G5041201 - Lingüística 2 (Formación Básica (elixir 2 linguas, niveis 1 e 2)) - Curso 2013/2014

Información

• Créditos ECTS
• Créditos ECTS: 6.00
• Total: 6.0
• Horas ECTS
• Clase Expositiva: 24.00
• Clase Interactiva Seminario: 24.00
• Horas de Titorías: 3.00
• Total: 51.0

Outros Datos

• Tipo: Materia Ordinaria Grao RD 1393/2007
• Departamentos: Literatura Española, Teoría da Literatura e Lingüística Xeral
• Áreas: Lingüística Xeral
• Centro: Facultade de Filoloxía
• Convocatoria: 1º Semestre de Titulacións de Grao/Máster
• Docencia e Matrícula: null

Profesores

Nome	Coordinador
Codesido Garcia, Ana Isabel.	NON
FERNANDEZ PEREZ, MILAGROS.	SI
GARCIA GONDAR, FRANCISCO JOSE SERVANDO.	NON
LONGA MARTINEZ, VICTOR MANUEL.	NON

Horarios

Nome	Tipo Grupo	Tipo Docencia	Horario Clase	Horario exames
Grupo /CLE_01(A-F)	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo /CLE_02 (G-O)	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo /CLE_03 (P-Z)	Ordinario	Clase Expositiva	SI	SI
Grupo /CLIS_01 (A-C)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	SI
Grupo /CLIS_02 (D-F)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	SI
Grupo /CLIS_03 (G-L)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	SI
Grupo /CLIS_04 (M-O)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	SI
Grupo /CLIS_05 (P-R)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	SI
Grupo /CLIS_06 (S-T)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	SI
Grupo /CLIS_07 (U-Z)	Ordinario	Clase Interactiva Seminario	SI	SI
Grupo /TI-ECTS01	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS02	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS03	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS04	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS05	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS06	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS07	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS08	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS09	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS10	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS11	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS12	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS13	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS14	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS15	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS16	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS17	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS18	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON
Grupo /TI-ECTS19	Ordinario	Horas de Titorías	NON	NON

Programa

Existen programas da materia para os seguintes idiomas:

Castelán

Galego

Inglés

Obxectivos da materia
Adquirir competencias básicas propias dun lingüista que permiten:
(a) Abordar as linguas como usuarios reflexivos e curiosos.
(b) Aproximarse á Lingüística como aprendices de profesionais no campo, tratando de vencellar a descrición técnica coa realidade dos usos e das linguas.
(c) Prover ferramentas para a análise obxectiva da diversidade lingüística dende distintas perspectivas.
(d) Fomentar a capacidade de reflexión sobre a situación social dos grupos lingüísticos arredor do mundo.
(e) Analizar e contrastar a relación entre linguaxe e pensamento mediante o estudo de diferentes teorías, insistindo na necesidade de traballar con datos reais.
(f) Comprobar a importancia dos aspectos anatómicos e fisiolóxicos dos mecanismos que sustentan as producións lingüísticas.
(g) Describir e avaliar situacións de déficit comunicativo (infantil e adulto), reflexionando sobre as súas incidencias nas relacións interpersoais.


Contidos
TEMA 1. DIVERSIDADE LINGÜÍSTICA E PROCESAMENTO DAS LINGUAS: Unidade e variedade das linguas. Variación no plano social das linguas. Variación no plano neuropsicolóxico dos usuarios.

SEMINARIO 1.1
- Explicación do contido dos seminarios e titorías.
- Explicación do modo como se vai desenvolver e avaliar o traballo dos estudantes ao longo do cuadrimestre.
- Entrega de materiais cos que se traballará ao longo do seminario 1.2.

SEMINARIO 1.2
- Traballo con materiais relativos á variación intraidiomática-1.

SEMINARIO 1.3
- Traballo con materiais relativos á variación intraidiomática-2.

SEMINARIO 1.4
- Traballo con materiais relativos á variación intraidiomática-3.

SEMINARIO 1.5.
- Avaliación do Tema 1.

TITORÍA 1 (ao longo da última semana de setembro e a primeira de outubro)
- Resolución das cuestións ou dúbidas que presenten os estudantes derivadas dos seminarios anteriores.
- Normas de elaboración de traballos en grupo: presentación da Proposta de traballo en pequeno grupo (máximo 5 persoas) sobre a diversidade idiomática no mundo: trátase de recoller información tanto da situación sociolingüística coma da localización xeográfica de distintas linguas do planeta. Este traballo deberá ser presentado oralmente e entregado por escrito no seminario 2.4.


TEMA 2. DIVERSIDADE LINGÜÍSTICA E LINGUAS DO MUNDO: As linguas aredor do mundo. Linguas en contexto. Aplicacións da Lingüística ao abeiro da diversidade multilingüe.

SEMINARIO 2.1
- Presentación e consulta de materiais actualizados relacionados co estudo e a catalogación das linguas do mundo.

SEMINARIO 2.2
- Socioloxía das linguas: traballo con documentos de natureza diversa.

SEMINARIO 2.3
- Aplicacións da Lingüística.

SEMINARIO 2.4
- Avaliación do Tema 2: entrega por escrito e presentación oral do traballo en grupo sobre linguas do mundo.


TITORÍA 2 (ao longo da última semana de outubro e a primeira de novembro):
- Revisión do proceso de elaboración do traballo sobre linguas do mundo. Resolución de dúbidas a propósito deste exercicio.
- Aclaración de cuestións sobre calquera aspecto do Tema 2 tratado nos seminarios anteriores.


TEMA 3. LINGUAXE, MENTE E CEREBRO: A adquisición da lingua e a aprendizaxe de linguas. Fundamentos biolóxicos da linguaxe. Os trastornos comunicativos. Aplicacións da Lingüística en linguaxe, mente e cerebro.

SEMINARIO 3.1
- Visionado do vídeo "Genie: el milagro de la niña salvaje"
- Reflexión sobre o documental a partir dunha batería de preguntas entregada previamente.

SEMINARIO 3.2
- Prácticas sobre bilingüismo e multilingüismo individuais a partir dunha escolma de textos e materiais de apoio de natureza diversa.

SEMINARIO 3.3
- Traballo práctico con mostras reais de fala infantil / 1

SEMINARIO 3.4
- Traballo práctico con mostras reais de fala infantil /2
- Traballo práctico con mostras de fala disfuncional (infantil e adulta) / 1

SEMINARIO 3.5
- Traballo práctico con mostras de fala disfuncional (infantil e adulta) / 2

SEMINARIO 3.6
- Avaliación do Tema 3 (a partir de textos sobre as diferentes teorías explicativas da relación entre linguaxe e pensamento: o proceso de adquisición da lingua por parte do neno).
Bibliografía básica e complementaria
TEMA 1. DIVERSIDADE LINGÜÍSTICA E PROCESAMENTO DAS LINGUAS

BIBLIOGRAFÍA BÁSICA (DE LECTURA OBRIGATORIA)
COSERIU, Eugenio (1973): Lecciones de lingüística general. Madrid: Gredos, 1981, pp. 316-327.
FERNÁNDEZ PÉREZ, Milagros (1999): Introducción a la Lingüística. Barcelona: Ariel, pp. 49-65.
MORENO FERNÁNDEZ, Francisco (1998): Principios de sociolingüística y sociología del lenguaje. Barcelona: Ariel, 2ª ed., 2005, pp. 17-31.

BIBLIOGRAFÍA COMPLEMENTARIA
AITCHINSON, Jean (1991): El cambio en las lenguas: ¿progreso o decadencia? Barcelona: Ariel, 1993.
COSERIU, Eugenio (1981): "Los conceptos de 'dialecto', 'nivel' y 'estilo de lengua' y el sentido propio de la Dialectología". Lingüística española actual, III/1, pp. 1-32.
FERNÁNDEZ PÉREZ, Milagros (1999): "El interés por la 'variación' en la lingüística actual". En Homenatge a Jesús Tuson. Barcelona: Empúries, pp. 104-125.
MILROY, Lesley (1980): Language and social networks. Oxford: Blackwell, 2ª ed., 1987.
MORENO FERNÁNDEZ, Francisco (1992): "Theoretical and methodological aspects of stylistic variation". Lynx, 3, pp. 55-90.
TRUDGILL, Peter (1983): On Dialect (Social and Geographical Perspectives). Oxford: Blackwell.
TUSON, Jesús (2009): Patrimonio natural. Elogio y defensa de la diversidad lingüística. Barcelona: Ariel.
WIERZBICKA, Anna (1999): Emotions Across Languages and Cultures. Cambridge: Cambridge University Press.

TEMA 2. DIVERSIDADE LINGÜÍSTICA E LINGUAS DO MUNDO

BIBLIOGRAFÍA BÁSICA (DE LECTURA OBRIGATORIA)
MORENO CABRERA, Juan Carlos (2006): “La diversidad lingüística en el siglo XXI”. En F. Martí et al. (eds.): Palabras y mundos. Informe sobre las lenguas del mundo. Barcelona: Icaria, pp. 87-132 (selecc.).
ROMAINE, Suzanne (1996): El lenguaje en la sociedad. Una introducción a la Sociolingüística. Barcelona: Ariel, cap. 1.
SAPIR, Edward (1921): “Tipos de estructura lingüística”. En El lenguaje. Introducción al estudio del habla. México: FCE, 12ª reimpr., 1991, pp. 141-168. (Existe unha tradución galega de 2010: SAPIR, Edward: A linguaxe. Introdución ao estudo da fala. Santiago: Universidade de Santiago).

BIBLIOGRAFÍA COMPLEMENTARIA
ABLEY, Mark (2006): Aquí se habla… Un recorrido por las lenguas amenazadas. Barcelona: RBA Libros.
JUNYENT, Carme (1999): La diversidad lingüística: didáctica y recorrido de las lenguas del mundo. Barcelona: Octaedro.
MORENO CABRERA, Juan Carlos (2003): El Universo de las lenguas: clasificación, denominación, situación, tipología, historia y bibliografía de las lenguas. Madrid: Castalia.

TEMA 3. LINGUAXE, MENTE E CEREBRO

BIBLIOGRAFÍA BÁSICA (DE LECTURA OBRIGATORIA)
FERNÁNDEZ PÉREZ, Milagros (1999): “El lenguaje y su naturaleza neuropsicológica”, en Introducción a la Lingüística. Barcelona: Ariel, 137-204.

BIBLIOGRAFÍA COMPLEMENTARIA
AITCHISON, Jean (1992): El mamífero articulado. Introducción a la Psicolingüística. Madrid: Alianza.
BATHIA, Tej & W. RITCHIE (eds.) (2012), The Handbook of Bilingualism and Multilingualism, London: Wiley/Blackwell.
CAPLAN, David (1988): “La base biológica del lenguaje”. En Frederick J. Newmeyer (comp.) (1992): Panorama de la lingüística moderna de la Universidad de Cambridge, vol. III. Madrid: Visor, cap. 9.
CRYSTAL, David (1981): Patología del lenguaje. Madrid: Cátedra, 3ª ed., 1993.
LORENZO, Guillermo & Víctor M. LONGA (2003): Homo Loquens. Biología y evolución del lenguaje. Lugo: Tris Tram.
Competencias
(1) Dominar conceptos, terminoloxía básica e métodos que desenvolvan nos estudantes estratexias de observación dos feitos comunicativos e que lles permitan a reflexión e o estudo lingüísticos.
(2) Emprego de recursos e fontes de información que permitan ao estudantado adquirir coñecementos sobre os feitos lingüísticos autonomamente.
(3) Comprender e explicar textos básicos relacionados coa materia.
(4) Expoñer oralmente as reflexións propias relacionadas cos contidos da materia.
(5) Desenvolver a motivación, a atención e o esforzo para a aprendizaxe, así como actitudes de apertura, participación e responsabilidade perante o traballo académico.

Metodoloxía da ensinanza
A asignatura distribuirase en tres horas semanais: unha sesión expositiva (1 hora e media) e unha sesión interactiva (1 hora e media) en grupos reducidos. Haberá dúas sesións de titorías programadas de 1 hora e media en grupos reducidos. A súa finalidade é guiar o traballo autónomo do alumnado.
Sistema de evaluación
1ª OPORTUNIDADE (MES DE XANEIRO): Realizarase por avaliación continuada: o 40% da cualificación corresponderá ás actividades e traballos realizados e/ou programados nas sesións de seminario e mais nas titorías programadas. O 60% restante corresponderá ao exame de toda a materia, que versará sobre os contidos das sesións expositivas e das lecturas obrigatorias. Este exame realizarase ao remate do primeiro semestre na data fixada pola Secretaría do Centro (10/01/2014). Aqueles estudantes que teñan concedida polo Decanato a dispensa de asistencia a clase e, polo tanto, non poidan seguir a avaliación continuada, poderán avaliarse de toda a materia mediante un exame na 2.ª oportunidade.


Os aspectos, criterios e instrumentos de avaliación aparecen reflectidos no seguinte esquema:

ASPECTO
Asistencia, participación e aproveitamento das clases presenciais
CRITERIOS
-Participación activa nas clases
-Calidade científica dos traballos: asimilación de contidos, comprensión dos textos, análises e interpretacións adecuados
INSTRUMENTO
Traballos escritos entregados ou expostos nos seminarios ou nas titorías programadas
VALOR
40%

ASPECTO
Conceptos, métodos e ferramentas aprendidos durante todo o curso
CRITERIOS
-Dominio dos coñecementos teóricos e operativos da materia
-Aproveitamento das lecturas obrigatorias
INSTRUMENTO
-Exame de toda a materia ao remate do primeiro semestre (data fixada pola Secretaría do Centro)
VALOR
60%


2ª OPORTUNIDADE (MES DE XULLO): A avaliación para a convocatoria de xullo efectuarase exclusivamente a través dun exame que incluirá cuestións teóricas e prácticas (correspondentes ás sesións expositivas e ás sesións seminario). Este exame realizarase no mes de xullo na data establecida pola Secretaría do Centro (25/06/2014)
Tempo de estudo e traballo persoal
SESIÓNS EXPOSITIVAS: 22'5 (horas presenciais) + 49'5 (horas non presenciais) = Total 72 horas
SESIÓNS SEMINARIO: 22'5 (horas presenciais) + 37'5 (horas non presenciais) = Total 60 horas
SESIÓNS TITORÍA GRUPO: 3 (horas presenciais) + 3 (horas non presenciais) = Total 6 horas
SESIÓNS AVALIACIÓN: 3 (horas presenciais) + 9 (horas non presenciais) = Total 12 horas
TOTAL: 51 (horas presenciais) + 99 (horas non presenciais) = Total 150 horas
Recomendacións para o estudo da materia
Se ben a Lingüística non debera ser unha materia novidosa para os estudantes de primeiro ano na Universidade, os contidos do programa están ordenados e secuenciados para facilitar a aprendizaxe progresiva sen perder de vista o conxunto. Faise, por tanto, imprescindible evitar baleiros de comprensión nos temas, xa que limitarán o avance en estadios posteriores. O traballo constante é o factor clave.

(1) As explicacións detalladas dos contidos do programa no aula facilitan a aprendizaxe. A información recibida directamente na clase pódese converter en coñecemento automaticamente coa vantaxe da interacción na dinámica das sesións de seminario.
(2) Sustentar os contidos proporcionados na aula mediante a consulta de fontes bibliográficas específicas para cada tema. A autoaprendizaxe, que será guiada nas titorías programadas, é importante; e a lectura selectiva segundo as pautas marcadas para cada apartado dos temas fornece os mecanismos de autocoñecemento e reflexión crítica.
(3) A posta en práctica dos conceptos e das técnicas de análise é imprescindible para asentar e madurar a preparación na materia mediante a realización dos exercicios propostos.
(4) O estudo é un proceso continuado con resultados de aprendizaxe paulatina e dilatados no tempo.