigenios.

4.3.- Da materia.

Os estudantes serán capaces de valorar e aproveitar o potencial educativo da paisaxe no seu contexto histórico e cultural.
Os estudantes serán capaces de valorar e aproveitar o potencial educativo das construcións rurais tradicionais.

Metodoloxía da ensinanza
Durante as clases teóricas:
- iniciarase ao alumno no estudo da historia da paisaxe, prestando especial importancia aos «tipos» de paisaxe que o uso da terra e a tradición cultural han definido como propios de Galicia. Dotarase ao alumnado da información suficiente para ampliar os seus coñecementos sobre esta materia pola súa conta.
- iniciarase ao alumno na materia, formando ao alumno na procura e análise de información sobre arquitectura rural tradicional específica e útil para o seu obxectivo.

Durante a práctica:
- visitaranse varios enclaves paisaxísticos que se consideran exemplo a protexer (Camiño de Santiago antes de Sarria), exemplo da sobreexplotación do valor paisaxístico (Praia de Augas Santas) e exemplo da polémica entre o xuízo local e o xuízo experto (Dunas de Ortigueira). O alumno, mediante traballos en clase, deberá elaborar propostas para: fomentar a protección do bo, mellorar a comunicación entre os grupos locais e os grupos expertos e acabar coas malas intervencións.
- buscarase información e valorarase a construción obxecto da visita de campo. Durante a visita, o grupo analizará in situ un edificio tradicional e o seu potencial educativo, o que servirá de base fundamental para o seu traballo individual final. O alumno terá que pór en práctica os coñecementos adquiridos para seleccionar unha construción en concreto e elaborar unha visita guiada á mesma. Cada alumno exporá o seu traballo en clase, sinalando as actividades educativas que se poderían desenvolver alí e justificando o interese das mesmas.

Todas as actividades anteriores (sesións expositivas, interactivas e titorías) estarán apoiadas polo entorno virtual (aula virtual da materia) que facilitará e permitirá a continuidade en todo o proceso de aprendizaxe (guía, materiais, comunicacións, entrega de traballos, foros de debate, espazos de colaboración, etc.).
Sistema de evaluación
O traballo individual final servirá de base, xunto coa valoración da asistencia e participación nas actividades presenciais, para a avaliación da adquisición de competencias.
En orde a unha clarificación das puntuacións que se poden obter:
1.- Asistencia e participación activa en clases e actividades 20%
2.- Exercicio práctico (recompilación e análise de información) 30%.
3.- Exercicio escrito final (deseño dunha visita guiada) 50%.

Tempo de estudo e traballo persoal
TRABALLO PRESENCIAL
Clase presencial en grupo completo 8 horas
Clases prácticas 8 horas
Titorías 2 horas
Realización de exercicios escritos ou exames 2 horas
Visita guiada as instalacións ao aire libre 7 horas
TOTAL horas de traballo presencial 27 horas

TRABALLO PERSONAL
Estudio autónomo individual o en grupo 20 horas
Escritura de exercicios, conclusións ou traballos derivados da materia 18 horas
Visitas a lugares de interés xeográfico e deseño dunha visita guiada 10 horas
TOTAL horas de traballo personal do alumnado 48 horas

Recomendacións para o estudo da materia
Para obter éxito nesta materia, é recomendable contar con capacidade para buscar e analizar información escrita, pois é unha das claves para chegar a comprender o valor que pode ter unha determinada paisaxe ou construción. Non menos importante é a capacidade que convén ter para traballar no campo: os mellores resultados obteranse despois dunha análise pormenorizada da información escrita e a inspección detallada in situ do medio natural. O éxito está asegurado se á capacidade de traballo úneselle a capacidade de gozar e querer facer gozar aos demais coa natureza.
Observacións
Necesítanse coñecementos básicos de lectura e interpretación de mapas e planos, así como de fotografía a nivel de usuario.